Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/5131
Karar No : 2025/576

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) :...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kültür ve Turizm Bakanlığı taşra teşkilatında, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesi kapsamında çalıştırılmak üzere 465 adet kütüphaneci alım ilanı kapsamında başvuruda bulunan davacının, Kültür ve Turizm Bakanlığı Sözleşmeli Personel Alım Usul ve Esasları çerçevesinde 31/05/2022 tarihinde yapılan sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; değerlendirme komisyonu tarafından davacıya çektiği zarftan çıkan soruların sorulduğu, verilen cevaplar çerçevesinde her bir komisyon üyesi tarafından ayrı ayrı değerlendirme yapıldığı ve bu durumun tutanağa bağlandığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, ilgili mevzuat hükümlerinde belirtilen usule uygun olarak yapıldığı görülen sözlü sınav sonucunda, davacının 65,00 puanla başarısız sayılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; 31/05/2022 tarihinde gerçekleştirilen sözlü sınavda davacının çekme suretiyle belirlediği 630 nolu soru zarfında yer alan 4 soruya cevap verdiği, soru zarfında yer alan birinci sorunun genel kültür sorusu, kalan 3 sorunun ise alan bilgisi ve becerisine ilişkin olduğu, genel kültür sorusunun "İlk Türk-İslam Medresesi özelliğini taşıyan Semerkant Medresesi, hangi hükümdar döneminde açılmıştır." olduğu, davacının verdiği cevap değerlendirilmek suretiyle komisyon tarafından sırasıyla 6-5-0-10-6 puan takdir edildiği; öte yandan, değerlendirme formlarında her bir üye tarafından sorulara verilen cevaplara ilişkin alınan notlarda 1. soru ile ilgili olanak (-) notunun alındığı, davacıya yöneltilen soru incelendiğinde, sorunun kesin bir cevabının olması ve yoruma açık bir soru olmaması nedeniyle, davacı tarafından verilen cevabın 10 puan üzerinden 6-5-0-10-6 puan olarak değerlendirilmesinin makul olmadığı, komisyon üyeleri tarafından sorunun niteliği gereği davacıya takdir edilmesi mümkün olmayan farklı puanlar verilmesinin sınavın objektif olarak icra edilmediğini gösterdiği, dolayısıyla objektif olarak gerçekleşmeyen sözlü sınav sonucunda davacının başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Kültür ve Turizm Bakanlığı taşra teşkilatında, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesi kapsamında çalıştırılmak üzere 465 adet kütüphaneci alım ilanı kapsamında başvuruda bulunan davacının, Kültür ve Turizm Bakanlığı Sözleşmeli Personel Alım Usul ve Esasları çerçevesinde 31/05/2022 tarihinde yapılan sözlü sınavda 65 puan alarak başarısız sayılması üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :
06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın “Sınav Şartı” başlıklı Ek 2. maddesinde; kamu kurum ve kuruluşlarınca, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrasına göre; (a), (b) ve (c) bendlerinde belirtilen yöntemlerden biri ile sözleşmeli personel istihdam edebilecekleri kurala bağlanmış, (c) bendinde de; bu Esaslar'a ekli 3 sayılı cetvelde unvanları belirtilen sözleşmeli personel pozisyonlarına KPSS (B) grubu puan sırasına konulmak kaydıyla alım yapılacak her bir unvan için boş bulunan sözleşmeli personel pozisyonunun on katına kadar aday arasından ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından yapılacak yazılı ve/veya sözlü sınav başarısı sırasına göre yapılacak yerleştirme yöntemlerinden herhangi biri ile sözleşmeli personel istihdam edilebileceği belirtilmiş, aynı maddenin devamında ise "Kültür ve Turizm Bakanlığında bu Esaslar kapsamında istihdam edilmek üzere alınacak mimar, mühendis, şehir plancısı, diğer teknik hizmet personeli, arkeolog, kütüphaneci, müze araştırmacısı, tekniker ve teknisyen unvanlı sözleşmeli personel, yukarıdaki hükümlere bağlı olmaksızın KPSS (B) grubundan yetmiş ve üzeri puan alanlardan puan sırasına konulmak kaydıyla alım yapılacak her bir pozisyon sayısının üç katına kadar çağırılacak adaylar arasından, anılan Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslara göre yapılacak yazılı ve/veya sözlü sınav sonucuna göre çalıştırılır.
