Danıştay danistay 2023/7022 E. 2025/2755 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/7022
Karar No : 2025/2755

DAVACILAR :
1- ...
2- ...
...
34- ...
35- ...
VEKİLLERİ : Av. ...

DAVALILAR : 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...

2- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...

3- ... Kurumu Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU : Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının 05/10/2023 tarih ve 2023/205 sayılı Yönetim Kurulu kararıyla hazırlanarak 19/10/2023 tarihinde Bakan onayı ile yürürlüğe konulan, ''Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödemenin Usul ve Esasları’'nın ''Ek ödemenin usul ve esasları’’ başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan ''yılda toplam 12 günü geçmeyen’’ ve ''yılda 7 günü geçmeyen’’ ibareleri ile anılan Usul ve Esaslar’a ekli (5) sayılı Cetvel'in 4. sırasında diş tabibi kadro ve görev unvanı için öngörülen (%550+%155) ek ödeme oranının iptali istenilmektedir.

DAVACILARIN İDDİALARI : Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi diş hekimi olarak görev yaptıkları, ek ödemenin 07/11/2023 tarihinde hesaplarına yatırılması suretiyle öğrenmenin gerçekleştiği, Sosyal Güvenlik Kurumu ile anlaşması bulunan veya 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda belirtilen acil durumlar dolayısıyla başvurulmak zorunda kalınan sağlık hizmeti sunucuları tarafından, Kurum adına düzenlenen fatura ve reçetelerin ilgili mevzuat hükümlerine uygunluklarının incelenmesi, değerlendirilmesi ve ödemelerine onay verilmesi iş ve işlemlerini yaptıkları, kariyer unvanları ile kadro derece ve kademelerine göre aldıkları ücretlerin yanı sıra, gerek Kurumun özellikli ve nitelikli iş ve işlemlerini gerçekleştiren birimlerde çalıştıklarından, gerekse diğer kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan tabiplerin almakta oldukları özlük ve mali hakları arasında bir ücret dengesi oluşturmak maksadıyla 2011 yılından itibaren 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumuna İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un 28. maddesi uyarınca ek ödemeden yararlandırıldıkları, 05/04/2023 tarih ve 32154 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7447 sayılı Kanun’un 17. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Ek 39. madde uyarınca ek ödeme tavan oranlarında yapılan değişiklik üzerine dava konusu Usul ve Esaslar’ın ekinde yer alan Cetvel'lerdeki oranlarda değişikliğe gidildiği; Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödemenin Usul ve Esasları’na ekli (5) sayılı Cetvel'in 4. sırasında diş tabibi kadro ve görev unvanı için öngörülen (%550+%155) ek ödeme oranına ilişkin kısım yönünden; 5502 sayılı Kanun’un 28. maddesinin sekizinci fıkrası gereğince, ek ödeme oranlarının tespitinde dikkate alınması gereken temel kriterlerin; yapılan işin hacmi, görev mahalli, görevin önem ve güçlüğü ile performansı kriterlerinin olduğu, maddede sayılan personelin kadro unvanı kriterinin ise, aynı birimde aynı işi, aynı sayı ve ağırlıkta yapan ve bu nedenle ek ödemeden yararlanan diş tabibi ve uzman tabipler yönünden tali nitelikte olmasının gerektiği, Usul ve Esaslar’a ekli (5) sayılı Cetvel'de ise, uzman diş tabibi için (%800+%160) ek ödeme oranları belirlenmiş iken, diş tabipleri için ise bu oranın (%550+%155) şeklinde öngörüldüğü, böylelikle uzman diş tabibi ve diş tabipleri arasında ek ödemenin amacına ve dayanak yasa hükmünde belirtilen temel kriterlere aykırı bir şekilde makul kabul edilemeyecek %255 oranında bir farkın oluştuğu, Kuruma fatura ve reçete düzenleyen sağlık hizmeti sunucularının, her ayın sonunda ürettikleri hizmet için dönem sonlandırması yaparak, sigortalılara verilen hizmetlere ilişkin düzenledikleri faturaları MEDULA sistemine gönderdikleri, bu faturaların izinli ve raporlu olduklarına bakılmaksızın uzman diş tabibi ve diş tabip toplamına bölünerek eşit şekilde dağıtıldığı, bu kapsamda; yapmış oldukları fatura incelemesinde; işin niteliği, önem ve güçlüğü, sayısal adedi ve ağırlığı yönünden hiç bir farkın bulunmadığı; öte yandan, Cetvel'de uzman tabip ve uzman diş tabipleri için ek ödeme oranları (%800+%160) şeklinde eşit oranda belirlenmiş iken, diş tabipleri bakımından bu eşitliğin gözetilmediği; bir başka ifadeyle, tabipler için (%600+%155) ek ödeme oranı belirlenmiş iken, diş tabipleri için bu oranın (%550+%155) olarak öngörüldüğü, böylece diş hekimlerinin ek ödeme oranının tabiplere nazaran daha düşük belirlendiği, bu durumun ücret dengesinin bozulmasına yol açarak, çalışma huzur ve barışını olumsuz yönde etkilediği; ayrıca, Usul ve Esaslar’a ekli (5) sayılı Cetvel'in (B) kısmındaki ek ödeme oranlarının fatura ve reçete incelemesi, komisyon ve sağlık kurulunda çalışma gibi kriterler esas alınmak suretiyle ödeneceğinin kurala bağlandığı, dolayısıyla bir an için Cetvel'in (A) kısmında kadro unvanına göre belirlenmiş olan ek ödeme oranı bakımından makul oranda bir farklılık oluşturulabileceği kabul edilse dahi, fatura incelemesinde çalışan diş tabibi ve uzman diş tabibi için farklı oranda belirleme yapılmasının mümkün olmadığı, diş tabipleri için belirlenen ek ödeme oranının, Anayasa’da ki eşitlik ilkesinin bir uzantısı olan eşit muamele ilkesine de aykırılık oluşturduğu, Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödemenin Usul ve Esasları’nın ''Ek ödemenin usul ve esasları’’ başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendindeki ''yılda toplam 12 günü geçmeyen’’ ile ''yılda 7 günü geçmeyen’’ ibareleri yönünden; madde kapsamında çalışılmış gün olarak kabul edilerek ek ödeme kesintisinin yapılmayacağı süreler arasında yılda toplam 12 günü geçmeyen yıllık izin süreleri ile yılda 7 günü geçmeyen kısa süreli hastalık rapor sürelerinin de sayıldığı, bu şekilde yapılan kısıtlamanın, memurların Anayasa ve yasalarla korunan sağlık izin hakları ile yıllık izin haklarına aykırılık oluşturarak, bu hakların kullanılmasına müdahale niteliği taşıdığı, 657 sayılı Kanun uyarınca yıllık iznin memurlar için bir hak olarak düzenlendiği ve izinde geçirilen sürelerin fiilen çalışılmış olarak kabul edildiği, yine memurların hastalık izinlerinde, aylık ve özlük haklarının korunacağının hükme bağlandığı, böylece parasal hak niteliğindeki ek ödeme hakkından yoksun bırakılmanın, yasal mevzuata ve hukuka aykırılık oluşturduğu, bu durumun haklı ve meşru bir nedeninin de bulunmadığı, kaldı ki uygulamada kişilerin rapor ve izin durumuna bakılmaksızın aynı sayıda fatura gönderilerek inceleme yaptırıldığı belirtilerek, hukuka ve mevzuata uygun olmayan düzenlemenin iptali gerektiği ileri sürülmektedir.

