Danıştay danistay 2024/3177 E. 2025/2371 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2024/3177
Karar No:2025/2371

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara Orman İşletme Müdürlüğünce Ankara ili, Altındağ ilçesi, ... Mahallesi mevkiinde bulunan "Şehit Ömer Halisdemir Konaklamasız Orman Parkında Yer Alan Gelir Getirici Tesislerin İşletme Hakkının Kiraya Verilmesi İşi"ne yönelik 14/04/2023 tarihinde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 35-a maddesi ve Orman Parkları Yönetmeliği'nin 10. maddesi uyarınca kapalı teklif usulü ile gerçekleştirilen ihalede en uygun teklifi veren davacının teklifinin, 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi gereğince oluşturulan Komisyonun ... (Dava konusu işlemde sehven ... olarak belirtilmiştir.) sayılı kararıyla olumsuz değerlendirilmesi nedeniyle ihale onayının uygun görülmemesine ilişkin ... tarih ve E-... sayılı Ankara Orman İşletme Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; Mahkemelerinin 05/09/2024 tarihli ara kararına cevaben gönderilen belgelerde, dava dışı Tarım ve Orman Bakanlığınca söz konusu ihaleye yönelik oluşturulmuş bir komisyon olmadığı ve dolayısıyla alınmış bir kararda bulunmadığının belirtildiği, Orman Genel Müdürlüğü Ekosistem Hizmetleri Dairesi Başkanlığınca oluşturulan Komisyonun ... sayılı kararında söz konusu ihaleye ilişkin olarak olumlu görüş bildirildiğinin belirtildiği;
Bu durumda, her ne kadar ekli şartname ve yasal mevzuat uyarınca idarenin bütün teklifleri reddederek gerekçesini kararda belirtmek suretiyle ihaleyi iptal edebileceği açıksa da somut olayda, Bakan Yardımcısı başkanlığında oluşturulan komisyon tarafından söz konusu ihale için uygun görüş verildiği ancak davalı idare tarafından 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'ne atıfta bulunularak hatalı değerlendirmeye dayalı olarak ihalenin uygun görülmediğine yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, ihale işlemlerinin mevzuat çerçevesinde yapıldığı, ihale sonucu ile evrakın kurulacak komisyonca değerlendirilmek ve karar verilmek üzere gönderildiği, ihale onayının reddi kararı kendilerince verilmediğinden davanın husumet yönünden reddi gerektiği, Mahkeme tarafından Tarım ve Orman Bakanlığına gönderilen ara kararına Tarım Reformu Genel Müdürlüğünce, ihaleye yönelik oluşturulmuş bir komisyon olmadığından alınmış bir kararın bulunmadığı cevabının verildiği, 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi doğrultusunda kurulan ve Bakan Yardımcısı başkanlığında kurulan Komisyonun aldığı kararda Orman Genel Müdürlüğü, Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü temsilcilerinin üye olarak bulunduğu, uyuşmazlık konusu ihaleyle ilgili Komisyon kararının "olumsuz" olduğu, Komisyon tarafından öncelikle ilgili orman parkına ilişkin ihaleye çıkılıp çıkılamayacağı ile ilgili karar alındığı, ihale işlemleri sonuçlandıktan sonra söz konusu ihale sonucunun tekrar Komisyonun onayına sunulduğu, ... sayılı Komisyon kararının söz konusu orman parkının ihaleye çıkılabilmesi için alındığı, bu karara istinaden ilgili orman parkının ihale edildiği, ihale sonucunun ... sayılı Komisyon kararı ile olumsuz olarak değerlendirildiği, bu kapsamda dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Ankara Orman İşletme Müdürlüğünce, Ankara ili, Altındağ ilçesi, ... Mahallesi mevkiinde bulunan "Şehit Ömer Halisdemir Konaklamasız Orman Parkındaki Gelir Getirici Tesislerin İşletme Hakkının Kiraya Verilmesi İşi"ne ilişkin olarak 20 yıllığına kiralama ihalesi gerçekleştirilmiştir.
