Danıştay danistay 2025/568 E. 2025/3525 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/568
Karar No : 2025/3525

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bilecik Polis Meslek Eğitim Merkezinde (POMEM) eğitimini tamamlayan davacının, 15/04/2024 tarihinde gerçekleştirilen eğitim sonu sözlü sınavında 50 puan alması nedeniyle başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... kararıyla; davacının sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemde takdir edilen puanlamaların birbiriyle tutarsız ve tamamen çelişkili olduğu, eğitim süreci içerisinde yapılan sınavlarının not ortalaması 91,44 olan davacıya sözlü sınavda verilen puanlar ile sınavda başarısız sayılmasının gerekçesinde yer alan ifadelerin de birbiriyle örtüşmediği, başarısız sayılmasının herhangi bir objektif ve somut gerekçeye dayanmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı; öte yandan, Mahkemenin 30/07/2024 tarihli yürütmenin durdurulması isteminin kabulüne ilişkin kararı üzerine davacının yeniden alındığı sözlü sınav sonucunda davacının 90 puan alarak başarılı olduğu ve İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı kararıyla Emniyet Genel Müdürlüğü Koruma Dairesi Başkanlığına polis memuru olarak atandığı da göz önüne alındığında, ölçme ve değerlendirme ilkelerine aykırı olacak şekilde subjektif olarak tesis edildiği sonucuna varılan dava konusu işlemde bu yönüyle de hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; sınav komisyonunun mevzuat hükümlerine uygun olarak oluşturulduğu, davacıya sınavda yöneltilen soruların önceden hazırlanarak tutanağa bağlandığı, davacıya komisyon üyeleri tarafından ayrı ayrı not takdir edilmek ve bu notların aritmetik ortalaması alınmak suretiyle sınav değerlendirmesinin yapıldığı anlaşıldığından, sözlü sınavdan başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Yazılı sınav not ortalamasının 91,40 puan olmasına rağmen, sözlü sınavda 50 puan almasının olağan dışı olduğu, İdare Mahkemesi tarafından verilen yürütmenin durdurulması isteminin kabulüne ilişkin karar neticesinde yeniden sözlü sınava alındığı, bu sınavdan 90 puan alarak başarılı olduğu ve polis memuru olarak atandığı, dava konusu işlemin objektif değerlendirmeden uzak, sübjektif saiklerle hareket edilerek tesis edildiği belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Bilecik Polis Meslek Eğitim Merkezinde (POMEM) eğitimini tamamlayan davacının, 15/04/2024 tarihinde gerçekleştirilen eğitim sonu sözlü sınavında 50 puan alması nedeniyle başarısız sayılmasına ilişkin işlemin tesis edilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
Davacının daha önce 01/12/2023 tarihinde gerçekleştirilen eğitim sonu sözlü sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işleme karşı açtığı davada; dava konusu işlemin iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, Dairemizin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği görülmüştür.

İLGİLİ MEVZUAT:
3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'na 6638 sayılı Kanun'un 23. maddesi ile eklenen ve 04/04/2015 tarihinde yürürlüğe giren Ek 1. maddenin üçüncü fıkrasında; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte öğrenime devam edenler dâhil, bu Kanun ve 4652 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanunu gereğince, polis eğitim kurumlarında ya da Emniyet Genel Müdürlüğü adına diğer yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin, Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı rütbelerine aday memur olarak atanmaları için öğrenim süresini başarıyla tamamlamaları ve eğitim sonunda Polis Akademisi Başkanlığınca yapılacak sınavda başarılı olmaları şarttır." hükmü öngörülmüştür.
3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun Ek 1. maddesine dayanılarak hazırlanan ve 03/06/2015 tarih ve 29375 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Genel Müdürlüğü Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği'nin 5. maddesinde, polis eğitim kurumları ve Emniyet Genel Müdürlüğü adına diğer yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla tamamlayanların, Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına polis memuru veya komiser yardımcısı olarak atanmalarından önce sınava tabi tutulacakları; 6. maddesinde, sınav yerleri ve tarihlerinin, Polis Amirleri Eğitimi Merkezi, Polis Meslek Eğitim Merkezi, Polis Meslek Yüksekokulu ve Emniyet Genel Müdürlüğü adına diğer yükseköğretim kurumlarından mezun olan öğrenciler için ayrı ayrı Polis Akademisi Başkanlığınca belirleneceği ve sınav tarihinden en az on beş gün önce Başkanlık resmi internet sitesinde ilan edileceği, sınavın, mezuniyeti müteakip en geç bir ay içinde yapılacağı belirtildikten sonra,
"Komisyonların Oluşturulması ve Görevleri" başlıklı 7. maddesinde;
"(1) Sınav ile ilgili komisyonların kurulması, görevlendirme ve çalışma esasları Başkanlık onayı ile belirlenir.
(2) Soru Hazırlama Komisyonu; rütbece en kıdemli üyenin başkanlığında 5 rütbeli personel ve hazırlanacak soru sayısı ve ders konuları dikkate alınarak yeterli sayıda öğretim elemanından oluşur. Komisyon, adaylara sorulacak soruları belirler ve ayrı ayrı kartlara basımını sağlar.
(3) Sınav komisyonu; emniyet müdürü rütbesinde bir başkan ve üç rütbeli personel ile bir öğretim elemanından oluşur. Bu komisyon, soru hazırlama komisyonu tarafından hazırlanan sorularla sözlü sınav yapmakla görevli ve yetkilidir. İhtiyaca göre her bir polis eğitim kurumunda ve Başkanlıkta birden fazla sınav komisyonu oluşturulabileceği gibi birden fazla polis eğitim kurumu için de tek bir komisyon görevlendirilebilir.
