Danıştay danistay 2022/1419 E. 2025/2036 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/1419
Karar No : 2025/2036

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Hava Kuvvetleri Komutanlığı ... Hava Ulaştırma Ana Üs Komutanlığında ... olarak görev yapan davacının, 2019 yılı Subay ve Astsubay Sözleşme Yenileme İşlemleri kapsamında sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin işlemin iptali ile statü dışında geçirdiği sürede yoksun kaldığı aylıklarının hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlığın süresi dolmuş bir sözleşmenin yenilenmesine ilişkin olduğu, davacının görevinin önem ve hassasiyeti ile bu hallerde idarenin takdir yetkisinin daha geniş olacağı göz önüne alındığında, davacı hakkında elde edilen bilgiler ile FETÖ/PDY silahlı terör örgütünün Türk Silahlı Kuvvetlerindeki yapılanması hususları dikkate alınarak yapılan değerlendirmeler sonucunda, sözleşmesinin yenilenmemesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; dava konusu işlemin sadece davacıya ilişkin olarak 2011 yılında açılmış olan Bank Asya hesabı bulunduğu, hesap hareketinin olmadığı, erkek kardeşi A.Ü.'nün 2015-2016 yılları arasında FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne müzahir kurumda öğretmen olarak çalıştığı istihbari bilgisine istinaden tesis edildiği, mesleki yeterliliği bakımından bir değerlendirmenin yapılmadığının anlaşılması ve davacının görevinde başarısız olduğuna veya görevde kalmasında sakınca bulunduğuna yönelik, sözleşmesinin yenilenmemesine gerekçe olabilecek somut bilgi ve belgelerin davalı idarece dosyaya sunulamaması karşısında dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, statü dışında geçirdiği sürede ödenmemiş aylıklarının hak ediş tarihlerinden hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının FETÖ/PDY'nin Hava Kuvvetleri Komutanlığı personel temin sisteminde etkin olduğu 2015 yılında sözleşmeli olarak alındığı, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen ... sayılı soruşturma kapsamında 11 Ocak 2022 tarihinde hakkında gözaltı kararı verildiği, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı soruşturma dosyasında H.B. isimli kişinin davacı hakkında kod adı kullandığı ve örgüte müzahir evlere gittiği ve kaldığı yönünde beyanlarda bulunduğu, kendi adına 2011 yılında açılmış Bank Asya hesabı bulunduğu ve erkek kardeşinin FETÖ/PDY terör örgütüne müzahir kurumda öğretmen olarak çalıştığı hususları bir bütün olarak değerlendirildiğinde, yetkili komisyon tarafından davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemin kamu yararı ve hizmet gerekleri ile hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Hava Kuvvetleri Komutanlığı ... Hava Ulaştırma Ana Üs Komutanlığında ... olarak görev yapan davacının, 2019 yılı Subay ve Astsubay Sözleşme Yenileme İşlemleri kapsamında hakkında elde edilen istihbari bilgi notunda yazılı hususlar değerlendirilerek FETÖ/PDY silahlı terör örgütü ile irtibat ve iltisaklı olduğundan bahisle sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin işlemin tesisi üzerine, temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
4678 sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanun'un "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, ''Bu Kanunun amacı; Türk Silâhlı Kuvvetlerinde ihtiyaç duyulan sınıflarda istihdam edilmek üzere sözleşmeli olarak alınacak subay ve astsubayların teminini, yetiştirilmelerini, sınıflandırılmalarını, hizmet şartlarını, yükselmelerini, atama ve yer değiştirmelerini, görev ve yükümlülüklerini, özlük ve sosyal haklarını, muvazzaf subaylık veya muvazzaf astsubaylık statüsüne geçmelerini, ayırma ve ayrılma esaslarını düzenlemektir.''; "Sözleşme