Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2025/186
Karar No:2025/960

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ... İnşaat Taahhüt ve Taşımacılık Sanayi Ticaret Ltd. Şti.
2- ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Yavuzeli İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünce 28/09/2021 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen "Yavuzeli İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne Bağlı Yavuzeli İmam Hatip Ortaokulu ve Büyükkarakuyu Ortaokulu Taşıma Merkezlerine 22 Araç ile 153 İş Günü 241 Öğrencinin Taşınması İşi" ihalesi uhdesinde kalan dava dışı şirketin taşıma yapmayacağını yazılı olarak beyan etmesi üzerine ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi sıfatıyla iş kendisine ihale edilen davacı şirketin yetkilisi davacı ...'nın 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25. maddesinin (a) bendinde belirtilen fiili işlediğinden bahisle davacıların aynı Kanun'un 26. maddesi uyarınca 2 yıl süre ile tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmalarına ilişkin 09/09/2022 tarih ve 31948 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararın iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirket hakkında davalı idarece yürütülen soruşturmaya ait ... tarih ve ... sayılı soruşturma dosyasında şirket yetkilisi ...'nın 13/01/2022 tarihli ifadesinde özetle; "(...) ... firması olarak Yavuzeli İmam Hatip Ortaokuluna taşınan öğrencilere ait taşıma işini yapmaktaydım. Bana gösterdiğiniz Yavuzeli İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne ve Kaymakamlık Makamına verilmiş olan dilekçeler bana aittir. 2021-2022 eğitim öğretim yılı başında yapılan taşıma ihalelerinde şikayet dilekçemde belirtilen sorunları yaşamaya başladık. İhaleler yapılmadan önce ihale işlerine bakan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü personeli A.B.T., beni, ortağım M.A.'yı, Çare Taşımacılıktan A.K. ve S.K.'yı, STR taşımacılıktan M.Ö.'yü Gaziantep'te '...'e çağırdı. Taşıma ihalelerini ben yapacağım size 110 tane hat vereceğim. Sizden talebim değil ricam olacak dedi. Ancak orada ihaleler ile ilgili hiçbir ricada bulunmadı. Yukarıda belirttiğim 4 firmanın ihale dosyasını da kendisi hazırladı. Gösterdiğiniz Whatsapp yazışmaları da ihaleden önce A.B.T. tarafından benim ve ortağım arasında kurulan Whatsapp grubuna aittir. A.B.T. ihalelerde nasıl teklif vermemiz gerektiği konusunda bizi yönlendirdi. Ayrıca bütün firmalara ait teklifleri kendisi yazdı. Kimin ihale alacağına kendisi karar verdi. İhalelerin kime verileceğini kendisi belirledi. Bizi de ihaleye fesat karıştırmaya ortak etti." şeklinde ifade verdiği, davacının hile, desise, vait, tehdit nüfuz kullanma ve çıkar sağlama suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere ilişkin fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etme eylemini gerçekleştirdiğinin sabit olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; İdare Mahkemesince her ne kadar 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında uyuşmazlık incelenerek karar verilmiş ise de, anılan ihalenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu uyarınca yapıldığı ve yasaklama işleminin de 4735 sayılı Kanun uyarınca tesis edildiği, dosyada yer alan ifade tutanakları, tüm bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, davacının eyleminin 4735 sayılı Kanun uyarınca da yasaklama nedeni olarak yer aldığı, bu haliyle hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla