Danıştay danistay 2022/171 E. 2025/2494 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/171
Karar No : 2025/2494

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) :...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: TCG Sarucabey Komutanlığında uzman erbaş olarak görev yapan davacının, hizmete engel davranışlarda bulunmak fiilini işlediğinden bahisle, 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun 20. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının 7 bidon (yaklaşık 35 lt.) motorini 26/05/2019 tarihinde, gemiden izinsiz olarak çıkardığı hususunun, aynı tarihte tutanak ile tespit edilip, yapılan soruşturmada davacının savunması ile de kabul edilmesi karşısında, anılan eylem nedeniyle tesis edilen, Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; disiplin cezasıyla cezalandırılması için hakkında soruşturma açılan ve Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma cezası ile cezalandırılması teklif edilen kamu görevlisine savunmasını yapmak üzere en az üç iş günlük süre tanınması gerekirken, ... tarih ve ... sayılı savunma istem yazısı ile davacının iki iş günü içinde savunmasını vermesinin istenildiği, böylece davacının Anayasa ve yasalarla güvence altına alınan savunma hakkı kısıtlanarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı; öte yandan, davalı idare tarafından davacının usulüne uygun olarak yeniden savunması alınmak suretiyle yeniden bir işlem tesis edebileceği hususunun da açık olduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarına zarar verecek tutum ve davranışlarda bulunan ve bunu kendi beyanı ile doğrulayan davacıya Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, davalı idare aleyhine harç içerecek şekilde yargılama giderine hükmedilemeyeceği, temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Atıkların maddi değerinin olmadığı, dava konusu işlemin ölçülü olmadığı, Kanun'un öngördüğü savunma süresi verilmeksizin ilerleyen sürecin kabulünün mümkün olmadığı belirtilerek, temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
TCG Sarucabey Komutanlığında uzman erbaş olarak görev yapan davacının, T.S. isimli başka bir uzman çavuşla birlikte, 26/05/2019 tarihinde gemiye ait olan motorini izinsiz olarak gemi dışına çıkardıklarının tespit edilmesi üzerine, aynı gün durum tutanakla kayıt altına alınarak soruşturma başlatılmış, ... tarih ve ... sayılı savunma istem yazısı ile 2 gün içerisinde savunması istenilerek aynı gün içinde davacının savunmasını yapması sonrasında, isnat edilen fiilinin 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun 20. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ile Türk Silahlı Kuvvetleri Yüksek Disiplin Kurulları Yönetmeliği'nin 9. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca hizmete engel davranışlarda bulunmak disiplinsizliği kapsamında olduğu ve Silahlı kuvvetlerden ayırma cezasıyla cezalandırılması gerektiği kanaatiyle disiplin amiri tarafından Yüksek Disiplin Kuruluna sevk edilmiş, Yüksek Disiplin Kurulunda davacının durumunun görüşüleceği toplantı tarihi ve yeri davacıya bildirilmiş ve talebi üzerine Yüksek Disiplin Kurulunda da sözlü savunmasını yapan davacının, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarihli ve ... işlemi ile Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmesi üzerine, temyizen incelenen dava açılmıştır.
Öte yandan; davacının aynı fiili nedeniyle "Askeri Ceza Kanununa muhalefet" suçundan yargılandığı davada, ...Asliye Ceza Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla 5 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, anılan kararın 08/07/2021 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

İLGİLİ MEVZUAT:
6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası" başlıklı 13. maddesinin altıncı fıkrasında; "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasının verilmesine ilişkin sürecin; disiplin amirlerinin teklifi ile başlatılması hâlinde süreci başlatan disiplin amiri tarafından, diğer durumlarda ise yetkili komutanlıklar vasıtası ile yüksek disiplin kurulları tarafından hakkında karar verilecek personelin savunması alınır. Yazılı savunma haricinde, yüksek disiplin kurulu tarafından gerek görülmesi veya personelin talepte bulunması hâlinde personel sözlü olarak da ifade vermeye çağrılabilir. Firar ve izin tecavüzü gibi ilgilinin bulunamaması nedeniyle savunma almayı imkânsız hâle getiren zorunlu hâller gereğince verilecek Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasında savunma alınmaz." hükmüne, "Savunma hakkı" başlıklı, 40. maddesininin birinci fıkrasında; "Bu Kanunun 13 üncü maddesinin altıncı fıkrasında düzenlenen istisna haricinde disiplin amirleri veya disiplin kurulları tarafından savunma alınmadan disiplin cezası verilemez." hükmüne, ikinci fıkrasında ise; "(Değişik: 22/1/2015-6586/105 md.) İsnat olunan hususlar ile savunma için verilen süre açıkça ve yazılı olarak ilgiliye bildirilir. Yüksek disiplin kurulunun görevine giren disiplinsizliklerde verilecek savunma süresi üç iş gününden, diğer disiplinsizliklerde ise iki iş gününden az ve her hâlde beş iş gününden fazla olamaz. Savunması istenen kişinin talebi hâlinde ilave savunma süresi verilebilir. Ancak, ilk verilen savunma süresi ile ilave verilen savunma süresinin toplamı beş iş gününü geçemez. Verilen süre içinde savunmasını yapmayan personel savunma hakkından vazgeçmiş sayılır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; 26/05/2019 tarihli tutanak ile tespit edilen eylem nedeniyle, ... tarih ve ... sayılı savunma istem yazısı ile davacıya iki gün içerisinde savunmasını verebileceğinin bildirildiği, bu yazıda kendisine en az iki gün en fazla beş iş gününü aşmayacak şekilde ek savunma süresinin verilebileceğinin de belirtildiği, bu savunma istem yazısının tebliğ edildiği 27/05/2019 tarihinde davacı tarafından savunmasının verildiği, ayrıca 19/11/2019 tarihli dilekçeyle 11/12/2019 tarihinde toplanacak olan Yüksek Disiplin Kurulunda sözlü savunma talebinde bulunması üzerine, Yüksek Disiplin Kurulunun 11/12/2019 tarihinde yapılan toplantısına katılarak sözlü savunmasını da yaptığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, her ne kadar davacıya, 27/05/5019 tarihli yazı ile 6413 sayılı Kanun'a aykırı olarak, Yüksek Disiplin Kurulunun görevine giren disiplinsizliklerde verilecek asgari savunma süresi olan üç iş gününden az savunma süresi verilmiş ise de; davacı tarafından, bu süre içinde aynı gün savunmanın verildiği, ayrıca aradan altı ay geçtikten sonra 19/11/2019 tarihli dilekçe ile sözlü savunma talebinde bulunması üzerine 11/12/2019 tarihinde toplanan Yüksek Disiplin Kurulu önünde sözlü savunma da yaptığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacının savunma hakkının kısıtlandığından bahsedilemeyeceği açıktır.
Bu durumda, uyuşmazlığın esası incelenmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken; İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun savunma hakkının kısıtlandığı gerekçesiyle kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2\. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak 15/05/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.