DAVALI ... BAKANLIĞININ SAVUNMASI: Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödemenin Usul ve Esasları'na ekli (5) sayılı Cetvel'in 4. sırasında diş tabibi kadro ve görev unvanı için öngörülen (%550+%155) ek ödeme oranına ilişkin kısım yönünden; 05/04/2023 tarih ve 32154 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7447 sayılı Kanun’un 17. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye Ek 39. madde eklenmiş ve anılan maddenin sekizinci fıkrası ile Sosyal Güvenlik Kurumunda görev yapan uzman tabip ve uzman diş tabiplerinin ek ödeme tavan oranlarının %310, tabip ve diş tabiplerinin ise %155 oranında arttırılarak, Sağlık Bakanlığı ve üniversite hastanelerinde çalışan tabip personel gibi taban ödemeden benzer tutarda faydalanmalarına imkan sağlandığı, 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumuna İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun’un 28. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yürürlüğe konulan Usul ve Esaslar ile Sosyal Güvenlik Kurumu merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında bulunup, sağlık harcamalarına esas olan fatura ve reçetelerin incelenmesi işlerinde ve Kurum sağlık kurullarında çalışan; tabip, diş tabibi, eczacı ve tıpta uzmanlık mevzuatında belirtilen dallarda bu mevzuat hükümlerine göre uzman olanlara iş hacmi, görev mahalli, görevin önem ve güçlüğü, personelin kadro unvanı, derecesi, performansı ile kullanılan izin ve istirahat raporları gibi kriterler esas alınarak, anılan fıkrada personel bazında belirlenmiş tavan ek ödeme tutarını geçmeyecek şekilde ek ödeme yapıldığı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 39. maddesinde öngörülen ödemeden Kurumda kapsam dahilindeki personelinde faydalanabilmesi için Usul ve Esaslar’da değişiklik yapılması ihtiyacı hasıl olmuş ve taslağın Bakanlığın 12/10/2023 tarihli yazısıyla uygun bulunduğu, söz konusu değişiklikler kapsamında kanuni düzenleme ile belirlenen tavan ek ödeme oranları dahilinde kalmak üzere ek ödemelerini Usul ve Esaslar’a ekli (5) sayılı Cetvel'e göre alan uzman diş tabiplerinin ek ödeme oranlarının, 5502 sayılı Kanun’un 28. maddesinde verilen yetki ile ilk defa %960 olarak belirlendiği, diş tabiplerinin ek ödeme oranlarının ise kanuni düzenlemede öngörülen %155 oranının üzerinde %205 oranında arttırılarak %500’den %705’e yükseltildiği, görüleceği üzere diş tabiplerinin tavan ek ödeme oranlarında, kanuni düzenlemede öngörülen artışın üzerinde bir artış yapılarak, Sağlık Bakanlığı ve üniversite hastanelerinde istihdam edilen tabip personelin faydalandığı taban ödeme tutarlarından daha yüksek bir iyileştirme gerçekleştirildiği, öte yandan; kadro cetvelleri incelendiğinde, Kurumda uzman diş tabibi kadrosunun bulunmadığı tespit edilmiş olup, anılan kanuni düzenlemeye uyum açısından Usul ve Esaslar'da uzman diş tabibi ek ödemesi için yapılan belirlemenin fiili durumda uygulama imkanının bulunmadığı, Usul ve Esaslar’da 2023 yılında yapılan değişiklik öncesi uzman diş tabibi kadrosuna yer verilmediği görülmekte olup, diş tabibi ve tabip personel arasında (50) puanlık bir farkın bulunduğu, düzenleme ile ise tabip ve diş tabibi personele %205 oranında eşit düzeyde artış yapılarak, diş tabibi personel aleyhine hak kaybına sebebiyet verilmediği, Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliğ'inde tabip ve diş tabibi personel için belirlenmiş taban ek ödeme oranları eşit katsayılar üzerinden tespit edilmekle birlikte, teşvik ek ödemesinin hesaplanmasında ise diş tabipleri için (1,2); pratisyen tabipler için ise (1,4) oranının uygulanarak ek ödeme oranlarında farklılaştırma yapıldığı, bu kapsamda Kanun ile verilen açık yetki çerçevesinde ek ödeme tavanları içinde kalmak şartıyla hizmet gerekleri gözetilerek Kurumlarca ek ödeme oranlarının tespitinde farklı uygulamalar yapılmasında hukuka aykırılık bulunmadığı, Usul ve Esaslar’ın 6. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi uyarınca, Kurum personeline fatura ve reçete incelemesi, komisyon ve sağlık kurulunda yaptığı çalışmalar karşılığında Ek (5) sayılı Cetvel'in (B) sütununda kadro ve unvanına karşılık gelen tutarda ek ödeme yapıldığı, 5502 sayılı Kanun’un 28. maddesinde ek ödeme oranlarının belirlenmesinde personelin kadro ve derecesinin bir kriter olarak kullanılacağı yer almakta olup, ek (5) sayılı Cetvel'inde personelin kadro ve görev unvanına göre düzenlendiğinin anlaşıldığı, anılan Cetvelin (B) sütununda uzman tabip ve diş tabipleri için %160, tabip ve diş tabipleri için %155, eczacılar için %125, 4 yıl ve daha fazla süreli mesleki yükseköğrenim görmüş diğer sağlık personeli için ise %75 oranlarının belirlendiği, aksi durumda ek ödeme sisteminin tamamen amacından uzaklaşarak bir eczacı ile uzman tabibin aynı oranda ek ödeme almasına olanak sağlayan bir düzenlemeye dönüşeceği, ilgili mevzuat incelendiğinde, Sosyal Güvenlik Kurumunda, kurum tabipliklerinde ve Adli Tıp Kurumu ile diğer kamu kurumlarında görev yapan uzman tabipler ile tabiplere farklı oranlarda artış yapıldığının görüldüğü, tabip kökenli personele benzer ek ödemelerin yapıldığı Sağlık Bakanlığı ile üniversite hastanelerinde uygulanan ek ödeme sistemlerinde de Kuruma benzer şekilde uzman tabip personelin ek ödemelerinin tabip personelden daha yüksek olduğu, aynı durumun uzman diş tabibi ile diş tabibi açısından da geçerli olduğu, diş tabibi olan personelin uzman diş tabibi olabilmesi için üç yıldan daha uzun süren uzmanlık eğitimi aldığı ve söz konusu personel arasında bilgi, birikim, tecrübe farkı da göz önüne alındığında, mali ve sosyal hakları arasında fark olmasının mali mevzuatın yanı sıra hayatın olağan akışına da uygun olduğu, kamu