Danıştay danistay 2024/548 E. 2025/1633 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2024/548
Karar No:2025/1...3

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Sigorta
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul ili, Şişli ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde bulunan taşınmazı dava dışı ... Yayıncılık A.Ş.’ye kiralayan davacı tarafından, anılan şirketten olan kira alacakları, bu alacakların stopaj ve fonlarından kaynaklı olacaklar ile taşınmazın kötü kullanımı ve alınıp götürülen demirbaşlardan kaynaklanan ve muhtelif icra dosyalarıyla derdest olan toplam 40.411.253,83-TL tutarındaki alacağının davalı idarece ödenmesi talebiyle yapılan 13/01/2020 tarihli başvurunun cevap verilmemek suretiyle (zımnen) reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; gerçek ve tüzel kişilerin sahip olduğu varlıkların, ticari ve iktisadi bütünlük kapsamında ayrı ayrı cebri icra yoluyla satışlarından elde edilen bedelden; satış tarihine kadar tahakkuk etmiş olmak şartıyla, sırasıyla Fon Kurulu tarafından karar verilmesi halinde şirketlerin teknik bilgi, yazılım, donanım, ekipman, mal ve hizmet alımından doğan geçmiş dönem borçları, kişilerin devlete ve sosyal güvenlik kuruluşlarına olan 6183 sayılı Kanun kapsamındaki borçları ile GSM imtiyaz sözleşmesinden doğan Hazine payı borçları ödendikten sonra kalan kısmın, kişilerin diğer kamu kurum ve kuruluşları ile üst kurullara olan borçlarına garameten taksim edilerek ödeneceğinin kural altına alındığı;
Mahkemelerince yapılan 05/10/2021 tarihli ara kararıyla davalı idareden, "Sıra cetvelinin ve davacının da aralarında bulunduğu alacaklıların isimlerinin ve alacak miktarlarının bulunduğu listenin düzenlenerek bir suretinin istenilmesine, anılan İktisadi bütünlüğün Fona devrinden ve satışından sonra davalı idare de dahil olmak üzere alacaklılara toplamda ne kadar ödeme yapıldığını gösterir tablonun düzenlenerek gönderilmesinin istenilmesine, bu doğrultuda Fonun ne kadar alacağı kaldığının, satıştan elde edilen mevcut bakiyeden artış olup olmadığının (Fonun alacağı tahsil edilmişse kalan bir bakiye bulunup bulunmadığının) açıklanmasının istenilmesine" karar verildiği, söz konusu ara kararına davalı idarece verilen 04/11/2021 tarihli cevapta, Atv-... Ticari ve İktisadi Bütünlüğü sıra cetvelinde Fonun alacağının 13.099.695.404,00-TL olduğu, bugüne kadar Fon tarafından, tüm alcaklar mahsup edildikten sonra alacaklarına isabet edecek tutarın 696.694.968,26-USD olduğunun görüdüğü;
Bu durumda, söz konusu ticari ve iktisadi bütünlüğün satışından elde edilen tutarın dağıtımı için öngörülen sıra cetvelinde belirtilen alacak miktarlarında bir değişiklik olmadığı, mevcut haliyle elde edilen tutarın davalı idarenin alacağını karşılamaya yetmediği, dolayısıyla Fonun alacağından sonra sıra cetvelinde alacaklı sırasında bulunan davacının alacağını anılan sıra cetveli uyarınca tahsil etmeye yetmediği anlaşıldığından, davacının başvurusunun zımnen reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, 2013 tarihli Sayıştay raporunda, davalı idarenin ... grubundan bugüne kadar yapılan tahsilatlarla birlikte alacaklarının fazlasıyla karşılandığının ifade edildiği, 28/11/2008 tarihli protokol hükümlerine göre değerlendirme yapılmadığı, söz konusu protokoldeki borç tespitleri, peşin ödeme indirimi ve ... grubu lehine olabilecek hususların dikkate alınmadığı, Fonun ... tarih ve ... sayılı kararında, 31/08/2008 tarihine kadar ... grubundan ve bağlantılı üçüncü şahıs borçlularından icraen ve rızaen 301.220.640,00 USD tahsilat yapıldığının kabul edildiği, bütünlük bedeli ile birlikte değerlendirildiğinde davalı idarenin ... grubuyla ilgili olarak toplamda 1.401.220.640,00 USD tahsilat yaptığının anlaşıldığı, idarenin 2020 yılı faaliyet raporunda ... grubundan 951,57 milyon USD tutarında net tahsilat yapıldığının ikrar edildiği, protokole göre toplam tahsilat tutarı üzerinden %35 oranında peşin ödeme indirimi yapılması gerektiği, hal böyle olmasına rağmen sıra cetvelindeki 13.099.695.404,00-TL tutarındaki Fon alacağında bir değişim olmadığının söylenemeyeceği, 02/12/2008 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan sıra cetvelinden sonra 6111 sayılı Kanunla sağlanan indirim kapsamında ... grubunun vergi borcundan indirim yapıldığı, buna ilişkin değişiklikleri içeren sıra cetveli tadiline göre ilk önce 87,41 milyon, ikincisinde ise 7,69 milyon TL olmak üzere toplamda 95,11 milyon TL ek tahsilat yapıldığı, dolayısıyla davalı idarenin ... grubundan alacağının kalıp kalmadığı, kendilerine ödenecek bir paranın bulunup bulunmadığı hususunda bilirkişi incelemesi yapılması gerekirken söz konusu inceleme yapılmaksızın eksik incelemeye dayalı olarak karar verildiği, grubun en fazla mal varlığına sahip ve davalı idarenin tahsilatlarına en çok katkı sağlayan ... Yayıncılık A.Ş.'den olan alacaklarının ödenmesi gerekirken davanın reddedilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacının açtığı davanın konusu, tarafları ve talebi birebir aynı olan davanın aleyhine sonuçlanarak 2011 yılında kesinleştiği, karar tarihinden itibaren yaklaşık olarak 10 yıl sonra yeniden aynı taleple dava açılmak suretiyle Mahkemelerin meşgul edilerek yargılamanın uzamasına sebebiyet verdiği, davacının mezkur kira alacağı ile ilgili taleplerini özel hukuk tüzel kişiliğini haiz ... Yayıncılık A.