Danıştay danistay 2022/2583 E. 2025/2021 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/2583
Karar No : 2025/2021

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Hakkari ili, Yüksekova ilçesi, ... Piyade ... Komutanlığında uzman çavuş olarak görev yapan davacının, Uzman Erbaş Yönergesi'nin 5. bölüm birinci maddesinin (i) fıkrasının (2) numaralı bendi uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının tahakkuk tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, davacının atama emrini ... tarihinde tebliğ alarak ayrılış yaptığı, 05/09/2019 tarihinden 24/10/2019 tarihine kadar raporlu olduğu, bu süreçte boşanma davasında karar verildiği, boşanmanın insan hayatı için özel bir öneme sahip olduğu ve ortak evlilikten doğan çocuklarının bulunduğu da gözetildiğinde, boşanma süreci davacıyı olumsuz şekilde etkilemiş olabileceğinden, tespit edilen tüm bu olgular nedeniyle davacının yeni görev yerine yasal süre içerisinde başlamamasının makul gerekçelere dayandığı, geçerli bir mazereti olmaksızın birliğine katılmadığından bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal hakların, hak ediş tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; mahkeme kararının gerekçesinde, davacının atama emrini 31/07/2019 tarihinde tebliğ alarak ayrılış yaptığı, 05/09/2019 tarihinden 24/10/2019 tarihine kadar raporlu olduğu, bu süreçte boşanma davasında karar verildiği, boşanmanın insan hayatı için özel bir öneme sahip olduğu ve ortak evlilikten doğan çocuklarının bulunduğu da gözetildiğinde, boşanma süreci davacıyı olumsuz şekilde etkilemiş olabileceğinden, tespit edilen tüm bu olgular nedeniyle davacının yeni görev yerine yasal süre içerisinde başlamamasının makul gerekçelere dayandığı kanaatine varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmişse de; davacının boşanmış olmasının göreve gelmemesi için geçerli bir mazeret sayılamayacağı, ancak dosyadaki bilgi ve belgelere göre davacının yeni atandığı birliğin konuşlandığı yer hakkında bir karmaşa söz konusu olduğu, davacının yeni atanacağı yerde göreve başlama konusunda yetkili komutanı ile görüşme yaptığı ve komutanın kendisine nerede göreve başlayacağı hususunda bilgi vermesini beklediği, dolayısıyla davacının yeni atandığı birliğe 15 gün içinde başlamamasının geçerli bir mazereti olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının göreve yasal süre içerisinde başlamaması halinde sözleşmesinin feshedilmesi gerektiği, bu konuda idarenin bağlı yetki içinde işlem yapmak zorunda olduğu, davacının yasal süre içerisinde yeni birliğine katılmadığının tutanak ile tespit edildiği ve hukuka uygun işlem tesis edildiği, harçtan muaf olan idareleri aleyhine yargılama giderlerine hükmedilemeyeceği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemin kendisine tebliğ edilmediği, uzun süredir terörle mücadelede görev aldığı, evliliğinde boşanma sürecine girdiği için çocuklarının bakımı ile ilgilenmek zorunda kaldığı, özel durumunun mazeret kabul edilmesi gerektiği, E. S. isimli komutanın yanıltması neticesinde yeni görev yerinde başlayamadığı, savunması alınmadan işlem yapıldığı belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Hakkari ili, ... ilçesi ... Piyade ... Komutanlığında uzman çavuş olarak görev yapmakta iken, Tekirdağ ili, Saray ilçesi ... Komando Tugay Komutanlığına naklen atanan davacının, ... tarihinde eski görev yerinden ilişiği kesilmiş, ilişiğinin kesilmesini müteakip 15 günlük yasal süre içerisinde ... tarihinde yeni görev yerinde göreve başlamadığından, Uzman Erbaş Yönergesi'nin 5. bölümünün 1. maddesinin (i) fıkrasının ikinci bendi uyarınca sözleşmesi feshedilmiştir.
Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle, 19. maddesinde, ''Personelde aranacak nitelikler, müracaat şekli ve zamanı, müracaatın kabul edilmesi, sözleşmenin yapılması ve feshedilmesi sebepleri, verilecek sicilin şekil ve usulleri görevde başarısız olma ve kendilerinden istifade edilememe halleri ve bunlara yapılacak işlem şekli, sözleşmenin uzatılmasında uygulanacak esaslar, uzman onbaşıların uzman çavuş olabilmeleri için gerekli şartlar, astsubay sınıfına geçirilecekler için uygulanacak esaslar, astlık üstlük münasebetleri ile bu hususlardaki işlem şekli ve ilgili diğer hususlar kanunun yürürlüğe girmesini takip eden 6 ay içerisinde Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığınca müştereken çıkarılacak bir yönetmelikte gösterilir.'' hükmü yer almaktadır.
Anılan Kanun'un 19. maddesi dayanak alınarak çıkarılan 20/09/2005 tarih ve 25942 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin 22. maddesinin ikinci fıkrasında ise; "Uzman erbaşlar ilk atamalarında, atama emrinde belirtilen tarihte birliğine katılırlar. Müteakip atamalarda ise, garnizon dışına yapılan atamalarda personel ilişik kesme tarihinden itibaren en geç on beş gün içerisinde yeni birliğine katılır. Bu süre içerisinde geçerli bir mazereti olmaksızın birliğine katılmayan uzman erbaşın, kendisinden faydalanılamayacağı anlaşıldığından, bu personelin sözleşmeye yetkili eski birliği tarafından, Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişiği kesilir. Uzman erbaşların garnizon dışındaki yeni birliğine katılması için öngörülen bu süre, yıllık izin süresinden düşülmez. Aynı garnizon içinde yapılan atamalarda ise personel, müteakip mesai günü başlangıcında yeni birliğine katılır."
Uzman Erbaş Yönergesinin 5. bölümünün 1. maddesinin (i) fıkrasının ikinci bendinde ise, atama yeri belediye hudutları dışında veya başka bir garnizonda olan personelin ilişik kesme tarihinden itibaren en geç 15 gün içerisinde yeni birliğine katılacağı, bu süre içerisinde geçerli bir mazereti olmaksızın birliğine katılmayan uzman erbaşın, kendisinden faydalanılamayacağı anlaşılacağından sözleşmeye yetkili eski birliği tarafından Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişiğinin kesileceği düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre; atama yeri belediye hudutları dışında veya başka bir garnizonda olan personelin ilişik kesme tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde yeni birliğine katılacağı düzenlenmiş olup, geçerli bir mazereti olmaksızın birliğine katılmayan uzman erbaşın sözleşmesinin feshedileceği, geçerli mazeret olarak ancak sağlık durumu, tutukluluk hali gibi, zorunlu olarak göreve başlamayı imkansız kılan nedenlerin kabul edilebileceği açıktır.
Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacının, Hakkari ili, Yüksekova ilçesi, ... Piyade ... Komutanlığında uzman çavuş olarak görev yapmakta iken, Tekirdağ ili, Saray ilçesi, ... Komando ... Komutanlığına naklen atandığı, ... tarihinde atama emrini tebliğ almasına karşın, kabul edilebilir nedenler ileri sürmeksizin, 15 gün içinde, en geç ... tarihinde görevine başlamadığı görülmektedir.
Bu durumda; davacının naklen atama emrini tebliğ almasına rağmen, mevzuat hükümleri uyarınca zorlayıcı herhangi bir sebep olmaksızın, Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin 22. maddesinin ikinci fıkrası ile Uzman Erbaş Yönergesi'nin 5. bölümünün 1. maddesinin (i) fıkrasının ikinci bendinde belirtilen süre içinde atandığı yerde göreve başlamadığı, bu nedenle sözleşmesinin feshedildiği görüldüğünden, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal hakların hak ediş tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2\. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal hakların hak ediş tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:.., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 17/04/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.