personel ücret sistematiğinde kadro unvanı ve derecesi, eğitim durumu, performansı gibi kriterler kullanılarak farklı unvana ve eğitim seviyesine sahip personele yapılan ödemeler arasında Kanun’da öngörülen sınırlar içinde farklılaştırma yapılmasının Anayasa’nın öngördüğü eşitlik ilkesine aykırı olmayacağı; Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödemenin Usul ve Esasları’nın ''Ek ödemenin usul ve esasları’’ başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendindeki ''yılda toplam 12 günü geçmeyen’’ ve ''yılda 7 günü geçmeyen’’ ibareleri yönünden, 5502 sayılı Kanun’un 28. maddesinde ek ödemelerin hesaplanmasında kullanılacak kriterler arasında ‘’kullanılan izin ve istirahat raporları gibi kriterler’’ ibaresine yer verilerek, Sosyal Güvenlik Kurumuna personele yapılacak ek ödemeleri fiili çalışmayla ilişkilendirmesine dair açık yetkinin verildiği, önceki Usul ve Esaslar’a ilişkin yargı kararı uyarınca ek ödemenin personele fiilen görev yaptığı sürece verilebileceği hüküm altına alınarak, sağlık izinlerinin ayrı bir düzenlemeye tabi tutulduğu, bu kapsamda, ek ödemenin yapılmasının personelin denetim, fatura ve reçete incelemesi ile komisyon ve sağlık kurullarında fiilen görev almasına bağlı olması ve ek ödemenin aylık dönemler itibarıyla yapılması sebebiyle fiili çalışmanın da aylık takibine ihtiyaç duyulması sebebiyle ek ödemenin de fiili çalışma şartına bağlanmasının gerektiği, fiili çalışma şartının aranacağı 5502 sayılı Kanun’un 28. maddesinde de açıkça düzenlendiği dikkate alındığında, personele temel maaşının dışında performansına bağlı olarak yapılacak ek ödemede fiili çalışma şartını arayan düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı, bununla birlikte, Sağlık Bakanlığı ve üniversite hastanelerinin ek ödeme düzenlemelerinde de fiili çalışma şartına ilişkin benzer hükümlerin bulunduğu, böylece bir uygulama birliği ve denge oluşturulduğu, Kanun’un belirlemiş olduğu üst sınır ve aralarında personelin kadro unvanının ve derecesinin de yer aldığı kriterler ile kamu yararı ve hizmet gerekleri de göz önünde bulundurularak, 5502 sayılı Kanun’un 28. maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca ödenecek ek ödeme oranlarının tespitinde eşitlik ilkesi ile hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı belirtilerek, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DAVALI ... BAKANLIĞININ SAVUNMASI: Usul yönünden; 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumuna İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun’un 28. maddesinin sekizinci fıkrası gereğince Hazine ve Maliye Bakanlığının da hasım mevkiine alınmasının gerektiği, ayrıca süre vd. usul hükümleri yönünden de itirazlarının bulunduğu, esas yönünden; 5502 sayılı Kanun’un 28. maddesinde, Sosyal Güvenlik Kurumu personelinin statüsü, ücret ve mali haklarının düzenlendiği, anılan maddenin sekizinci fıkrasında ise, Kurumun merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında bulunup, sağlık harcamalarına esas olan fatura ve reçetelerin incelenmesi işlerinde ve Kurum sağlık kurullarında çalışan; tabip, diş tabibi, eczacı ve tıpta uzmanlık mevzuatında belirtilen dallarda bu mevzuat hükümlerine göre uzman olanlar ile sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfına dahil diğer personelin ek ödeme tutarlarının belirlendiği, ancak; 05/04/2023 tarih ve 32154 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7447 sayılı Kanun’un 17. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye Ek madde 39’un eklendiği, ilgili ek maddenin yedinci fıkrasında yer alan hüküm ile de Sosyal Güvenlik Kurumunda çalışan tabip ve diş tabiplerinin ek ödeme oranlarında yeniden kanuni düzenleme yapıldığı, böylece personele yapılacak ek ödemenin usul ve esaslarının söz konusu düzenlemeyle uyumlu hale getirilmesi gerektiğinden Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ek ödeme tutarları ile ödemeye ilişkin diğer usul ve esaslar çalışmasının başlatıldığı, Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödemenin Usul ve Esasları'na ekli (5) sayılı Cetvel'in 4. sırasında diş tabibi kadro ve görev unvanı için öngörülen (%550+%155) ek ödeme oranına ilişkin kısım yönünden; uzman tabip ve uzman diş tabibi için (%800+%160), tabip için (%600+%155), diş tabibi için (%550+%155), eczacı için ise (%450+%125) oranının bizzat Hazine ve Maliye Bakanlığınca bildirildiği, Bakanlığın görüşleri aynen uygulanarak yeniden düzenlenen, ... tarih ve ... sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile onaylanan Usul ve Esaslar'ın yeniden Bakanlığa gönderildiği ve ... tarih ve ... sayılı yazısı ile uygun görüş verildiği, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı makam onayını takiben Personel Daire Başkanlığının 24/10/2023 tarihli yazısı ile de duyurulduğu; Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödemenin Usul ve Esasları’nın ''Ek ödemenin usul ve esasları’’ başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendindeki ''yılda toplam 12 günü geçmeyen’’ ve ''yılda 7 günü geçmeyen’’ ibareleri yönünden, Hazine ve Maliye Bakanlığının taslak çalışmalarındaki iade gerekçelerinde belirtilen değerlendirmeler çerçevesinde ivedilikle bir çalışma yapılarak Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik ve Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği esas alınarak fiilen çalışmaya ilişkin maddenin yeniden düzenlendiği, mevzuat hükümleri uyarınca gerçekleştirilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, bu nedenle usul ve yasaya, Danıştay içtihatlarına aykırı talepleri içeren haksız ve mesnetsiz davanın usul ve esastan reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.

