Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2025/200
Karar No:2025/1198

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Kurumu
VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Bağımsız Denetim ve
Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bankaların Bağımsız Denetimi Hakkında Yönetmeliğin 20. maddesinin 1. fıkrasında belirtilen yıllık faaliyet raporunu süresi içerisinde Kuruma sunmadığından bahisle, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 148. maddesinin (b) bendi uyarınca 50.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile bildirilen ... tarih ve ... sayılı Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (Kurul) kararı ile anılan para cezasının kaldırılması talebiyle 13/11/2020 tarihinde yapılan başvurunun reddine yönelik ... tarih ve ... sayılı işlemle bildirilen ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda;
Dava konusu ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı yönünden;
Davacı şirket tarafından Bankaların Bağımsız Denetimi Hakkında Yönetmeliğin 20. maddesinin 1. fıkrasında belirtilen yıllık faaliyet raporunun süresi içinde tevdi edilmemesi nedeniyle davacı şirkete 5411 sayılı Kanun'un 148. maddesinin (b) bendi uyarınca 50.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla işlemin iptaline karar verildiği, söz konusu kararın istinaf başvurusunun ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedildiği, anılan kararın temyiz incelemesinin Danıştay Onüçüncü Dairesinin 2022/3770 esas sayılı dosyasında devam ettiği;
Bu durumda, Mahkemelerince görülmekte olan aynı para cezasına yönelik olarak önceki tarihli açılan davanın derdest olduğu ve yargılamanın temyiz aşamasında devam ettiği anlaşıldığından, işbu davanın söz konusu Kurul kararı yönünden esasının derdestlik nedeniyle incelenmesine hukuken imkan bulunmadığı;
Dava konusu ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı yönünden;
5411 sayılı Kanun'un 148. maddesinin (b) bendi uyarınca 50.000,00-TL idari para cezası verilerek ... tarih ve ... sayılı yazı ekinde davacı şirkete tebliğ edilmesi sonrasında ... tarih ve ... sayılı dilekçeyle anılan para cezasına yapılan itirazın dava konusu ... tarih ve ... sayılı Kurul kararıyla reddedildiği;
Bu itibarla, itiraza konu para cezasına karşı davacı tarafından açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla işlemin iptaline karar verildiği dikkate alındığında, dayanağı idari para cezasının hukuka aykırı olduğunun ilk derece ve istinaf mahkemesi kararıyla ortaya koyulduğu anlaşıldığından, idari para cezasının kaldırılması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında da hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının iptaline, ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı yönünden davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının davayı açmakta menfaatinin bulunmadığı, ilk Kurul kararına karşı açılan davada verilen iptal kararı üzerine ödenen miktarın yasal faiziyle iade edildiği, işbu davanın asıl Kurul kararına karşı açılan davadan farkının bulunmadığı, Yönetmelik hükümlerinde bağımsız denetim kuruluşları tarafından son 5 yıl içinde Kurum düzenleme ve denetimine tabi şirketlerde bağımsız denetim faaliyeti gerçekleştirmemesi halinde raporun gönderilmesine gerek olmadığına dair düzenlemenin bulunmadığı, Yönetmeliğin 15/1-h maddesi uyarınca son 5 yıl içerisinde faaliyette bulunmayan bağımsız denetim kuruluşlarının tespitinin yapılabilmesi için bağımsız denetim kuruluşlarının yıl içinde denetim faaliyeti yürütüp yürütmediği ve hangi kuruluşlarda yürüttüğü bilgisini de içeren faaliyet raporunun Kurumun denetimine tabi şirketlerde son 5 yıl içerisinde denetim yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın gönderilmesinin önem arz ettiği, zira, söz konusu düzenleme uyarınca listeden çıkarılma kararının tesis edilip edilmeyeceği hususunda Kurum tarafından değerlendirme yapılabilmesi için son 5 yıl içerisinde denetim yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın tüm bağımsız denetim şirketleri tarafından faaliyet raporlarının Kuruma gönderilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
USUL YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
Bankaların Bağımsız Denetimi Hakkında Yönetmeliğin 20. maddesinin 1. fıkrası uyarınca 2019 yılına ilişkin yıllık faaliyet raporunun davacı tarafından süresinde teslim edilmemesi üzerine davalı idarece ... tarih ve ... sayılı yazıyla davacıdan yazılı savunma istenilmiştir.
