Danıştay danistay 2022/5815 E. 2025/3403 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/5815
Karar No : 2025/3403

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ....

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Tekirdağ ilinde konuşlu 8. Mekanize Piyade Tugay Komutanlığında sözleşmeli uzman erbaş olarak görev yapan davacının, sözleşmesinin yenilenmesi gereken tarih itibarıyla tutukluluk halinin devam ettiğinden bahisle sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin ...tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük hakları ile alamadığı maaşların karar tarihinden itibaren işletilecek en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:... K:...sayılı kararıyla; davacının FETÖ/PDY terör örgütü kapsamında üzerine atılı ceza yaptırımı gerektiren fiilleri işlediği hususunun sübuta ermediği ve konusu suç teşkil eden emirleri yerine getirmediği gibi 15/07/2016 tarihinde yaşanan olayların hain darbe kalkışması olduğunu anladığı esnada kışlasına dönerek olaylara karışmama yönünde irade gösterdiğinin ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih, E:..., K:... sayılı kararı ile ortaya konulduğu, davacı hakkında FETÖ/PDY terör örgütü irtibatı ve iltisaki konusunda başkaca soruşturmasının bulunmadığı gibi, dava konusu işlemin sebep unsurunu oluşturan davacının tutukluluk halinin sona erdiği ve kendi elinde olmayan bir sebep dolayısıyla tutuklandığı için sözleşme yenileme başvurusu kapsamında yapılması gereken işlemleri tamamlayamadığı da dikkate alındığında; davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin olarak tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ:...
DÜŞÜNCESİ :Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Tekirdağ ilinde konuşlu 8. Mekanize Piyade Tugay Komutanlığında sözleşmeli uzman erbaş olarak görev yapan davacının, İstanbul ilinde bulunan 66. Mekanize Piyade Tugayında uzman çavuş olarak görev yapmakta iken, 15 Temmuz 2016 hain darbe girişimini müteakip darbeye yönelik eylemlerden dolayı ... Ağır Ceza Mahkemesinde yapılan yargılaması sürecinde 09/06/2018 tarihinde tutuklanması üzerine, sözleşme yenileme tarihi olan 31/12/2018 tarihi itibarıyla tutukluluk halinin 6 ayı geçkin süredir devam edeceği için hizmetinden istifade edilemeyeceğinden bahisle sözleşmesinin 31/12/2018 tarihi itibarıyla yenilenmemesi üzerine, temyizen incelenen dava açılmıştır.
UYAP kayıtlarının incelenmesinden, davacının "Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs Etmek, Türkiye Büyük Millet Meclisini Ortadan Kaldırmaya veya Görevini Yapmasını Engellemeye Teşebbüs Etme, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini Ortadan Kaldırmaya veya Görevini Yapmasını Engellemeye Teşebbüs Etme, silahlı terör örgütü FETÖ üyesi olmak ya da silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işlemek" suçlarından yargılandığı davada...Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:...sayılı kararıyla hakkında ayrı ayrı verilen beraat hükümlerinden; "Türkiye Büyük Millet Meclisini Ortadan Kaldırmaya veya Görevini Yapmasını Engellemeye Teşebbüs Etme, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini Ortadan Kaldırmaya veya Görevini Yapmasını Engellemeye Teşebbüs Etme, silahlı terör örgütü FETÖ üyesi olmak ya da silahlı terör örgütüne üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işlemek" suçlarına ilişkin olanların istinaf ve temyiz aşamalarından geçerek kesinleştiği, "Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs Etmek" suçuna ilişkin verilen beraat hükmünün ise temyiz incelemesinde bozulması üzerine, yeniden yapılan yargılama sonucunda ... Ağır Ceza Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla mahkumiyet kararı verildiği ve anılan kararın temyiz incelemesinde bulunduğu anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :
3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun ''Hizmet süresi'' başlıklı 5. maddesinde, uzman erbaşların; iki yıldan az, beş yıldan fazla olmamak şartıyla sözleşme yaparak göreve başlayacağı, bunlardan; istihdam edildikleri kadronun görev özelliklerine göre sınıf ve branşları ile ilgili sağlık nitelikleri uygun olanların, 12/4/1991 tarih ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında malul olanlardan istekleri, bilgi ve tecrübelerinin sınıfı için faydalı olması ve fiziki noksanlıklarını kapatabilmesi şartıyla mensup olduğu kuvvet komutanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığınca uygun görülenlerden, istihdam edilecekleri kadronun sağlık niteliklerini taşıyanların, müteakip sözleşmelerinin, bir yıldan az, beş yıldan fazla olmamak şartıyla 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu'nun 40. maddesinde düzenlenen yaş haddine kadar uzatılabileceği kuralına yer verilmiş; işlem tarihinde yürürlükte bulunan, ''Başarı gösteremeyenler ve ceza alanlar'' başlıklı 12. maddesinde, görevde başarısız olanların sözleşme sürelerine bakılmaksızın Türk Silahlı Kuvvetleriyle ilişiklerinin kesileceği ve görevde başarısız olma, intibak edememe ve kendilerinden istifade edilememe hâllerinin ve bunlara yapılacak işlemlerin, çıkarılacak yönetmelikte düzenleneceği; yine işlem tarihinde yürürlükte bulunan ''Yönetmelik'' başlıklı 19. maddesinde, personelde aranacak nitelikler, müracaat şekli ve zamanı, müracaatın kabul edilmesi, sözleşmenin yapılması ve feshedilmesi sebepleri, verilecek sicilin şekil ve usulleri görevde başarısız olma ve kendilerinden istifade edilememe halleri ve bunlara yapılacak işlem şekli, sözleşmenin uzatılmasında uygulanacak esaslar ve ilgili diğer hususların çıkarılacak bir yönetmelikte gösterileceği hükme bağlanmıştır.