DAVALI ... KURUMU BAŞKANLIĞININ SAVUNMASI: Usul yönünden; davanın süresi içinde açılmadığının tespiti halinde süre aşımı yönünden reddinin gerektiği, davacıların hak ve menfaatlerinde iştirak ile maddi olay veya hukuki sebeplerin aynı olması koşullarının sağlanıp sağlamadığının resen tetkiki ile ortak menfaat şartının sağlanmadığının tespiti halinde dava dilekçesinin reddinin gerektiği, esas yönünden; 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumuna İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun’un 28. maddesinde, Sosyal Güvenlik Kurumu personelinin statüsü, ücret ve mali haklarının düzenlendiği, anılan maddenin sekizinci fıkrasında ise, Kurumun merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında bulunup, sağlık harcamalarına esas olan fatura ve reçetelerin incelenmesi işlerinde ve Kurum sağlık kurullarında çalışan; tabip, diş tabibi, eczacı ve tıpta uzmanlık mevzuatında belirtilen dallarda bu mevzuat hükümlerine göre uzman olanlar ile sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfına dahil diğer personelin ek ödeme tutarlarının belirlendiği, ardından 05/04/2023 tarih ve 32154 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7447 sayılı Kanun’un 17. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye Ek madde 39’un eklendiği, ilgili ek maddenin yedinci fıkrasında yer alan hüküm ile de Sosyal Güvenlik Kurumunda çalışan tabip ve diş tabiplerinin ek ödeme oranlarında yeniden kanuni düzenleme yapıldığı, böylece personele yapılacak ek ödemenin usul ve esaslarının söz konusu düzenlemeyle uyumlu hale getirilmesi gerektiğinden Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ek ödeme tutarları ile ödemeye ilişkin diğer usul ve esaslar çalışmasının başlatıldığı, Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödemenin Usul ve Esasları'na ekli (5) sayılı Cetvel'in 4. sırasında diş tabibi kadro ve görev unvanı için öngörülen (%550+%155) ek ödeme oranına ilişkin kısım yönünden; uzman tabip ve uzman diş tabibi için (%800+%160), tabip için (%600+%155), diş tabibi için (%550+%155), eczacı için ise (%450+%125) oranının bizzat Hazine ve Maliye Bakanlığınca bildirildiği, Bakanlığın görüşleri aynen uygulanarak yeniden düzenlenen, ... tarih ve ... sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile onaylanan Usul ve Esaslar'ın yeniden Bakanlığa gönderildiği ve ... tarih ve ... sayılı yazısı ile uygun görüş verildiği, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı makam onayını takiben Personel Daire Başkanlığının 24/10/2023 tarihli yazısı ile de duyurulduğu; Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödemenin Usul ve Esasları’nın ''Ek ödemenin usul ve esasları’’ başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendindeki ''yılda toplam 12 günü geçmeyen’’ ve ''yılda 7 günü geçmeyen’’ ibareleri yönünden, Hazine ve Maliye Bakanlığının taslak çalışmalarındaki iade gerekçelerinde belirtilen değerlendirmeler çerçevesinde ivedilikle bir çalışma yapılarak Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik ve Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği esas alınarak fiilen çalışmaya ilişkin maddenin yeniden düzenlendiği, davacıların iddialarının aksine farklı statülerdeki kişiler arasında farklı işlem tesisinin eşitlik ilkesine aykırılık oluşturmayacağı, Anayasa’nın 10. maddesinde öngörülen yasa önünde eşitlik ilkesinin, hukuksal durumları aynı olanlar için söz konusu olduğu, bu ilke ile eylemli değil hukuksal eşitliğin öngörüldüğü, bu bağlamda uzman tabip ve uzman diş tabibi birbirinden farklı kadrolar olup, bu kişilerin sağlık eğitimine ayırdıkları süre, akademik başarı, çalışma alanları, tabibin eğitimi için harcadığı bedensel ve zihinsel işgücü ile dikkat yoğunluğu durumlarındaki farklılıklar nedeniyle farklı ek ödeme oranlarına tabi tutulmasının Anayasa’da öngörülen eşitlik ilkesini zedelemeyeceği, ayrıca ek ödeme uygulamasının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında ödenen mali haklardan olmayıp, anılan Kanun’da öngörülen ve korunan mali ve sosyal haklarla bir tutulmasının mümkün olmadığı, bu nedenlerle, Kurum işlemleri hukuka ve mevzuata uygun olarak tesis edildiğinden davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Davacıların vekili tarafından açılan davada; Sosyal Güvenlik Kurumunun ... tarih ve ... sayılı Yönetim Kurulu kararıyla kabul edilerek Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı onayı ile yürürlüğe konulan ''Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödemenin Usul ve Esasları''nın 6. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan ".....yılda toplam 12 günü geçmeyen ...", "... yılda 7 günü geçmeyen ..." ibareleri ile Ek 5 sayılı cetvelin 4. sırasında yer alan ''Diş Tabibi'' kadro ve görev unvanı için belirlenen ek ödeme oranlarının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
Anayasanın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarabilecekleri belirtilmiştir.
Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşları, görev alanlarına ilişkin olarak tüzük ve yönetmelik dışında, yönerge, tebliğ, genelge gibi çeşitli adlar altında da düzenleme yapabilmektedirler. Ancak bu düzenlemeler arasında uyulması gereken "normlar hiyerarşisi" kuramına göre hukuk düzeni, farklı kademede yer alan Anayasa, kanun, tüzük, yönetmelik ve diğer düzenleyici işlemlerden oluşan birçok normu içermekte ve her norm geçerliliğini bir üst basamakta yer alan normdan almaktadır. Düzenleyici işlemler tesis edilirken, üst hukuk normlarına açıklık getirilmesi ve bu normlarca çizilen çerçeve içerisinde detayların belirlenmesi, uygulamadaki belirsizliklerin giderilmesi amaçlanmakla birlikte idarelerin düzenleme yetkisinin üst normla getirilen hükümleri aşacak veya daraltacak bir biçimde kullanılamayacağı hususu da göz önünde tutulmalıdır. Başka bir deyimle düzenleyici işlemlerin bu nitelikleri gereği, dayandıkları üst hukuk normlarına aykırı hüküm içermeleri mümkün değildir.
5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu'nun "Personelin statüsü, ücret ve malî haklar" başlıklı 28. maddesinin son fıkrasında; "(Ek fıkra: 11/10/2011-KHK-666/5 md.) Kurumun merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında bulunup, sağlık harcamalarına esas olan fatura ve reçetelerin incelenmesi işlerinde ve Kurum sağlık kurullarında çalışan; tabip, diş tabibi, eczacı ve tıpta uzmanlık mevzuatında belirtilen dallarda bu mevzuat hükümlerine göre uzman olanlara en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) %700’ünü, sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfına dahil diğer personele ise %225’ini geçmemek üzere ek ödeme yapılabilir. (Ek cümle: 12/7/2013-6495/37 md.) Genel İdare Hizmetleri Sınıfında yer alan kadrolara asaleten veya vekâleten atanan ve Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğünde fiilen çalışan doktor, diş hekimi ve eczacılara en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dâhil) %700’ünü geçmemek üzere ek ödeme yapılabilir. Yapılacak ek ödemelerden damga vergisi hariç herhangi bir vergi kesintisi yapılmaz. İş hacmi, görev mahalli, görevin önem ve güçlüğü, personelin kadro unvanı, derecesi, performansı ile kullanılan izin ve istirahat raporları gibi kriterler göz önünde bulundurularak yapılacak ek ödeme tutarları ile ödemeye ilişkin diğer usul ve esaslar, Yönetim Kurulunun teklifi ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Bakan tarafından belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.
Sosyal Güvenlik Kurumu, Adli Tıp Kurumu gibi idareler ile kurum tabipliklerinde çalışmakta olan tabip personelin de söz konusu ödemeden benzer tutarlarda faydalanmasını ve personel arasında ücret dengesini sağlamak amacıyla 05/04/2023 tarihli ve 32154 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7447 sayılı Kanunun 17 nci maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ek 39 uncu madde eklenmiş ve anılan maddenin sekizinci fıkrasında; “5502 sayılı Kanunun 28 inci maddesinin sekizinci fıkrasında yer alan “%700” ibareleri; uzman tabip ve uzman diş tabipleri için “%1.010”, tabip ve diş tabipleri için “%855” olarak uygulanır” hükmüne yer verilerek kapsam dahilindeki personelin de Sağlık Bakanlığı ve üniversite hastanelerinde çalışmakta olan tabip personel gibi taban ödemeden benzer tutarlarda faydalanmasına olanak sağlanmıştır.
Belirtilen yasal düzenleme üzerine 375 sayılı KHK’nın ek 39 uncu maddesinde öngörülen ödemeden SGK’da kapsam dahilindeki personelin de faydalanabilmesi için Bakanlık makamının ... tarih ve ... sayılı onayı ile 02/08/2013 tarihinden itibaren yürürlükte olan Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödeme Usul ve Esaslarını yürürlükten kaldıran davaya konu Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödeme Usul ve Esasları 01/05/2023 tarihinde (6. maddesinin 1. fıkrasının c ve ç bentleri hariç) yürürlüğe konulmuş, 6. maddesinin (1) fıkrasının (c) bendinde; "Ek ödeme personele fiilen görev yaptığı sürece verilir. Resmi tatil günleri, idari ve nöbet izinleri, yıllık ve hastalık izinleri gibi haller, ek ödeme kesintisini gerektirmeyen durumlar olarak sayılmış ve bu bağlamda, yılda toplam 12 günü geçmeyen yılık izin sürelerini ile yılda 7 günü geçmeyen kısa süreli hastalık rapor süreleri, .... çalışılmış gün olarak kabul edilir ve hiç bir şekilde ek ödeme kesintisi yapılmaz." kuralına yer verilmiştir.
