Danıştay danistay 2021/5064 E. 2025/1966 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2021/5064
Karar No : 2025/1966

DAVACILAR : 1- ... Net İletişim Hizmetleri A.Ş.
2- ... Telekomünikasyon A.Ş.
VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ...

DAVALI : ... Teknolojileri ve İletişim Kurumu
VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ...

DAVANIN KONUSU : Türk Telekom Referans Kiralık Devre Teklifinin ve Referans Al-Sat Yöntemiyle ATM/FR/ME İnternet Toptan Satış Teklifi tadilinin onaylanmasına ilişkin Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulunun (Kurul) 29/06/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/183 sayılı kararının Referans Kiralık Devre Teklifi'nin 7 numaralı ekinde yer alan "1.9.1.2 Lokal Erişim Fiber Ücreti"ne ilişkin kısmı ile Referans Al-Sat yöntemiyle ATM/FR/ME İnternet Toptan Satış Teklifi tadilinin "1.4.1.2 Lokal Erişim Fiber Ücreti"ne ilişkin kısmının ve bu kısımların kaldırılması talebiyle 08/10/2021 tarihinde yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI : Lokal Erişim Fiber Ücretlerine ilişkin olarak ilk kez getirilen hesaplama yönteminin işletmeciler arasındaki rekabeti engelleyecek şekilde belirlendiği, eşitlik dengesini bozacak nitelikte olduğu, davalı idarenin rekabetin korunmasını gözetme şeklindeki yükümlülüğünü yerine getirmediği, Lokal Fiber Erişim Fiber maliyeti yeni kazılacak sahalarda metre başına 2,9-TL iken yeni Referans Kiralık Devre Teklifi’nde hesaplama metodunun değiştirildiği ve metre başına fiyatın önceki bedelin 20-24 kat üzerinde olduğunun görüldüğü, metraj başına yapılan ücretlendirmenin yüksek olması ve şehirlerin yoğun, az yoğun ve çok yoğun olmak üzere ayrı kategorilendirmeye tabi tutularak farklı katsayılar uygulanması nedeniyle kazı maliyetinin fahiş olarak arttığı, değişikliğin haklı ve objektif bir gerekçesinin bulunmadığı, daha önceki satış teklifinde maliyet hesabının denetimi mümkün iken yeni formül uygulandıktan sonra tutarların her seferinde denetlenmesinin oldukça zorlaştığı, kazı metrajı, lokasyon, yoğunluk kat sayısı gibi unsurların tek taraflı olarak belirlenmesi sebebiyle elde edilen ücretlerin kendilerinin denetimine elverişli olmadığı, bu durumun açıklık ve belirlilik ilkesine aykırılık teşkil ettiği, binlerce kazı için her seferinde dava konusu formülün uygulanmasının ticari hayatın olağan akışına uygun olmadığı, Türk Telekomun yeni oluşturacağı kiralık devrelerin yalnızca kendilerince değil başka işletmeciler tarafından da kullanılacağı, tek bir kullanıcı için fahiş olan ücretin başka kullanıcılardan da alınmasının maliyetin çok üzerinde bir ücretlendirmeye yol açtığı, kurulacak olan yeni devrelerin belirli sürelerde kullanılacağı ve Türk Telekomun envanterinde uzun süre kalacağı, Türk Telekomun bu yatırımdan uzun yıllar fayda sağlayacağı, bu durumun rekabeti ortadan kaldıracak olması nedeniyle yatırım yapılmasını güçleştirdiği, daha önce metre başına belirlenen tutar enflasyon oranında artırılmakta iken yeniden yapılan maliyet hesabının rekabetin bozulmasına neden olduğu, Tarife Yönetmeliği gereğince tarifelerin aşırı fiyatları içermemesi gerektiği, Türk Telekom'un kendi maliyetinin çok üzerinde bir ücretlendirme yaptığı, dava konusu işlemin eşitlik ilkesine de aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

DAVALININ SAVUNMASI : Usul yönünden, davanın süresinde açılıp açılmadığının re'sen değerlendirilmesi gerektiği; esas yönünden, Fiber Lokal Erişim Ücreti daha önce tesis adresi ile tesis adresine en yakın Türk Telekom aktif sistemi (santral, harici aktif erişim sistemi vb.) arasındaki mesafenin 2,9 TL ile çarpılması yoluyla bulunurken yeni formülde kablo ve altyapı kalemlerinin ayrı ayrı hesaplandığı, yeni formülün uygulamasına göre tesis adresinin 50 metre yakınında herhangi bir Türk Telekom varlığı (menhol, saha dolabı, dağıtım kutusu vb.) bulunması halinde işletmecilere kablo ücreti (kablo mesafesi x 0,95-TL) yansıtıldığı, tesis adresinin 50 metre yakınında Türk Telekom varlığının olmadığı durumda ise işletmecilere yalnızca kazı yapılacak yerler için kazı ve ruhsat bedelini içeren altyapı ücreti yansıtıldığı, söz konusu algoritmaya göre tesis adresinin 50 metre çevresinde Türk Telekom'a ait varlık bulunması durumu, tesis adresinde Türk Telekom altyapısının var olduğu; tesis adresinin 50 metre yakının Türk Telekom varlığı bulunmadığı durumun ise tesis adresi etrafına Türk Telekom tarafından hizmet verilmediği anlamına geldiği, altyapının var olmadığı durumda da erişim yükümlüsü olan Türk Telekom tarafından kendisine iletilen taleplerin karşılanabilmesi için fiber optik kablonun geçişinin sağlanacağı altyapının kurulması gerektiği, altyapının kurulumunda Türk Telekom'un katlandığı maliyetlere; yerel yönetimler veya geçiş hakkı sağlayıcılara ödenen gerekli izin ve ruhsat ücretlerinin, altyapı kurulum maliyetlerinin ve kablo maliyetlerinin dahil