Danıştay danistay 2024/845 E. 2025/2475 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2024/845
Karar No:2025/2475

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...

MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : ... Enerji Yatırım Üretim ve Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, 30/11/2020 tarihinde davalı idareye yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı işlemin; madencilik faaliyetleriyle maden ocak alanları ve tesis kısımlarına denk gelecek RES üniteleri ve enerji nakil hattı göz önüne alınmadan ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararı ile müdahil şirkete Şapdağı Rüzgar Enerji Santrali (RES) projesi için... tarih ve ... numaralı üretim lisansı düzenlenerek lisansın sürdürülmesine ilişkin işlemlerin; söz konusu üretim lisansında yer alan tesis tamamlanma tarihinde yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle tesisin tamamlanmaması sonucu lisansın iptali gerekirken 5. kez mücbir sebep kapsamında tesis tamamlanma tarihinin uzatılarak 09/07/2022 olarak tadil edilmek suretiyle lisansının sürdürülmesine ilişkin... tarih ve... sayılı Kurul kararının ve müdahil şirketin 2021 yılında Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizmasına (YEKDEM) dahil edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; müdahil şirkete verilen Şapdağı RES projesine ilişkin üretim lisansının 31/03/2013 tarihinden evvel yani 09/02/2012 tarihinde verilen bir üretim lisansı olduğu, "imar planı onayının" hem üretim lisansı verilmesinin ön koşulu olmadığı hem de yürürlükteki mevzuat çerçevesinde lisans tadillerinin ön koşulu olmadığı, davaya konu RES projesine yönelik imar planının yargı kararı ile iptalinin mücbir sebep kapsamında değerlendirilmesi suretiyle tesis tamamlama tarihlerinin tadili ile proje sahibi şirkete ait yükümlülüklerin yerine getirilmesi amacıyla ilave süre verildiği, anılan projenin 31/10/2020, 07/08/2021, 14/08/2021, 09/09/2021, 01/10/2021, 11/11/2021 ve 25/11/2021 tarihlerinde geçici kabulleri yapılarak 16 adet ünitesinden 8 adedinin işletmeye geçtiği ve projenin kısmi olarak işletmede bulunduğu, YEKDEM'de yer alan bir üretim tesisinin anılan sistemden çıkarılabilmesi için tesisin başvuru yapıldığı sırada belirtilen şartları kaybetmiş olması gerektiğinden, Maden İşleri Genel Müdürlüğünün (güncel adı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü) ... tarih ve ... sayılı işlemiyle maden sahasında verilen iznin ve projeye ait planların yargı kararı ile iptal edilmesinin söz konusu üretim tesisinin direkt YEKDEM listesi dışına çıkarılması sonucunu getirmeyeceği, bununla birlikte Şapdağı RES projesi Özel İzin Alanı'na yönelik 15/03/2018 tarihli işlemi iptal eden İdare Mahkemesi kararının, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla kaldırılarak davanın reddine verilmiş olması nedeniyle söz konusu işlemin halen hukuk aleminde varlığını koruduğu, dolayısıyla 15/03/2018 tarihli işlemin bir sonucu olarak tesis edilen işlemin de hukuka uygunluk karinesinden yararlanacağı, aynı şekilde RES projesine ait imar planlarının iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararının da ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla kaldırılarak davanın reddine verilmiş olması nedeniyle söz konusu işlemin halen hukuk aleminde varlığını koruduğu dikkate alındığında, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemler hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, davada ileri sürülen iddialar incelenmediğinden dava konusu işlemlere yönelik hukuki denetimin yapılmadığı, yükümlülüklerini süresinde yerine getirmeyen müdahil şirketin mücbir sebep hali bulunmadığı halde RES projesinde defalarca tadil yapıldığı ve yükümlülüklerinin ertelendiği, başvuru şartlarını sağlamadığından davacının YEKDEM'den faydalanamayacağı, haksız şekilde bu teşvikten yararlanmasının kamu zararına neden olacağı, işlemlerin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.
Davalı yanında müdahil tarafından, kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
1- Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, müdahil şirketin 2021 yılı YEKDEM listesine dahil edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı dışındaki işlemler yönünden davanın reddine ilişkin kısmında hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.
2\. Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, müdahil şirketin 2021 yılı YEKDEM listesine dahil edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kurul kararına ilişkin davanın reddine yönelik istinaf başvurusunun reddine dair kısmı yönünden;

İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Müdahil şirket tarafından, 31/10/2020 tarihi itibarıyla kısmen geçici kabulü yapılmış üretim lisansına konu Şapdağı RES projesi için 01/11/2020 tarihli dilekçe ile 2021 yılında YEKDEM'den faydalanmak amacıyla başvuruda bulunulduğu, başvurusunun olumlu karşılandığı ve 2021 yılı Ön Yek Listesinin 196. sırasında yer aldığı, herhangi bir itiraz gelmemesi üzerine de anılan Kurul kararı ile 2021 Yılı Nihai YEK Listesinin oluşturulduğu görülmektedir.
2577 sayılı Kanun'un 2. maddesinde, iptal davaları, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlanmıştır.
Yargı kararlarında ve doktrinde "menfaat" kavramının davacı ile iptalini istediği idari işlem arasındaki bağı, ilgiyi ifade ettiği belirtilmekte ve idari işlem ile dava açan kişi arasında meşru, güncel ve ciddi bir alaka söz konusu ise, davada menfaat bağının bulunduğu kabul edilmektedir. İptal davalarında davacı olabilmek için subjektif bir hakkın ihlal edilmesi şartı aranmamakta, menfaat ihlali yeterli sayılmaktadır.
İptal davasının gerek anılan maddede, gerekse içtihat ve doktrinde belirtilen hukuki nitelikleri göz önüne alındığında, idare hukuku alanında tek taraflı irade açıklamasıyla kesin ve yürütülmesi zorunlu nitelikte tesis edilen idari işlemlerin, bu idari işlemle meşru, kişisel ve güncel bir menfaat alakası kurabilenler tarafından iptal davasına konu edilebileceğinin kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, müdahil şirketin 2021 yılı YEKDEM'den faydalanmasına yönelik dava konusu 26/11/2020 tarihli Kurul kararı ile maden işletme ruhsat sahibi davacı şirket arasında doğrudan meşru, kişisel ve güncel bir "menfaat" ilgisi kurulmasına hukuki olanak bulunmadığı gibi, müdahil şirketin bir destek ödemesi niteliğindeki YEKDEM'den yararlanmasının davacının hak ve menfaatini etkilemesinin söz konusu olmadığı, dolayısıyla davacının anılan Kurul kararının iptalini istemekte doğrudan bir menfaati bulunmadığı anlaşıldığından, davanın, müdahil şirketin 2021 yılı YEKDEM listesine dahil edilmesine yönelik Kurul kararına ilişkin kısmının ehliyet yönünden reddi gerekirken, işin esasına girilerek bu kısım yönünden de davanın reddine karar verilmesinde hukuka uygunluk, bu kısım yönünden davanın reddine yönelik temyize konu kararda ise sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davacının temyiz isteminin reddine;
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı temyize konu kararının,... tarih ve ... sayılı Kurul kararı dışındaki işlemler yönünden davanın reddine yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının ONANMASINA;
3\. Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının,... tarih ve... sayılı Kurul kararı yönünden davanın reddine yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının yukarıda belirtilen GEREKÇEYLE ONANMASINA,
4\. 2577 sayılı Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara ve müdahile tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 30/06/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.