Danıştay danistay 2022/3750 E. 2025/2527 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/3750
Karar No : 2025/2527

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara Kara Kuvvetleri Lojistik Komutanlığında yüzbaşı rütbesiyle sözleşmeli subay olarak görev yapan davacının, sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; sözleşme süresi biten davacı hakkında yapılan değerlendirmede ; " ... hakkında 1 menfi kanaat ve 2 cezasının olduğu; ayrıca, adli kayıt bulunduğu" belirtilerek sözleşmesinin, idarenin takdir hakkı çerçevesinde davalı idarece yenilenmediğinin görüldüğü, UYAP kayıtlarında yapılan araştırmada ise davacı hakkında halen FETÖ/PDY terör örgütü üyeliği suçlamasıyla açılan davanın... Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında halen derdest olduğu, bir kamu görevine açıktan veya yeniden atama yapmak konusunda idarelerin takdir yetkisinin bulunduğu ve bu konuda yargı kararı ile zorlanamayacağı, idari işlem niteliğinde yargı kararı verilemeyeceği; ancak, bu takdir yetkisinin de mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu, sözleşmesi biten davacının FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçundan sanık olması hususu da dikkate alınarak hizmetinde beklenen faydanın sağlanamayacağı sonucuna varıldığından sözleşmesinin yenilenmemesi işleminde hukuka aykırık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Hakkındaki ceza yargılaması bekletici mesele yapılmaksızın karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu, tesis edilen işlemin başarılı safahati ile uyumlu olmadığı, takdir yetkisinin hukuka uygun ve ölçülü kullanılmadığı, kamu yararıyla bağdaşmayacak şekilde idari işlemin amaç unsuruna aykırı işlem tesis edildiği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesinin kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY :
Ankara Kara Kuvvetleri Lojistik Komutanlığında yüzbaşı rütbesiyle sözleşmeli subay olarak görev yapan davacının, disiplin cezalarının bulunduğu, amir kanaatinin menfi olduğu ve hakkında adli kayıt bulunduğundan bahisle, sözleşmesinin yenilenmemesi üzerine temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
4678 sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanun'un "Sözleşme Süreleri" başlıklı 6. maddesinde; "Sözleşmeli subay adayları ön sözleşme yapılarak askerî eğitime alınırlar. Bu eğitimi başarı ile tamamlayanlardan yönetmelikte belirtilen şartları taşıyanlarla sözleşme yapılır ve bu kişiler teğmen rütbesine nasbedilirler. Sözleşme süreleri üç yıldan az ve dokuz yıldan fazla olmamak şartıyla, hizmet gerekleri ve yetiştirme maliyetlerine bağlı olarak kuvvet, sınıf ve branşlara göre yönetmelikte belirlenir. Yönetmelikte belirlenen şartları taşıyanların talepleri halinde sözleşmeleri yenilenebilir. Ancak sözleşmeli subaylardan rütbe yaş haddini dolduranlar hakkında 08/06/1949 tarihli ve 5434 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.
Sözleşme süreleri; terörle mücadele sırasında veya bu görevlerden dolayı alıkonulma ya da kaybolma hâli ve seferberlik, savaş veya silahlı çatışmayı gerektirecek hal ile savaş hallerinde Kuvvet Komutanları, Jandarma Genel Komutanı ve Sahil Güvenlik Komutanının göstereceği lüzum üzerine, durumun devamı müddetince ilgisine göre Milli Savunma Bakanlığı veya İçişleri Bakanlığının onayı ile talebe bakılmaksızın uzatılabilir.
Sözleşme işlemleri, Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca yapılır." hükmü öngörülmüş; 25. maddesinde ise, sözleşmenin feshedilmesi, sözleşmenin uzatılmasında uygulanacak esaslar ve diğer hususların Yönetmelikle düzenleneceği belirtilmiştir.
27/04/2002 tarih ve 24738 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sözleşmeli Subay ve Astsubay Yönetmeliği'nin 14. maddesinde, "Sözleşmenin yenilenmesi ve uzatılması aşağıda belirtilen esas ve usullere göre yapılır. a) Sözleşmeli subay ve astsubaylardan, sözleşmesini yenilemek isteyenler sözleşme süresinin sona erme tarihinden 6 ay önceden başlamak suretiyle dilekçe ile ilk amirine müracaat eder. Bu dilekçeler, EK-C'de belirtilen nitelik belgesi ile beraber silsileler yolu ile Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına gönderilir. Sözleşmesi yenilenecek personel; Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesinde kurulacak komisyonlar tarafından personelin nitelik belgesi, sicili, takdir/ceza durumu, amir kanaatleri, almış olduğu eğitimler gibi hususlar çerçevesinde mesleki safahatları dikkate alınarak ilgili komutanlık personel ihtiyaçları doğrultusunda belirlenir. Değerlendirme komisyonunun kimlerden oluşacağı, görev, yetki ve sorumlulukları Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca çıkarılacak yönergeler ile tespit edilir. Sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi konusundaki nihai karar Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından verilir. Uygun görülenlerin sözleşmesinin yenileneceği, sözleşmenin bitiminden önce bildirilir. Sözleşme, ilgili sözleşmeli subay veya astsubayın talebinin İdarece kabul edildiğinin bildirilmesi ile yenilenir..." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
4678 sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanun kapsamında istihdam edilen personelin sözleşmesini yenileyip yenilememe konusunda idarenin takdir yetkisi bulunmakta ise de, bu takdir yetkisi mutlak ve sınırsız olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu, takdire dayanan işlemlerin de sebep ve maksat yönünden yargı denetimine tabi bulunduğu hususları idare hukukunun bilinen ilkelerindendir.
Uyuşmazlık konusu olayda, 4678 sayılı Kanun kapsamında sözleşmeli subay olarak görev yapan davacı ile davalı idare arasında imzalanan ve 2020 yılında sona erecek hizmet sözleşmesinin, davacı hakkında adli kayıt bulunduğu ve 27/11/2008 tarihinde nöbet talimatına aykırı hareket etme, 19/01/2010 tarihinde emri lakayt karşılama ve gereğini yapmama disiplin suçlarını işlediğinden bahisle menfii kanaat bulunduğu bilgisine istinaden davalı idare tarafından yenilenmemesine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bakılan uyuşmazlıkta, UYAP sistemi üzerinden yapılan incelemede; davacı hakkında Anayasal Düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme ve silahlı terör örgütüne üye olma suçlarından yapılan yargılama sonucunda, ...Ağır Ceza Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla, davacının her iki suçtan ayrı ayrı beraatine karar verildiği, anılan karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi...Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, kararın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı dosyasında temyiz aşmasında derdest olduğu ve henüz kesinleşmediği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacının sözleşmesinin yenilenmemesinin sebebi olarak ileri sürülen FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma, Anayasal Düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçları hakkında devam eden yargılama sonunda verilecek kararlar da değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2\. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak 15/05/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.