olduğu, yeni formülle kablo ve altyapı (ruhsat, geçiş hakkı, kazı, menhol kurulumu, direk dikimi vb.) ücretlerinin ayrıştırıldığı, işletmecilere kablo ücreti ile altyapı kurulan kısma yönelik ücretlerin yansıtıldığı, işletmecilere tahakkuk eden toplam fiber lokal erişim ücretinin kablo ve altyapı ücretini bu şekilde ayrı ayrı içermesinin maliyet esaslı tarife belirleme yükümlülüğüne daha uygun olacağı, söz konusu algoritma ile birlikte teklif edilen yeni lokal erişim formülünün uygulandığı durumda şehir içi devre tesislerinin büyük çoğunluğunda altyapının var olacağı ve yalnızca kablo maliyetinin işletmecilere yansıtılacağı göz önünde bulundurulduğunda algoritma ve teklif edilen yeni formülün kabul edilmesinin uygun olacağının değerlendirildiği, kırsalda yapılacak devre tesislerinde ise altyapısı olmayan projelerin olabileceği, bu sebeple altyapı ve kablo maliyetinin yansıtılması ile tahakkuk edecek lokal erişim ücretinin mevcut modele göre daha yüksek olmasının beklendiği, Türk Telekom'un daha önceden hizmet vermediği, altyapısının bulunmadığı alanlarda yeni formüle göre hesaplanan fiber lokal erişim ücretinin güncelleme öncesindeki formüle göre yüksek çıkmasının olası olduğu, ancak, maliyet esaslı tarife belirleme yükümlüğünün Türk Telekom'un hizmet sunumunda katlandığı maliyetlerin mümkün olduğu kadar gerçeğe yakın biçimde ücretlere yansıtılması anlamına geldiği, davacı şirketlerin iddialarında ise söz konusu yükümlülüğün işletmecilerin maliyetini artırmaması gerektiği yönünde olduğu, anılan yükümlülük çerçevesinde, Türk Telekom'un kendisinden talep edilen hizmetlerin sunumunda katlandığı maliyetlerin tarifelere yansıtılmasının gerektiği, ayrıca, Türk Telekom tarafından teklif edilen Fiber Lokal Erişim Ücreti hesaplama yönteminde formülün uygulama alanının "3 Büyük Metropol, Diğer Metropol ve Kırsal" olarak ayrıştırıldığı ve bu alanlarda yoğunluk katsayısının sırasıyla 5, 2 ve 1 olduğu görülerek bu değerlerin 7, 3 ve 1 olarak re'sen revize edildiği, maliyetin bir kısmının eşit oranda paylaşılmasına yönelik olarak teklifin “Toplam lokal erişim fiber ücreti 100.000,00-TL'nin üzerinde olan projeler için ücretin 100.000,00-TL'nin üzerinde kalan kısmı Türk Telekom ile İşletmeci arasında eşit oranda paylaştırılacaktır." hükmü eklenerek onaylandığı, yeni formüle göre tesis lokasyonunun yakınında herhangi bir Türk Telekom varlığının (menhol, kutu vb.) olduğu durumda altyapı olduğu kabul edilerek yalnızca kablo ücretinin işletmecilere tahakkuk ettirileceği, altyapı olmayan alanlarda ise yalnızca altyapı yapılacak güzergah için altyapı ve ruhsat ücretinin işletmecilere tahakkuk ettirileceği, yeni formülde kullanılan lokasyon yoğunluk katsayısı ise kurulan altyapı ve kablonun şehir merkezlerinde daha fazla müşteri tarafından kullanılabileceği gerekçesi ile belirlendiği, kırsal alanda yoğunluğun az olması sebebiyle kurulan altyapı ve kablonun daha az müşteri tatafından kullanılacağı ve daha fazla altyapı kurulumu olacağı öngörülmekte olup işletmecilerin kurulan altyapının Türk Telekom envanterinde kalacağı endişeleri göz önünde bulundurularak maliyeti 100.000,00-TL üzerinde olan projelerde maliyetin 100.000,00-TL'nin üzerindeki kısmının işletmeci ile Türk Telekom arasında eşit olarak paylaştırılmasına ilişkin maddenin re'sen eklendiği, referans teklifin 5.2.1, 5.2.2. ve 5.2.3 maddelerinde hazır veya daha önce kullanıp iptal edilen bir altyapının başka bir işletmeci tarafından kullanılmak istenmesi halinde yeniden ücret alınmayacağının öngörüldüğü, bu çerçevede, tüm projeler incelendiğinde Türk Telekom altyapısının daha fazla olduğu şehir içi bölgelerde proje maliyetlerinin azalacağı, kırsalda ise altyapı durumuna göre proje bazında maliyetin artabileceğinin öngörüldüğü, kazı yapılan alanlarda yeni formül ile oluşan ücretin eski formüle oranla yüksek çıkabileceği, kısa mesafeli kazı ihtiyacı olan veya kazı ihtiyacı olmayan projelerde ise ücretin daha düşük olabileceğinin değerlendirildiği, bağlantı taleplerinin tümü üzerinden yapılan değerlendirmede iddia edilen oranda artış olmasının olası görülmediği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI ...'UN DÜŞÜNCESİ :... İletişim Hizmetleri A.Ş ve ... Telekomünikasyon A.Ş adına Av. ... tarafından, Türk Telekom Referans Kiralık Devre Teklifinin ve Referans Al-Sat Yöntemiyle ATM/FR/ME İnternet Toptan Satış Teklifi tadilinin onaylanmasına ilişkin Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu'nun (Kurul) 29/06/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/183 sayılı kararının Referans Kiralık Devre Teklifinin 7 numaralı ekinde yer alan "1.9.1.2 Lokal Erişim Fiber Ücreti"ne ilişkin kısmı ile Referans Al-Sat yöntemiyle ATM/FR/ME İnternet Toptan Satış Teklifi tadilinin "1.4.1.2 Lokal Erişim Fiber Ücreti"ne ilişkin kısmının kaldırılması talebiyle 08/10/2021 tarihinde yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmektedir.