" hükmüne, ikinci fıkrasında; "Kamu kurum ve kuruluşları, ÖSYM Başkanlığı tarafından yapılan merkezi yerleştirme suretiyle alınanlar haricinde, istihdam edilecek sözleşmeli personele ilişkin olarak, boş sözleşmeli personel pozisyon unvan ve sayısını, bu pozisyonlarda istihdam edileceklerde aranacak nitelikleri, pozisyonlara yapılacak yerleştirme usulünü, sınavla alınacaklarda sınavın yeri, tarihi, türü, konuları ile diğer hususları yerleştirme veya sınav tarihinden en az onbeş gün önce Türkiye çapında yayımlanan yüksek tirajlı gazetelerden birinde ve varsa resmî internet sitelerinde ilan ederler." hükmüne, üçüncü fıkrasında da; "Sınav veya yerleştirme başvurularının incelenmesi, gerçekleştirilmesi, sonuçlarının tespiti ile yerleştirilen adayların ilan edilen niteliklere uygunluğundan kurumlarca teşkil edilecek komisyon sorumludur. Komisyon; ilgili kurum veya kuruluşun atamaya yetkili amirinin veya görevlendireceği birim amirinin başkanlığında, personel işlerinden sorumlu birim yöneticisi ve atamaya yetkili amir tarafından görevlendirilecek üç üye olmak üzere toplam beş kişiden teşekkül eder.” hükmü öngörülmüştür.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Sözleşmeli Personel Alım Usul ve Esasları'nın "Sözlü sınav" başlıklı 14. maddesinde " (1) Sözlü sınava; yazılı sınav yapılması halinde, yazılı sınavda başarılı olan adaylar yazılı sınavdaki başarı sırasına göre, sadece sözlü sınav yapılması halinde ise Bakanlıkça belirlenen KPSS (B) puan türünden puanı en yüksek adaydan başlamak üzere yapılan sıralamaya göre atama yapılacak pozisyon sayısının en fazla üç katı kadar aday çağrılır. Son sıradaki aday ile eşit puana sahip adaylar da sınava çağrılır.
(2) Sözlü sınavda adaylar; a) Yazılı sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, sadece sözlü sınav yapılması halinde pozisyon unvanına ilişkin mesleki bilgi düzeyi, b) Kavrama, muhakeme etme, özetleme ve ifade etme yeteneği, c) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, d) Genel yetenek ve genel kültürü, e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı, yönlerinden ayrı ayrı puan verilmek suretiyle değerlendirilirler.