(4) Merkezi sınav komisyonu; rütbece en kıdemli üyenin başkanlığında üç emniyet müdürü rütbesinde personel ile iki öğretim elemanından oluşur. Bu komisyon, Başkan adına sınav takvimi süresince yürütülecek iş ve işlemleri takip, koordine ve denetleme ile yetkilidir.
(5) Komisyonlarda görev almak üzere üye sayısı kadar yedek üye ile komisyonlara yardımcı olmak üzere yeteri sayıda personel görevlendirilir.
(6) Sınav komisyonu başkan ve üyeleri; boşanmış olsalar dahi eşlerinin, üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kayın hısımlarının veya evlatlıklarının katıldığı sınavda görev alamazlar." ,
"Sınav şekli ve esasları" başlıklı 8. maddesinde;
"(1) Soru Hazırlama Komisyonu tarafından bastırılan sorular arasından adaylara soru kartı çektirilerek cevaplaması istenir. Komisyon tarafından adaya konu ile ilgili ilave sorular sorulabilir.
(2) Sınav komisyonları tarafından yapılacak sözlü sınavda adaylar;
a) Mesleki bilgi düzeyi,
b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü,
c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı,
ç) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu,
yönlerinden yüz tam puan üzerinden değerlendirilirler.
(3) Adaylar, Sınav Komisyonu üyeleri tarafından ikinci fıkranın (a) bendi için kırk puan, diğer bentlerde yazılı özelliklerin her biri için yirmişer puan üzerinden değerlendirilir ve verilen puanlar ayrı ayrı puan değerlendirme karar formuna işlenir. Komisyon üyelerinin ayrı ayrı vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak adayın sınav puanı tespit edilir.
(4) Adayın sınavda başarılı olabilmesi için yüz tam puan üzerinden en az yetmiş puan alması gerekir. Başarısız olan adayın aldığı puan ve gerekçesi puan değerlendirme karar formuna işlenir. Sınav sonuçları merkezi sınav komisyonuna bildirilir.
(5) Sınav sonuçları, Merkezi Sınav Komisyonu tarafından Polis Akademisi internet sayfasında ilan edilir.
(6) Başarılı olan adayların puan değerlendirme karar formları, adayın atamasına esas olacak belgelerle birlikte Personel Dairesi Başkanlığına gönderilir.
(7) Sınavda başarısız olan adayların değerlendirme karar formları ilgili eğitim kurumunca Emniyet Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatı arşiv hizmetlerine ilişkin mevzuat hükümlerine göre muhafaza edilir.
(8) Sınav komisyonu kararlarına itiraz edilemez.",
''Sınav sonucu atamalar'' başlıklı 10. maddesinde ise; "Sınavda başarılı olan adayların Emniyet Genel Müdürlüğü kadrolarına aday polis memuru veya komiser yardımcısı olarak atanmaları 6/8/1992 tarihli ve 92/3393 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği hükümlerine göre yapılır." düzenlemelerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davacı hakkında düzenlenen sözlü sınav puan değerlendirme formu incelendiğinde; bir başkan ve dört üyeden oluşan sınav komisyonu tarafından, davacının "çektiği soruyu anlamada/kavramada zorluk çektiği, soruya cevap veremediği, tedirginliğinin arttığı, özgüvensiz tavırlar sergilediği, kendini ifade etmede, cümle kurmakta zorlandığı, sorulan soruları kavrayıp özetleme, ifade etme ve muhakeme gücünün zayıf olduğu" tespitine yer verilmesine rağmen (20) puan üzerinden değerlendirilen "liyakat, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkinin mesleğe uygunluğu" hanelerine komisyon başkan ve üyeleri tarafından sırasıyla 12, 14, 13, 14, 12 puan takdir edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, tutanağa, davacının "özgüvensiz tavırlar sergilediği, kendini ifade etmede, cümle kurmakta zorlandığı" yazılmasına rağmen, "liyakat, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkinin mesleğe uygunluğu" hanesine 12, 14, 13, 14, 12 puan takdir edilmiş olmasının çelişkili olduğu, verilen not ile gerekçenin birbiriyle uyuşmaması sebebiyle takdir yetkisinin objektif kullanılmadığı sonucuna varıldığından, davacının yapılan sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.
Öte yandan, davacının işbu davada katıldığı sözlü sınav hakkında İdare Mahkemesince verilen yürütmenin durdurulması kararı üzerine, idarece yeniden yapılan sözlü sınavda 90 puan alarak başarılı olduğu ve atanabilmek için aranan diğer şartları taşıdığı tespit edildiğinden, Emniyet Genel Müdürlüğünün 17/09/2024 tarih ve 547554 sayılı işlemiyle Emniyet Genel Müdürlüğü Koruma Dairesi Başkanlığına polis memuru olarak atandığı, bu statüye bağlı kişisel kazanımlar elde ettiği, bu durumda, subjektif kazanımlarını ortadan kaldıracak şekilde işlem tesis edilmesinin de güvenlik ve idari istikrar ilkelerine aykırı olduğu açıktır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf isteminin kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2\. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf isteminin yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Kullanılmayan ... TL yürütmenin durdurulması harcının davacıya iadesine,
4\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 30/06/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.