5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu'nun 'Kurumun görev ve yetkileri' başlıklı 6. maddesinde, ....j) Kullanıcılara ve erişim kapsamında diğer işletmecilere uygulanacak tarifelere, sözleşme hükümlerine, teknik hususlara ve görev alanına giren diğer konulara ilişkin genel kriterler ile uygulama usul ve esaslarını belirlemek, tarifeleri onaylamak, tarifelerin denetlenmesine ilişkin düzenlemeleri yapmak...k) İşletmeciler tarafından hazırlanan referans erişim tekliflerini onaylamak...t) Ara bağlantı ve ulusal dolaşım da dahil erişim ile ilgili uygulanacak usul ve esasları belirlemek ve mevzuatın öngördüğü düzenlemeleri yapmak, elektronik haberleşme sağlanması amacıyla imzalanan anlaşmaların rekabeti kısıtlayan, mevzuata ve/veya tüketici menfaatlerine aykırı hükümler içermemesi amacıyla mevzuatın öngördüğü tedbirleri almak olarak tanımlanmış olup, aynı yasanın 'Referans erişim teklifi' başlıklı 19. maddesinde ise, (1)'' Kurum, erişim yükümlüsü işletmecilere referans erişim teklifi hazırlama yükümlülüğü getirebilir. Kurum tarafından referans erişim teklifi hazırlama yükümlülüğü getirilen işletmeciler, bu yükümlülüğün getirildiği tarihten itibaren üç ay içerisinde söz konusu teklifleri Kurumun onayına sunmakla yükümlüdürler. (2) Kurum, bu Kanun'un 4'üncü maddesindeki ilkeleri göz önünde bulundurarak, referans erişim tekliflerinde gerekli değişikliklerin yapılmasını işletmecilerden isteyebilir. İşletmeciler, Kurumun istediği değişiklikleri belirtilen biçimde ve verilen sürede yerine getirmekle yükümlüdürler. Verilen süre içerisinde Kurumun istediği değişikliklerin yapılmaması halinde, Kurum bu değişiklikleri re’sen yapabilir. (3) Kurum uygun gördüğü teklifleri onaylar. İşletmeciler, Kurum tarafından onaylanan referans erişim tekliflerini yayımlamakla ve Kurum tarafından onaylanan referans erişim tekliflerindeki şartlarla erişim sağlamakla yükümlüdürler. (4) Bu maddenin uygulama usul ve esasları Kurum tarafından belirlenir.'' hükmü yer almaktadır. Yine aynı yasanın 20. maddesinde, kurum, erişim yükümlüsü işletmecilere, erişim tarifelerini maliyet esaslı olarak belirleme yükümlülüğü getirebilir, hükmü; Elektronik Haberleşme Kanunu'nun 'Tarifelerin Düzenlenmesi' başlıklı 13. maddesinin 2. fıkrasında, ''Her türlü elektronik haberleşme hizmetinin sunulması karşılığında uygulanacak tarifeler aşağıdaki hükümlere tabidir: a) İşletmeciler, uygulayacakları tarifeleri, ilgili mevzuat ve Kurum düzenlemelerine aykırı olmayacak şekilde serbestçe belirlerler. b) İşletmecinin ilgili pazarda etkin piyasa gücüne sahip olduğunun belirlenmesi halinde Kurum, tarifelerin onaylanması, izlenmesi ve denetlenmesine ilişkin yöntemleri ve tarifelerin alt ve üst sınırları ile bunların uygulama usul ve esaslarını belirleyebilir. c) İşletmecinin ilgili pazarda etkin piyasa gücüne sahip olduğunun belirlenmesi halinde; Kurum, fiyat sıkıştırması, yıkıcı fiyatlandırma gibi rekabeti engelleyici tarifelerin önlenmesi için gerekli düzenlemeleri yapar ve uygulamaları denetler.'' hükmü yer almaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden, ilgili pazarda etkin piyasa gücüne sahip işletmeci olarak belirlenen ve referans erişim teklifleri hazırlama ve yayımlama yükümlülüğüne tabi kılınan Türk Telekomünikasyon A.Ş. tarafından onaya sunulan "Referans Kiralık Devre Teklifi"nin onaylanmasına yönelik Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulunun 29/06/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/183 sayılı kararının 1. maddesindeki "Referans Kiralık Devre Teklifi"nin "Ücretler ve faturalama" başlıklı 7 numaralı ekindeki "1.9.1.2 Lokal Erişim Fiber Ücreti" bakımından, Referans Al-Sat Yöntemiyle ATM/FR/ME İnternet Toptan Satış Teklifi tadilinin "1.4.1.2. Lokal Erişim Fiber Ücreti" bakımından ve karara karşı 08/10/2021 tarihinde yapılan itirazın zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, 29/06/2021 tarihli ve 2021/DK-ETD/183 sayılı Kurul Kararı öncesinde RKDT ve RAFMET kapsamında Fiber Lokal Erişim Ücreti tesis adresi ile tesis adresine en yakın Türk Telekom aktif sistemi (santral, harici aktif erişim sistemi vb.) arasındaki mesafenin 2,9-TL ile çarpılması yoluyla bulunurken yeni formülde kablo ve altyapı kalemleri ayrı ayrı hesaplandığı, yeni formülün uygulamasına göre tesis adresinin 50 metre yakınında herhangi bir Türk Telekom varlığı (menhol, saha dolabı, dağıtım kutusu vb.) bulunması halinde işletmecilere kablo ücreti (kablo mesafesi x 0,95-TL) yansıtıldığı, tesis adresinin 50 metre yakınında Türk Telekom varlığı olmadığı durumda ise işletmecilere yalnızca kazı yapılacak yerler için kazı ve ruhsat bedelini içeren altyapı ücretileri ödeyeceği anlaşılmaktadır.
Olayda, Erişim yükümlüsü olan Türk Telekom’un katlandığı maliyetlere; yerel yönetimler veya geçiş hakkı sağlayıcılara ödenen gerekli izin ve ruhsat ücretleri, altyapı kurulum maliyetleri ve kablo maliyetleri dahil olduğu ancak; yeni formül ile kablo ile altyapı (ruhsat, geçiş hakkı, kazı, menhol kurulumu, direk dikimi vb.) ücretleri ayrıştırıldığı, işletmecilere kablo ücreti ile altyapı kurulan kısma yönelik ücretlerin yansıtıldığı, bu durumun hakkaniyete uygun olduğu anlaşılmaktadır.
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna, görev alanına giren konularda uygulama usul ve esaslarını belirlemek, elektronik haberleşme hizmetleri ve altyapısı ile ilgili olarak bu konuda görevli işletmelerin mevzuata uygun olarak faaliyetlerini yürütmelerini denetlemek, bu hususta ilgili makamları harekete geçirmek ve gereken hallerde Kanunlarda öngörülen yaptırımları uygulamak hususlarında görev ve elektronik haberleşme hizmetlerinin yürütülmesi ve altyapısının işletilmesi ile ilgili olarak sektörün faaliyetlerini tam bir rekabet ortamı içinde gerçekleştirmelerini sağlamak konusunda yetki verildiği, ayrıca Kurumun, rekabetin korunması için gerekli tedbirleri de alacağı, Kurum'un erişim anlaşmaları için uygun görülen hüküm, koşul ve ücretlerin belirlendiği tarifeleri uygun görmesi halinde onaylama, maliyet esaslı belirleme ve geçici ücretleri tespit etme yetkisinin de bulunduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda, elektronik haberleşme sektöründe rekabetin sağlanması ve kullanıcıların makûl bir ücret karşılığında elektronik haberleşme hizmetinden yaralanması amacıyla daha önceki referans erişim tekliflerindeki tarifelerle uyum gözetilmek suretiyle, davalı idareye mevzuatla verilen yetkiler çerçevesinde tesis edilen dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı idarenin usule ilişkin itirazı geçerli görülmeyerek esasın incelenmesine geçildi.

ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
06/04/2017 tarih ve 2017/DK-SRD/117 sayılı Kurul kararıyla onaylanan Toptan ve Perakende Kiralık Devre Pazar Analizi kapsamında Türk Telekom A.Ş. etkin piyasa gücü olarak ilan edilmiş ve kiralık devre hizmeti sunumunda erişim yükümlülüğüne tabi kılınmış, bu kapsamda Referans Kiralık Devre Teklifi (RKDT) hazılanarak 18/07/2017 tarihinde davalı idarenin onayına sunulumuştur.
Görüş alma ve inceleme süreci akabinde, 18/05/2018 tarih ve 2018/DK-ETD/155 sayılı kararda yer alan “Türk Telekom tarafından bağlantı ücretlerine ilişkin uzun süredir kampanyalarla indirim yapıldığı dikkate alınarak RAFMET ve RKDT kapsamında bağlantı ücretlerine ilişkin hazırlanacak tarife teklifin sunulması” kuralı uyarınca Fiber Optik Lokal Erişim ve Teçhizat Ürünlerine ilişkin nihai teklif 01/07/2020 tarihli yazı ile sunulmuştur.