Bu düzenleme ile yılda toplam 12 günü geçmeyen yıllık izin süreleri ve yılda 7 günü geçmeyen kısa süreli hastalık rapor süreleri için ek ödeme yapılması ancak, bir yılda belirtilen bu süreleri geçen (bu bentte belirtilen çalışılmış gün olarak kabul edilen süreler hariç) yıllık izin ve kısa süreli hastalık rapor süreleri çalışılmış gün olarak kabul edilmeyerek bu sürelere ilişkin olarak ek ödeme yapılmaması öngörülmüştür.
Dava konusu usul ve esasların hukuki dayanağını oluşturan 5502 sayılı Kanunu'nun değişik 5. maddesinde, Kurumun merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında bulunup, sağlık harcamalarına esas olan fatura ve reçetelerin incelenmesi işlerinde ve Kurum sağlık kurullarında çalışan, genel idare hizmetleri sınıfında yer alan kadrolara asaleten veya vekâleten atanan ve Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğünde fiilen çalışan sağlık personeline maddede belirtilen oranları geçmemek üzere ek ödeme yapılabileceği, ek ödeme tutarlarının belirlenmesinde iş hacmi, görev mahalli, görevin önem ve güçlüğü, personelin kadro unvanı, derecesi, performansı ile kullanılan izin ve istirahat raporları gibi kriterler göz önünde bulundurulacağı, yapılacak ek ödeme tutarları ile ödemeye ilişkin usul ve esasların Bakan tarafından belirleneceği hüküm altına alınmak suretiyle belirtilen konuda idareye yetki verilmiştir.
Anılan mevzuat uyarınca ödenmesi öngörülen ek ödemenin, Sosyal Güvenlik Kurumunda verilen hizmetin daha etkili ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak ve personeli bu hususun gerçekleşmesi için teşvik etmek amacına yönelik olduğu anlaşılmaktadır.
657 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatta Devlet memurlarının faydalanabilecekleri haklar arasında sayılan yıllık izin, mazeret izni, hastalık izni ve şua-sağlık izinleri ve bu haklarını kullanmaları nedeniyle mali haklarından mahrum bırakılmamaları güvence altına alınmışsa da, 104. maddesinin G) bendinde, "Yıllık izin ve mazeret izinleri sırasında fiili çalışmaya bağlı her türlü ödemeler hariç malî haklar ile sosyal yardımlara dokunulmaz." kuralına yer verilmiştir. Ek ödeme uygulaması 657 sayılı Kanun kapsamında ödenen mali haklardan olmayıp, personele fiilen çalışma koşuluyla aylık ya da sözleşme ücretlerine ilaveten yapılan ödeme niteliğinde olduğundan, 657 sayılı Kanunda öngörülen mali haklar ve bunlara ilişkin koruma tedbirleriyle bire bir kıyaslanması mümkün değildir.
Bu durumda Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödemenin Usul ve Esasları''nın 6. maddesindeki düzenleme yapılırken bu usul ve esasların dayanağı olan yasa maddesinde belirtilen ek ödeme tutarlarının belirlenmesinde dikkate alınacak kriterler arasında kullanılan izin ve istirahat raporları da sayıldığı ve ek ödemenin fiilen görev yapılması koşuluyla yapılan bir ödeme olduğu dikkate alındığında, ek ödeme tutarları ile ödemeye ilişkin diğer usul ve esasları belirleme konusunda takdir yetkisi bulunan idarece hazırlanarak yürürlüğe konulan dava konusu Usul ve Esasların 6. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan "... yılda toplam 12 günü geçmeyen ...", "... yılda 7 günü geçmeyen ..." ibarelerinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödemenin Usul ve Esaslarına ekli Ek 5 sayılı cetvelin 4. sırasında yer alan ''Diş Tabibi'' kadro ve görev unvanı için belirlenen ek ödeme oranlarının iptaline karar verilmesi istemine ilişkin kısmına gelince;
Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödemenin Usul ve Esasları ile ekli cetvellerin incelenmesinden, ek ödemenin personele fiilen görev yaptığı sürece verilebileceğinin belirtildiği (1), (2), (3) ve (4) sayılı cetvellerde, 657 sayılı Yasaya tabi kurumlarda tabip, diş tabibi ve eczacı olarak görev yapmakta iken Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğünde genel müdür, genel müdür yardımcısı, daire başkanı ve şube müdürlüğü kadrolarına asaleten veya vekaleten atananlara yapılacak ek ödeme oranlarına, (5) sayılı cetvelde ise, Kurumun merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında bulunup, sağlık harcamalarına esas olan fatura ve reçetelerin incelenmesi işlerinde ve Kurum sağlık kurullarında çalışan; tabip, diş tabibi, eczacı ve tıpta uzmanlık mevzuatında belirtilen dallarda bu mevzuat hükümlerine göre uzman olanlar ile sağlık hizmetleri sınıfına dahil diğer personele yapılacak ek ödeme oranlarına yer verildiği, diğer cetvellere göre ek ödeme yapılanlara Ek (5) sayılı cetvele göre, Ek (5) sayılı cetvele göre ek ödeme yapılanlara ise, diğer cetvellere göre ek ödeme yapılmayacağının kurala bağlandığı, Ek (5) sayılı Cetveldeki ek ödeme oranlarının, A ve B sütunlarında iki farklı şekilde belirlendiği, A sütunundaki ek ödeme oranlarının asıl kadro ve görev unvanına göre, B sütunundaki ek ödeme oranlarının da Kurumun merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında bulunanlardan, sağlık harcamalarına esas olan fatura ve reçetelerin incelenmesi denetim, komisyon ve sağlık kurulunda fiilen çalışanlara performansa dayalı ek ödemeye ilişkin oranlar olduğu, bu cetvelin 4. sırasında yer alan "Diş Tabibi'' kadro ve görev unvanı için ek ödeme oranlarının A sütununda 550, B sütununda 155 olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.
Söz konusu usul ve esaslara ekli cetvellerdeki düzenlemelerin, idareye verilen yetki çerçevesinde ve üst hukuk normlarında belirtilen ek ödeme tavan tutarları ile ek ödeme tutarlarının belirlenmesinde dikkate alınacak kriterler gözetilerek yapıldığı sonucuna ulaşıldığından Ek 5 sayılı cetvelin 4. sırasında yer alan ''Diş Tabibi'' kadro ve görev unvanı için belirlenen ek ödeme oranlarına ilişkin düzenlenmede hukuka aykırılık görülmemiştir.
Belirtilen nedenlerle davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı Yönetim Kurulu kararıyla hazırlanarak 19/10/2023 tarihinde Bakan onayı ile yürürlüğe konulan, ''Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödemenin Usul ve Esasları’'nın, ''Ek ödemenin usul ve esasları’’ başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan ''yılda toplam 12 günü geçmeyen’’ ve ''yılda 7 günü geçmeyen’’ ibareleri ile anılan Usul ve Esaslar’a ekli (5) sayılı Cetvel'in 4. sırasında diş tabibi kadro ve görev unvanı için öngörülen (%550+%155) ek ödeme oranının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE:
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı idarelerin usule ilişkin itirazları yerinde görülmemiştir.

ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumuna İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un ''Personelin statüsü, ücret ve malî haklar'' başlıklı 28. maddesinin sekizinci fıkrasında, ''(Ek fıkra: 11/10/2011-KHK-666/5 md.) Kurumun merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında bulunup, sağlık harcamalarına esas olan fatura ve reçetelerin incelenmesi işlerinde ve Kurum sağlık kurullarında çalışan; tabip, diş tabibi, eczacı ve tıpta uzmanlık mevzuatında belirtilen dallarda bu mevzuat hükümlerine göre uzman olanlara en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) %700’ünü, sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfına dahil diğer personele ise %225’ini geçmemek üzere ek ödeme yapılabilir. (Ek cümle: 12/7/2013-6495/37 md.) Genel İdare Hizmetleri Sınıfında yer alan kadrolara asaleten veya vekâleten atanan ve Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğünde fiilen çalışan doktor, diş hekimi ve eczacılara en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dâhil) %700’ünü geçmemek üzere ek ödeme yapılabilir. Yapılacak ek ödemelerden damga vergisi hariç herhangi bir vergi kesintisi yapılmaz. İş hacmi, görev mahalli, görevin önem ve güçlüğü, personelin kadro unvanı, derecesi, performansı ile kullanılan izin ve istirahat raporları gibi kriterler göz önünde bulundurularak yapılacak ek ödeme tutarları ile ödemeye ilişkin diğer usul ve esaslar, Yönetim Kurulunun teklifi ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Bakan tarafından belirlenir.'' kuralı yer almıştır.
05/04/2023 tarih ve 32154 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7447 sayılı Kanun’un 17. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen Ek 39. maddenin yedinci fıkrasında, ''5502 sayılı Kanunun 28 inci maddesinin sekizinci fıkrasında yer alan “%700” ibareleri; uzman tabip ve uzman diş tabipleri için “%1.010”, tabip ve diş tabipleri için “%855” olarak uygulanır.'' kuralına yer verilmiştir.
11/04/2014 tarih ve 1351 sayılı Bakan onayı ile 02/08/2013 tarihinden itibaren yürürlükte bulunan ''Sosyal Güvenlik Kurumu Ek Ödeme Usul ve Esaslar''ını yürürlükten kaldıran ve 5502 sayılı Kanun'un 28. maddesine dayanılarak hazırlanan dava konusu Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödemenin Usul ve Esasları'nın ''Amaç'' başlıklı 1. maddesinde, bu Usul ve Esaslar'ın 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu'nun 28. maddesinin sekizinci fıkrasında sayılan sağlık personeline yapılacak ek ödemenin usul, esaslarını belirlemek amacıyla hazırlandığı; ''Kapsam'' başlıklı 2. maddesinde, bu Usul ve Esaslar'ın, 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu'nun 28. maddesinde sayılan sağlık personelini kapsadığı; ''Ek ödemenin oranı'' başlıklı 5. maddesinde, bu Usul ve Esaslar kapsamına giren personele, en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) brüt tutarına, ekli Cetvellerde yer alan oranların uygulanması suretiyle hesaplanan tutarda her ay ek ödeme yapılacağı; ''Ek ödemenin usul ve esasları'' başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, ek ödemenin; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tabi kurumlarda uzman tabip/tabip, uzman diş tabibi/diş tabibi ve eczacı olarak görev yapmakta iken Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğünde; Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı ve Daire Başkanı kadrolarına atanan personele Ek (1) sayılı Cetvel'de belirlenen oranlarda; Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı ve Daire Başkanı kadrolarına vekaleten atanan personele Ek (2) sayılı Cetvel'de belirlenen oranlarda; Şube Müdürlüğü kadrolarına asaleten atanan personele Ek (3) sayılı Cetvel'de belirlenen oranlarda; Şube Müdürlüğü kadrolarına vekaleten atanan personele Ek (4) sayılı Cetvel'de belirlenen oranlarda yapılacağı; anılan maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde, birinci fıkranın (a) bendi kapsamında yer alanlar hariç olmak üzere; Kurumun merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında bulunup, sağlık harcamalarına esas olan fatura ve reçetelerin incelenmesi işlerinde ve Kurum sağlık kurullarında çalışan; uzman tabip, tabip, uzman diş tabibi, diş tabibi, eczacı ve tıpta uzmanlık mevzuatında belirtilen dallarda bu mevzuat hükümlerine göre uzman olanlar ile sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfına dahil diğer personele Ek (5) sayılı Cetvel'de belirlenen oranlar esas alınmak suretiyle ek ödeme yapılacağı; anılan maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde, ek ödemenin personele fiilen görev yaptığı sürece verilebileceği; resmi tatil günleri, idari ve nöbet izinleri, yılda toplam 12 günü geçmeyen yıllık izin süreleri, yılda 7 günü geçmeyen kısa süreli hastalık rapor süreleri, hakem hastane tarafından onaylanan heyet rapor süreleri, yılda en fazla iki defa görevlendirme suretiyle kendi alanı ile ilgili yurt içi kongre, konferans, seminer ve sempozyum gibi etkinliklere katılan personelin bir yılda toplam 10 günü geçmeyen süreleri, görevi sırasında veya görevinden dolayı Sağlık Bakanlığınca ilan edilmiş bulaşıcı ve salgın hastalığa yakalanan, kazaya, yaralanmaya veya saldırıya uğrayanların bu durumlarını sağlık raporuyla belgelendirmesi halinde kullandıkları hastalık izin sürelerinin, çalışılmış gün olarak kabul edileceği ve hiçbir şekilde ek ödeme kesintisi yapılmayacağı; anılan maddenin birinci fıkrasının (ç) bendinde, Ek (5) sayılı Cetvelin (B) kısmında ''Ek ödeme oranı'' başlığı altında yer alan ek ödemenin; fatura ve reçete incelemesi, komisyon ve sağlık kurullarında çalışma gibi kriterler esas alınmak suretiyle ödeneceği; anılan maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde, ilgili personele her ay yapılacak toplam ek ödeme oranının, (c) ve (ç) bentlerine göre belirleneceği, birim amirlerince bu kapsamda her ay yapılacak ek ödeme oranlarının takip eden ayın en geç onuncu günü itibarıyla tahakkuk birimlerine bildirileceği; anılan maddenin birinci fıkrasının (e) bendinde, Ek (1), (2), (3) ve (4) sayılı Cetvellere göre ek ödeme yapılanlara Ek (5) sayılı Cetvel'e göre, Ek (5) sayılı Cetvele göre ek ödeme yapılanlara Ek (1), (2), (3) ve (4) sayılı Cetvel'lere göre ek ödeme yapılmayacağı, Ek (1) ve Ek (3) sayılı Cetvel'e göre ek ödeme yapılanlara Ek (2) ve Ek (4) sayılı Cetvel'e göre ek ödeme yapılmayacağı; ''Yürürlük'' başlıklı 8. maddesinde, bu Usul ve Esaslar'ın (6. maddesinin birinci fıkrasının c ve ç bentleri hariç) 01/05/2023 tarihinden geçerli olmak üzere, 6. maddesinin birinci fıkrasının c ve ç bentlerinin yayımı takip eden ay başı itibarıyla Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan onayı ile yürürlüğe gireceği; ''Yürütme'' başlıklı 9. maddesinde, bu Usul ve Esasları Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanının yürüteceği belirtilmiş olup, Usul ve Esaslar'a ekli (5) sayılı Cetvel'de, kadro ve görev unvanlarına göre ek ödeme oranlarına yer verilmiş, tabip kadro ve görev unvanı için ise (%600+%155) ek ödeme oranı belirlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dava konusu uyuşmazlık, Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödemenin Usul ve Esasları’na ekli (5) sayılı Cetvel'in 4. sırasında diş tabibi kadro ve görev unvanı için öngörülen (%550+%155) ek ödeme oranına ilişkin kısımı yönünden incelendiğinde;
5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumuna İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un 28. maddesinin sekizinci fıkrasında; Kurumun merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında bulunup, sağlık harcamalarına esas olan fatura ve reçetelerin incelenmesi işlerinde ve Kurum sağlık kurullarında çalışan; tabip, diş tabibi, eczacı ve tıpta uzmanlık mevzuatında belirtilen dallarda bu mevzuat hükümlerine göre uzman olanlara en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) %700’ünü, sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfına dahil diğer personele ise %225’ini geçmemek üzere ek ödeme yapılabileceği, ayrıca Genel İdare Hizmetleri Sınıfında yer alan kadrolara asaleten veya vekâleten atanan ve Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğünde fiilen çalışan doktor, diş hekimi ve eczacılara da en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dâhil) %700’ünü geçmemek üzere ek ödeme yapılabileceği öngörülmüş olup; iş hacmi, görev mahalli, görevin önem ve güçlüğü, personelin kadro unvanı, derecesi, performansı ile kullanılan izin ve istirahat raporları gibi kriterler göz önünde bulundurularak yapılacak ek ödeme tutarları ile ödemeye ilişkin diğer usul ve esasları belirleme konusunda, Sosyal Güvenlik Kurumu Yönetim Kurulunun teklifi ve Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanına yetki verilmiştir.
