Danıştay danistay 2024/2893 E. 2025/1929 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2024/2893
Karar No:2025/1929

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: TOKİ tarafından Emlak Yönetim Hizmetleri ve Ticaret A.Ş. aracılığıyla 21-22-23/12/2022 tarihlerinde açık artırma usulüyle gerçekleştirilen "52 İlde 511 Muhtelif Arsa Müzayedesi"nin, Muğla ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde bulunan ... LOT numaralı taşınmazın satışına yönelik ihale üzerinde bırakılan davacının, sözleşme imzalamaya davet edildiği halde süresi içerisinde sözleşme imzalamadığından bahisle Toplu Konut İdaresi Başkanlığı Arsaları Açık Artırma ile Satış Şartnamesi'nin 15. maddesi uyarınca katılım teminatı ile ek teminatının ve hizmet bedelinin irat kaydedileceğine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile irat kaydedilen teminatların ve hizmet bedelinin faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; davacının, uyuşmazlığa konu taşınmaza ilişkin ihalede en yüksek teklif sahibi olduğu, bunun üzerine ödenecek peşinat, ihale karar pulu ve damga vergisi bedellerinin ödendiğine ilişkin dekontlarla birlikte 11/01/2023-20/01/2023 tarihleri arasında 17.00'ye kadar TOKİ İstanbul Hizmet Binası ya da TOKİ Ankara Binası'ndaki müzayede birimlerine gelinerek sözleşme imzalanması gerektiğine dair ...... tarih ve ... sayılı yazı ile davacının sözleşme imzalamaya davet edildiği, söz konusu yazının davacıya iadeli taahhütlü tebligat ile gönderildiği ve SMS yoluyla bilgilendirme yapıldığı, dosyaya sunulan evraklardan sözleşmeye davet yazısına ilişkin tebligatın 06/01/2023 tarihinde kargo firması tarafından kabul edildiği ve 18/01/2023 tarihinde davacıya teslim edildiğinin anlaşıldığı;
İlgili mevzuat ve işbu ihaleye ait satış şartnamesi uyarınca, sözleşme imzalamaya davet yazısının ihale üzerinde bırakılan isteklinin tebligat adresine iadeli taahhütlü mektupla tebliğ edilmesi ve anılan yazıda sözleşmenin imzalanması için on günlük süre tanınması gerektiği;
Olayda, 06/01/2023 tarihli sözleşmeye davet yazısında on günlük (11/01/2023-20/01/2013) süre tanınmış olmakla birlikte bu yazının davacıya tebliğ edildiği 18/01/2023 tarihi itibarıyla davacının sözleşme imzalamak için iki günlük süresi kaldığı, SMS yoluyla yapılan bilgilendirmenin usule uygun bir bildirim olarak kabul edilemeyeceği, dolayısıyla usulüne uygun olarak sözleşme imzalamaya davet edilmeyen ve mevzuat uyarınca sözleşmenin imzalanması için belirlenen süre tanınmayan davacının, satış şartnamesinde belirtilen katılım teminatı ile ek teminatının ve Emlak Yönetim Hizmetleri A.Ş.'ye yatırılan hizmet bedelinin Satış Şartnamesi'nin 15. maddesi uyarınca irat kaydedilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı ve dava konusu işlem hukuka aykırı bulunduğundan, işlem nedeniyle irat kaydedilen bedellerin faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline, irat kaydedilen bedellerin yasal faiziyle birlikte birlikte tazmini isteminin kabulü ile söz konusu bedellerin yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının üzerinde kalan uyuşmazlık konusu ihaleye ilişkin sözleşme imzalanması gereken son tarihin 20/01/2023 olduğu, sözleşme imzalanamamasının 06/02/2023 tarihinde meydana gelen deprem ile ilgisi bulunmadığı, sözleşmeye davet yazısının aynı zamanda davacının cep telefonuna SMS olarak da gönderildiği, bu nedenle davacının anılan yazıdan haberdar olmadığı yönündeki iddiasının gerçeği yansıtmadığı, ihaleye ait Şartnamede ihale üzerinde kalan kişilerin ilgili bedelleri yatırarak sözleşme imzalamaması halinde ihtara gerek kalmaksızın geçici teminatının irat kaydedileceğinin düzenlendiği, davacının bu Şartnameyi kabul ederek ihaleye katıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından, uyuşmazlık konusu ihale kapsamında gerekli bedellerin süresi içerisinde ödenmesine karşın; ikamet etmekte olduğu ... ilinde 06/02/2023 tarihinde meydana gelen deprem nedeni ile davalı Kuruma başvurup sözleşme imzalayamadığı, 11/01/2023 - 20/01/2023 tarihleri arasında sözleşme imzalamaya davet edildiğinden haberdar olmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca Emlak Yönetim Hizmetleri ve Ticaret A.Ş. aracılığıyla 21-22-23/12/2022 tarihlerinde açık artırma usulüyle gerçekleştirilen "52 İlde 511 Muhtelif Arsa Müzayedesi"nin, Muğla ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde bulunan ... LOT numaralı taşınmazın satışına yönelik ihale davacı üzerinde bırakılmıştır.