Dava konusu Kurul kararı ile Fiber Optik Lokal Erişim ve Teçhizat Ürünlerini de içeren Referans Kiralık Devre Teklifi ile Referans Al-Sat Yöntemiyle ATM/FR/ME İnternet Toptan Satış Teklifi tadili onaylanmış ve yürürlük tarihi 01/09/2021 olarak belirlenerek tebliğden 3 gün sonra duyurulmasına karar verilmiştir.
29/06/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/183 sayılı Kurul kararıyla onaylanan Referans Kiralık Devre Teklifi'nin 7 numaralı ekinde yer alan "1.9.1.2 Lokal Erişim Fiber Ücreti"ne ilişkin kısımda yer alan düzenleme;
"1.9.1.2. Lokal Erişim Fiber Ücreti
Lokal Erişim Fiber ücreti aşağıdaki gibi hesaplanır:

(k * Kuş Uçuşu Kazı Metrajı *66,16) + (k* Kuş Uçuşu Kazı Metrajı- 10) * Ruhsat Maliyeti +0,95* Fiber Metrajı
Lokasyon Yoğunluk Katsayısı

Kazı mesafesi ("k” x “Kuş Uçuşu Kazı Metrajı") 10 metrenin altında olan taleplerde ruhsat ücreti
alınmayacaktır.
Açıklamalar
Kuş uçuşu kazı metrajının (KUM) reel metraja dönüşme katsayısı.
Talebin ilgili ucunun bulunduğu lokasyona hizmet veren santralin
Türk Telekom sistemlerinde tanımlı kademesine ve İl'e göre
belirlenecek katsayı.
k - Hizmet veren santral kırsal ise 1,69
\- Hizmet veren santral metropolitan ve şehir İstanbul, Ankara ve
İzmir haricinde herhangi biri ise 1,90
\- Hizmet veren santral metropolitan ve şehir İstanbul, Ankara
veya İzmir ise 2,01
Kuş Uçuşu Kazı Metrajı
Kazı mesafesinin kuş uçuşu uzunluğu
66,16
Metre Başı Kazı Maliyeti (TL)
10
Özel Alan Kazı Metraj Varsayımı (Sabit değer olarak 10 alınacaktır.)
Ruhsat Maliyeti
Talebin ilgili ucunun bulunduğu İl'e metre başı ruhsat bedeli

Lokasyon Yoğunluk Katsayısı
Talebin ilgili ucunun bulunduğu lokasyona hizmet veren santralin Türk Telekom sistemlerinde tanımlı kademesine ve İl'e göre belirlenecek katsayı. İlgili uç kategorisi;
\- Hizmet veren santral kırsal ise 1 (Az Yoğun)
\- Hizmet veren santral metropolitan ve şehir İstanbul Ankara ve İzmir haricinde herhangi biri ise 3 (Yoğun)
\- Hizmet veren santral metropolitan ve şehir İstanbul, Ankara veya İzmir ise 7 (Çok Yoğun)
0,95
Metre Başı Fiber Lokal Erişim Kablo Maliyeti
Fiber Metrajı
Fiber Lokal Erişim Mesafesi*

(*) Fiber Lokal Erişim mesafesi, RAFMET ve RKDT'nin Ücretler ve Faturalama ekinde (Ek-7) bulunan 5.4.4 maddesinde açıklanan şekilde belirlenir.
Belirtilen tüm ücretler vergiler hariçtir.
1.9.1.2.1. Formüle esas santral statüsü (kırsal, metropolitan) belirlenirken Türk Telekom sistemlerindeki santral statüleri esas alınacaktır.
1.9.1.2.2. Kazı ihtiyacı olmayan lokasyonlarda Lokal Erişim Ücreti hesaplaması 1 (bir) çift fiber için metre başına 0,95 TL üzerinden yapılacaktır.
1.9.1.2.3. Kuş uçuşu metraj sadece kazı mesafesi ölçümünde ve 50 metredeki altyapı sorgusunda kullanılacak olup, fiber metrajı ölçümü kuş uçuşu metraj cinsinden hesaplanmayacak ve Ek-7 5.4.4 maddesinde açıklanan şekilde belirlenecektir.
1.9.1.2.4. ("k" x “Kuş Uçuşu Kazı Metrajı”) değeri, fiber metrajından daha yüksek belirlenemeyecektir.
1.9.1.2.5. Lokal Erişim Fiber Ücreti hesaplanırken kullanılacak algoritma ve buna ilişkin açıklamalar Ek-9 yer almaktadır.
1.9.1.2.6. Toplam lokal erişim fiber ücreti 100.000,00-TL'nin üzerinde olan projeler için ücretin 100.000,00-TL'nin üzerinde kalan kısmı Türk Telekom ile İşletmeci arasında eşit oranda paylaştırılacaktır." şeklinde olup, benzer düzenlemeye Referans Al-Sat yöntemiyle ATM/FR/ME İnternet Toptan Satış Teklifi tadilinin "1.4.1.2 Lokal Erişim Fiber Ücreti"ne ilişkin kısımda da yer verilmiştir.
Davacı şirketler tarafından 08/10/2021 tarihinde söz konusu karara karşı itirazda bulunulmuş, itirazın içeriğinde "Referans Kiralık Devre Teklifi ile Referans Al-Sat Yöntemiyle ATM/FR/ME İnternet Toptan Satış Teklifi tadilinin Lokal Erişim Fiber Ücreti’ne iliişkin kısmı yönünden formülle hesaplamadan vazgeçilerek metre başına 2,9-TL ücret alınması ve bunun enflasyon oranında artırılarak belirlenmesi yöntemine geçilmesi talep edilmiştir.
