Danıştay danistay 2022/1581 E. 2025/3133 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/1581
Karar No : 2025/3133

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av....

KARŞI TARAF (DAVACI) :...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Batman İcra Müdürlüğünde icra müdür yardımcısı olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (5) numaralı alt bendinde öngörülen Devlet memurluğuna alınma şartını kaybettiğinden bahisle, aynı Kanun'un 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca Devlet memurluğunun sona erdirilmesine ilişkin Adalet Bakanlığı İcra İşleri Dairesi Başkanlığının 13/04/2019 tarihli işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; her ne kadar ... Ağır Ceza Mahkemesinin 30/10/2019 tarihli ek kararı ile, 24/10/2019 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan yasa değişikliği gereği kesinleşen istinaf kararına karşı temyiz yasa yoluna başvurma hakkı tanındığı ve dosyanın temyiz incelemesi için Yargıtaya gönderilecek olması sebebiyle infazının durdurulduğu görülmüş ise de, davacının ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile ''silahlı terör örgütüne üye olma'' suçundan 2 yıl 1 ay hapis cezası ile mahkumiyetine karar verildiği, söz konusu kararın 22/02/2019 tarihinde kesinleşmesiyle 13/04/2019 tarihli dava konusu işlemin tesis edildiği, bir başka ifadeyle işlem tarihi itibarıyla davacı hakkında verilen mahkumiyet hükmünün kesinleştiği, bunun sonucu olarak da ilgili hükümler çerçevesinde, davacının yürütmekte olduğu kamu görevini ifa etmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince; her ne kadar davacı hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan açılan dava sonucunda ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla verilen 2 yıl 1 ay hapis cezasının ... Bölge Adliye Mahkemesi ...Ceza Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği gerekçesiyle dava konusu işlem tesis edilmiş ise de; ...Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ek kararıyla 7188 sayılı Kanun hükümleri doğrultusunda hükmün infazının durdurulmasına ve dosyanın talep doğrultusunda Yargıtaya gönderilmek üzere ... Bölge Adliye Mahkemesi... Ceza Dairesine gönderilmesine karar verildiği; UYAP üzerinden yapılan sorgulama sonucunda da henüz temyiz isteminin görüşülmediği ve bu sebeple mahkumiyet kararının halihazırda kesinleşmediği; bu durumda, işlem tarihi itibarıyla davacının görevine son verilmesini gerektiren kesinleşmiş bir cezanın varlığından söz edilemeyeceğinden, davacının memuriyetine son verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının işlem tarihinde kasten işlenen bir suçtan 1 yıldan fazla mahkumiyeti bulunduğu ve buna ilişkin ceza mahkemesi kararının kesinleştiği, dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: İşlem tarihi itibarıyla görevine son verilmesini gerektiren kesinleşmiş bir cezasının bulunmadığı, kararın usul ve hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Batman İcra Müdürlüğünde icra müdür yardımcısı olarak görev yapan davacı, yargılandığı ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında verilen ... tarih ve K:... sayılı kararla, silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 2 yıl 1 ay hapis cezası ile cezalandırılmış; anılan kararın ... Bölge Adliye Mahkemesi ...Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla kesinleşmesi üzerine, 657 sayılı Kanun'un 48. maddesinin (A) bendinin (5) numaralı alt bendinde sayılan, kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl ve daha fazla süreyle hapis cezasına mahkum olmamak şartını kaybettiğinden bahisle, aynı Kanun'un 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca davacının görevine son verilmesine ilişkin 13/04/2019 tarihli işlem tesis edilmiş, bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
Öte yandan, dava konusu işlemin tesisinden sonra, 24/10/2019 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7188 sayılı Kanunun 29/3. ve 31. maddeleri ile getirilen hüküm uyarınca, ...Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ek kararıyla hükmün infazının durdurulmasına ve dosyanın talep doğrultusunda Yargıtaya gönderilmesine karar verilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Devlet memurluğuna alınacaklarda aranacak genel ve özel şartların düzenlendiği 48. maddesinin birinci fıkrasının "Genel şartları" belirleyen (A) bendinin (5) numaralı alt bendinde, " Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak." kuralına yer verilmiştir.
657 sayılı Kanun'un 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise, "Memurluğa alınma şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan her hangi birini kaybetmesi", Devlet memurluğunu sona erdiren haller arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bakılan davanın konusunu oluşturan memuriyete son verme işleminin dayanağının ...Ağır Ceza Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı mahkumiyet kararı olması nedeniyle, söz konusu kararın hukuki varlığını ve geçerliliğini sürdürüp sürdürmediğinin açıklığa kavuşturulması önem arzetmektedir.
Davacının memuriyetine son verilmesine ilişkin işlemin hukuka uygunluğunun denetlendiği yargılama sürecinde ortaya çıkan ve uyuşmazlığın esasına etki edebilecek nitelikte bulunan durumların re'sen göz önüne alınacağı tartışmasızdır.
Uyuşmazlık bu açıdan değerlendirildiğinde; davacının...Ağır Ceza Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla 2 yıl 1 ay hapis cezası ile cezalandırıldığı ve kararın ... Bölge Adliye Mahkemesi ...Ceza Dairesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği; ancak 24/10/2019 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7188 sayılı Kanunun 29/3. ve 31. maddeleri ile getirilen hüküm uyarınca ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ek kararıyla hükmün infazının durdurulmasına karar verildiği ve dosyanın talep doğrultusunda Yargıtaya gönderildiği, Yargıtay ...Ceza Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla mahkumiyet hükmünün onanarak kesinleştiği görülmektedir.
Davacının 657 sayılı Kanun'un 98. maddesinin (b) bendi uyarınca memuriyetine son verilmesine ilişkin işlemin sebep unsurunu 48. maddede sayılan ve memuriyete engel kabul edilen bir suçtan mahkumiyet ve bu mahkumiyete ilişkin kesinleşmiş bir mahkeme kararı oluşturmaktadır.
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla, yukarıda bahsedilen ek kararın verilmemiş olduğu açık ise de; izleyen yargılama sürecinde davacının mahkumiyetine ilişkin ceza mahkemesi kararının Yargıtay incelemesi neticesinde onanması suretiyle hukuki durumun değişmediği ve dava konusu işlemin hukuki dayanağının ortadan kalkmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda; davacının memuriyetine engel olacak nitelikte bir suçtan mahkum olduğu açık olduğundan, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, işlemin iptali yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2\. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, işlemin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 16/06/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.