Danıştay danistay 2022/853 E. 2025/2050 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/853
Karar No : 2025/2050

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Müdürlüğü
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ...... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Manisa ili, Turgutlu İlçe Tapu Müdürlüğünde memur olarak görev yapan davacının, hakkında yürütülen soruşturma sonucunda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ......sayılı kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı tüm özlük haklarının hakediş tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:......... sayılı kararıyla; soruşturma raporunda; davacı hakkındaki iddiaların hukuken kabul edilebilir nitelikte her türlü şüpheden uzak, somut ve inandırıcı delillerle ortaya konulamadığı, soruşturma kapsamında alınan ifadelerde, davacının bizzat olayın içinde olduğuna dair görgüye dayalı somut bir bilgi verilemediği gibi raporda "alınan ifadelerde sahtecilik işlemine katkı sağladığı kanaati belirtilen ve sahtecilik yapıldığı tarihte izinli olmasına rağmen dairede bulunan" denilmek suretiyle kesin bilgi ve tespite dayalı olmayan soyut ibarelere yer verilerek ceza önerildiği ve iddianın somut olarak ortaya konulamadığı anlaşıldığından, "masumiyet" karinesi ve "şüpheden sanık yararlanır" ilkeleri gereği oluşan şüpheli durumun davacı lehine yorumlanması gerektiği, bu haliyle en temel ceza hukuku ilkesi olan şüpheden sanık yararlanır ilkesine aykırı olarak işlem tesis edildiği anlaşıldığından, işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ayrı ayrı hakediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; ilgili mevzuat hükümlerinden, memur hakkında disiplin soruşturması açılmaksızın disiplin cezası verilemeyeceği, soruşturma emrinin bizzat disiplin amiri tarafından memura suç isnadı yapıldıktan sonra isnad edilen eylemin soruşturma emrinde belirtilmesi suretiyle verilmesi gerektiği; somut olayda, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün 03/10/2018 tarih ve 2929294 sayılı Olur'u üzerine muhakkik olarak Tapu ve Kadastro Başmüfettişi G.Ö.D.'nin görevlendirilip soruşturma açıldığının anlaşıldığı, ancak anılan Olur işlemi incelendiğinde; Manisa İli, Turgutlu İlçesi, ... Mahallesi, ... ada,... parsel, ... ada, ... parsel ve ... ada, ... parsel, ... ada ... parsel, 11.mıntıka ... ada ... ve ... parsel sayılı taşınmazların intikal ve satış işlemleri hakkında sahte veraset ve intikal vergi ilişiği yazısı ile intikal işlemlerinin yapıldığına ilişkin İzmir Tapu ve Kadastro 3. Bölge Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı,... tarih ve ... sayılı yazılarından bahsedildikten sonra "yukarıda belirtilen yazılarda belirtilen konunun tarafınızdan incelenmesi ve disiplin soruşturmasının yapılması,disiplin eylemlerinin değerlendirmelerinin ve istemlerin inceleme ve/veya ön inceleme raporlarında belirtilmesi" şeklinde ifadelere yer verildiği, anılan soruşturma olurunda davacının isminin ve davacıya isnat edilen fiil/fiillerin yer almadığı, bu durumda, usulüne uygun olarak davacının isminin ve davacıya isnat edilen eylemlerin açıkça belirtildiği bir disiplin soruşturma onayı bulunmaksızın, davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde bu gerekçeyle hukuka uygunluk bulunmadığı, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı hakkındaki inceleme ve soruşturmaların usulüne uygun ve objektif yapıldığı, davacıya isnat edilen fiiller belirtilerek savunma hakkının kullandırıldığı, davacının lehine ve aleyhine dair tüm delillerin incelenerek disiplin cezasına konu fiilin sübut bulduğu sonucuna ulaşıldığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Temyize konu karar, "dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ayrı ayrı hakediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" ilişkin kısmı yönünden incelendiğinde;
Davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklara uygulanacak "yasal faizin başlangıç tarihi"nin, davanın açıldığı 11/02/2020 tarihi esas alınarak, bu tarihten itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte idarece davacıya ödenmesine karar verilmesi gerekirken; "yoksun kaldığı parasal haklarının ayrı ayrı hakediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" şeklinde hüküm kurulmasında hukuka ve Danıştay içtihatlarına uygunluk bulunmamakta ise de; bu yanlışlık, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan eksiklik ve yanlışlık kapsamında olduğundan, İdare Mahkemesi kararının, "Dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların, dava açma tarihi olan 11/02/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" şeklinde düzeltilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2\. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ayrı ayrı hakediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3\. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 17/04/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava, Manisa ili, Turgutlu Tapu Müdürlüğünde memur olarak görev yapan davacının, evrakta sahtecilik suçuna iştirak ettiği, ve memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici eylemlerde bulunduğu gerekçesiyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125.maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına yönelik Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde, "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.