Başvurunun zımnen reddi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu'nun "Kurumun görev ve yetkileri" başlıklı 6. maddesinde, "... j) Kullanıcılara ve erişim kapsamında diğer işletmecilere uygulanacak tarifelere, sözleşme hükümlerine, teknik hususlara ve görev alanına giren diğer konulara ilişkin genel kriterler ile uygulama usul ve esaslarını belirlemek, tarifeleri onaylamak, tarifelerin denetlenmesine ilişkin düzenlemeleri yapmak. ... k) İşletmeciler tarafından hazırlanan referans erişim tekliflerini onaylamak. ... t) Ara bağlantı ve ulusal dolaşım da dahil erişim ile ilgili uygulanacak usul ve esasları belirlemek ve mevzuatın öngördüğü düzenlemeleri yapmak, elektronik haberleşme sağlanması amacıyla imzalanan anlaşmaların rekabeti kısıtlayan, mevzuata ve/veya tüketici menfaatlerine aykırı hükümler içermemesi amacıyla mevzuatın öngördüğü tedbirleri almak. ...";
"Tarifelerin düzenlenmesine ilişkin ilkeler" başlıklı 14. maddesinde, "(1) Kurum, her türlü elektronik haberleşme hizmetinin sunulması karşılığında uygulanacak tarifelere ilişkin düzenlemeleri yaparken, aşağıdaki ilkeleri göz önünde bulundurur:
a) Kullanıcıların makul bir ücret karşılığında elektronik haberleşme hizmetlerinden yararlanmasını sağlayacak uygulamaların teşvik edilmesi.
b) Tarifelerin, 5369 sayılı Kanun'un 3'üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen ihtiyaç sahibi kesimlere mahsus, kapsamı açık ve sınırları belirlenmiş kolaylıklar sağlanması halleri saklı olmak üzere, benzer konumdaki kullanıcılar arasında haklı olmayan nedenlerle ayrım gözetilmeksizin adil ve şeffaf olması.
c) Tarifelerin, sunulan elektronik haberleşme hizmetlerine ilişkin maliyetleri mümkün olduğunca yansıtması.
ç) Bir hizmetin maliyetinin diğer bir hizmetin ücreti yoluyla desteklenmemesi veya karşılanmaması.
d) Tarifelerin, rekabetin engellenmesi, bozulması veya kısıtlanmasına neden olacak şekilde belirlenmemesi.
e) Uluslararası uygulamaların uygun olduğu ölçüde dikkate alınması.
f) Tarifelerin, teknolojik gelişmeyi ve yeni teknolojilerin makul fiyatlarla kullanılmasına olanak veren yatırımları teşvik edecek nitelikte olması.
g) Tüketici menfaatinin gözetilmesi.
ğ) Tüketicilerin tarifelere ilişkin hususları bilmesinin sağlanması.
h) Rakip işletmecilerin kendi kullanıcılarına sunacağı elektronik haberleşme hizmetleri için etkin piyasa gücüne sahip işletmeciden talep edeceği temel girdi niteliğinde olan elektronik haberleşme hizmetlerinde oluşan fiyatları da dikkate alması.";
"Referans erişim teklifi" başlıklı 19. maddesinde, "(1) Kurum, erişim yükümlüsü işletmecilere referans erişim teklifi hazırlama yükümlülüğü getirebilir. Kurum tarafından referans erişim teklifi hazırlama yükümlülüğü getirilen işletmeciler, bu yükümlülüğün getirildiği tarihten itibaren üç ay içerisinde söz konusu teklifleri Kurumun onayına sunmakla yükümlüdürler.
(2) Kurum, bu Kanun'un 4'üncü maddesindeki ilkeleri göz önünde bulundurarak, referans erişim tekliflerinde gerekli değişikliklerin yapılmasını işletmecilerden isteyebilir. İşletmeciler, Kurumun istediği değişiklikleri belirtilen biçimde ve verilen sürede yerine getirmekle yükümlüdürler. Verilen süre içerisinde Kurumun istediği değişikliklerin yapılmaması halinde, Kurum bu değişiklikleri re’sen yapabilir.
(3) Kurum uygun gördüğü teklifleri onaylar. İşletmeciler, Kurum tarafından onaylanan referans erişim tekliflerini yayımlamakla ve Kurum tarafından onaylanan referans erişim tekliflerindeki şartlarla erişim sağlamakla yükümlüdürler.
(4) Bu maddenin uygulama usul ve esasları Kurum tarafından belirlenir.";
"Erişim tarifeleri" başlıklı 20. maddesinde, "(1) Kurum, erişim yükümlüsü işletmecilere, erişim tarifelerini maliyet esaslı olarak belirleme yükümlülüğü getirebilir. Kurum tarafından talep edilmesi halinde yükümlü işletmeciler erişim tarifelerinin maliyet esaslı belirlendiğini ispat etmek zorundadır.
(2) Yükümlü işletmecilerin tarifelerini maliyet esaslı belirlemediğini tespit etmesi halinde, Kurum erişim tarifelerini maliyet esasına göre belirler. Kurum, tarifeleri maliyet esasına göre belirleyinceye kadar diğer ülke uygulamalarını uygun olduğu ölçüde dikkate alarak, tarifeleri belirler ve/veya tarifelere üst sınır koyabilir. Kurumun belirlediği tarifelere uyulması zorunludur." kurallarına yer verilmiştir.
08/09/2009 tarih ve 27343 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Erişim ve Arabağlantı Yönetmeliği'nin "Referans erişim teklifleri ve şeffaflık" başlıklı 11. maddesinde, "(1) Kurum, ilgili pazarda etkin piyasa gücüne sahip işletmecilere, teknik özellikler, şebeke özellikleri, tedarik ve kullanıma ilişkin hüküm ve koşullar ile ücretler gibi belirli bilgileri aleni hâle getirme yükümlülüğü getirebilir.
(2) Kurum, ilgili pazarda etkin piyasa gücüne sahip işletmecilere arabağlantıyı da içerecek şekilde referans erişim teklifleri hazırlama yükümlülüğü getirebilir. Kurum tarafından referans erişim teklifi hazırlama yükümlülüğü getirilen işletmeci, söz konusu yükümlülüğün getirildiği tarihten itibaren en geç üç ay içinde referans erişim teklifini hazırlayarak Kuruma göndermekle yükümlüdür.
(3) Referans erişim teklifleri Kurum düzenlemeleri çerçevesinde ve asgari olarak Ek-1’de yer alan hususları içerecek şekilde hazırlanır. Erişim talebinde bulunan işletmecilerin taleplerinin karşılanmasına yönelik gereksiz hizmetleri almamaları ve karşılığında bir bedel ödememeleri esastır. Bu maksatla, hizmetler yeterince ayrıştırılmış ve ilgili pazarın özelliklerine göre her bir hizmetin fiyatını da içerecek şekilde referans erişim teklifinin süre ve koşulları belirlenmiş olmalıdır. Kurum tarafından aksi belirtilmedikçe, söz konusu teklifler her yıl yürürlükteki teklifler esas alınmak suretiyle yenilenerek Şubat ayı sonuna kadar Kuruma gönderilir. Bununla birlikte, işletmeciler değişen pazar koşullarının ve teknolojik gelişmelerin gerektirdiği durumlarda Kuruma gönderdikleri referans erişim tekliflerinde değişiklik yapılmasını teklif etme hakkına sahiptir. Yeni teklifler onaylanıncaya kadar mevcut referans erişim teklifleri geçerliliğini korur.
(4) Kurum, 5'inci maddede belirtilen ilkeleri göz önünde bulundurarak, referans erişim tekliflerinde gerekli değişikliklerin yapılmasını işletmecilerden isteyebilir. İşletmeciler, Kurumun istediği değişiklikleri belirtilen biçimde ve verilen sürede yerine getirmekle yükümlüdürler. Verilen süre içerisinde Kurumun istediği değişikliklerin yapılmaması halinde, Kurum bu değişiklikleri re’sen yapabilir.
