Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/2163
Karar No : 2025/2070

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Üniversitesi Rektörlüğü
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... yılı yerleştirme sonuçlarına göre ... Üniversitesine ... olarak yerleştirilmekle birlikte, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunun olumsuz olduğundan bahisle ataması yapılmayan ve bu işlemin yargı kararıyla iptal edilmesi üzerine, yargı kararının uygulanması kapsamında 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'na göre yapılan yeniden değerlendirme sonucunda atamasının uygun görülmemesine ilişkin bulunan ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Personel Daire Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısı ile bildirilen işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; 7315 sayılı Kanun hükümlerinde; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesinin on üçüncü fıkrası uyarınca alınan kararlar kapsamındaki olguların tespit edilebileceğinin öngörüldüğü; güvenlik soruşturması sonucu elde edilen bilgilerin değerlendirilmesi konusunda idarelerin takdir hakkı bulunduğu, davacı hakkında her ne kadar hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmiş ise de, "basit cinsel saldırı" suçundan hapis cezası ile cezalandırılmasına yönelik ceza mahkemesi kararı bulunması ve atanmak istenen kurumun bir eğitim kurumu olması karşısında, yürütülecek görevin niteliği, önem ve özelliği dikkate alındığında, davacının güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunun olumsuz değerlendirilmesinde idarenin takdir yetkisini hukuka aykırı kullandığından söz edilemeyeceği anlaşıldığından, davacı hakkında yapılan arşiv araştırması ve güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle atamasının yapılmamasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Hakkında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının maddi anlamda kesin bir hüküm oluşturmadığı, anılan kararın istinaf ya da Yargıtay incelemesinden geçmediği, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesine sebep olan yargılamada sadece müştekinin beyanlarına dayanıldığı belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma sebeplerinin bulunmadığı, kararın usul ve hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : ÖSYM tarafından yapılan ... yerleştirme sonuçlarına göre ... Üniversitesine ... kadrosuna yerleştirilen davacının, hakkında yapılan güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle atamasının yapılmamasına ilişkin işlem, ... Bölge İdare Mahkemesinin ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla "dava konusu işlemin dayanağını oluşturan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına konu edilecek bilgi ve belgelerin neler olduğu, nasıl elde edileceği, kullanılacağı ve işleneceğine yönelik güvenceler ve temel ilkeler belirlenmeksizin, bunların alınması ve kullanılmasına izin verilmesine dair kanuni düzenlemenin Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edildiği" gerekçesiyle iptal edilmiş; anılan iptal kararı sonrasında davacı hakkında 7315 sayılı Kanun kapsamında yapılan arşiv araştırması ve güvenlik soruşturması sonucu elde edilen bilgiler ... tarih ve ... sayılı Komisyon Kararı ile değerlendirilerek, atamasının yapılmasının uygun olmadığına karar verilmiş, anılan kararın Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Rektörlüğünün dava konusu ... tarih ve ... sayılı işlemi ile davacıya bildirilmesi üzerine temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun, "Hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacaklar" başlıklı 3. maddesinde, "(1) Arşiv araştırması, statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın ilk defa veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanacaklar hakkında yapılır. (2) Kurum ve kuruluşlarda, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları hâlinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu gizlilik dereceli birimler ile Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli ile ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışacak öğretmenler, üst kademe kamu yöneticileri, özel kanunları uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına tabi tutulan kişiler ile milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis, hizmetlerde statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın istihdam edilenler hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması birlikte yapılır." hükmüne; "Arşiv araştırması" başlıklı 4. maddesinde, "(1) Arşiv araştırması; a) Kişinin adli sicil kaydının, b) Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından hâlen aranıp aranmadığının, c) Kişi hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının, ç) Kişi hakkında kesinleşmiş mahkeme kararları ve 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 171 inci maddesinin beşinci ve 231 inci maddesinin onüçüncü fıkraları kapsamında alınan kararlar ile kişi hakkında devam eden veya sonuçlanmış olan soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olguların, d) Hakkında kamu görevinden çıkarılma ya da kesinleşmiş memurluktan çıkarma cezası olup olmadığının, mevcut kayıtlardan tespit edilmesidir." hükmüne; "Güvenlik soruşturması" başlıklı 5. maddesinde, "(1) Güvenlik soruşturması, arşiv araştırmasındaki hususlara ilave olarak kişinin; a) Görevin gerektirdiği niteliklerle ilgili kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerindeki olgusal verilerinin, b) Yabancı devlet kurumları ve yabancılarla ilişiğinin, c) Terör örgütleri veya suç işlemek amacıyla kurulan örgütlerle eylem birliği, irtibat ve iltisak içinde olup olmadığının, mevcut kayıtlardan ve kişinin görevine yansıyacak hususların denetime elverişli olacak yöntemlerle yerinden araştırılmak suretiyle tespit edilmesidir." hükmüne; "Değerlendirme Komisyonu" başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasında, "Yaptırılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen verilerin değerlendirilmesi amacıyla Değerlendirme Komisyonu kurulur. Değerlendirme Komisyonu; Cumhurbaşkanlığında