05/04/2023 tarih ve 32154 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7447 sayılı Kanun’un 17. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen Ek 39. maddenin yedinci fıkrasıyla, 5502 sayılı Kanun'un 28. maddesinin sekizinci fıkrasında yer alan “%700” ibarelerinin; uzman tabip ve uzman diş tabipleri için “%1.010”, tabip ve diş tabipleri için ise “%855” olarak uygulanacağı yönünde düzenleme yapılmıştır.
Anılan düzenlemeyle ek ödeme tutarlarını belirlemek ve bu konuda gerekli düzenlemeleri yapmak konusunda idareye kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olmak üzere takdir yetkisi tanındığı anlaşılmaktadır.
5502 sayılı Kanun'un 28. maddesine dayanılarak hazırlanan ve Bakan onayı ile yürürlüğe konulan dava konusu Usul ve Esaslar'a ekli Cetvel'lerin incelenmesinden; (1), (2), (3) ve (4) sayılı Cetvel'lerde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tabi kurumlarda uzman tabip/tabip, uzman diş tabibi/diş tabibi ve eczacı olarak görev yapmakta iken Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğünde Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı, Daire Başkanı ve Şube Müdürlüğü kadrolarına asaleten veya vekaleten atananlara yapılacak ek ödeme oranlarının belirtildiği, (5) sayılı Cetvel'de ise, Kurumun merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında bulunup, sağlık harcamalarına esas olan fatura ve reçetelerin incelenmesi işlerinde ve Kurum sağlık kurullarında çalışan; uzman tabip, tabip, uzman diş tabibi, diş tabibi, eczacı ve tıpta uzmanlık mevzuatında belirtilen dallarda bu mevzuat hükümlerine göre uzman olanlar ile sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfına dahil diğer personele yapılacak ek ödeme oranlarına yer verildiği; diğer Cetvel'lere göre ek ödeme yapılanlara Ek (5) sayılı Cetvel'e göre, Ek (5) sayılı Cetvel'e göre ek ödeme yapılanlara ise, diğer Cetvel'lere göre ek ödeme yapılmayacağı şeklinde düzenleme yapıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda Ek (5) sayılı Cetvel'de diş tabibi kadro ve görev unvanı için belirlenen (%550+%155) ek ödeme oranının, 5502 sayılı Kanun'un 28. maddesi ile verilen yetki çerçevesinde ve maddede belirtilen kriterler ile ek ödeme üst sınırları gözetilerek düzenlendiği sonucuna ulaşıldığından, iptali istenilen düzenlemede hukuka ve üst hukuk normuna aykırılık görülmemiştir.
Uyuşmazlık, Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödemenin Usul ve Esasları’nın ''Ek ödemenin usul ve esasları’’ başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan, ''yılda toplam 12 günü geçmeyen’’ ve ''yılda 7 günü geçmeyen’’ ibareleri yönünden incelendiğinde;
Dava konusu olan ve iptali istenilen düzenlemede, ek ödemenin personele fiilen görev yaptığı sürece verilebileceği şeklindeki genel kuraldan sonra devamında resmi tatil günleri, idari ve nöbet izinleri, yılda toplam 12 günü geçmeyen yıllık izin süreleri, yılda 7 günü geçmeyen kısa süreli hastalık rapor süreleri, hakem hastane tarafından onaylanan heyet rapor süreleri, yılda en fazla iki defa görevlendirme suretiyle kendi alanı ile ilgili yurt içi kongre, konferans, seminer ve sempozyum gibi etkinliklere katılan personelin bir yılda toplam 10 günü geçmeyen süreleri, görevi sırasında veya görevinden dolayı Sağlık Bakanlığınca ilan edilmiş bulaşıcı ve salgın hastalığa yakalanan, kazaya, yaralanmaya veya saldırıya uğrayanların bu durumlarını sağlık raporuyla belgelendirmesi halinde kullandıkları hastalık izin süreleri istisna kapsamında sayılarak, bu sürelerin çalışılmış gün olarak kabul edileceği ve bu süreler içerisinde hiç bir şekilde ek ödeme kesintisi yapılamayacağı kurala bağlanmıştır.
Yukarıda açık metinlerine yer verilen ve dava konusu Usul ve Esaslar'ın dayanağını teşkil eden 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumuna İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un 28. maddesinin sekizinci fıkrasında, Kurumun merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında bulunanlardan, belirtilen işlerde ve kurullarda çalışanlara üst sınırları belirtilen oranları aşmamak koşuluyla yapılabilecek olan ek ödemeye ilişkin kriterlerin iş hacmi, görev mahalli, görevin önem ve güçlüğü, personelin kadro unvanı, derecesi, performansı ile kullanılan izin ve istirahat raporları şeklinde belirlendiği, ek ödeme tutarları ile ödemeye ilişkin diğer usul ve esasları belirleme konusunda, Sosyal Güvenlik Kurumu Yönetim Kurulunun teklifi ve Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanına yetki verildiği, dolayısıyla maddede sayılan kriterler dikkate alınmak suretiyle yapılacak ek ödeme tutarlarını belirlemek ve bu konuda gerekli düzenlemeleri yapmak konusunda idareye kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olmak üzere takdir yetkisi tanındığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu Usul ve Esaslar'da, ek ödemenin personele fiilen görev yaptığı sürece verilebileceği belirtilerek, çalışılmış gün olarak kabul edilen ve hiç bir şekilde ek ödeme kesintisi yapılamayacağı ifade edilen istisna hükümleri arasında yılda toplam 12 günü geçmeyen yıllık izin süreleri ile yılda 7 günü geçmeyen kısa süreli hastalık rapor süreleri sayılmış; bu sürelerin aşılması durumunda ise, aşılan kısmın çalışılmış gün olarak kabul edilmeyeceği ve bu sürelere ilişkin ek ödeme yapılmayacağı düzenlenmiştir.