657 sayılı Kanun'un 127. maddesinde, bu Kanunun 125. maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında belirlenen süreler içinde disiplin soruşturmasına başlanması gerektiği; 128. maddesinde, soruşturmanın tamamlanmasından sonra disiplin amirleri veya kurullarınca disiplin cezasının verileceği hükme bağlanmıştır.
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü İnceleme, Ön İnceleme, Soruşturma Yönergesinde ise; disiplin soruşturmasının, "657 sayılı Devlet Memurları Kanununda yazılı disiplin suçları ile ilgili, Genel Müdürlük memurlarının eylemleri nedeniyle delillerin elde edilmesi, soruşturma raporunun hazırlanması ve dosyası ile birlikte Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğüne gönderilmesi" işlemi olduğu; disiplin soruşturmasına, Genel Müdürün disiplin soruşturması emri veya onayı ile başlanacağı; muhbir/şikayetçi, tanık ve hakkında soruşturma yapılan kişinin dinleneceği, gerekirse bilirkişi incelemesi yaptırılacağı ve tüm bilgi ve belgelerin temin edileceği; yapılan disiplin soruşturması sonucu disiplin cezası uygulanmasını gerektirir bir durumun olup olmadığı belirlenip, disiplin cezası uygulanması gerekiyor ise Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesindeki bölüm ve bentlere atfen sonuç ve kanaat belirtilerek, örneği bu Yönergede gösterilen "Soruşturma Raporu"nun düzenleneceği belirtilmiştir.
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında, davacı hakkında disiplin soruşturması açılmaksızın, usulüne uygun olarak davacının isminin ve davacıya isnat edilen eylemlerin açıkça belirtir bir disiplin soruşturma onayı bulunmaksızın düzenlenen ön inceleme raporuna istinaden dava konusu işlemin tesis edildiği belirtilmekle birlikte, dosyanın incelenmesinden; Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işlemi ile, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü İnceleme, Ön İnceleme, Soruşturma Yönergesi uyarınca, hem 4483 sayılı Kanuna göre ön inceleme, hem de disiplin hükümleri çerçevesinde disiplin soruşturması yapılması yönünde soruşturma emri verilerek müfettiş görevlendirildiği, müfettiş tarafından konunun bütün yönleriyle incelendiği, gerekli belgelerin toplandığı, tanıkların dinlendiği, davacının ifadesinin alındığı, ...tarih ve .../... sayılı ön inceleme raporunun düzenlenerek, davacı hakkında idari/mali, ceza hukuku yönünden teklifte bulunulduğu gibi disiplin yönünden 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (c) alt bendi uyarınca kademe ilerlemesinin durdurulması cezasıyla cezalandırılmasının teklif edildiği, Disiplin Kurulunca davacının eyleminin Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasını gerektirdiği kanaatine varılarak teklifin reddine karar verildiği ve dosyanın Yüksek Disiplin Kuruluna gönderildiği, bunun üzerine, Yüksek Disiplin Kurulu tarafından savunması alınan davacının, Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ......tarih ve ... sayılı işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; dava konusu disiplin cezası işleminin, usulüne uygun olarak verilen soruşturma emri üzerine düzenlenen ve soruşturma usulüne uygun olarak hazırlanan rapora dayanılarak tesis edildiği görüldüğünden ve Bölge İdare Mahkemesince uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, davalı idarenin temyiz talebinin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşü ile Daire kararına katılmıyoruz.