Danıştay danistay 2022/972 E. 2025/3017 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/972
Karar No : 2025/3017

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Hatay ili, ... ilçesi, ... Komando ... Komutanlığında ... olarak görev yapan davacının, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 12. maddesi, Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin 13. maddesi uyarınca sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta; davacı ile süreyle sınırlı olarak imzalanan sözleşmenin, süre bitiminde yenilenmesi konusunda idareye takdir yetkisi tanındığı, idarenin bu yetkiyi kadro ve ihtiyaç durumu ile personele ilişkin özel durumları değerlendirerek kullanabileceği, kamu yararı ve hizmetin gerekleri ile dosya kapsamındaki tüm bilgi ve belgeler kapsamında, davacının birinci sicil amirinin ''vekaleten baktığı için kanaat edinmediği'', ikinci ve üçüncü sıralı sicil amirlerinin "personelin FETÖ/PDY terör örgütü üyesi olduğu iddiasıyla ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı dosyasından soruşturma yürütüldüğü, bu kapsamda 30/10/2017 tarihinde gözaltına alındığı ve adli kontrol şartıyla serbest bırakıldığı, personelin hizmetinden istifade edilemeyeceği" yönünde görüş bildirdiği, ikinci ve üçüncü sicil amirlerinin davacı hakkındaki olumsuz kanaatleri, FETÖ/PDY terör örgütü üyesi olduğu iddiasıyla hakkında yürütülen ceza soruşturması bulunması, davacının görevi ve görev yaptığı kurumun önemi göz önünde bulundurulduğunda; sözleşmesinin yenilenmemesinin haklı ve somut gerekçelere dayandığı, idarenin bu doğrultuda yeni dönem için sözleşme imzalamaya yargı kararıyla zorlanamayacağı; ayrıca idarenin, Kanun'la kendisine tanınmış olan takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri dışında keyfi kullandığı ve özel nedenlere dayandırdığı noktasında somut bir saptama da olmadığından, dava konusu işlemin, idarenin sahip olduğu takdir yetkisinin hukuka uygun bir şekilde kullanılması suretiyle tesis edildiğinden, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; uyuşmazlıkta; davacı hakkında ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında "Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma" suçu kapsamında ceza yargılaması yapıldığı; bu davada, Mahkemenin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile "davacının 2 kez ardışık arandığı, bu aramalarda sanıkla ardışık aranan .... ve ...'nin etkin pişmanlık kapsamında beyanda bulunmalarına rağmen sanığı tanımadıklarını beyan ettiği; ayrıca, dosya kapsamından anlaşılacağı üzere sanığın, 2013 yılı Mart ayı itibarıyla sözleşmeli erbaş olarak görev yaptığı, sanığın ardışık arandığı tarihlerde askerlikle ilgisinin bulunmadığı, Mahkemece aldırılan HTS analiz raporuna göre sanığın başka bir ardışık aramasının tespit edilemediği; münferit aramaların incelenmesinde ise münferit aramaların örgütsel saikle yapıldığına ilişkin vicdani kanaatin oluşmadığı, sanığın aşamalarda söz konusu örgütle herhangi bir irtibatının bulunmadığını, aramaların yapıldığı tarihte askerlikle ilişiğinin bulunmadığını, Erzincan'da asgari ücretle çalıştığını beyan ettiği, sabit hat aramalarının arkadaşları ve ailesi tarafından yapılmış olabileceğine ilişkin beyanı da göz önünde bulundurularak, ardışık arama metodu ile yapılan aranmanın iki farklı tarihte olması, sanığın o tarihlerde askerlikle ilişiğinin bulunmaması, sanığın ardışık ve münferit aramalara ilişkin savunmaların hayatın olağan akışı ile bağdaşır olması, yine sanık hakkında örgüt üyeliğine ilişkin beyanda bulunan herhangi bir tanık beyanının tespit edilememesi, sanığın örgütle bağını ispatlayacak başkaca bir delile ulaşılamaması hususları birlikte değerlendirildiğinde, söz konusu aramaların örgütsel saikle yapıldığı hususunun her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delille ispat edilemediği" gerekçesiyle beraat kararı verildiği; bu durumda, her ne kadar davalı idarenin davacının sözleşmesinin yenilenmesi hususunda takdir hakkı bulunsa da, takdir hakkının kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu ve davacının sözleşmesinin yenilenmemesinin; FETÖ/PDY terör örgütü üyeliği suçlamasına dayandırıldığı görülmekle birlikte davacının bu yargılama neticesinde beraat ettiği, ayrıca davalı idarece davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibatlı ve iltisaklı olduğuna ilişkin başkaca herhangi bir delil sunulmamış olması karşısında, davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık aksi yönde verilen mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf isteminin kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının sözleşmesini yenilemek amacıyla başvuruda bulunması üzerine, hakkında yapılan inceleme ve kanaat raporu doğrultusunda, kendisinden istifade edilemeyeceği anlaşıldığından, takdir yetkisi kapsamında sözleşmesinin yenilenmediği belirtilerek, temyizen incelenen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Ceza yargılaması kararının kesinleşmediği, kararın hukuka aykırı olduğu belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı, Hatay ili, ... ilçesi, ... Komando ... Komutanlığında ... olarak görev yapmaktadır. 31/12/2017 tarihinde sona erecek olan sözleşmesi için 06/10/2017 tarihinde yenileme talebinde bulunmuş, hakkında düzenlenen ''Kanaat Raporu'' gerekçe gösterilerek davacının yenileme talebi uygun görülmemiştir. İdarenin takdir yetkisi kapsamında sözleşmesinin yenilenmeyeceğine yönelik ... tarih ve ... sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :
3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu’nun, 10/02/2004 tarih ve 5085 sayılı Kanun’un 7. maddesiyle başlığı ile birlikte değiştirilen 12. maddesinin ikinci fıkrasında, "Görevde başarısız olanlarla, atandıkları kadro görev yerleri ile ilgili olarak üç ay ve daha uzun süreli bir kurs veya eğitime gönderilenlerden kurs veya eğitimde başarısız olan veya kendilerinden istifade edilemeyeceği anlaşılan uzman erbaşların, barışta sözleşme sürelerine bakılmaksızın Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Bunlar, yedekte er kaynağına alınırlar." ; üçüncü fıkrasında, “Görevde başarısız olma, intibak edememe ve kendilerinden istifade edilememe hâlleri ve bunlara yapılacak işlemler, çıkarılacak yönetmelikte düzenlenir.”; "Yönetmelik" başlıklı 19. maddesinde, “Personelde aranacak nitelikler, müracaat şekli ve zamanı, müracaatın kabul edilmesi, sözleşmenin yapılması ve feshedilmesi sebepleri, verilecek sicilin şekil ve usulleri görevde başarısız olma ve kendilerinden istifade edilememe halleri ve bunlara yapılacak işlem şekli, sözleşmenin uzatılmasında uygulanacak esaslar, uzman onbaşıların uzman çavuş olabilmeleri için gerekli şartlar, astsubay sınıfına geçirilecekler için uygulanacak esaslar, astlık üstlük münasebetleri ile bu hususlardaki işlem şekli ve ilgili diğer hususlar kanunun yürürlüğe girmesini takip eden 6 ay içerisinde Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığınca müştereken çıkarılacak bir yönetmelikte gösterilir.” hükümlerine yer verilmiştir.
3269 sayılı Kanun’un 19. maddesi dayanak alınarak hazırlanan ve 20/09/2005 tarih ve 25942 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin “Görevde başarısız olma, kendilerinden istifade edilmeme halleri ve sözleşmenin feshedilmesi sebepleri” başlıklı 13. maddesinin ikinci fıkrasında, “Görevde başarısız olanlar ile kendisinden istifade edilemeyeceği (atış, spor, eğitim, operasyon ve istihdam edildikleri kadro görev yerlerinde ve davranışlarında askerlik mesleği değerlerini sergilemede, ikazlara rağmen istenen düzeye ulaşamayan ve aşırı derecede borçlananlardan bu durumu rapor, tutanak ve her türlü belge ile kanıtlananlar, mazeretsiz olarak bir sözleşme yılı içerisinde yedi gün ve daha uzun süre ile göreve gelmeyenler) anlaşılan, atandıkları kadro görev yerleri ile ilgili olarak üç ay ve daha uzun süreli bir kurs veya eğitime gönderilenlerden kurs veya eğitimde başarısız olan uzman erbaşların, barışta sözleşme sürelerine bakılmaksızın Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Bunlar yedekte er kaynağına alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dosyanın incelenmesinden; dava konusu edilen ... tarih ve ... sayılı işlemin "Konu" kısmında, "Uzman Erbaş Sözleşme Fesih Onayı" ibaresine yer verildiği, makam onayına sunulan gerekçe kısımlarında ise; önce, davacının 30/10/2017 tarihi itibarıyla gözaltına alındığı ve daha sonra tutuklandığı, dolayısıyla 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu ve Uzman Erbaş Yönetmeliği'nde sözleşme feshi nedeni olarak gösterilen "kendisinden istifade edilemeyeceği"nden söz edildiği; ancak, hemen arkasından ikinci gerekçe olarak, davacının sözleşmesinin takdir yetkisi kapsamında yenilenmediğinin belirtildiği; buna karşın, dava konusu işlemin tesisinden önce davacıyla imzalanmış olan son sözleşmenin dosyada bulunmadığı anlaşılmakta olup, "sözleşme feshi" ve "sözleşme yenilememe" işlemleri farklı hukuki değerlendirmelere tabi olduğundan öncelikle bu hususun açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Öte yandan; davalı idare tarafından, davacı hakkında, "terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı, ve/veya bunlarla irtibatı olduğu/olabileceği yönünde devletin resmi kurumlarından intikal eden bilgi/belgeler bulunduğu" belirtilmekle birlikte, silahlı terör örgütüne üye olma suçundan ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında "Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma" suçu kapsamında ceza yargılaması yapıldığı ve davacı hakkında beraat kararı verildiği; ancak, bu kararın, ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla bozulduğu görülmektedir.
Bu durumda; öncelikle, davanın konusunun "sözleşme feshi" veya "sözleşme yenilememe" olduğu konusu açıklığa kavuşturulduktan sonra, davacının ceza yargılamasının sonucunun değerlendirilmesi suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, bu hususlar gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2\. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak 03/06/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.