Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2025/1252
Karar No:2025/2402

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... Belediyesi Temizlik İşleri Müdürülüğünce ... tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Çöp Kamyonu Kiralama" ihalesine yönelik olarak yapılan itirazen şikayet başvurusu neticesinde davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin 15/01/2025 tarih ve 2025/UH.II-164 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; davacı şirketin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında imza sirkülerinin, faaliyet belgesinin, amortisman kayıt tablosunun, 8 adet araç ruhsatının ve mizan kayıtlarının, serbest muhasebeci mali müşavirin faaliyet belgesinin ve imza beyanının sunulduğu, davacı şirketin araçlara ilişkin kendi malı üzerinden yaptığı aşırı düşük teklif açıklamalarında araçların amortisman giderlerine ilişkin ilgili meslek mensubu tarafından onaylanan tablonun tarih bilgisi içermediği ve demirbaş kayıt defteri niteliğinde olmadığı, amortisman hesaplarına dayanak oluşturan araç edinim maliyetlerini belirten bilgi içermediği, araç edinimlerine ilişkin faturaların da eklenmemesi nedeniyle açıklamalarının kabul edilmeyerek teklifinin reddi gerektiği anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, amortisman giderlerine ilişkin tablonun ilgili meslek mensubu tarafından onaylanmasının zorunlu olmadığı, buna rağmen aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ilgili meslek mensubunca onaylanmış olarak sunulan tablonun tarih bilgisi içermediğinden bahisle teklifinin reddedilmemesi gerektiği, anılan tablonun genel mizan esas alınarak düzenlendiği, genel mizan evrakında tarih bilgisinin açıkça yer aldığı, bahse konu tablonun ilk üç sırasında yer alan araçların 24/08/2022 tarihinde satın alındığı, bu tarihten beri trafiğe çıkışı yapılmayan söz konusu araçların 2024 yılında tadil edildiği, tadil işleminin akabinde TSE tarafından düzenlenen "AİTM Münferit Araç Uygunluk Belgeleri"nin alındığı, anılan belgelerde araçların özel amaçlı, sarı tepe lambalı, hidrolik sıkıştırmalı çöp toplama aracına tadil edildiğinin belirtildiği, tadil ve vergi dairesindeki gerekli işlemlerin 2024 yılında tamamlanması nedeniyle tescil tarihi 2024 olarak ruhsata işlendiği, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 41. maddesi uyarınca araçların kendi malı olduğunu tevsik için sunulabilecek belgelerden biri olan araç ruhsatlarının ibraz edildiği, bu nedenle demirbaş defterinin sunulmasına gerek olmadığı, 555 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği uyarınca 2023 yılı sonu mali tabloları için enflasyon düzeltmesi yapılmasının kanunen zorunlu olduğu, bu nedenle sunulan mizan kayıtlarında araç değerlerinin enflasyon bazında güncellendiği, amortisman giderlerine ilişkin tabloda "Taşıt Enflasyon Düzeltilmiş Bedel" başlığı altında taşıtların güncel edinme maliyetlerinin açıkça belirtildiği, öte yandan itirazen şikayet başvurusunda ileri sürülmeyen iddialar resen incelenmek suretiyle tesis edilen dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyize konu Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
Bergama Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğünce ... tarihinde açık ihale usulü ile "Çöp Kamyonu Kiralama" ihalesi gerçekleştirilmiş, ihalede sınır değer 10.441.326,89-TL olarak belirlenmiş, davacı şirket tarafından 10.358.400,00-TL teklif verilmiştir.
09/12/2024 tarihli yazıyla teklifi sınır değerin altında kalan davacı şirketten "ihale komisyonunda teklifte önemli olduğu tespit edilen 'amortisman ve/veya kiralama gideri'ne ilişkin; Kamu İhale Genel Tebliği 79. maddesine uygun olarak açıklamaların idareye bildirilmesi" istenilmiştir.
Davacı şirket tarafından 13/12/2024 tarihinde sunulan aşırı düşük teklif açıklaması ihale komisyonunca uygun görülmüş ve aynı tarihli ihale komisyonu kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi davacı şirket üzerinde ihalenin bırakılmasına karar verilmiştir.
