Danıştay danistay 2023/1664 E. 2025/3648 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/1664
Karar No : 2025/3648

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Tekirdağ ... Nolu ... Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda ... olarak görev yapan davacının, sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin Tekirdağ İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların 04/08/2021 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte tarafına ödenmesine, özlük hakların iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 130. maddesi referans norm olarak dikkate alınmak suretiyle, davacının sözleşmesinin feshinden önce, disiplin amirince görevlendirilecek muhakkik tarafından usulüne uygun olarak olarak hazırlanacak rapor neticesinde getirilen teklife istinaden, savunma hakkı tanınarak ve bu hak kullandırıldıktan sonra atılı eylemin maddi ve manevi unsurları yönüyle davacı uhdesinde gerçekleştiği kanaati hasıl olursa sözleşmesinin feshi yoluna gidilmesi gerekmekteyken, aksi hareketle davacı hakkında idari inceleme/soruşturma başlatılmadan/açılmadan, davacı hakkında mevzuat ve yargısal içtihatlar ile belirlenmiş disiplin hukukuna ilişkin ilkeler uyarınca inceleme/soruşturma raporu düzenlenmeden, anayasal hak olan "savunma hakkı" kullandırılmadan, doğrudan sözleşmesinin feshi yolunda tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline; işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların dava konusu işlemin tebellüğ tarihi olan 04/08/2021 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, özlük haklarının iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Kuruma herhangi bir izin/rapor sunmadan, 16/04/2021 - 25/04/2021 tarihleri arasında 10 (on) süreyle göreve gelmediğinin tespit edilmesi üzerine, dava konusu işlemin tesis edildiği belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Tekirdağ ... Nolu ... Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda ... olarak görev yapan davacının, 16/04/2021 - 25/04/2021 tarihleri arasında 10 (on) gün süreyle göreve gelmediğinden bahisle, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek 6. maddesinin (c) bendi uyarınca, Tekirdağ Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı işlemiyle sözleşmesi feshedilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinde; kamu hizmetlerinin memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürüleceği belirtilmiş olup, maddenin (B) fıkrasında; sözleşmeli personel; "kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına İhtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri" olarak tanımlanmıştır.
06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile kabul edilen ve 28/06/1978 tarih ve 16330 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 1. maddesinde; bu Esaslar'ın, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanacağı belirtilmiş; "Sözleşmenin Feshi" başlıklı Ek 6. maddesinde ise, sözleşmeli personelin sözleşmesinin feshedilmesini gerektirecek nedenler, sayma yoluyla belirlenmiştir.
Anılan maddede, "Personelin;
a) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması,
b) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini sonradan kaybetmesi,
c) Sözleşme dönemi içerisinde mazeretsiz ve kesintisiz üç gün veya toplam on gün süreyle görevine gelmemesi,
ç) (Danıştay Onikinci Dairesinin 10/12/2014 tarihli ve E:2011/6048, K:2014/8538 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.)
d) Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması,
e) Bir proje kapsamında işe alınması durumunda istihdam edildiği projenin tamamının veya proje bölümlerinin sözleşmede öngörülen süreden önce tamamlanması,
f) (Ek: 20/02/2017-2017/9949) Terör örgütleriyle eylem birliği içerisinde olması, bu örgütlere yardım etmesi, kamu imkan ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanması ya da kullandırması, bu örgütlerin propagandasını yapması,
hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesi tek taraflı feshedilir." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; davacının, 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli personel olarak Tekirdağ ... Nolu ... Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda ... olarak görev yaptığı, sözleşme dönemi içerisinde mazeretsiz ve kesintisiz on gün süreyle görevine gelmediğinden bahisle sözleşmesinin feshedildiği görülmektedir.
İdare Mahkemesince; dava dosyasında mevcut bilgi, belgeye ve bunların içeriğine yer verildikten sonra, davacıya atfedilen fiillere ilişkin olarak bağımsız ve tarafsız bir soruşturmacı tayin edilerek ilgili iddialara ilişkin olarak her türlü şüpheden uzak, somut delillerle ve davacının lehine ve aleyhine olan durumlar ayrı ayrı değerlendirilerek fiilinin ortaya konulması ve savunma hakkı tanınması gerekirken, görevinde başarısız veya yetersiz olduğu hususlarının somut bir şekilde ortaya konulmadığından bahisle 657 sayılı Kanun'da düzenlenmiş disiplin hükümlerinin bir parçası olan soruşturma yapılması gereğinin yerine getirilmediği ve davacıya atfedilen fiillerin somut olarak ortaya konulamadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline ve işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların 04/08/2021 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte tarafına ödenmesine, özlük hakların iadesine karar verilmiştir.
26/01/2023 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 7433 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 2. maddesinin son fıkrasıyla 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinde yapılan değişiklikte "sözleşmeli personelin görevden uzaklaştırılması ile disipline aykırı fiil ve hallerin gerçekleşmesi durumunda bu personele verilmesi gereken disiplin cezaları, disiplin cezası vermeye yetkili merciler ve disiplin kurulları ile disipline dair diğer hususlar hakkında Devlet memurlarının tabi olduğu hükümler uygulanır. Ancak, kademe ilerlemesinin durdurulması ve üstü ceza verilmesini gerektiren fiil ve hallerde disiplin kurulunun kararı alınarak sözleşmeli personelin görevine atamaya yetkili amirin onayı ile son verilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Ancak, dava konusu işlemin, söz konusu değişiklikten önce, 07/05/2021 tarihinde tesis edilmiş olmasının yanı sıra, davacı hakkında tesis edilen işlemin de soruşturma yapılarak tespit edilmesi gereken bir disiplin işlemi olmadığı, davalı idarece davacının sözleşmesinin feshi işlemi olduğu açıktır.
Bu durumda; Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ile davacının imzaladığı hizmet sözleşmesi hükümleri uyarınca dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler değerlendirilerek, davalı idarenin dava konusu işlemi tesis ederken, takdir yetkisini hizmet gerekleri ve kamu yararı çerçevesinde kullanıp kullanmadığına ilişkin bir değerlendirme yapılması gerekirken, İdare Mahkemesince; disiplin soruşturması yapılmaksızın ve savunma hakkı kullandırılmaksızın doğrudan sözleşmenin feshi yolunda tesis edilen dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların 04/08/2021 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte tarafına ödenmesine, özlük hakların iadesine ilişkin kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2\. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların 04/08/2021 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, özlük haklarının iadesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak 02/07/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.