(5) İşletmeciler, Kurum tarafından doğrudan onaylanan veya bu maddenin dördüncü fıkrası kapsamında değiştirilerek onaylanan referans erişim tekliflerini internet sitelerinde ve Kurum tarafından belirlenebilecek diğer yöntemlerle, Kurumun onayını müteakip bir hafta içinde yayımlamakla yükümlüdürler.
(6) İşletmeciler Kurum tarafından onaylanan referans erişim tekliflerinde yer alan usûl, esas ve ücretlerle erişim sağlamakla yükümlüdürler."; "Erişim tarifelerinin kontrolü" başlıklı 12. maddesinde, "(1) İşletmeciler, arabağlantı da dahil olmak üzere erişim tarifelerini bu Yönetmelikte yer alan ilkeleri göz önüne alarak serbestçe belirlerler.
(2) Kurum, ilgili pazarda etkin piyasa gücüne sahip işletmecilere, erişim tarifelerini maliyet esaslı olarak belirleme yükümlülüğü getirebilir. Kurum tarafından talep edilmesi halinde yükümlü işletmeciler erişim tarifelerinin maliyet esaslı belirlendiğini ispat etmek zorundadır.
(3) Kurum, erişim tarifelerinin yükümlü işletmeciler tarafından maliyet esaslı olarak belirlenmediğini tespit etmesi halinde söz konusu tarifeleri maliyet esasına göre belirler. Kurum, tarifeleri maliyet esasına göre belirleyinceye kadar diğer ülke uygulamalarını, daha önce uygulanmakta olan ücretler ve düzenlemeye konu olan hizmetin toptan ve perakende seviyede aynı ve/veya benzer pazarlarda sunulan diğer hizmetlerle olan ilişkisi çerçevesinde uygun olduğu ölçüde dikkate alarak tarifeleri belirleyebilir ve/veya tarifelere üst sınır koyabilir. Kurumun belirlediği tarifelere uyulması zorunludur.
(4) Tarifeler, maliyet esasına göre belirlenirken aşağıdaki hususlar göz önünde bulundurulur.
a) Erişim hizmetleri için maliyet esaslı tarifenin, hizmetleri sunmak için yatırılması gereken sermayeden makul bir geri dönüşü içerecek biçimde, hizmetin etkin olarak sağlanmasının ileriye dönük uzun dönem artan maliyeti ile ortak maliyetlerin hizmetle ilişkilendirilebilen kısmının toplamı şeklinde belirlenmesi esastır.
b) Kurum, erişim hizmetinin aynı altyapıyı paylaştığı diğer hizmetler ile olan ilişkisi ve maliyetlerin hesaplanmasında kullanılması öngörülen verilerin elde edilebilirliği gibi hususları dikkate alarak, uzun dönem artan maliyet yönteminin farklı türlerinin veya elektronik haberleşme sektöründe uygulaması bulunan diğer yöntemlerin kullanılmasını uygun görebilir.
c) Maliyetler, hizmetin etkin olarak sağlanması maliyetini aştığı takdirde, aşan kısım hizmetin etkin olarak sağlanması açısından gereksiz gider ve maliyet olarak kabul edilir. Bu tür gider ve maliyetler yasal zorunluluktan kaynaklanmaları veya diğer nedenlerle zaruri olduklarının kanıtlanması hâlinde dikkate alınır.
(5) Dördüncü fıkranın (b) ve (c) bentlerine göre yapılan değerlendirmede, karşılaştırılabilir piyasalarda birbirinin muadili hizmetleri sunan işletmecilerin katlandıkları maliyetlere veya uyguladıkları tarifelere karşılaştırma amacıyla başvurulabilir. Bu durumda, referans alınan piyasaların kendilerine has özellikleri göz önüne alınır." kuralları yer almaktadır.
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulunun 29/06/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/183 sayılı kararı ile onaylanan Referans Kiralık Devre Teklifi'nin 7 numaralı ekinde yer alan 5.2. maddesinde, "Türk Telekom Şebekesi ile Hizmetin Talep Edildiği İlgili İşletmeci/İşletmeci Abonesi Tesisi Arasında Mevcut Bir Bağlantının (Lokal Erişim/Teçhizat) Var Olması Durumunda
5.2.1. Belirli bir güzergâhta Fiber Optik kablo üzerinden tesis edilmiş ve daha sonra iptal edilmiş bir bağlantının aynı güzergâhta aynı ya da farklı işletmeci tarafından, iptal olduğu tarihten itibaren 1 (bir) yıl içerisinde kurulu kapasiteyi aşmamak kaydıyla, işbu Referans Teklif kapsamında verilen bir hizmet için talep edilmesi durumunda Devre Hazırlama ücreti dışında herhangi bir Bağlantı ücreti (kablo ve/veya teçhizata ilişkin) alınmayacaktır.
5.2.2. Abone Yatırımı kapsamında İşletmeci/abone tarafından kurulan altyapı üzerinden aynı veya farklı İşletmeciden (altyapıyı ilk kuran İşletmeciden/aboneden izin almak şartıyla) talep gelmesi (yeni hizmet, hız değişikliği, hizmet değişikliği) halinde mevcut kurulu kapasiteyi aşmamak ve Abone Yatırımını yapan İşletmecinin/abonenin, kapasite dolduğunda kapasite artırımının ücretli olacağını kabul etmesi şartıyla kullandırılan kapasite için yeni İşletmeciden Devre Hazırlama ücreti dışında herhangi bir Bağlantı Ücreti alınmayacaktır.
