Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/891
Karar No : 2025/3564

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALILAR): 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...

2- ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:..., T:... sayılı, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 48. maddesinin altıncı fıkrası uyarınca temyiz isteminin reddine ilişkin kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Hakkari ili, Yüksekova ilçesine 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli ... olarak atanan davacının, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunun olumsuz olduğundan bahisle, atama onayının iptal edilmesine ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında "silahlı terör örgütüne üye olma" suçunu işlediğine dair kamu davası açmak için yeterli şüphe oluşturacak delil bulunmadığı gerekçesiyle üzerine atılı suçtan Kovuşturmaya Yer Olmadığına kararı verilmişse de, dava konusu işlem tesis edilirken ceza hukuku ilkelerinin ve kurallarının uygulanıp uygulanmadığının denetlenmediği; diğer bir ifadeyle, bu davada "suç ve suçlu bulunma halleri" değil, kişinin "öğretmen" olarak alınmamasını haklı kılan nedenlerin var olup olmadığının denetlendiği dikkate alındığında, davacı hakkında ceza soruşturması aşamasında tespit edilen olguların; atanacağı "öğretmenlik" mesleğinin önemi ve niteliği dikkate alındığında, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz değerlendirilecek nitelikte olduğu sonuç ve kanaatine varıldığından, atama onayının iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafından, anılan kararın temyiz edilmesi üzerine, Bölge İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; temyizin kesin bir karar hakkında olması halinde kararı veren mercinin, temyiz isteminin reddine karar vereceğine ilişkin düzenleme uyarınca davacının temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyiz isteminin hukuka aykırı olarak reddedildiği, kararın temyize tabi olduğu belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idarelerden Milli Eğitim Bakanlığı tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuş, diğer davalı idarece savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesi uyarınca, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı temyiz yolu açık kararlardan olduğundan, temyiz isteminin reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:..., T:... sayılı kararı kaldırılarak, dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Hakkari ili, Yüksekova ilçesi, ... Ortaokuluna 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli ... olarak atanan davacı hakkında, 7315 sayılı Kanun'un 3. maddesi uyarınca yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması kapsamında edinilen "Askeri öğrenci olarak eğitim görmekte iken 15 Temmuz 2016 tarihinde gerçekleştirilen darbe girişimi sonrasında çıkarılan 669 sayılı Milli Savunma Üniversitesi Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname hükümleri gereğince askeri okullardan ilişiği kesilen şahıslar arasında olduğu" yönündeki istihbari bilginin, Hakkari Valiliği Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Değerlendirme Komisyonu tarafından değerlendirilerek göreve başlatılmasının uygun olmadığına karar verilmesi ve bu karara istinaden Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile atama onayının iptal edilmesi üzerine, temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun, "Hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacaklar" başlıklı 3. maddesinde, "(1) Arşiv araştırması, statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın ilk defa veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanacaklar hakkında yapılır. (2) Kurum ve kuruluşlarda, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları hâlinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu gizlilik dereceli birimler ile Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli ile ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışacak öğretmenler, üst kademe kamu yöneticileri, özel kanunları uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına tabi tutulan kişiler ile milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis, hizmetlerde statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın istihdam edilenler hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması birlikte yapılır." hükmüne; "Arşiv araştırması" başlıklı 4. maddesinde, "(1) Arşiv araştırması; a) Kişinin adli sicil kaydının, b) Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından hâlen aranıp aranmadığının, c) Kişi hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının, ç) Kişi hakkında kesinleşmiş mahkeme