Bu durumda, yılda toplam 12 günü aşan yıllık izin süreleri ve yılda 7 günü aşan kısa süreli hastalık rapor süreleri yönünden, fiilen görev yapma şartına bağlı olarak ek ödeme ödeneceği yolunda yapılan düzenlemenin, dayanağı olan Kanun maddesinde, ek ödeme tutarları ile ödemeye ilişkin usul ve esasların belirlenmesinde idareye verilen takdir yetkisi çerçevesinde ve belirtilen kriterler gözetilerek düzenleme yapıldığı sonucuna ulaşıldığından, ''yılda toplam 12 günü geçmeyen’’ ve ''yılda 7 günü geçmeyen’’ ibarelerinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödemenin Usul ve Esasları’na ekli (5) sayılı Cetvel'in 4. sırasında diş tabibi kadro ve görev unvanı için öngörülen (%550+%155) ek ödeme oranına ilişkin kısmı yönünden DAVANIN REDDİNE oybirliğiyle,
2\. Anılan Usul ve Esaslar’ın ''Ek ödemenin usul ve esasları’’ başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan ''yılda toplam 12 günü geçmeyen’’ ve ''yılda 7 günü geçmeyen’’ ibareleri yönünden DAVANIN REDDİNE oyçokluğuyla,
3\. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
4\. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen ...-TL vekâlet ücretinin davacılardan alınarak davalı idarelere verilmesine,
5\. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacılara iadesine,
6\. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 28/05/2025 tarihinde karar verildi.


(X) KARŞI OY :
Dava, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının 05/10/2023 tarih ve 2023/205 sayılı Yönetim Kurulu kararıyla hazırlanarak 19/10/2023 tarihinde Bakan onayı ile yürürlüğe konulan, ''Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödemenin Usul ve Esasları’'nın ''Ek ödemenin usul ve esasları’’ başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan ''yılda toplam 12 günü geçmeyen’’ ve ''yılda 7 günü geçmeyen’’ ibareleri ile söz konusu Usul ve Esaslar’a ekli (5) sayılı Cetvel'in 4. sırasında diş tabibi kadro ve görev unvanı için öngörülen (%550+%155) ek ödeme oranının iptali istemiyle açılmıştır.
Sosyal Güvenlik Kurumu Personeline Yapılacak Ek Ödemenin Usul ve Esasları'nın dayanağı olan, 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumuna İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un "Personelin statüsü, ücret ve mali haklar" başlıklı 28. maddesinin sekizinci fıkrasında; ''Kurumun merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında bulunup, sağlık harcamalarına esas olan fatura ve reçetelerin incelenmesi işlerinde ve Kurum sağlık kurullarında çalışan; tabip, diş tabibi, eczacı ve tıpta uzmanlık mevzuatında belirtilen dallarda bu mevzuat hükümlerine göre uzman olanlara en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) %700’ünü, sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfına dahil diğer personele ise %225’ini geçmemek üzere ek ödeme yapılabilir. Genel İdare Hizmetleri Sınıfında yer alan kadrolara asaleten veya vekâleten atanan ve Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğünde fiilen çalışan doktor, diş hekimi ve eczacılara en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dâhil) %700’ünü geçmemek üzere ek ödeme yapılabilir. Yapılacak ek ödemelerden damga vergisi hariç herhangi bir vergi kesintisi yapılmaz. İş hacmi, görev mahalli, görevin önem ve güçlüğü, personelin kadro unvanı, derecesi, performansı ile kullanılan izin ve istirahat raporları gibi kriterler göz önünde bulundurularak yapılacak ek ödeme tutarları ile ödemeye ilişkin diğer usul ve esaslar, Yönetim Kurulunun teklifi ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Bakan tarafından belirlenir.'' düzenlemesi yer almaktadır.
Anılan düzenlemeyle ek ödeme tutarlarını belirlemek ve bu konuda gerekli düzenlemeleri yapmak konusunda idareye kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olmak üzere takdir yetkisi tanındığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu olan ve iptali istenilen Usul ve Esaslar'ın, "Ek ödemenin usul ve esasları başlıklı 6. maddesinde, ek ödemenin personele fiilen görev yaptığı sürece verilebileceği düzenlenmiştir. Anılan maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde Resmi tatil günleri, idari ve nöbet izinleri, yılda toplam 12 günü geçmeyen yıllık izin süreleri; yılda 7 günü geçmeyen kısa süreli hastalık rapor süreleri, hakem hastane tarafından onaylanan heyet rapor süreleri, yılda en fazla iki defa görevlendirme suretiyle kendi alanı ile ilgili yurt içi kongre, konferans, seminer ve sempozyum gibi etkinliklere katılan personelin bir yılda toplam 10 günü geçmeyen süreleri, görevi sırasında veya görevinden dolayı Sağlık Bakanlığınca ilan edilmiş bulaşıcı ve salgın hastalığa yakalanan, kazaya, yaralanmaya veya saldırıya uğrayanların bu durumlarını sağlık raporuyla belgelendirmesi halinde kullandıkları hastalık izin süreleri istisna kapsamında sayılarak, bu sürelerin çalışılmış gün olarak kabul edileceği ve hiç bir şekilde ek ödeme kesintisi yapılamayacağı hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda anılan düzenleme ile yıllık izin sürelerinin yılda toplam 12 gün ile kısa süreli hastalık rapor sürelerinin yılda 7 günü geçmesi durumunda; bir başka ifadeyle, bu süreleri aşan günlerde fiilen görev yapılmadığı gerekçesiyle çalışılmış gün olarak kabul edilmeyeceği ve buna bağlı olarak her ay itibariyle ödeme yapılması öngörülen ek ödemenin yapılmayacağı hususları kurala bağlanmıştır.
Davacılar tarafından iptali istenilen düzenlemede yer alan, yılda toplam 12 günü geçen "yıllık izin süresi"nin; yılda 7 günü geçen "kısa süreli hastalık rapor süre"sinin ek ödeme kapsamı dışında tutulması ve bu süreler yönünden ek ödeme yapılmamasına ilişkin sürelerin belirlenmesinde, davalı idarelerce kamu hizmetinin yürütülmesinde hizmetin daha etkin ve verimli bir şekilde yerine getirilmesini teminen bu süreler yönünden haklı, ölçülü ve orantılı objektif kriterlere dayanmadığı gibi, kurum personelinin çalışma barışının sağlanmasına dair hukuken geçerli ve haklı nedenlerin de ortaya konulamadığı anlaşıldığından, davalı idarelere tanınan takdir yetkisinin hukuka uygun şekilde kullanılmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu ve iptali istenen Usul ve Esaslar'ın ''Ek ödemenin usul ve esasları’’ başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan ''yılda toplam 12 günü geçmeyen’’ ve ''yılda 7 günü geçmeyen’’ ibarelerinin iptaline karar verilmesi gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararının bu kısmına katılmıyoruz.