Davacı tarafından yapılan 22/07/2020 tarihli yazılı savunmada ileri sürülen hususlar geçerli görülmeyerek dava konusu ... tarih ve ... sayılı Kurul kararıyla 50.000,00-TL idari para cezası verilmiş ve karar sonucu davacıya ... tarih ve ... sayılı yazı ile 17/09/2020 tarihinde tebliğ edilerek bildirilmiş, söz konusu Kurul kararına karşı davacı tarafından ... İdare Mahkemesinde 05/11/2020 tarihinde dava açılmıştır.
Daha sonra anılan Kurul kararının kaldırılması talebiyle davacı tarafından 13/11/2020 tarihinde başvuru yapılmış, bu başvuru ise ... tarih ve ... sayılı dava konusu Kurul kararıyla reddedilmiş, karar sonucu ... tarih ve ... sayılı yazı ile davacıya 15/12/2020 tarihinde tebliğ edilerek bildirilmiştir.
Bunun üzerine anılan Kurul kararlarının iptali istemiyle 08/03/2021 tarihinde bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde, "Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.
2\. Bu süreler;
a) İdari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı, (...) tarihi izleyen günden başlar." işlem tarihinde yürürlükte bulunan haliyle "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinde, "1. İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur.
2\. Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır.
3\. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır." "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinde, "(...) 3. Dilekçeler, Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından: (...) e) Süre aşımı (...) yönlerinden sırasıyla incelenir.
(...)
6\. Yukarıdaki hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15 nci madde hükmü uygulanır."; "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, "3/c, 3/d ve 3/e bentlerinde yazılı hallerde davanın reddine (...) karar verilir." kurallarına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Aktarılan kurallar uyarınca, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış, vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu, bu sürelerin, idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlayacağı, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurmanın, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağı ve başvurma tarihine kadar geçmiş sürenin de hesaba katılacağı, dava dilekçesinin süre aşımı yönünden inceleneceği, süre aşımı hususunun davanın her aşamasında dikkate alınacağı, süre aşımı bulunan hallerde davanın reddine karar verileceği açıktır.
Dosyanın incelenmesinden, 2019 yılına ilişkin yıllık faaliyet raporunun davacı tarafından süresinde teslim edilmemesi üzerine davalı idarece davacı şirkete dava konusu ... tarih ve ... sayılı Kurul kararıyla 50.000,00-TL idari para cezası verildiği, anılan kararın sonucunun davacıya 17/09/2020 tarihinde tebliğ edildiği, söz konusu Kurul kararına karşı davacı tarafından ... İdare Mahkemesinde 05/11/2020 tarihinde dava açıldığı, akabinde anılan Kurul kararının kaldırılması talebiyle davacı tarafından 13/11/2020 tarihinde başvuru yapıldığı, bu başvurunun ise ... tarih ve ... sayılı dava konusu Kurul kararıyla reddedildiği, bu kararın sonucunun davacıya 15/12/2020 tarihinde tebliğ edilmesi üzerine söz konusu Kurul kararlarının iptali istemiyle 08/03/2021 tarihinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı sonucu 17/09/2020 tarihinde kendisine tebliğ edilen davacı tarafından anılan kararın kaldırılması talebiyle idari dava açma süresi içerisinde (13/11/2020) yaptığı başvurunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı sonucunun 15/12/2020 tarihinde tebliğ edildiği, 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca başvuru süresine kadar geçen süre gözetilerek dava açma süresinin yapılan başvuruya verilen cevabın tebliğini izleyen günden itibaren kaldığı yerden işlemeye devam edeceği dikkate alındığında, 15/12/2020 tarihini izleyen günden itibaren kalan dava açma süresi içerisinde dava açılması gerekirken, bu sürenin geçirilmesinden çok sonra (08/03/2021) açılan işbu davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine imkan bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının iptaline, ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı yönünden davanın incelenmeksizin reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında usul hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davalının temyiz isteminin kabulüne;
2\. ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının iptaline, ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı yönünden davanın incelenmeksizin reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 13/03/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.