Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2025/31
Karar No:2025/506

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) :
1\. ...
2\. ...
...
9\. ...
10\. ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca 29/03/2024 tarihinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 21. maddesinin (b) bendi uyarınca pazarlık usulüyle gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Hatay İli Defne İlçesi Merkez 6. Bölge 2. Etap 477 Adet Konut ve 30 Dükkan İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi" ihalesinin, mülkiyeti davacılara ait iken rezerv yapı alanı olarak belirlenen Hatay ili, Defne ilçesi, ... Mahallesi, ... parselde bulunan taşınmaz yönünden iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; UYAP kayıtlarının incelenmesinden, davacılar tarafından, dava konusu ... ihale kayıt numaralı "Hatay ili Defne ilçesi Merkez 6. Bölge 2. Etap 477 Adet Konut ve 30 Dükkan İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi" ihalesinin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında da dava açıldığı, anılan Mahkemenin 11/09/2024 tarihli kararıyla davanın reddine karar verildiği, bu kararın temyizen incelenmesi için Danıştayda olduğunun görüldüğü;
Bu durumda, ... İdare Mahkemesinin ... esasına kayden açılan dava ile görülmekte olan işbu davanın konusunun, taraflarının ve sebebinin aynı olduğu ve dosyanın Mahkemesince karara bağlanıp temyiz aşamasında olduğu anlaşıldığından, derdestlik nedeniyle görülmekte olan davanın esasının incelenmesine olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle davanın derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Davacılar tarafından, uyuşmazlığa konu taşınmazın rezerv yapı alanından çıkarıldığı, davanın konusuz kaldığı, davanın açılmasına tarafları neden olmadığından lehlerine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, işbu dava ile tarafları, konusu ve sebebi aynı olan diğer davanın temyiz incelemesinde olduğu, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialara itibar edilmemesi gerektiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun dava şartlarını düzenleyen 114. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinde, "Aynı davanın, daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması" kuralına yer verilmek suretiyle "derdestlik" doğrudan dava açma şartları arasında sayılmış, aynı Kanun'un 115. maddesinde ise, mahkemenin dava şartı noksanlığını tespit etmesi halinde, davayı usulden reddedeceği kurala bağlanmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda "derdestlik" müessesesi düzenlenmemiş ve Kanun'un 31. maddesinde Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ilgili maddelerine atıfta bulunulmamış olmakla birlikte, tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir dava görülmekte iken, ikinci davanın esasının derdestlik nedeniyle incelenmemesi ve davanın usulden reddedilmesi gerektiğinin, usul hukukunun genel ilkelerinden biri olarak kabul edilmesi gerekmektedir.
Derdestlik durumunun ortaya çıkması için, aynı davanın iki kere açılmış olması, birinci davanın görülmekte (derdest) olması, birinci dava ile ikinci davanın aynı dava olması şartları birlikte gerçekleşmelidir. Davaların aynı dava olarak kabul edilebilmesi de, davaların taraflarının, konularının, dava konusu işlemlerin hukuki sebeplerinin aynı olmasına bağlıdır.
Derdestlik, yeni açılmış olan bir davanın daha önce aynı veya başka bir mahkemede açılmış ve görülmekte (derdest) olduğunun taraflarca ileri sürülmesi ile ya da mahkemece re'sen yapılacak araştırma ile tespit olunur.
Tarafları ve konusu aynı olan bir davanın, daha önce aynı veya başka bir mahkemede açıldığının ve görülmekte olduğunun saptanması halinde, usul hukukunun temel kavramlarından biri olan derdestlik müessesesinin ifade ettiği "ilk davanın aynısı olan diğer davaların açılmasında davacının hukuki yararı bulunmadığı" olgusundan hareketle, sonraki davaların derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden, işbu davanın, ... ihale kayıt numaralı "Hatay İli Defne İlçesi Merkez 6. Bölge 2. Etap 477 Adet Konut ve 30 Dükkan İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi" ihalesinin, mülkiyeti davacılara ait iken rezerv yapı alanı olarak belirlenen Hatay ili, Defne ilçesi, ... Mahallesi, ... parselde bulunan taşınmaz yönünden iptali istemiyle açıldığı; UYAP üzerinde yapılan incelemede, ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasının ise, aynı zamanda işbu davanın da davacıları olan kişiler tarafından aynı ihalenin mülkiyeti taraflarına ait iken rezerv yapı alanı olarak belirlenen Hatay ili, Defne ilçesi, ... Mahallesi, ... parselde bulunan taşınmaz yönünden iptali istemiyle açıldığı, davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik temyiz isteminin Dairemizin 13/11/2024 tarih ve E:2024/2923, K:2024/4732 sayılı kararıyla kabul edilerek Mahkeme kararının bozulmasına ve ... parselde bulunan taşınmaz rezerv yapı alanından çıkarıldığından konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, derdestlik durumunun ortaya çıkması için, aynı davanın birden fazla açılmış olması ve birinci davanın görülmekte olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi, davaların aynı dava olarak kabul edilebilmesi için de davaların taraflarının, konularının, dava konusu işlemlerin aynı olması gerekmekte olup, söz konusu dosyalar birlikte değerlendirildiğinde Mahkemece derdestlik kararına esas alınan iki davanın konularının farklı olduğu, dolayısıyla işbu davanın da esasının incelenerek karara bağlanması gerektiği açıktır.
Bu itibarla, derdestlik nedeniyle davanın incelenmeksizin reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davacıların temyiz isteminin kabulüne;
2\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine
4\. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 31/01/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.