Ş.'den istemesi gerektiği, kendilerinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı, 28/11/2008 tarihli protokol hükümleri uyarınca Fon Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla ... Yayıncılık A.Ş.'nin yönetim ve denetiminin ... grubu tarafından bildirilen yönetim kurulu üyelerine devredildiği, söz konusu şirketin 2007-2013 yılları arasında Fon tarafından yönetildiği, davacı tarafından mezkur alacağın söz konusu şirketten tahsili için yasal yollara başvurulması gerekirken birtakım mesnetsiz hesaplamalar yapılmak ve bunlardan da asılsız yorumlar çıkarılmak suretiyle haksızlığı Mahkeme kararıyla kesin olarak sabit olmuş iddialarına dayanak yaratılmaya çalışıldığı, bütünlük satışından elde edilen gelirden Fonun alacaklarına isabet eden tutarın Fonun protokol alacağının bile altında kaldığı, dolayısıyla ihale bedelinin gerekli dağıtımı yapıldıktan sonra davacıya herhangi bir pay ayrılmadığı, protokolde belirtilen peşin ödeme indirimi oranının üst limit olduğu, bu oranın kesin indirim oranı olmadığı, Protokolün 6.2.2. maddesi uyarınca bütünlük ihale bedelinden Fona intikal edecek tutarın tamamının her durumda protokole konu Fon alacaklarına mahsup edileceği, bu tutardan hiçbir şekilde iade yapılmayacağının ... grubu tarafından kabul edildiği, bütünlük içerisinde ... Yayıncılık A.Ş.'nin mal varlığının tamamının değil yalnızca İzmir baskı tesislerindeki bir kısım menkul malların bulunduğu, davacının söz konusu protokole taraf olmadığı, Sayıştay ve yıllık faaliyet raporlarından alındığı iddia edilen bilgilerin geçmiş tarihli olduğu, bütünlük sıra cetvelinin kesinleşip mahsupların yapılmasının akabinde gelinen güncel durumdan uzak olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından 13/01/2020 tarihli dilekçeyle, “İstanbul ili, Şişli ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde bulunan taşınmazın kiralanmasıyla ilgili olarak 2000 yılı Kasım-Aralık ayları, 2001 ve 2002 yıllarına ait kira alacakları ve bu alacakların stopaj ve fonlarından kaynaklı olacaklar ile taşınmazın kötü kullanımı ve alınıp götürülen demirbaşlardan kaynaklanan ve muhtelif icra dosyalarıyla derdest olan toplam 40.411.253,83-TL tutarında alacağın davalı idarece ödenmesi, bu talebin kabul edilmemesi halinde ... Grubuna para ve mal iadesi yapılacağı sırada alacaklarının göz önüne alınarak alacağı kadar olan kısmın ... grubuna ödenecek paradan kesilip kendilerine ödenmesi" talebiyle davalı idareye başvuruda bulunulmuş, davalı idarece söz konusu başvuruya herhangi bir cevap verilmemiştir.
Bunun üzerine anılan zımni ret işleminin, alacağın davalı idarece ödenmesi talebine ilişkin kısmının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından, İstanbul ili, Şişli ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde bulunan taşınmazın ... Yayıncılık A.Ş.'ye kiralanmasından kaynaklanan alacağının davalı idarece ödenmesi talebiyle bakılan davanın açıldığı, söz konusu alacağın tahsili amacıyla daha önce ... İdare Mahkemesinin ... sayılı esas dosyasında, ... İdare Mahkemesinin ... sayılı esas dosyasında ve ... İdare Mahkemesinin ... sayılı esas dosyasında davalar açıldığı, anılan davaların reddine karar verildiği ve bu kararların kesinleştiği, akabinde davacı tarafından Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunulduğu, Anayasa Mahkemesinin ... tarih ve ... başvuru numaralı kararıyla, davacının mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verilerek bahse konu ihlalin ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere dosyaların Mahkemelerine gönderildiği, ... İdare Mahkemesince ... sayılı esasına kayıtlı dosyada yapılan yeniden yargılama üzerine verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı iptal kararının Dairemizin 24/02/2025 tarih ve E:2025/139, K:2025/876 sayılı kararıyla onandığı; ... İdare Mahkemesince ... sayılı esasına kayıtlı dosyada yapılan yeniden yargılama üzerine verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı iptal kararının Dairemizin 17/04/2025 tarih ve E:2025/643, K:2025/1629 sayılı kararıyla gerekçeli onandığı; yine ... İdare Mahkemesince ... sayılı esasına kayıtlı dosyada yapılan yeniden yargılama üzerine verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı iptal kararının Dairemizin 17/04/2025 tarih ve E:2025/359, K:2025/1628 sayılı kararıyla gerekçeli onandığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, söz konusu davalar ile işbu davada uyuşmazlığın temeli davacının taşınmazının kiralanmasından doğan alacağının tahsili talebinden kaynaklandığından, Dairemizin 17/04/2025 tarih ve E:2025/643, K:2025/1629 sayılı ile 17/04/2025 tarih ve E:2025/359, K:2025/1628 kararları gözetilerek yeniden bir karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2\. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 17/04/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.