14/04/2023 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye katılan davacı tarafından 144.000,00-TL teklifte bulunulduğu görülerek ihale davacının üzerinde bırakılmıştır. Daha sonra, 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi uyarınca ihaleye ilişkin evrak Orman Genel Müdürlüğü Ekosistem Hizmetleri Dairesi Başkanlığına gönderilmiştir.
Genelge uyarınca oluşturulan Komisyon tarafından ihale onayı olumsuz değerlendirildiğinden, davalı idarece ihale onayının uygun görülmediğine dair tesis edilen işlemin davacıya tebliği üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun ''Kapsam'' başlıklı 1. maddesinde, ''Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütülür. Birinci fıkrada sayılan daire ve idarelere bağlı döner sermayeli kuruluşlar ile özel kanunlarla veya özel kanunların vermiş olduğu yetkiyle kurulmuş bulunan fonların yukarıda belirtilen işlerinin nasıl yapılacağı Cumhurbaşkanınca çıkarılacak yönetmelikte belirtilir.''; "İhale usullerinin neler olduğu'' başlıklı 35. maddesinde, ''Bu Kanunun 1 inci maddesinde yazılı işlerin ihalelerinde aşağıdaki usuller uygulanır: a) Kapalı teklif usulü, b) Belli istekliler arasında kapalı teklif usulü, c) Açık teklif usulü, d) Pazarlık usulü, e) Yarışma usulü. İşin gereğine göre bu usullerden hangisinin uygulanacağı, bu Kanun hükümlerine uyularak idarelerince tespit edilir.'' kuralları yer almıştır.
Orman Parkları Yönetmeliği'nin "İşletme" başlıklı 10. maddesinde, "(1) Orman parklarının işletilmesi aşağıdaki esaslara uygun olarak yapılır: a) Orman parkları işletmecilikleri 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu uyarınca kapalı teklif usulüyle ihale edilir. b) İdare; orman parkının kiralanması ihalelerinde, ihaleye iştirak edeceklerden, ihaleye gireceği konuda deneyim sahibi olduğuna dair belge isteyebilir. c) Orman parkları işletmeciliği, sözleşme tarihinden itibaren üç yıl bitmeden ve sözleşmenin bitimine altı ay kala devir edilemez. Devir alacaklarda ilk ihaledeki şartlar aranır. ç) İşletmecinin kusuru dışında kamudan kaynaklanan, hakkın tamamen kullanılmasını ve işin yürütülmesini en az otuz gün süreyle engelleyen hukuki bir imkânsızlık durumunun ortaya çıkması ya da mücbir sebeplerin varlığı halinde, işletmecinin talebi üzerine sözleşme süresi, kamudan kaynaklanan hukuki imkânsızlık durumunun veya mücbir sebeplerin ortadan kalkmasına kadar geçecek süre kadar dondurulabilir. Dondurulan süre için bedel alınmaz. Sürenin yeniden işlemeye başladığı tarihte alınacak bedel, dondurulan yıl bedelinin geçen süre kadar sözleşmesinde belirtilen oranda artırılması suretiyle tespit edilir. Ancak, dondurulan yıl için ödenmiş olan bedelin dondurulan süreye isabet eden kısmı sözleşmesinde belirtilen oranda artırılmak suretiyle yeni tespit edilen bedelden mahsup edilir. Dondurulan süre sözleşme süresine eklenir. d) Taahhüdün, sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, sözleşme yapılmasından önce işletmeciden ihale bedeli üzerinden yüzde altı oranında kesin teminat alınır. e) İşletmeci her yıl, yıllık kira bedelinin yüzde beşi tutarında bir ödemeyi, ağaçlandırma bedeli olarak sözleşme süresince kira ödeme dönemlerinde Bakanlığın ilgili hesabına yatırır. f) Şartname ve sözleşmeye aykırı hususların tespiti halinde, en az 10 gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtar verilmesinden sonra da aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatı gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilir. g) Kira süresi sonunda veya kira sözleşmesinin herhangi bir şekilde sona ermesi durumunda, yapı ve tesisler eksiksiz ve bedelsiz olarak Genel Müdürlüğün tasarrufuna geçer." kurallarına yer verilmiştir.