Davalı idarenin... tarih ve ... sayılı yazısında "ihale kararının onaylandığı, ödenecek peşinat (2.165.000,00-TL), damga vergisi (109.020,00-TL) ve ihale karar pulu (65.435,00-TL) bedelleri yatırıldıktan sonra tüm dekontlar ile birlikte 11/01/2023 - 20/01/2023 tarihleri arasında saat 17.00’ye kadar İstanbul veya Ankara'da bulunan Hizmet Binası müzayede birimlerine gelinerek sözleşme imzalanması gerektiği" belirtilmiş, anılan sözleşmeye davet yazısı davacının bildirdiği adreste 18/01/2023 tarihinde tebliğ edilmiştir.
Davalı idarenin aynı hususları içeren SMS (kısa mesaj) bildirimi de davacıya 06/01/2023 tarihinde saat 14.46.01'de ulaşmıştır.
Davacı tarafından, katılım teminatı bedeli 21/12/2022 tarihinde; ihale bedeli üzerinden hesaplanan %4 oranındaki ek teminat tutarı 27/12/2022 tarihinde, hizmet bedeli 28/12/2022 tarihinde; anılan sözleşmeye davet yazısında belirtilen ödenecek peşinat, ihale karar pulu ve damga vergisi olmak üzere toplamda 2.339.455,00-TL ise 20/01/2023 ve 31/01/2023 tarihlerinde yatırılmıştır.
Davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı yazısıyla, Satış Şartnamesi'nin 15. maddesi uyarınca, süresinde sözleşme imzalanmadığından bahisle yatırılan katılım teminatı, ek teminat ve hizmet bedelinin irat kaydedildiğinin davacıya bildirilmesi üzerine anılan işlemin iptali ile irat kaydedilen teminatların ve hizmet bedelinin faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
Öte yandan, davacı vekili tarafından, 01/03/2023 tarihinde sözleşme imzalanmak üzere yeni bir tarihin belirlenmesi talebiyle davalı idareye başvuruda bulunulmuş,...tarih ve E-... sayılı işlem ile anılan başvuru reddedilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT:
Toplu Konut İdaresi Başkanlığı Satış, Devir, İntikal, Kiraya Verme, Trampa, Sınırlı Ayni Hak Tesisi ve Arsa Satışı Karşılığı Gelir Paylaşımı İhale Yönetmeliği'nin "Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi" başlıklı 23. maddesinde, "(1) İhale Yetkilisince onaylanan ihale kararları, onaylandığı tarihi izleyen 5 iş günü içinde üzerinde ihale yapılana veya vekiline, imzası alınmak suretiyle tebliğ edilir. Tebliğ yazısının iadeli taahhütlü mektupla tebligat adresine gönderilmesi halinde mektubun postaya verilmesini takip eden yedinci günü, kararın istekliye tebliğ tarihi sayılır. (...); "Sözleşmeye davet" başlıklı 31. maddesinde, "(1) İhale üzerinde bırakılan istekliye 23’üncü madde uyarınca yapılan tebliği müteakip on gün içinde sözleşmeyi imzalaması hususu tebliğ edilir. Verilen süre içinde ihale üzerinde kalan isteklinin kesin teminatı yatırarak sözleşme imzalaması zorunludur. Aksi takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin, varsa, geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda İdare, en uygun ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de sözleşme imzalayabilir. (...)" kurallarına yer verilmiştir.
