Danıştay danistay 2024/4234 E. 2024/5009 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/4234
Karar No : 2024/5009

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALILAR): 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri V. ...

2- ... Genel Komutanlığı
VEKİLİ : Av....

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Jandarma Genel Komutanlığı Denetleme ve Değerlendirme Başkanlığında jandarma kıdemli albay olarak görev yapan davacının, 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'nun 13. maddesi gereğince rütbe bekleme süresini tamamlaması ve görev süresinin uzatılmaması nedeniyle 30/08/2022 tarihi itibarıyla kadrosuzluktan emekliye sevkine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Bakan Olur'unun iptali ile yoksun kaldığı özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta, davacının 30/08/2021 tarihi itibarıyla rütbe bekleme süresini doldurduğu, idarenin re'sen emekliye sevk edilecek personelin belirlenmesinde kamu yararı amacına aykırı olarak ve hizmet gerekleri dışında, subjektif sebeplerle hareket ettiğine ilişkin bir bilgi veya belgenin bulunmadığı, hangi personelin emekliye sevk edileceğinin belirlenmesi konusunda idarenin yargı kararı ile zorlanmasının hukuken mümkün olmadığı, bakılan davanın konusunun bir üst rütbeye terfi değil, re'sen emekliye sevk işlemi olduğu da dikkate alındığında, davalı idarelere Kanun hükmü uyarınca tanınan takdir yetkisi doğrultusunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Takdir yetkisi hakkının, idarelere keyfi davranma hakkı vermediği, bu yetkinin Anayasal ilkelere aykırılık taşımayarak, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun kullanılmasının gerektiği, emekliye sevk işleminin gerekçesi olarak 1995 ve 2002 yıllarında, henüz albay rütbesine terfi etmeden aldığı iki adet basit disiplin cezası ile CİMER üzerinden yapılan asılsız şikayetlerin gösterildiği, rütbe bekleme süresi dolan birçok personelin, kendisinden daha fazla disiplin cezası bulunması ve sicil notu ortalamalarının düşük olmasına rağmen, işlemde yer alan kriterler başkaca personelin göreve devam edip etmeyeceği konusunda uygulanmayarak liyakat ilkesinin ihlal edildiği, bir diğer husus olan hakkındaki şikayetlerle ilgili olarak, disiplin soruşturmasının, emekliye sevk işleminden sonra gerçekleştirildiği ve isnat edilen fiillerle ilgili olarak disiplin kuruluna sevkine gerek görülmediği, başarılı bir meslek hayatının bulunduğu, Batman İl Jandarma Komutanı olarak görev yaptığı kısa dönemde, büyük başarılar elde ettiği, hakkında eşit, objektif ve istikrarlı şekilde bir değerlendirme yapıldığının ve emekliye sevkin somut gerekçelerinin ortaya konulmadığı belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : ... Bakanlığı tarafından; savunma verilmemiştir.
... Genel Komutanlığı tarafından; 30 Ağustos 2016 tarihinde albay rütbesine nasbedilen davacının, 30/08/2020 tarihi itibarıyla rütbe bekleme süresini doldurduğu, 2021 yılında İçişleri Bakanının onayı ile takip eden yılın 30 Ağustos tarihine kadar (1) yıl süreyle görevde bırakıldığı, 30/08/2022 tarihi itibarıyla göreve devam etmesi yönünde herhangi bir tasarrufta bulunulmayarak emekliye sevk edildiği, kanun koyucunun emekliye sevk işleminde ikili bir ayrım yaparak, rütbe bekleme süresi dolan ve dolmayan personeli ayırdığı, rütbe bekleme süresi dolan personelin, hizmetlerine ihtiyaç duyulması halinde İçişleri Bakanının onayı ile göreve devam edebileceğinin düzenlendiği, davacı yönünden sicil not ortalaması ve ödül sayısının emsallerinin altında, disiplin ceza sayısı ve geçirdiği soruşturma/kovuşturma sayısının ise üstünde olduğu, Batman İl Jandarma Komutanı olarak görev yaptığı döneme ilişkin hakkında CİMER şikayetlerinin bulunduğu, Jandarma Genel Komutanlığının İçişleri Bakanlığına bağlanması sonrasında, teşkilatın görev çeşitleri, hiyerarşik yapısı, kadro düzenlemesi ve personel yönetiminde güncel ihtiyaçlara göre değişiklikler yapılması zaruretinin doğduğu, özellikle son dönemde, alt yönetici kademesindeki subaylarda yaşanan eksilmenin de etkisiyle üst yönetici kademesine ait oranın hedeflenenin üzerine çıktığı, albay miktarının toplam miktar içindeki yüzdesi, yönetici kademelendirmesini teşkil eden rütbe dağılımına uygun olarak branş bazında ve mahrut yapılanmada birikimi önleyecek seviyede tutulmaya gayret edildiği, emekliye sevkte, tek veya belirli kriterlere göre değerlendirme yapılmadığı ve personelin geçmişte yaptığı görevler, rütbesine ve kıdemine göre atanabileceği yeni görevler ve amiri olarak çalışacak personelin durumunun bir bütün içerisinde değerlendirilerek karar verildiği, hizmetin en iyi şekilde yürütülmesi maksadıyla kamu yararı doğrultusunda tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dava konusu emekliye sevk işlemi, İçişleri Bakanının Olur'u ile tesis edildiğinden, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca, Cumhurbaşkanlığının hasım mevkiinden çıkarılmasına karar verilerek, işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davacının temyiz isteminin reddine,
2\. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3\. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 20/11/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.