20/09/2005 tarih ve 25942 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin işlem tarihinde yürürlükte bulunan, 12. maddesinde ise, "Uzman erbaşlar, sözleşme süresinin bitiminde terhis edilirler. Bunlardan sözleşmelerinin yenilenmesini isteyenlerin istekleri, müteakip sözleşme süreleri bir yıldan az, beş yıldan fazla olmamak kaydıyla, aşağıdaki şartlar altında kabul edilir:
a) Taahhüt ettiği sürenin bitimine en az üç ay kala (yurt dışı geçici göreve gidecek uzman erbaşlar için altı ay kala) hizmet süresini uzatmak istediğine dair bir dilekçe ile müracaat etmiş olmak,
b) Almış oldukları son sicil notu, sicil tam notunun yüzde altmış (%60) ve daha yukarısında olmak,
c) Fiilî kadroda münhal bulunmak,
ç) İstihdam edildikleri veya edilecekleri kadronun görev özelliklerine göre sınıf ve branşları ile ilgili 8/10/1986 tarihli ve 86/11092 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde belirtilen sağlık niteliklerine sahip olmak.
d) 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında malul olan isteklilerden, bilgi ve tecrübelerinin sınıfı için faydalı olması ve fiziki noksanlıklarını kapatabilmesi şartıyla mensup olduğu Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı ile Genelkurmay Başkanlığınca uygun görülenler için istihdam edilecekleri kadronun sağlık niteliklerini taşımak,
Bu suretle işlemleri tamamlanan uzman erbaşların sözleşmelerinin uzatılması, istihdam edildikleri Sahil Güvenlik Ana Ast komutanlıklarınca, tugay, bağımsız tugay, tümen, jandarma bölge (ve eşidi) komutanlıklarınca veya eşidi kurum amirlerince, eşidi eğitim merkezi komutanlıklarınca; ordu ve kolordu (ve eşidi) doğrudan bağlı birlikleri ile eşidi kurum amirlikleri için kurmay başkanlarınca; kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Genelkurmay Başkanlığı ile Millî Savunma Bakanlığına doğrudan bağlı birlikleri için personel başkanlarınca veya yetki verilen komutanlıklarca; Sahil Güvenlik Komutanlığı karargâhında ise Sahil Güvenlik Kurmay Başkanı tarafından tasdik edilir ve ilgili kuvvet komutanlığına, Jandarma Genel Komutanlığına ve Sahil Güvenlik Komutanlığına bildirilir. Bu şekilde sözleşmelerin uzatılması tasdik edilenler, yeni bir taahhütname imzalayarak göreve devam ederler. Uzman çavuş ve uzman onbaşıların sözleşmeleri azamî 45 yaşına girdikleri yıla kadar uzatılabilir." düzenlemelerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dosyada bulunan bilgi ve belgeler ile UYAP üzerinden yapılan araştırma sonucunda; dava konusu işlemin gerekçesinin; davacının tutuklanması ve bu nedenle de kendisinden istifade edilememesinin olduğunun belirtildiği görülmekle birlikte, davacının, anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan tutuklu olarak yargılandığı davada hakkında verilen beraat hükmünün bozulması sonrasında, yeniden yargılanması neticesinde ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla mahkumiyetine hükmedildiği ve bu kararın temyiz incelemesinde bulunduğu anlaşılmıştır.
Bu durumda, davacının yargılandığı ceza davasının sonucunun araştırılması ve dava sonuçlandıktan sonra yeniden bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeksizin verilen dava konusu işlemin iptaline, dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2\. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline, dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davacıya ödenmesine, ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak 25/06/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.