Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/5917
Karar No : 2024/5688

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı
2- ... Valiliği
VEKİLLERİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik uyarınca 26/05/2021 tarihinde yapılan sözleşmeli öğretmen adaylarına yönelik sözlü sınava katılan davacının, başarısız sayılmasına ilişkin işleme yaptığı itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; muhakeme gücü ve ifade yeteneği (20) puan üzerinden ortalama (8) puan olarak değerlendirilen, bir başka deyişle, ifade yeteneği ortalamanın altında olan bir kimsenin, eğitim bilimlerinde sorulan sorulara verdiği cevapların komisyon üyeleri tarafından doğru bir şekilde algılanarak (10) tam puan ile değerlendirilebilmesinin makul olmadığı, hayatın olağan akışına aykırı olduğu, yine ifade yeteneği ve muhakeme gücü ortalamanın altında olan birinin, iletişim becerileri, öz güveni, ikna kabiliyeti kriteri ile topluluk önünde temsil yeteneği ve eğitimcilik nitelikleri kriterinin tam tersi ortalamanın üstünde puan almasının, bu kriterlerdeki puanlama ölçütünün neye göre yapıldığının anlaşılamadığı, bu durumun takdir yetkisinin objektif kullanılmadığını gösterdiği dolayısıyla davacının yapılan sözlü sınav neticesinde başarısız sayılmasının hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, Danıştay Onikinci Dairesinin 21/03/2024 tarih ve E:2023/3301, K:2024/1439 sayılı bozma kararına uyularak; Dairelerince yapılan 25/06/2024 tarihli ara kararına verilen cevap üzerine dosya incelenerek, ilgili yönetmelik uyarınca sözlü sınav komisyonunun oluşturulduğu, davacıya önceden hazırlanan sorular arasından kura yoluyla çektirilen soru zarfında bulunan soruların sorulduğu, yine ilgili yönetmelik uyarınca, eğitim bilimleri ve genel kültür, bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, iletişim becerileri, özgüveni ve ikna kabiliyeti, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı ve topluluk önünde temsil yeteneği ve eğitimcilik nitelikleri konularında yüz tam puan üzerinden değerlendirme yapılarak her üyenin ayrı ayrı vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınmak suretiyle davacının sözlü sınav puanının 58,00 olarak tespit edildiği, bu durumda mevzuat hükümleri uyarınca usulüne uygun olarak yapıldığı görülen sözlü sınav sonucunda davacının başarısız sayılmasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Kendisine sorulan soruların tamamını eksiksiz ve doğru bir şekilde cevapladığı, değerlendirme kriterlerini layıkıyla taşıdığı, iki yıla yakın bir süredir özel rehabilitasyon merkezinde öğretmenlik yapabildiği, bunun yanı sıra kendisine sorulan sorulara verdiği cevaplar ve yazılı sınavdaki başarısı birlikte değerlendirildiğinde mülakat komisyonunca takdir edilen 58,00 puanın mülakattaki performansını karşılamadığı gibi somut ve nesnel değerlendirmelerden uzak, tamamen subjektif değerlendirmeye dayandığının açık olduğu, ayrıca 20.000 öğretmenin atamasının yapılacağı sözlü sınavda 19.700' den fazla adaya kendi KPPS puanının bir puan üstü ya da bir puan altı verilirken, kendisine KPPS puanının yaklaşık 12 puan altında bir puan verilmesinin hukuka ve adalete aykırı olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı idarelerce, dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davacının temyiz isteminin reddine,
2\. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesinin temyize konu ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3\. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4\. Davacının adli yardım talebi kabul edildiğinden temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderlerinin tahsili için Mahkemesince ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
5\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 18/12/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.


(X) KARŞI OY :
Dava; Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik uyarınca 26/05/2021 tarihinde yapılan sözleşmeli öğretmen adaylarına yönelik sözlü sınava katılan davacı tarafından, başarısız sayılmasına dair işleme yapılan itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen Türkiye Cumhuriyeti Devletinin temel niteliklerinden olan "hukuk devleti" ilkesi, vatandaşlarına hukuk güvenliğini sağlayan, idarenin hukuka bağlılığını amaç edinen, buna karşılık kamu gücünün sınırsız, ölçüsüz ve keyfi kullanılmasını önleyen en önemli unsurlardan biridir. Nitekim hukuk devleti ilkesinin yaşama geçirilmesini sağlayacak araçlar arasında, Anayasa'nın 8. maddesinde, yürütme yetkisi ve görevinin, Anayasa ve kanunlara uygun olarak kullanılacağı ve yerine getirileceği; Anayasa'nın 125. maddesinde de, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu kuralına yer verilmiştir.
Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin; diğer idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yargısal denetiminin yapılması esastır. İdari işlemin yetki, şekil gibi salt usule ilişkin unsurları ile sınırlı olarak yapılacak bir yargısal denetim, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyecektir.
Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirebilmesi için; sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak sorular ile cevap anahtarının hazırlanması ve tutanağa bağlanması, sınav sırasında, sınav komisyonunca her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi, adayların sorulara verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi gerekmektedir. Ancak, bu şekilde gerçekleştirilen sözlü sınava ilişkin idari işlemin yetki ve şekil dışındaki unsurlar yönünden de hukuka uygunluk denetimi sağlanmış olacaktır.
Dava konusu uyuşmazlıkta; sınav komisyonunca her adaya sorulan soruların kayıt altına alındığını gösterir tutanak veya belgenin dosyaya ibraz edildiği, ancak sözlü sınav sorularına ait cevap anahtarının dosyada mevcut olmadığı görülmüş olup, sözlü sınavda etkili bir hukuki denetimin sağlanabilmesi açısından, adaylara sorulmak için önceden hazırlanan sorulara ilişkin cevap anahtarının da sözlü sınavın yapılmasından önce hazırlanmış olması ve davalı idarece dosyaya ibraz edilmesi gerekmektedir. Ancak, dava konusu uyuşmazlığın hukuki denetimi yapılırken, bu gerekliliğin Mahkemece göz ardı edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; İdare Mahkemesince eksik inceleme sonucunda verildiği anlaşılan kararda hukuki isabet bulunmadığından, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulü ile kararın kaldırılmasına ve davanın reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bu nedenle bozulması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.