(X) KARŞI OY :
Dava; Jandarma Genel Komutanlığı Denetleme ve Değerlendirme Başkanlığında jandarma kıdemli albay olarak görev yapan davacının, 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'nun 13. maddesi gereğince rütbe bekleme süresini tamamlaması ve görev süresinin uzatılmaması nedeniyle 30/08/2022 tarihi itibarıyla kadrosuzluktan emekliye sevkine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Bakan Olur'unun iptali ile yoksun kaldığı özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanununun 13. maddesinde "...Subaylığa ve astsubaylığa nasıp işlemleri, İçişleri Bakanlığının onayıyla yapılır. Rütbelerindeki bekleme süresinin dolması ya da kadrosuzluk nedenleri ile emekliliğe sevk edilme durumunda olan, ancak hizmetlerine ihtiyaç duyulan albaylar 60 yaşına, generaller ise 65 yaşına kadar İçişleri Bakanının onayıyla görevde bırakılabilirler..." kuralına yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen Kanun hükmü değerlendirildiğinde, rütbelerindeki bekleme süresinin dolması ya da kadrosuzluk nedenleri ile emekliliğe sevk edilme durumunda olmasına rağmen, hizmetine ihtiyaç duyulması kriterinin gerçekleşmesi durumunda albayların 60, generallerin ise 65 yaşına kadar Bakan onayıyla çalıştırılmasına imkan sağlanmasının amaçlandığı anlaşılmaktadır.
Anılan Kanun hükmü ile idareye, resen emekliye sevk edeceği personeli belirleme konusunda takdir yetkisi tanındığı açık olmakla birlikte, idareye tanınan takdir yetkisinin kullanımının mutlak ve sınırsız olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu ve bu açıdan yargı denetimine tabi bulunduğu idare hukukunun bilinen ilkelerindendir.
Bu bağlamda, İdare Hukukunun genel ilkeleri uyarınca, idarenin bu yetkisini kullanırken kamu hizmetinin daha iyi işlemesi veya kamu yararının gerçekleşmesi için işlem tesis etmek zorunda olduğu açıktır. Kamu hizmetinin daha iyi işlemesi veya kamu yararı amacıyla işlem yapılabilmesi için ise, söz konusu kadrolarda görev yapanlar yönünden bir takım ayırt edici objektif kriterlerin belirlenmesi gerekmektedir. Bunun yanında, söz konusu kriterlerin uygulanması sırasında eşit, objektif ve istikrarlı bir uygulamanın sağlanması da hukuk devleti ilkesinin zorunlu bir sonucudur.
Dava dosyasının incelenmesinden; davalı idarece emekliye sevk edilen personelin belirlenmesi aşamasında yapılan değerlendirmelerde, hangi kriterlerin esas alındığına dair işlemin tesis gerekçesinin haklılığını gösterecek şekilde, herhangi bir bilgi ve/veya belge sunulmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, resen emekliye sevk edilmesine karar verilen personel belirlenirken; ihtiyaç, mevcut kadro durumu, sicil not ortalaması, ödül ve takdirnameler, eğitim ve öğrenimle kazanılan bilgi ve beceri, personelin geçirdiği soruşturmalar ve aldığı cezalar gibi kriterlerin, aynı durumda olan tüm personel yönünden eşit ve objektif bir biçimde uygulanıp uygulanmadığını ortaya koyan bilgi ve belgelerin davalı idarelerden istenilmeksizin eksik inceleme ile verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Nitekim, benzer nitelikteki bir uyuşmazlıkta, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca verilen 25/12/2019 tarih ve YD İtiraz No:2019/1194 sayılı karar da bu yöndedir.
Açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin kabulü ile davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle, karara katılmıyorum.