(3) Adaylar, sınav komisyonu tarafından ikinci fıkranın (a) bendi için elli puan, diğer bentlerde yazılı özelliklerin her biri için onar puan üzerinden değerlendirilir ve verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirilir. Bunun dışında sözlü sınav ile ilgili herhangi bir kayıt sistemi kullanılmaz. Sözlü sınavda başarılı sayılmak için, Giriş Sınavı Komisyonu başkan ve üyelerinin yüz tam puan üzerinden verdikleri puanların aritmetik ortalamasının en az yetmiş olması şarttır."düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dosyanın incelenmesinden; sözleşmeli kütüphaneci alımı sözlü sınavında, her bir adaya dört soru sorulacağı, genel kültür sorusu olan birinci sorunun 10 puan, doğrudan alan bilgisini içeren ikinci ve üçüncü soruların 10'ar puan, detaylı alan bilgisini içeren dördüncü sorunun ise 30 puan değerinde olacağı ve bu sorunun aynı zamanda adayın genel kültürü, muhakeme yeteneği, teknolojiye yatkınlığı, temsil kabiliyeti ve ikna kabiliyetinin de ölçülmesi noktasında değerlendirildiği, kalan 40 puanın ise; Kavrama, muhakeme etme, özetleme ve ifade etme yeteneği (10 puan), Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu (10), Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı (10), Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı (10) şeklinde belirlendiği, 31/05/2022 tarihinde gerçekleştirilen sözlü sınavda davacının çekme suretiyle belirlediği 630 nolu soru zarfında yer alan 4 soruya cevap verdiği, soru zarfında yer alan birinci sorunun genel kültür sorusu, kalan 3 sorunun ise alan bilgisi ve becerisine ilişkin olduğu, birinci soruya (10) puan diğer üç sorunun (50) puan üzerinden değerlendirildiği, birinci soruya (-) ikinci soruya (+) üçüncü ve dördüncü soruya (yarım) şeklinde değerlendirmeler yapıldığı, söz konusu tutanaklar incelendiğinde; genel kültür sorusunun "İlk Türk-İslam Medresesi özelliğini taşıyan Semerkant Medresesi, hangi hükümdar döneminde açılmıştır?" olduğu, davacının verdiği cevap değerlendirilmek suretiyle komisyon tarafından sırasıyla 6-5-0-10-6 puan takdir edildiği, diğer alan bilgisi sorularının ise topluca değerlendirilerek 25-30-30-15-30 puan takdir edildiği görülmüştür.
Danıştayın yerleşik içtihatlarında sıklıkla vurgulandığı üzere idarece yapılacak sözlü sınavın yargısal denetime elverişli olacak şekilde yapılması gerektiği, objektif ve hukuka uygun olarak soruların ve cevap anahtarının önceden hazırlanması, verilecek puanların bağımsız olarak kayıt altına alınması gerektiği açıktır.
Bu durumda; davacıya sorulan genel kültür ve genel yetenek sorusunun net bir cevabı olmasına rağmen "0" ile "10" arasında değişen puanlar verildiği, mesleki bilgiyi ölçen soruların ise topluca değerlendirildiği ve soruların cevap anahtarının dosyada bulunmadığı hususları göz önüne alındığında, objektif ve hukuka uygun olarak yapılmadığı sonucuna varılan sözlü sınavda davacının başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmamıştır.
Bu itibarla; davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, Mahkeme kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yönündeki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi yerinde bulunmamakta ise de, sözü edilen husus sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2\. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, Mahkeme kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3\. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ...İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 05/02/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.


(X)KARŞI OY:

Uyuşmazlıkta, davacıya 31/05/2022 tarihinde girdiği sözlü sınavda 630 nolu zarftan çektiği dört sorunun sorulduğu, davacının sorulara verdiği cevaplar üzerine beş komisyon üyesinin her biri tarafından yukarıda sayılan kriterler yönünden değerlendirme yapılmak suretiyle ayrı ayrı puan takdir edildiği, ayrıca adayın sorulara verdiği cevabın ve cevap vermememe durumunun da komisyon üyeleri tarafından değerlendirme formlarında belirtildiği, komisyon üyelerinin verdiği puanların aritmetik ortalamasının alınması sonucu davacının sözlü sınav puanının 65,00 olarak tespit edildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, değerlendirme komisyonu tarafından davacıya çektiği zarftan çıkan soruların sorulduğu, verilen cevaplar çerçevesinde her bir komisyon üyesi tarafından ayrı ayrı değerlendirme yapıldığı ve bu durumun tutanağa bağlandığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu sınavın Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ve Kültür ve Turizm Bakanlığı Sözleşmeli Personel Alım Usul ve Esaslarına uygun olarak yapıldığı görülen sözlü sınav sonucunda, davacının 65,00 puan verilerek başarısız sayılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davalı idarenin temyiz talebinin kabulü ile; davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemlerin iptali yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle karara katılmıyorum.