sözleşmeye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek eylemini gerçekleştirdiğinin sabit olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık, İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacı şirketin istinaf başvurusunun aktarılan gerekçeyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, yapılan soruşturma içerisinde anlatılan olaylarda hiçbir şekilde şirket ve yetkilisinin adının geçmediği, kendilerinin olayın mağduru olduğu, soruşturma kapsamına giren ve suça konu fiillerin gerçekleştiği tarihte hiçbir ihaleyi kazanamadığı, sözleşme imzalandıktan sonra hakkında soruşturma yürütülen ve irtikap suçunu işlemiş olduğu öğrenilen A.B.T. hakkında Kaymakamlığa şikayet başvurusunda bulunulduğu, davaya konu olayın ardından ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin ihaleleri kaybetmiş olduğundan CİMER'e şikayette bulunması üzerine bahse konu soruşturma dosyasının açıldığı, soruşturma dosyası kapsamında kendileri hakkında iddianame düzenlenmediği, suç şüphesi ile herhangi bir tedbir alınmadığı, A.B.T.'ye rüşvet verilerek menfaat sağlanmadığı, şahsın rüşvet talebi reddedilerek şikayette bulunulduğu, rüşvet verildiğine dair somut bir delil olmadığı, ceza kovuşturması olmamasına rağmen suç şüphesine dayanılarak verilen kararların hukuka aykırı olduğu, hukuki öngörülebilirlik ilkesinin ihlal edildiği, Danıştay Onüçüncü Dairesi kararlarından anlaşılacağı üzere idari yargı yerlerinin ceza soruşturma ve kovuşturması ile bağlı olduğu, Anayasa Mahkemesi kararlarının da aynı yönde olduğu, ihale tarihinde şirket yetkilisi ...'nın şirket sermayesinin yarısına sahip olduğu, payının yarıdan fazla olmadığı, ...'nın 02/06/2022 tarihli Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde yayınlanmakla birlikte diğer ortağın %50 payını alarak şirketin tek sahibi haline geldiği, yasaklama kararının ... için geçerli olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
Yavuzeli İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından ... tarihinde gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı ''Yavuzeli İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne Bağlı Yavuzeli İmam Hatip Ortaokulu ve Büyükkarakuyu Ortaokulu Taşıma Merkezlerine 22 Araç ile 153 İş Günü 241 Öğrencinin Taşınması İşi" ihalesi dava dışı şirketin uhdesinde kalmıştır.
İhalesi uhdesinde kalan dava dışı şirketin taşıma yapmayacağını yazılı olarak ihaleyi geçrekleştiren idareye beyan etmesi üzerine iş ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi sıfatıyla davacı şirkete ihale edilmiş ve 18/10/2021 tarihinde sözleşme imzalanmıştır.
Davacı şirketin yetkilisi davacı ...'nın 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25. maddesinin (a) bendinde belirtilen fiili işlediğinden bahisle davacıların aynı Kanun'un 26. maddesi uyarınca 2 yıl süre ile tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmalarına ilişkin kararın 09/09/2022 tarih ve 31948 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanması üzerine bakılan dava açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME
İhalelere katılmaktan yasaklama işlemi tesis edilebilmesi için, öncelikle yasak fiil ve davranışlarda bulunulduğu hususunun hiçbir tereddüte yer vermeyecek şekilde açık ve net olarak tespit edilmesi gerektiği, başka bir anlatımla, ilgiliye isnat edilen fiilin kesin olarak sübuta ermesi gerektiği, aksi halde unsurları tam olarak ortaya koyulamayan fiiller nedeniyle işlem tesis edilemeyeceği açıktır.