kararları ve 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 171 inci maddesinin beşinci ve 231 inci maddesinin onüçüncü fıkraları kapsamında alınan kararlar ile kişi hakkında devam eden veya sonuçlanmış olan soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olguların, d) Hakkında kamu görevinden çıkarılma ya da kesinleşmiş memurluktan çıkarma cezası olup olmadığının, mevcut kayıtlardan tespit edilmesidir." hükmüne; "Güvenlik soruşturması" başlıklı 5. maddesinde, "(1) Güvenlik soruşturması, arşiv araştırmasındaki hususlara ilave olarak kişinin; a) Görevin gerektirdiği niteliklerle ilgili kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerindeki olgusal verilerinin, b) Yabancı devlet kurumları ve yabancılarla ilişiğinin, c) Terör örgütleri veya suç işlemek amacıyla kurulan örgütlerle eylem birliği, irtibat ve iltisak içinde olup olmadığının, mevcut kayıtlardan ve kişinin görevine yansıyacak hususların denetime elverişli olacak yöntemlerle yerinden araştırılmak suretiyle tespit edilmesidir." hükmüne; "Değerlendirme Komisyonu" başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasında, "Yaptırılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen verilerin değerlendirilmesi amacıyla Değerlendirme Komisyonu kurulur. Değerlendirme Komisyonu; Cumhurbaşkanlığında İdari İşler Başkanının görevlendireceği bir üst kademe yöneticisinin, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığında genel sekreter yardımcısının, bakanlıklarda bakan yardımcısının, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında en üst yöneticinin görevlendireceği bir üst kademe yöneticisinin, üniversitelerde rektör yardımcısının, valiliklerde vali yardımcısının başkanlığında, teftiş/denetim, personel ve hukuk birimleri ile uygun görülecek diğer birimlerden birer üyenin katılımıyla başkan dahil en az beş kişiden ve tek sayıda olacak şekilde oluşturulur. Milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis ve hizmetlerde istihdam edilecekler hakkındaki değerlendirme, ilgili bakanlık ya da kamu kurumları bünyesindeki Değerlendirme Komisyonunca yapılır." hükmüne; "Atıflar" başlıklı 14. maddesinde ise, "Mevzuatta 4045 sayılı Kanuna yapılan atıflar bu Kanuna yapılmış sayılır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta, Hakkari ili, Yüksekova ilçesi, ... Ortaokuluna 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli öğretmen olarak atanan davacının atama onayının iptal edilmesinin nedeninin, hakkında 7315 sayılı Kanun'un 3. maddesi uyarınca yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması kapsamında edinilen "Askeri öğrenci olarak eğitim görmekte iken 15 Temmuz 2016 tarihinde gerçekleştirilen darbe girişimi sonrasında çıkarılan 669 sayılı Milli Savunma Üniversitesi Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname hükümleri gereğince askeri okullardan ilişiği kesilen şahıslar arasında olduğu" yönündeki istihbari bilginin tespit edilmesi olduğu anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; davacının 2015 yılında Jandarma Astsubay Temel Eğitim Kursu sınavına katılarak başarılı olduğu, askeri öğrenci olarak eğitimine başladığı ilk yıl eğitimi tamamladıktan sonra 15/07/2016 tarihinde gerçekleştirilen darbe girişimi akabinde söz konusu askeri okulun 669 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri gereği kapatıldığı, anılan askeri okul sınavlarına giriş kapsamında davacı hakkında yapılan ceza soruşturmasında, Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının ... tarih ve Soruşturma No:..., Karar No:... sayılı dosyasında "kovuşturmaya yer olmadığına" karar verildiği, İdare Mahkemesince de ara kararla, davacı hakkında herhangi bir terör örgütüne veya selefi gruba üye olup olmadığı, irtibat ve iltisakının bulunup bulunmadığı ve bu hususlara ilişkin somut bir tespitin olup olmadığının Emniyet Genel Müdürlüğü, Hakkari Valiliği, Hakkari İl Emniyet Müdürlüğü, Kayseri Valiliği, Kayseri İl Emniyet Müdürlüğünden sorulduğu görülmektedir.
Bu durumda; İdare Mahkemesince verilen ara kararda belirtilen hususlara ilişkin olarak gönderilen cevabi yazılarda, davacı hakkında terör örgütü üyeliğine veya herhangi bir terör örgütüyle iltisak ya da irtibatının bulunduğuna ilişkin somut bir tespitin olmadığının belirtildiği; öte yandan, davacı hakkında askeri okul sınavına giriş kapsamında yürütülen soruşturmada yapılan tespitler neticesinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği dikkate alındığında, bu hususlar gözetilmeksizin verilen kararda hukuki isabet görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2\. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 30/06/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.