Akabinde, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından 20/12/2024 tarihinde yapılan şikayet başvurusunun reddi üzerine 27/12/2024 tarihinde "davacı şirketin SMMM onaylı araç özmal listesinin demirbaş kayıt defterinin sunulmadığı, söz konusu araçların satış sözleşmesi ve faturalarının sunulmadığı, kendi malı araçların demirbaş defterindeki bedeli ve araç satış sözleşme ve faturalarında yer alan bedel üzerinden amortisman bedelinin hesaplanmadığı (...)" iddialarıyla itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur.
Bunun üzerine, 15/01/2025 tarih ve 2025/UH.II-164 sayılı Kurul kararıyla; aşırı düşük teklif açıklamalarının isteklinin kendi malı araçlarla yapılması durumunda aşırı düşük teklif sahiplerince ayrıca amortisman hesaplarına ilişkin uygun belgelerin de sunulması gerektiği, davacı şirketçe aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında amortisman hesaplarını gösterir bir tablo hazırlandığı, bu tabloda tarih bilgisinin bulunmadığı, belgenin isteklinin demirbaş kayıt defteri niteliğinde olmadığı, bu tablo üzerinde ilk üç sırada yer alan 8+1 m³ kapasitede 3 kamyonun model yılının araç ruhsatlarından da anlaşıldığı üzere 2024 olmasına rağmen söz konusu tabloda demirbaş alış tarihlerinin 24/08/2022 olarak belirtildiği, model yılı 2024 olan bir aracın demirbaş alış tarihinin 2022 olmasının fiilen mümkün olmadığı, açıklamalar kapsamında araçlara ilişkin mizan sayfaları eklendiği, ancak isteklinin amortisman hesaplarını gösterir tablolarda araç edinme maliyetinin belirtilmediği, hesaplanan amortisman bedeline ilişkin araçların edinme maliyetleri bilgisinin bulunmadığı ya da edinim bedelini gösterir alış faturalarının eklenmediği gerekçesiyle davacının aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmemesine, teklifinin reddi yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiştir.
Anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Aşırı düşük teklifler" başlıklı 38. maddesinde, "İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8. maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır." kuralına yer verilmiştir.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin "Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu" başlıklı 41. maddesinin 2. fıkrasında, "İsteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir. ..." kuralı yer almıştır.
"Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi" başlıklı 79. maddesinde, "...79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. ...79.3.2. 79.2.2’nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Dava konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2. maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: 2025 yılı içerisinde 8 adet çöp kamyonu kiralama b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği (...) e) Miktarı: 2025 yılı içerisinde 12 ay süreli çöp kamyonu kiralama hizmet alımı işi (Sürücüsüz) f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Bergama Belediyesi mücavir alanı içerisinde ve Şehir merkezine 9 km uzaklıktaki katı atık depolama alanı" düzenlemesi yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Aktarılan kuralların değerlendirilmesinden, ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipmanın; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edileceği anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu ihalede teklifi sınır değerin altında kalan davacı şirketten "amortisman ve/veya kiralama gideri"ne ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklamasını sunmasının istenildiği, davacı şirket tarafından sunulan açıklamanın idarece kabul edilerek ihalenin üzerinde bırakılmasına karar verildiği, sonrasında davacı şirketin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı yönünde yapılan şikayet başvurusunun reddi üzerine itirazen şikayet başvurusunda bulunulması neticesinde, 15/01/2025 tarih ve 2025/UH.II-164 sayılı Kurul kararıyla davacı şirketin teklifinin reddedilmesi gerektiği yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı görülmüştür.