İdari İşler Başkanının görevlendireceği bir üst kademe yöneticisinin, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığında genel sekreter yardımcısının, bakanlıklarda bakan yardımcısının, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında en üst yöneticinin görevlendireceği bir üst kademe yöneticisinin, üniversitelerde rektör yardımcısının, valiliklerde vali yardımcısının başkanlığında, teftiş/denetim, personel ve hukuk birimleri ile uygun görülecek diğer birimlerden birer üyenin katılımıyla başkan dahil en az beş kişiden ve tek sayıda olacak şekilde oluşturulur. Milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis ve hizmetlerde istihdam edilecekler hakkındaki değerlendirme, ilgili bakanlık ya da kamu kurumları bünyesindeki Değerlendirme Komisyonunca yapılır." hükmüne; "Atıflar" başlıklı 14. maddesinde ise, "Mevzuatta 4045 sayılı Kanuna yapılan atıflar bu Kanuna yapılmış sayılır." hükmüne yer verilmiştir.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "Hükmün Açıklanması ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması" başlıklı 231. maddesinin beşinci fıkrasında, "Sanığa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda hükmolunan ceza, iki yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezası ise; mahkemece, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir. Uzlaşmaya ilişkin hükümler saklıdır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmamasını ifade eder." hükmüne; yedinci fıkrasında, "Açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen hükümde, mahkûm olunan hapis cezası ertelenemez ve kısa süreli olması halinde seçenek yaptırımlara çevrilemez." hükmüne; sekizinci fıkrasında, "Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi halinde sanık, beş yıl süreyle denetim süresine tâbi tutulur." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bakılan uyuşmazlıkta, ... yerleştirme sonuçlarına göre ... Üniversitesine ... olarak yerleştirilen davacının, davalı idarece, hakkında 7315 sayılı Kanun'un 3. maddesi gereğince yapılan arşiv araştırması sonucunda, "Basit Cinsel Saldırı" suçundan yargılanması sonucunda, ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla üzerine atılı suçu işlediği sabit bulunarak 1 yıl, 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, Ceza Muhakemeleri Kanunu'nun 231. maddesinin beşinci fıkrası maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakıldığının tespit edilmesi nedeniyle ataması uygun görülmediği davacıya bildirilmiş ve bu işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; davacının basit cinsel saldırı suçundan yargılandığı, yargılama neticesinde ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla 1 yıl, 8 ay hapis cezası ile cezalandırıldığı, Ceza Muhakemeleri Kanunu'nun 231. maddesi uyarınca "hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına" ve "5 yıl süreyle denetime tabi tutulmasına" karar verildiği; ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ek kararı ile, Ceza Muhakemeleri Kanunu'nun 231. maddesinin onuncu fıkrası uyarınca hükmün ortadan kaldırılmasına ve kamu davasının düşürülmesine karar verildiği görülmektedir.
Bu durumda; davacı hakkındaki ceza yargılaması sonucunda verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının, 5 yıllık denetim süresi içinde davacının yeniden kasıtlı bir suç işlemediği, soruşturması veya kovuşturması devam eden herhangi bir adli kaydı bulunmadığı gerekçesiyle ortadan kaldırıldığı gözetilmeksizin verilen kararda hukuki isabet görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2\. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 28/04/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.


(X) KARŞI OY:
Dava; ... yılı yerleştirme sonuçlarına göre ... Üniversitesine ... olarak yerleştirilmekle birlikte, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunun olumsuz olduğundan bahisle ataması yapılmayan ve bu işlemin yargı kararıyla iptal edilmesi üzerine, yargı kararının uygulanması kapsamında 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'na göre yapılan yeniden değerlendirme sonucunda atamasının uygun görülmemesine ilişkin bulunan ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Personel Daire Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısı ile bildirilen işlemin iptali istenilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin altıncı fıkrasında, "Bölge idare Mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.
2577 sayılı Kanun'un, 6545 sayılı Kanun'un 20. maddesiyle değiştirilen ve 7524 sayılı Kanun'la bir bent eklenen "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde ise; Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin bu maddede sayılan davalar hakkında verdikleri kararların, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde Danıştayda temyiz edilebileceği belirtilmiş ve temyiz edilebilecek uyuşmazlıklar, (a)'dan (n)'ye kadar on beş bent halinde sayma yoluyla belirlenmiştir.
Öte yandan, 2577 sayılı Kanun'un 48. maddesinin altıncı fıkrasında; temyizin kesin bir karar hakkında olması halinde, kararı veren merciin temyiz isteminin reddine karar vereceği, bu kararlara karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği, yedinci fıkrasında ise; temyizin kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşıldığı hallerde, altıncı fıkrada sözü edilen kararların, dosyanın gönderildiği Danıştayın ilgili dairesince kesin olarak verileceği hükme bağlanmıştır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri karşısında, istinaf incelemesinden geçtikten sonra temyiz incelemesine tabi tutulacak olan davalar arasında sayılmayan ve istinaf incelemesi üzerine kesinleşen bir karar hakkında temyiz isteminde bulunulması ve dosyanın esasının incelenmesi hukuken mümkün değildir.
Buna göre, temyiz istemine konu uyuşmazlığın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesi kapsamında sayılan uyuşmazlıklardan olmadığı anlaşıldığından ve bu nedenle temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmadığından, davacının temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiği görüşüyle Daire kararına katılmıyoruz.