Danıştay danistay 2024/5382 E. 2024/5085 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/5382
Karar No : 2024/5085

DAVACI : ... Sendikası
VEKİLİ : Av. ...

DAVALILAR : 1-...
2- ... Bakanlığı

DAVANIN KONUSU : Davacı Sendika tarafından, 06/08/2024 tarih ve 32624 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nde yer alan (Danıştay Onikinci Dairesinin 2024/4855 esasına kayıtlı dava dosyasında iptali istenen düzenlemeler dışında kalan) tüm düzenlemelerin iptali istenilmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakimi ...'ın açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idarî davaların Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı, dilekçelerde tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adresleri ile gerçek kişilere ait Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idarî işlemin yazılı bildirim tarihinin, tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktarın gösterileceği, dava dilekçelerinin ve bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı; 14. maddesinin üçüncü fıkrasında, dava dilekçeleri üzerinde yapılacak ilk incelemede dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden de inceleneceği; altıncı fıkrasında ise ilk incelemeden sonra dava dilekçesindeki eksikliklerin tespiti halinde davanın her aşamasında 15. madde hükümlerinin uygulanacağı; 15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde de, 3. maddeye uygun olmayan dava dilekçesinin otuz gün içinde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere reddedileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri de talep ile bağlılıktır. Bu ilke uyarınca, mahkemelerce iptali istenilen idarî işlemle sınırlı olarak inceleme yapılması gerektiğinden, talebin (ve bu talebe yönelik hukuka aykırılık iddialarının) incelemeye elverişli olabilecek nitelikte açık ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur.
Bu itibarla, düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davalarında, düzenleyici işlemin tamamının iptali istenebileceği gibi, düzenleyici işlemin eksik düzenleme ya da başka bir nedenle belirli maddelerinin veya fıkralarının/ibarelerinin, hukuka aykırılık sebepleri de belirtilmek suretiyle iptalinin istenebilmesi de mümkündür. Ancak, her durumda iptali istenilen düzenleyici işlemin iptali istenen kısımlarının açıkça belirtilmesi ve bu maddelere ve/veya fıkralara ilişkin hukuka aykırılık iddialarının da somut ve anlaşılabilir şekilde ortaya konulması gerekmektedir.
Dava dilekçesi ve ekleri ile UYAP kayıtlarının incelenmesinden; davacı Sendika tarafından, 06/08/2024 tarih ve 32624 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nin bazı maddelerinin iptali istemiyle dava açıldığı ve söz konusu davanın Dairemizin 2024/4855 esasına kayıtlı olduğu; bu defa davacı Sendika tarafından, aynı Yönetmeliğin "E:2024/4855 esasına kayıtlı dosyada iptali istenen düzenlemeler dışında kalan" diğer tüm hükümlerinin iptali istemiyle bakılan (E:2024/5382) davanın açıldığı; bu yönüyle, dava dilekçesindeki "E:2024/4855 esasına kayıtlı dava dosyasında iptali istenen düzenlemeler dışında kalan hükümlerin..." şeklindeki bir istemin, hukuki incelemeye elverişli olabilecek nitelikte açık ve somut bir talep olmadığı anlaşıldığından, dava dilekçesinde Yönetmeliğin hangi maddelerinin iptalinin istenildiğinin (madde ve/veya fıkra belirtilmek suretiyle) açıkça gösterilmesi gerekmektedir.
Ayrıca, her ne kadar dava dilekçesinde, E:2024/4855 sayılı dosyada dava konusu edilmeyen Yönetmelik hükümlerinin tamamının dava konusu edildiği belirtilmiş ise de; dilekçe içeriğinde, E:2024/4855 sayılı dosyada dava konusu edilmiş olan maddelerin (4., 5. ve 6. maddeler ile Ek-2, Ek-3/A ve Ek-3/B Tablolarında yer alan düzenlemelerin) de iptalinin istenildiği; dolayısıyla, E:2024/4855 sayılı dava dosyasında ve işbu (E:2024/5382) dava dosyasında, aynı düzenlemelerin de dava konusu edildiği; bu durumun, derdestliğe (tarafları veya konusu bakımından halihazırda açılmış ve halen görülmekte olan bir davanın, aynı veya bir başka mahkeme önünde ikinci kez açılmasına) yol açtığı da açıktır.
Öte yandan, dava dilekçesi içeriğinde, Yönetmeliğin "Kanunî kesintiler" başlıklı 13. maddesinde yer alan "Ek ödemeden 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununda belirtilen vergi dilimleri ve personele daha önce ödenen aylık ve döner sermaye ek ödemelerine ilişkin süregelen gelir vergisi matrahı da dikkate alınarak gelir vergisi ve damga vergisi kesintisi yapılır." şeklindeki düzenlemenin de iptali istenilmiş ise de; aynı nitelikteki düzenlemelere karşı açılan davalarda, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından (19/02/2024 tarih ve YD İtiraz No:2024/104, 25/09/2023 tarih ve YD İtiraz No:2023/697), söz konusu düzenlemenin, Danıştayın vergi dava dairelerinin görev alanına girmesi nedeniyle, bu husus gözetilerek dava dilekçelerinin yeniden düzenlenmesi gerektiği yönünde kararlar verilmiştir.
Bu durumda, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun söz konusu kararları ve Dairemizin 2024/4855 esasına kayıtlı dosyada dava konusu edilen maddeler de göz önünde bulundurularak, dava dilekçesinde Yönetmeliğin hangi maddelerinin iptalinin istenildiğinin (derdestliğe yol açmayacak şekilde) açıkça gösterilmek ve iptali istenen düzenlemelere yönelik hukuka aykırılık iddiaları her bir madde ve/veya fıkra için ayrı ayrı başlıklar altında somut ve anlaşılabilir şekilde ortaya konulmak suretiyle, dava dilekçesinin yenilenmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından, bu haliyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerekmektedir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin üçüncü fıkrası ve 15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca bu kararın tebliğinden itibaren 30 (otuz) gün içinde, 3. maddeye uygun şekilde ve belirtilen eksiklikler giderildikten sonra yeniden dava açılmak üzere DAVA DİLEKÇESİNİN REDDİNE,
2\. 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca yeni dilekçe düzenlenerek açılacak dava için ayrıca harç alınmamasına; yeniden verilen dilekçede de aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde, anılan maddenin beşinci fıkrası uyarınca davanın reddedileceği hususunun davacıya bildirilmesine;
3\. Dava dilekçesinin yenilenmemesi halinde, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ve posta gideri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 21/11/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.