5.2.3. Abone Yatırımı kapsamı dışındaki durumlarda, aynı altyapı üzerinden aynı veya farklı İşletmeciden talep gelmesi (yeni hizmet, hız değişikliği, hizmet değişikliği) halinde (ilk İşletmeciden/aboneden izin alınmak şartıyla) ilk İşletmecinin/abonenin, kapasite dolduğunda kapasite artırımının ücretli olacağını kabul etmesi şartıyla kullandırılan kapasite için Devre Hazırlama ücreti dışında herhangi bir Bağlantı Ücreti alınmayacaktır. İlk İşletmecinin Devresini iptal ettirmesi durumunda, Teçhizatın hâlihazırda kurulu olduğu lokasyonun ya da yer değişikliği sonucunda kurulacağı yeni lokasyonun idari yönetimiyle yer protokolü imzalanarak diğer İşletmeci/Abonelere hizmet verilmeye devam edilir. Bu durumda aynı altyapı üzerinden hizmet alan İşletmeci/Abonelerden Bağlantı Ücreti alınmayacaktır.(...)” kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Aktarılan mevzuat uyarınca, Kurumun ilgili pazarda etkin piyasa gücüne sahip işletmecilere, erişim tarifelerini maliyet esaslı olarak belirleme yükümlülüğü getirebileceği, Kurum tarafından talep edilmesi halinde yükümlü işletmecilerin erişim tarifelerinin maliyet esaslı belirlendiğini ispat etmek zorunda olduğu, Kurumun erişim tarifelerinin yükümlü işletmeciler tarafından maliyet esaslı olarak belirlenmediğini tespit etmesi halinde ise söz konusu tarifeleri maliyet esasına göre belirleyeceği, Kurumun tarifeleri maliyet esasına göre belirleyinceye kadar diğer ülke uygulamalarını, daha önce uygulanmakta olan ücretler ve düzenlemeye konu olan hizmetin toptan ve perakende seviyede aynı ve/veya benzer pazarlarda sunulan diğer hizmetlerle olan ilişkisi çerçevesinde uygun olduğu ölçüde dikkate alarak tarifeleri belirleyebileceği ve/veya tarifelere üst sınır koyabileceği, Kurum'un belirlediği tarifelere uyulmasının zorunlu olduğu; tarifeler maliyet esasına göre belirlenirken, erişim hizmetleri için maliyet esaslı tarifenin, hizmetleri sunmak için yatırılması gereken sermayeden makul bir geri dönüşü içerecek biçimde, hizmetin etkin olarak sağlanmasının ileriye dönük uzun dönem artan maliyeti ile ortak maliyetlerin hizmetle ilişkilendirilebilen kısmının toplamı şeklinde belirlenmesinin esas olduğu, Kurumun erişim hizmetinin aynı altyapıyı paylaştığı diğer hizmetler ile olan ilişkisi ve maliyetlerin hesaplanmasında kullanılması öngörülen verilerin elde edilebilirliği gibi hususları dikkate alarak, uzun dönem artan maliyet yönteminin farklı türlerinin veya elektronik haberleşme sektöründe uygulaması bulunan diğer yöntemlerin kullanılmasını uygun görebileceği, maliyetlerin hizmetin etkin olarak sağlanması maliyetini aştığı takdirde, aşan kısmın hizmetin etkin olarak sağlanması açısından gereksiz gider ve maliyet olarak kabul edileceği, bu tür gider ve maliyetlerin yasal zorunluluktan kaynaklanmaları veya diğer nedenlerle zaruri olduklarının kanıtlanması halinde dikkate alınacağı anlaşılmaktadır.
Bakılan dava, ilgili pazarda etkin piyasa gücüne sahip işletmeci olarak belirlenen ve referans erişim teklifleri hazırlama ve yayımlama yükümlülüğüne tabi kılınan Türk Telekomünikasyon A.Ş. tarafından onaya sunulan Referans Kiralık Devre Teklifi'nin ve Referans Al-Sat Yöntemiyle ATM/FR/ME İnternet Toptan Satış Teklifi tadilinin onaylanmasına ilişkin 29/06/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/183 sayılı Kurul kararının Referans Kiralık Devre Teklifi'nin 7 numaralı ekinde yer alan "1.9.1.2 Lokal Erişim Fiber Ücreti"ne ilişkin kısmı ile Referans Al-Sat yöntemiyle ATM/FR/ME İnternet Toptan Satış Teklifi tadilinin "1.4.1.2 Lokal Erişim Fiber Ücreti"ne ilişkin kısmının ve bu kısımların kaldırılması talebiyle 08/10/2021 tarihinde yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden 29/06/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/183 sayılı dava konusu Kurul kararı ile onaylanan Lokal Erişim Fiber Ücreti'ne ilişkin dava konusu kısımlarda, Lokal Erişim Fiber Ücreti'nin Türk Telekom'un santrali ile talep edilen tesis adresi arasında Türk Telekom'un halihazırda altyapısının olup olmaması, kazı/ruhsat gerekip gerekmemesi, kablo uzunluğu vb. hususlar dikkate alınarak hesaplandığı, talep edilen güzergahta altyapı yok ise önce altyapı tesis edildiği, lokal erişim ücreti daha önceden tesis yapılacak lokasyon ile en yakın Türk Telekom sistemi arasındaki ölçülen mesafenin 2,9-TL ile çarpılması suretiyle hesaplanırken taslak çalışmaları sırasında özellikle kırsalda tesis edilen projelerde katlanılan maliyetlerin mevcut modelle karşılanmadığı belirtilerek yeni hesaplama modeli öngörüldüğü, bu kapsamda lokal erişim ücretinin kablo maliyeti ve kazı maliyetinden oluşan iki temel veri ile hesaplanması usulünün belirlendiği, kablo maliyetinin altyapının mevcut olup olmaması, kazı ruhsatı gerektirip gerektirmemesi ve kablo uzunluğu gibi unsurlar dikkate alınarak belirlendiği, teklif edilen formüle göre kablo maliyetinin, Türk Telekom santralinden tesis adresine kadar olan projelendirilmiş kablo uzunluğunun 0,95 TL ile çarpılması ile bulunduğu, formülün ikinci kısmının ise kablo çekimi için hazırlanacak yeraltı güzergahının ücretlendirmesini kapsadığı, santral ile tesis adresi arasındaki alan belirlendiğinde, bu alan içerisinde yalnızca yeraltı güzergahı olmayan kısım için Kuş Uçuşu Mesafe (KUM) ölçümü sonrasında, KUM değerinin gerçek değere yakınsaması amacıyla “k” katsayısı ile çarpılarak kazı mesafesinin hesaplanacağı, ruhsat mesafesinin ise, 10 metreye kadar ruhsat ücreti alınmadığından hesaplanan kazı mesafesinden 10 metre daha az olacağı, toplam kazı maliyetinin ise kazı mesafesinin kazı maliyeti ile ruhsat mesafesinin ruhsat maliyeti ile çarpılarak toplanması ve toplamının yoğunluk katsayısına bölünmesiyle bulunduğu anlaşılmaktadır.