Dava konusu Kurul kararında her ne kadar davacı şirketçe aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan amortisman hesaplarını gösterir tabloda tarih bilgisinin bulunmadığı, belgenin isteklinin demirbaş kayıt defteri niteliğinde olmadığı, bu tablo üzerinde ilk üç sırada yer alan 8+1 m³ kapasitede 3 kamyonun model yılının araç ruhsatlarından da anlaşıldığı üzere 2024 olmasına rağmen söz konusu tabloda demirbaş alış tarihlerinin 24/08/2022 olarak belirtildiği, model yılı 2024 olan bir aracın demirbaş alış tarihinin 2022 olmasının fiilen mümkün olmadığı, amortisman hesaplarını gösterir tablolarda araç edinme maliyetinin belirtilmediği ya da edinim bedelini gösterir alış faturalarının eklenmediği gerekçesiyle davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiş ise de; davacının aşırı düşük teklif açıklamasını 13/12/2024 tarihinde sunduğu, bu açıklamanın ekinde yer alan ihale konusu işte çalıştırılmasını teklif ettiği 8 adet kendi malı aracın amortisman giderine ilişkin hazırlanan SMMM onaylı tabloda 10/12/2024 tarihli araç alışları olduğunun görüldüğü, dolayısıyla anılan tablonun 10/12/2024 - 13/12/2024 tarihleri arasında düzenlendiğinin anlaşılabildiği, bu yönüyle söz konusu eksikliğin esasa etkili olmadığı; aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında araçlara ilişkin ruhsatların sunulduğu, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 41. maddesinin 2. fıkrası uyarınca, isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, ruhsat ile tevsik edilmesi durumunda ayrıca demirbaş defteri kayıt defteri niteliğinde bir belgenin sunulmasına gerek olmadığı, bahse konu amortisman giderlerine ilişkin tabloda "Taşıt Enflasyon Düzeltilmiş Amortisman Bedeli" başlığı altında araç bedellerinin belirtildiği, tablonun ilk 3 sırasında belirtilen araçların "tamamlanmamış" şekilde 24/08/2022 tarihinde alındığı, buna yönelik ... (Şase No:...) plakalı araç için ... tarihli, ... (Şase No:...) ve ... (Şase No:...) plakalı araçlar için düzenlenen 08/08/2022 tarihli "Tamamlanmamış Araçlar Uygunluk Belgesi"nin dava dosyasına sunulduğu, bu araçlarda tadilat işlemi yapılması sonucunda araçların özel amaçlı, sarı tepe lambalı, hidrolik sıkıştırmalı çöp toplama aracına tadil edildiği, bu hususların da dosyaya sunulan; ... plakalı araç için düzenlenen ..., ... plakalı araç için düzenlenen ..., ... plakalı araç için düzenlenen 23/09/2024 tarihli "AİTM Münferit Araç Uygunluk Belgesi"nde belirtildiği, ardından davacı şirket tarafından bahse konu araçların modellerinin "2024" olarak düzeltilmesi istemiyle Taşıtlar Vergi Dairesi Müdürlüğüne dilekçe verildiği, dolayısıyla 2022 yılında alınan araçların model yılının 2024 olarak tescil edilme sebebinin belirtilen durumlardan kaynaklandığı, bunun aksini ortaya koyan herhangi bir iddia, somut bilgi ve belgenin bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacı şirketin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kendi malı 8 adet aracın amortisman giderlerine ilişkin SMMM onaylı tablonun, anılan araç ruhsatlarının sunulduğu, bahse konu tabloda gerekli bilgilerin beyan edildiği, bu tabloda her ne kadar tarih bilgisi yer almasa da 10/12/2024 - 13/12/2024 tarihleri arasında düzenlendiğinin anlaşılabildiği, tablonun ilk 3 sırasında 24/08/2022 tarihinde alındığı belirtilen araçların model yılının 2024 olmasının anılan araçların tamamlanmamış şekilde alınması sonrasında araç tadil işlemleri yapılması neticesinde TSE tarafından düzenlenen "AİTM Münferit Araç Uygunluk Belgesi"nin 2024 yılında alınmasından kaynaklandığı, davacı şirketin sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması ihaleyi yapan idarece yeterli görülerek kabul edilmekle birlikte sunulan açıklamaya ilişkin olarak bir tereddüt hasıl olması durumunda bu hususlara yönelik bilgilerin idarece davacı şirketten istenebileceği anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. DAVA KONUSU İŞLEMİN İPTALİNE,
4\. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ilk derece ve temyiz yargılama giderleri toplamı ...-TL ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
5\. Posta giderleri avansından artan tutarın ve istemi halinde temyiz aşamasında kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının davacıya iadesine,
6\. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
7\. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 24/06/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.