Dosyanın incelenmesinden, Gaziantep İl Milli Eğitim Müdürlüğü Teftiş Kurulunca yürütülen soruşturmada, "Şikayetçi" konumunda davet edilen davacı ...'nın henüz sözleşme süresi devam ederken verdiği 13/01/2022 tarihli ifadesinde özetle; "(...) ... firması olarak Yavuzeli İmam Hatip Ortaokuluna taşınan öğrencilere ait taşıma işini yapmaktaydım. Bana gösterdiğiniz Yavuzeli İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne ve Kaymakamlık Makamına verilmiş olan dilekçeler bana aittir. 2021-2022 eğitim öğretim yılı başında yapılan taşıma ihalelerinde şikayet dilekçemde belirtilen sorunları yaşamaya başladık. İhaleler yapılmadan önce ihale işlerine bakan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü personeli A.B.T., beni, ortağım M.A.'yı (...) Gaziantep'te '...'e çağırdı. Taşıma ihalelerini ben yapacağım size 110 tane hat vereceğim. Sizden talebim değil ricam olacak dedi. Ancak orada ihaleler ile ilgili hiçbir ricada bulunmadı. Yukarıda belirttiğim 4 firmanın ihale dosyasını da kendisi hazırladı. (...) A.B.T. ihalelerde nasıl teklif vermemiz gerektiği konusunda bizi yönlendirdi. Ayrıca bütün firmalara ait teklifleri kendisi yazdı. Kimin ihale alacağına kendisi karar verdi. İhalelerin kime verileceğini kendisi belirledi. Bizi de ihaleye fesat karıştırmaya ortak etti. (...) A.B.T., taşıma işlerinden kazandığımız hak edişler hesabımıza yatmadan önce ÇARE ve ... taşımacılık olarak bizi yeniden Gaziantep'te '...'e çağırdı. Bize hak edişlerle ilgili faturaları keseceğini ancak hak edişlerin %8'ini kendisine vermemizi istedi. Biz de Eylül, Ekim 2021 ayların ait hak edişlerin %8'ini kendisine verilmek üzere bize söylediği S.P. adına banka yoluyla transfer yaptık. (...) Bu parayı vermememiz halinde hak edişleri kestireceğini, okullarda tutanak tutturacağını söyleyerek bizi tehdit etti. Mecbur kaldık ve bu parayı ödedik. (...) Ben taşıma öncesi bizimle görüşen, bizim adımıza ihale dosyası hazırlayan ve teklifleri yazan, ihaleye fesat karıştıran, bizi tehdit ederek hak edişlerimize kesilen faturaların %8'ini isteyen ve alan Yavuzeli İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünde ihale işlerinde görevli A.B.T.'den şikayetçiyim. (...)" şeklinde ifade verdiği görülmektedir.
Her ne kadar ihaleyi gerçekleştiren idarece, bu ifadeden hareketle davacı ...'nın rüşvet verdiğini itiraf ettiğinden bahisle yasaklama sürecinin başlatıldığı anlaşılmakta ise de, yasaklama kararı alınması sürecindeki (yasaklama oluru dahil olmak üzere) tüm bilgi ve belgelerin, dava konusu işleme dayanak olduğu anlaşılan ifadenin yer aldığı soruşturma raporunun, sözleşme devam ederken verildiği anlaşılan ifadeye bağlı olarak davacı şirket ile imzalanmış bulunan sözleşmenin feshedilip edilmediğinin, feshedilmiş ise hangi gerekçeye dayanılarak fesih işlemi gerçekleştirildiğinin, iddia olunan "rüşvet" eylemine bağlı olarak ceza yargılamasında davacılarla ilgili herhangi bir soruşturma ve/veya kovuşturma yürütülüp yürütülmediğine ilişkin bilgi ve belgelerin dosya kapsamında yer almadığı anlaşıldığından, davacıların tüm iddiaları incelenerek ve eksik olan tüm bilgi ve belgeler tamamlanarak dava konusu yasaklama kararına dayanak alınan fiilin gerçekleşip gerçekleşmediği hususunda bir değerlendirme yapılmak suretiyle karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.
Öte yandan, temyizen incelenmekte olan davanın, davacı şirket ve yetkilisi ... adına açıldığı, dava konusu yasaklama işleminin her ikisi bakımından tesis edildiği, dava dilekçesinde açıkça davacı şirket ve yetkilisi ... adına tesis edilen yasaklama kararının iptali talep edilmesine ve ... yönünden ihale tarihi itibarıyla %50 ortak olması nedeniyle yasaklanmaması gerektiği iddia edilmesine rağmen, davanın yalnızca davacı şirket taraf gösterilerek ve dava konusu işlemin hukuka uygunluk denetiminin yalnızca davacı şirket yönünden yapılarak yürütüldüğü ve sonuçlandırıldığı, ilk derece aşamasından itibaren davacı ... hakkında anılan iddia araştırılmak ve değerlendirilmek suretiyle herhangi bir hüküm kurulmadığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, eksik inceleme ve araştırma sonucu davacılardan yalnızca biri hakkında verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davacıların temyiz isteminin kabulüne,
2\. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun gerekçeli reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 26/02/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.