Bu hesaplamanın yapılması konusunda, Türk Telekom'un formülünde “k” katsayısı ve Lokasyon Yoğunluk Katsayısı değerlerinin 3 Büyük Metropol (3B), Diğer Metropol (MP) ve Kırsal olarak üç farklı kademede teklif edildiği, Lokasyon Yoğunluk Katsayısı değerlerinin Kırsal, MP ve 3B'de 1, 2 ve 5 teklif edildiği, ancak şehir içi alanlarda yapılan altyapının cadde/sokağın her iki yanında da hizmet sunduğu, şehir içindeki yoğunluğun bu kapsamda daha fazla olduğu göz önünde bulundurularak bu değerlerin sırasıyla 1, 3 ve 7 olarak re'sen değiştirilmesinin uygun görüldüğü, Türk Telekom'un teklifine göre kazı mesafesinin tesis adresi ile tesis adresine en yakın Türk Telekom santrali arasındaki alanda altyapının var olup olmamasına bağlı olarak hesaplanacağı, Türk Telekom tarafından tesis adresinde altyapının var olup olmadığının nasıl belirleneceğine ilişkin altyapı sorgu algoritmasının davalı idareye sunulduğu, bu algoritmaya göre Bağımsız Bölüm Kodu (BBK) olan tesis adresleri için tesis adresinde bakır veya fiber kutu var ise altyapının var olduğu ve KUM'un ölçülmeyeceği, BBK'sı olmayan yalnızca koordinat bilgisi olan tesis adreslerinin ise 50 metre yakınında herhangi bir Türk Telekom tesisi (menhol, ek odası, direk, kutu) var ise altyapının var olduğu ve KUM'un ölçülmeyeceği, aksi durumlarda KUM'un ölçüleceği bilgisinin yer aldığı, ancak BBK'sı olan tesis adreslerinde KUM kontrolünde fiber veya bakır kutu bilgisi sorgusunun yanı sıra 50 metre yakınında Türk Telekom tesisi kontrolü yapılmasının uygun olacağı değerlendirildiğinden söz konusu algoritmanın buna göre re'sen revize edildiği, KUM ölçümü ile Türk Telekom santrali ile tesis adresi arasındaki kablo güzergahında altyapının var olup olmamasının sorgulandığı, söz konusu algoritma ile tesis adresine 50 metre mesafede Türk Telekom tesisi var ise bu durumda tesis adresine giden altyapı olduğunun kabul edileceği, bu sebeple kazı yapılmayacağı ve işletmecilere yalnızca kablo ücreti yansıtılacağı, ancak, tesis adresine 50 metre mesafede Türk Telekom varlığı bulunmaması durumunda kablo ücreti ile kazı yapılan alanların ücretinin yansıtılacağı, bahsedilen algoritma ile birlikte teklif edilen formüle ilişkin etki analizinin Türk Telekom'dan talep edildiği, Türk Telekom'un ilettiği etki analizine göre; kazı içermeyen proje yüzdesinin Kırsal, 3 Büyük Metropol ve Diğer Metropol için sırasıyla %58, %84 ve %77 olduğunun görüldüğü, formülde altyapı kısmının ayrıca hesaplanması nedeniyle, şehir içi alanlarda kazı içermeyen proje sayısının daha fazla olduğu, dolayısıyla bu duruma bağlı olarak talep başı maliyetlerin azaldığı ancak kırsalda talep başı maliyetin arttığı, kırsalda kazı mesafesi görece yüksek olan projelerin sayısının çok az olması, altyapının devam eden süreçte Türk Telekom'a ait olacağı da düşünülerek yeni modelin uygulanması durumunda toplam maliyeti 100.000-TL'nin üzerinde olan projeler için 100.000 TL üzerindeki maliyetin Türk Telekom ile işletmeci arasında eşit oranda paylaştırılması yönünde re'sen değişiklik yapılmasının uygun görüldüğü, Türk Telekom tarafından teklif edilen lokal erişim ücreti formülünün uygulanmasında takip edilecek algoritmanın şeffaf biçimde işletmecilerce görülebilmesini teminen söz konusu algoritmanın ilgili madde kapsamında referans teklife eklenmesinin uygun olacağının değerlendirildiği ve bu re'sen değişiklikleri içerecek şekilde lokal erişim ücretlerinin hesaplanma yöntemini içeren referans teklif maddelerinin davaya konu Kurul kararı ile onaylandığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, yeni formülle hesaplanan fiber lokal erişim ücreti ile, Türk Telekom'un halihazırda hizmet verdiği alanlarda yalnızca kablo ücretinin; hizmet vermediği ve altyapısının bulunmadığı alanlarda ise kablo ve altyapı maliyetlerinin işletmecilere yansıtılacağının öngörüldüğü, güncelleme öncesinde yapılan tesislerde en yakın Türk Telekom aktif cihazından tesis adresine kadar olan mesafenin 2,9 TL ile çarpılması ile yapılan hesapta işletmecilere toplam bir ücret tahakkuk ettirildiği, söz konusu ücretin altyapı, ruhsat ve kablo ücretlerini ayrı ayrı içermediği, bu durumun yeni bir altyapı yapılmadığı durumlarda işletmecilerin katlanmaları gereken maliyetleri olumsuz etkilendiği, Türk Telekom'a getirilen yükümlülük çerçevesinde yeni formülde altyapı (ruhsat ve imalat) ile kablo kalemlerinin ayrıştırılması ve böylece maliyetlerin daha adil bir şekilde talep edilen projenin durumuna göre ücrete yansıtılmasının maliyet esaslı belirleme esasına daha uygun olduğu açıktır.
Davacılar tarafından ileri sürülen yeni hesaplama metodu nedeniyle fiber lokal erişim ücretinin metre başına fiyatının önceki bedelin 20-24 kat üzerinde olduğu iddiası ise, yeni hesaplama modelinde altyapının bulunmadığı alanlarda maliyetlerin eskisine oranla yüksek çıkmasının olası olduğu, ancak altyapının bulunduğu alanlarda kablo maliyetinin, Türk Telekom santralinden tesis adresine kadar olan projelendirilmiş kablonun uzunluğunun 0,95-TL ile çarpılması ile bulunacak olması nedeniyle eskisinden (2,9 TL) daha düşük tutarlarda kalacağı, bu durumun da maliyet esaslı belirlemenin bir gereği olduğundan geçerli görülmemiştir.
Öte yandan, davacının, Türk Telekom'un yeni oluşturacağı kiralık devrelerin yalnızca kendilerince değil başka işletmeciler tarafından da kullanılacağı, tek bir kullanıcı için fahiş olan ücretin başka kullanıcılardan da alınmasının maliyetin çok üzerinde bir ücretlendirmeye yol açtığı, kurulacak olan yeni devrelerin belirli sürelerde kullanılacağı ve Türk Telekomun envanterinde uzun süre kalacağı, Türk Telekomun bu yatırımdan uzun yıllar fayda sağlayacağı, bu durumun rekabeti ortadan kaldıracak olması nedeniyle yatırım yapılmasını güçleştirdiği iddiasına gelince, işletmecilerin kurulan altyapının Türk Telekom envanterinde kalacağı endişeleri göz önünde bulundurularak maliyeti 100.000 TL üzerinde olan projelerde maliyetin 100.000,00-TL'nin üzerindeki kısmının işletmeci ile Türk Telekom arasında eşit olarak paylaştırılmasına ilişkin maddenin teklife re'sen eklendiği, ayrıca referans teklifin 5.2.1, 5.2.2. ve 5.2.3 maddelerinde hazır veya daha önce kullanıp iptal edilen bir altyapının başka bir işletmeci tarafından kullanılmak istenmesi halinde yeniden ücret alınmayacağının öngörüldüğü anlaşıldığından bu iddiaya da itibar edilmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. DAVANIN REDDİNE,
2\. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam...-TL yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
3\. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine,
4\. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacılara iadesine,
5\. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 14/05/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.