Toplu Konut İdaresi Başkanlığı Arsaları Açık Artırma İle Satış Şartnamesi'nin 13. maddesinde, "İhale sonucu, ihalenin onay tarihini takip eden ilk iş günü, EMLAK YÖNETİM tarafından alıcılara işbu şartnamede teklif sahibi tarafından belirtilen adreslerine iadeli-taahhütlü tebligat yolu ve işbu şartnamede belirtilen cep telefonlarına SMS (kısa mesaj) gönderilerek bildirilecek olup, bu tarihten itibaren 10 (on) gün içerisinde kabul edilen bedel; peşin ise tamamını nakden ve defaten, taksitli ise peşinat tutarını nakden ve defaten ödeyerek sözleşme imzalamak zorundadır. (...); 14. maddesinde, "Alıcı ile İDARE arasında sözleşme bağıtlanacak olup bu aşamada İDARE'nin teminat şartlarına uyulacaktır. Sözleşme aşamasında; 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu gereği satış bedeli üzerinden hesaplanan tutara ait yatırılması zorunlu olan ihale karar pulu (‰5,69) ve sözleşme damga vergisi (‰9,48) tutarını ödeyecektir. Alıcı ödemeyi, T.C. Ziraat Bankası'na müracaatla, Arsa Tahsilat Sistemine açıklama kısmında arsa numarasını (İDARE'ce oluşturulan ve ödeme sisteminde kullanılan, arsayı tanımlayan arsa kimlik numarası) vererek ödeme yükümlülüğündedir. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesinin tüm sorumluluğu Alıcıya aittir. Ödemelerin belirtilen şekilde yapılmaması durumunda satışın onaylanmayacağı Alıcı tarafından kabul edilmiş sayılır. Alıcı bu durum sonucunda İDARE'den herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunmayacağını kabul ve taahhüt eder. Alıcılar ödemelere ilişkin dekontları, EMLAK YÖNETİM'e teslim ettikten sonra satış sözleşmesi imzalamaya hak kazanacaklardır. (EMLAK YÖNETİM banka dekontlarını sözleşme ile birlikte İDARE'ye göndermek zorundadır.)"; 15. maddesinde, "Satın almaktan vazgeçen veya %4'lük teminat veya mal/peşinat bedeli ile damga vergisi ve karar pulu bedellerini T.C. Ziraat Bankası'na müracaatla Arsa Tahsilat Sisteminden yapmayan, süresinde yatırmayan veya yatırıp da süresinde sözleşmesini imzalamayan teklif sahibinin hakkı iptal edilerek, herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın, yatırılan katılım teminatı ve %4'lük teminatı İDARE'ce irat kaydedileceği gibi, EMLAK YÖNETİM de tahsil ettiği %2 + KDV hizmet bedelini irat kaydedecektir. (...)" kuralları yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Aktarılan Yönetmelik ve uyuşmazlığa konu ihaleye ilişkin Satış Şartnamesi'nin 14. ve 15. maddeleri hükümlerinin değerlendirilmesinden, ihale üzerinde bırakılan alıcıların, sözleşme imzalamak üzere, ihale bedelinin %4'ü oranında teminatı, ihale bedelini ya da peşinatı, damga vergisi ve karar pulu bedelini süresinde yatırmaları ve süresinde sözleşme imzalamaları gerektiği, bu bedellerin yatırılmaması ya da yatırılıp da süresinde sözleşme imzalanmaması halinde, teklif sahibinin hakkının iptal edilerek, herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın, yatırılan katılım teminatı, ek teminat ve hizmet bedelinin irat kaydedileceği anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu ihale üzerinde kalan davacıya "ödenecek peşinat (2.165.000,00-TL), damga vergisi (109.020,00-TL) ve ihale karar pulu (65.435,00-TL) bedelleri yatırıldıktan sonra tüm dekontlar ile birlikte 11/01/2023 - 20/01/2023 tarihleri arasında saat 17.00’ye kadar sözleşme imzalanması gerektiği"ni bildiren ... tarih ve ... sayılı yazının davacıya tebliği amacıyla aynı tarihte kargoya verildiği, PTT Gönderi Takip sayfasında anılan yazının 18/01/2023 tarihinde alıcısına tebliğ edildiğinin belirtildiği, davacı tarafından bahse konu "sözleşmeye davet yazısından haberdar olmadığı" iddia edilmekte ise de 11/01/2023 - 20/01/2023 tarihleri arasında sözleşmenin imzalanması gerektiği hususunun davacıya SMS (kısa mesaj) yoluyla da bildirildiği, davacı tarafından anılan sözleşmeye davet yazısıyla birlikte aynı hususları içeren SMS bildiriminde de belirtilen IBAN numarasına; ödenecek peşinat, damga vergisi ve ihale karar pulu bedellerinin 20/01/2023 ve 31/01/2023 tarihlerinde yatırıldığı görülmektedir.
Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, davacının 20/01/2023 tarihine kadar sözleşme imzalaması gerektiğinden haberdar olduğu, ancak davalı idarece belirlenen süreler içinde sözleşmenin imzalanmadığı, sözleşme imzalamak üzere vekil aracılığıyla 01/03/2023 tarihinde, süresinden sonra, davalı idareye başvurulduğu açıktır.
Bu durumda, bir kısım bedellerin süresinde yatırılmasına karşın, süresinde sözleşme imzalamayan davacının, Şartname'nin 15. maddesi uyarınca, ihale nedeniyle yatırdığı katılım teminatı ile ek teminatın ve hizmet bedelinin irat kaydedileceğine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali, irat kaydedilen bedellerin yasal faiziyle birlikte tazmini isteminin kabulü ile söz konusu bedellerin yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davalının temyiz isteminin kabulüne;
2\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. DAVANIN REDDİNE,
4\. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ...-TL ilk derece yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5....TL temyiz yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
6\. Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara; istemi halinde fazladan yatırılan...TL harcın davalı idareye iadesine,
7\. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
8\. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 14/05/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.