2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde, "Kamu kurum ve kuruluşları (belediyeler ve il özel idareleri hariç) ile sermayesinin yüzde elliden fazlası kamu kurum ve kuruluşlarına ait şirketler, kendi mülkiyetlerinde veya tasarruflarında bulunan taşınmazlarıyla ilgili olarak; kamu kurum ve kuruluşları, vakıf, dernek veya bunların şirketlerine, gerçek veya tüzel kişilere; satış, kira, irtifak, takas, tahsis, devir ve benzeri her türlü tasarrufa yönelik işlemlerini, bakanlıklar ile bağlı, ilgili ve ilişkili kamu kurum ve kuruluşlarında bakan yardımcısı, diğer kamu ve kurum kuruluşlarında üst yönetici başkanlığında teşkil ettirilen komisyonlar vasıtasıyla yapacaklardır." kuralı yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Her ne kadar Mahkemece, ilgili Komisyon tarafından ihale onayı için uygun görüş verildiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de ... sayılı Komisyon görüşünün, uyuşmazlık konusu tesisin ihaleye çıkarılmasına ilişkin olumlu görüş olduğu, ihale sonucuna ilişkin bulunmadığı anlaşılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, savunma dilekçesinin ekinde yer alan ... tarih ve ... sayılı Ankara Orman Bölge Müdürlüğü Ekosistem Hizmetleri Şube Müdürlüğü işlemiyle, 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi gereğince oluşturulan Komisyonun ... sayılı kararının sunulduğu, buna göre dava konusu ihalenin onayına ilişkin olarak yalnızca "Olumsuz Değerlendirme" ifadesinin bulunduğu, Komisyon kararının neden olumsuz olduğuna ilişkin herhangi bir gerekçeye yer verilmediği, buna ilişkin bilgi ve belge sunulmadığı gibi bu hususa ilişkin olarak herhangi bir açıklama da yapılamadığı görülmektedir.
Dairemizin 15/01/2025 ve 26/03/2025 tarihli ara kararlarıyla, davalı idare ile Tarım ve Orman Bakanlığından,"Dava konusu ihale onayının uygun görülmemesine neden olan, 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi gereğince oluşturulan Komisyonun, dava konusu işleme göre ... numaralı, davalı idarenin temyiz dilekçesi ile Ekosistem Hizmetleri Dairesi Başkanlığının ... tarih ve E-... sayılı işlemine göre ise ... numaralı olumsuz değerlendirmesinin dayanağının sorulmasına, bu değerlendirmeye dayanak olan bütün bilgi ve belgelerin (Ör. Soruşturma ve/veya kovuşturma) onaylı ve okunaklı birer örneğinin (gerekirse merciinden temin edilerek) gönderilmesinin" istenilmesine rağmen davalı idare tarafından herhangi bir bilgi ve belge sunulamadığı, 14/05/2025 tarihinde kayda giren cevabi yazı ekinde sunulan Ankara Orman Bölge Müdürlüğü Ekosistem Hizmetleri Şube Müdürlüğü işleminde ise bütün bilgi ve belgelerin Bölge Müdürlüğünce gönderildiği, Komisyon kararı ile ilgili başkaca herhangi bir bilgi ve belgenin kendilerinde bulunmadığı bildirilmiştir.
Bu itibarla, uyuşmazlık konusu tesise yönelik gerçekleştirilen ihaleye ilişkin olarak 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi uyarınca oluşturulan Komisyonun ... sayılı kararı ile ihale sonucunun olumsuz değerlendirildiği, Komisyonun olumsuz değerlendirmesinin somut bir bilgi veya belgeye dayandırılmadığı, olumsuz değerlendirmeye ilişkin herhangi bir gerekçeye yer verilmediği ve açıklama yapılmadığı anlaşıldığından, anılan Komisyon kararına istinaden ihale onayının uygun görülmemesine, dolayısıyla ihalenin iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk, temyize konu İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davalının temyiz isteminin reddine,
2\. Dava konusu işlemin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının yukarıda belirtilen GEREKÇEYLE ONANMASINA,
3\. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4\. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine,
5\. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
6\. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 19/06/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.