Danıştay danistay 2022/5261 E. 2025/3418 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/5261
Karar No : 2025/3418

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Komutanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Van ili, Başkale İlçe Jandarma Komutanlığında jandarma uzman çavuş olarak görev yapan davacının, son bir yıl içerisinde aldığı hava değişimi ve istirahat süreleri toplamının üç ayı geçtiğinden bahisle, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu ile Uzman Erbaş Yönetmeliği uyarınca sözleşmesinin 04/02/2019 tarihinden itibaren feshedilmesine ilişkin 30/01/2019 tarihli işlemin iptali ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile istirahat raporları birlikte değerlendirildiğinde; davacının son alınan istirahat süresinden geriye doğru son 1 yıl içerisinde aldığı istirahat süresinin 110 gün olduğu ve ilgili mevzuat hükümleri uyarınca 3 ayı geçtiği anlaşıldığından, kendisinden istifade edilemeyeceği gerekçesiyle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; ayrıca davacının, 14/09/2018 tarihinden itibaren raporlu olduğu süre hesaplandığında, Ahi Evran Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenen raporla verilen 30 gün istirahat süresinin 10. gününde üç aylık sürenin dolduğu görülerek, raporun bitiş süresi beklenilmeksizin 04/02/2019 tarihinde terhis edildiği anlaşıldığından, davacının üç aylık süre dolmadan ve halen tedavisi devam ederken terhis işlemi gerçekleştirildiği yönündeki iddialarına itibar edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Trafik kazası geçirdiği, vücudunun bazı bölgelerinde kırıklar meydana geldiği, söz konusu kazaya bağlı olarak 60 günlük istirahat süresinin tedavi kapsamında verildiği, anılan sağlık raporlarında uzun süreli tedavinin gerektiği hususunun belirtildiği, sözleşmenin feshedilmesine dayanak hiçbir somut delil ve hukuki gerekçenin gösterilemediği, dava konusu işlemin haksız ve hukuka aykırı olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Kamu hizmetini yürütmekle görevli olan idarenin, bu hizmeti en iyi şekilde yürütebilmesi için gerekli tedbirleri alma yetkisi ile donatılmasının zorunlu olduğu, bu nedenle idarenin kamu hizmetini yürütecek olan personelini alırken bir takım özelliklere sahip olmasını aramasının tabii olduğu gibi statüye alındıktan sonra da bunları verimli biçimde kullanması, hizmeti aksatacak, kendisinden artık verim alınması imkanı kalmamış, aksine idare mekanizmasına ve kamu hizmetinin yürütülmesine zararlı olacak personelini bünyesi dışına çıkarmasının da olağan olacağı belirtilerek, temyiz istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Van ili, Başkale İlçe Jandarma Komutanlığında jandarma uzman çavuş olarak görev yapan davacının, son bir yıl içerisinde aldığı hava değişimi ve istirahat süreleri toplamının üç ayı geçtiğinden bahisle, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu ile Uzman Erbaş Yönetmeliği uyarınca 30/01/2019 tarihli işlem ile sözleşmesinin 04/02/2019 tarihinden itibaren feshedilmesi üzerine, temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun ''Hizmet süresi'' başlıklı 5. maddesinde; ''Uzman erbaşlar; iki yıldan az, beş yıldan fazla olmamak şartıyla sözleşme yaparak göreve başlar ve Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı ile ilgilendirilirler. (...)'' hükmüne, ''Tedavi'' başlıklı 10. maddesinin birinci fıkrasında; ''Uzman erbaşlar ve bunların bakmakla yükümlü olduğu aile fertlerinin tüm sağlık işlemleri hakkında, 4/1/1961 tarihli ve 211 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu hükümleri uygulanır. Ancak, uzman erbaşların hava değişimi ve istirahat süresinin toplamı, tedavi süresi hariç olmak üzere istirahat ve hava değişiminin başladığı tarihten geriye doğru son bir yıl içerisinde üç ayı geçemez. Sürenin hesaplanmasına en son alınan hava değişimi ve istirahat süresi dahil edilir. Hava değişimi ve istirahat süresi üç ayı geçenlerin Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Bunlardan barışta ve savaşta görev esnasında veya görev dışında görevlerinden dolayı bir saldırıya veya kazaya uğrayan veya bir meslek hastalığına yakalananların, iyileşinceye kadar ilişikleri kesilmez, izinli sayılırlar. Ayrıca, kanser, tüberküloz, kronik böbrek yetmezliği ile ruh ve sinir hastalıkları gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığa yakalananlar, sağlık kurulları raporlarında gösterilecek lüzum üzerine, toplam olarak ve fiilen üç yılı geçmemek şartıyla tedavi, istirahat veya hava değişimine tabi tutulabilir ve bunların da ilişikleri kesilmez. 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilenler hariç olmak üzere, sıhhi arızası devam edenler ve kendisinden istifade edilemeyeceği anlaşılanlar hakkında 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümleri uygulanır.'' hükmüne yer verilmiştir.
