Danıştay danistay 2023/1492 E. 2025/3271 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/1492
Karar No : 2025/3271

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Malatya 2'nci Ordu Komutanlığında ... olarak görev yapan davacının, sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu işlemin, sözleşmenin feshedilmesine değil, süresi sona ermiş olan bir sözleşmenin yenilenmemesine ilişkin olduğu ve bu haliyle idarenin; emrinde, askeri hizmette görev vereceği personelin seçimi konusundaki takdir yetkisinin daha geniş olduğu, davacının her ne kadar doğrudan FETÖ/PDY terör örgütüne üye veya mensubiyetine dair bir olgu bulunmasa da idarenin çalışacağı personelini seçmekte kullanacağı takdir yetkisini belirlerken, başvurucunun sözleşmesinin yenilenmesi talebinin reddi için söz konusu örgütle, “üyelik” veya “mensubiyet” derecesinde bizzat bir bağı olması zorunlu olmayıp, söz konusu bağın; kendisi veya yakınlarının örgütle “iltisak” ya da “irtibat” düzeyinde olmasının da yeterli olacağı, idari yargı yetkisinin idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olduğu ve askeri bir personelle idarenin yeni dönemde yeniden sözleşme imzalamaya yargı kararıyla zorlamanın, idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı verilemeyeceğine ilişkin Anayasa ve Yasa kurallarının ihlali anlamına geleceği, kaldı ki; davacının sözleşmesinin yenilenmemesinin haklı ve somut gerekçelere dayandığı; ayrıca, idarenin, Kanunla kendisine tanınmış olan takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri dışında keyfi kullandığı ve özel nedenlere dayandırdığı noktasında somut bir saptama da olmadığından, dava konusu işlemin, idarenin sahip olduğu takdir yetkisinin hukuka uygun bir şekilde kullanılması suretiyle tesis edildiği, sözleşme süresi dolan davacının sözleşmesinin yenilenmemesine yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; 4678 sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanun'a göre arşiv araştırması ve güvenlik soruşturmasının, ilk defa veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanacaklar hakkında yapılabileceği, sözleşmenin yenilenmesi işleminin, ilk defa veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanma kapsamında değerlendirilemeyeceği; öte yandan, davacı hakkında doğrudan kendisinden kaynaklanan olumsuz bir durumun bulunmadığı, davacının kardeşi hakkında elde edilen bilgilerin, davacı ile ilgisi kurularak, davacının görevin gerektirdiği nitelikleri taşıyıp taşımadığı, terör örgütleri veya suç işlemek amacıyla kurulan örgütlerle eylem birliği, irtibat ve iltisak içinde olup olmadığı yönlerinden somut bir veri ve belge ile ortaya konulmadığı, davacının kardeşi hakkında yapılan soruşturma sonucunda, Karabük Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiği, hakkında açılan bir kamu davasının olmadığı, yine davacı tarafından dosyaya 13/10/2022 havale tarihli dilekçe ekinde yer olan Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu'nun 2022/27957 sayılı ve 04/08/2022 tarihli kararı ile kamu görevine iadesine karar verildiği, bu durumda, davacının sözleşmesinin yenilenmesi aşamasında, güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğundan bahisle sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin işlemde sebep unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin hukuka ve mevzuta uygun olduğu belirtilerek temyize konu kararı bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKÎ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değişik "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; temyiz incelemesi sonunda Danıştayın, kararı hukuka uygun bulursa onayacağı, kararın sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gösterilen gerekçeyi doğru bulmaz veya eksik bulursa, kararı, gerekçesini değiştirerek onayacağı hükmüne yer verilmiştir.
7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun "hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması uygulanacak" başlıklı 3. maddesinin ikinci fıkrasında, "Kurum ve kuruluşlarda, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları hâlinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu gizlilik dereceli birimler ile Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli ile ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışacak öğretmenler, üst kademe kamu yöneticileri, özel kanunları uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına tabi tutulan kişiler ile milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis, hizmetlerde statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın istihdam edilenler hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması birlikte yapılır." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan hükmün değerlendirilmesinden, 7315 sayılı Kanun uyarınca yapılacak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının, personelin çalışma şekline bağlı olmaksızın her aşamada yapılabileceği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesinde, "arşiv araştırması ve güvenlik soruşturmasının, ilk defa veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanacaklar hakkında yapılabileceği, davacının, sözleşmeli subay olup 12 yıldan beri görev yaptığı, sözleşmenin yenilenmesine ilişkin esasların düzenlendiği yönetmelik hükümlerine göre yapılan işlemler arasında güvenlik soruşturmasının olumlu olması gerektiği yönünde bir düzenlemeye yer verilmediği, sözleşmenin yenilenmesi işleminin, ilk defa veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanma kapsamında değerlendirilemeyeceği açıktır." şeklindeki ifadeye yer verilmesinde hukuki isabet bulunmamakta ise de, bu husus, karardaki diğer gerekçenin hukuka uygun bulunması karşısında, istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2\. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, gerekçesi düzeltilerek ONANMASINA,
3\. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 19/06/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.