20/09/2005 tarih ve 25942 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin "Tedavi" başlıklı 17. maddesinin birinci fıkrasında, "Uzman erbaşlar ve bunların bakmakla yükümlü olduğu aile fertlerinin tüm sağlık işlemleri hakkında, 4/1/1961 tarihli ve 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu hükümleri uygulanır. Ancak, uzman erbaşların hava değişimi ve istirahat süresinin toplamı, tedavi süresi hariç olmak üzere istirahat ve hava değişiminin başladığı tarihten geriye doğru son bir yıl içerisinde üç ayı geçemez. Sürenin hesaplanmasına en son alınan hava değişimi ve istirahat süresi dahil edilir. Hava değişimi ve istirahat süresi üç ayı geçenlerin, Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Bunlardan barışta ve savaşta görev esnasında veya görev dışında görevlerinden dolayı bir saldırıya veya kazaya uğrayan veya bir meslek hastalığına yakalananlar hakkında kesin işlem kararlı sağlık kurulu raporu onaylanıncaya kadar ilişikleri kesilmez, izinli sayılırlar. Ayrıca, kanser, tüberküloz, kronik böbrek yetmezliği ile ruh ve sinir hastalıkları gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığa yakalananlar, sağlık kurulları raporlarında gösterilecek lüzum üzerine, toplam olarak ve fiilen üç yılı geçmemek şartıyla tedavi, istirahat veya hava değişimine tabi tutulabilir ve bunların da ilişikleri kesilmez. Sıhhî arızası devam edenler ve kendisinden istifade edilemeyeceği anlaşılanlar hakkında, 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu ile 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükümleri uygulanır....'' düzenlemesine yer verilmiş olup; Jandarma Genel Komutanlığı Uzman Erbaş Yönergesi'nin 6. Bölüm 6. Kısım (b) bendinde de, 3269 sayılı Kanun'un 10. maddesine uygun düzenlemeler yer almaktadır.


HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda açık metinlerine yer verilen mevzuat hükümleri bir bütün halinde değerlendirildiğinde; uzman erbaşların hava değişimi ve istirahat süresinin toplamının, tedavi süresi hariç olmak üzere istirahat ve hava değişiminin başladığı tarihten geriye doğru son bir yıl içerisinde üç ayı geçemeyeceği kurala bağlanmış olmakla birlikte, Kanun hükmünden de açıkça anlaşılacağı üzere tedavi amacıyla verilecek olan hava değişimi ve istirahat sürelerinin üç aylık süreninin hesabına dahil edilmeyeceği, aksi yöndeki bir kabulün, meslekleri gereği her an yaralanma, hastalanma riski altında görev yapan uzman erbaşları, tedavi amacıyla verilen raporlar neticesinde sözleşmelerinin feshedilmesi durumuyla karşı karşıya bırakacağı açıktır.
Bakılan uyuşmazlıkta, davacının, Kırıkkale Yüksek İhtisas Hastanesinden "peptik ülser" tanısıyla 14/09/2018 tarihinden itibaren 10 gün istirahat raporu, yine aynı Hastaneden "peptik ülser" tanısıyla 24/09/2018 tarihinden itibaren 10 gün istirahat raporu aldığının görüldüğü, davacının, 01/11/2018 günü gecesinde karıştığı araç içi trafik kazası sonrasında S.B.Ü. Van Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevk edildiği, anılan Hastanenin 2. ve 1. basamak yoğun bakım ünitelerinde yattığı, tedavisi için 02/11/2018 tarihinde ortopedi servisine nakledilerek "Tıbıa üst kırığı, femur şaft kırığı" tanısıyla ameliyat olduğu, anılan Üniversite Hastanesince davacıya verilen 26/11/2018 tarihinden itibaren 60 gün istirahatinin uygun olduğuna dair raporda, "hastanın yattığı günlerin istirahatten sayılması gerektiği ve uzun süreli tedavinin gerektiği" hususlarının belirtildiği, bununla birlikte, davacıya, Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesince "Femur kırığı" tanısıyla 25/01/2019 tarihinden itibaren başlamak üzere 30 gün istirahat raporunun düzenlendiği, söz konusu durum bildirir sağlık kurulu raporunda da, "hastalığın uzun süreli tedavi gerektirdiği" hususunun belirtildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacının ilgili dönemde geçirdiği trafik kazası neticesinde geçirdiği ameliyat nedeniyle almış olduğu toplam 90 günlük istirahat raporu süresinin, ameliyat sonrası tedavi süresinden sayılması gerektiği açık olup, 3269 sayılı Kanun'un 10. maddesi ile yukarıda anılan Yönetmeliğin 17. maddesinde belirtilen üç aylık sürenin hesaplanmasına dahil edilemeyeceği sonucuna ulaşıldığından, en son alınan hava değişimi ve istirahat süresi de dahil olmak üzere, geriye doğru bir yıllık sürede üç aydan fazla istirahat/hava değişimi aldığından bahisle sözleşmesinin feshi yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddine dair İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2\. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak 25/06/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.