süreleri" başlıklı 6. maddesinde; "Sözleşmeli subay adayları ön sözleşme yapılarak askerî eğitime alınırlar. Bu eğitimi başarı ile tamamlayanlardan yönetmelikte belirtilen şartları taşıyanlarla sözleşme yapılır ve bu kişiler teğmen rütbesine nasbedilirler. Sözleşme süreleri üç yıldan az ve dokuz yıldan fazla olmamak şartıyla, hizmet gerekleri ve yetiştirme maliyetlerine bağlı olarak kuvvet, sınıf ve branşlara göre yönetmelikte belirlenir. Yönetmelikte belirlenen şartları taşıyanların talepleri halinde sözleşmeleri yenilenebilir. Ancak sözleşmeli subaylardan rütbe yaş haddini dolduranlar hakkında 8.6.1949 tarihli ve 5434 sayılı Kanun hükümleri uygulanır. Sözleşme süreleri; terörle mücadele sırasında veya bu görevlerden dolayı alıkonulma ya da kaybolma hâli ve sıkıyönetim, seferberlik, savaş veya silahlı çatışmayı gerektirecek hal ile savaş hallerinde Kuvvet Komutanları, Jandarma Genel Komutanı ve Sahil Güvenlik Komutanının göstereceği lüzum üzerine, durumun devamı müddetince ilgisine göre Milli Savunma Bakanlığı veya İçişleri Bakanlığının onayı ile talebe bakılmaksızın uzatılabilir. Sözleşme işlemleri, Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca yapılır.", "Rütbe bekleme süreleri ve sözleşmenin yenilenmemesi" başlıklı 12. maddesinde, ''Sözleşmeli subay ve astsubayların rütbe bekleme süreleri hakkında, 27.7.1967 tarihli ve 926 sayılı Kanunda muvazzaf subay ve astsubaylar için belirlenen süreler uygulanır. Sözleşmeli subaylardan üst rütbede kadro açığı bulunmadığı için terfi edemeyenler, terfi şartlarını haiz olmak kaydıyla sözleşme müddeti sonuna kadar derece ilerlemesi yaparlar. Her sözleşme süresinin sona erme tarihinden en az üç ay önce taraflar sözleşmeyi yenileyeceklerine dair yazılı bildirimde bulunmadıkları takdirde, sözleşme kendiliğinden sona erer. Sözleşmeli subay veya astsubaylar, sözleşme süreleri sona ermeden sözleşmelerini tek taraflı olarak fesh edemezler.'' hükümleri öngörülmüştür.
27/04/2002 tarih ve 24738 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sözleşmeli Subay ve Astsubay Yönetmeliği'nin 12. maddesinde, ''Sözleşme süreleri en az üç yıl olarak düzenlenir. Sözleşme sürelerinin azami sınırı dokuz yıldır. Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı sözleşme sürelerini azami ve asgari sözleşme sınırlarını aşmamak kaydıyla her sınıf ve branşa göre çıkaracakları yönergelerde ayrıca belirleyebilirler.''; "Sözleşmenin yenilenmesi ve uzatılması" başlıklı 14. maddesinde, "Sözleşmenin yenilenmesi ve uzatılması aşağıda belirtilen esas ve usullere göre yapılır. a) Sözleşmeli subay ve astsubaylardan, sözleşmesini yenilemek isteyenler sözleşme süresinin sona erme tarihinden 6 ay önceden başlamak suretiyle dilekçe ile ilk amirine müracaat eder. Bu dilekçeler, EK-C'de belirtilen nitelik belgesi ile beraber silsileler yolu ile Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına gönderilir. Sözleşmesi yenilenecek personel; Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesinde kurulacak komisyonlar tarafından personelin nitelik belgesi, sicili, takdir/ceza durumu, amir kanaatleri, almış olduğu eğitimler gibi hususlar çerçevesinde mesleki safahatları dikkate alınarak ilgili komutanlık personel ihtiyaçları doğrultusunda belirlenir. Değerlendirme komisyonunun kimlerden oluşacağı, görev, yetki ve sorumlulukları Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca çıkarılacak yönergeler ile tespit edilir. Sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi konusundaki nihai karar Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından verilir. Uygun görülenlerin sözleşmesinin yenileneceği, sözleşmenin bitiminden önce bildirilir. Sözleşme, ilgili sözleşmeli subay veya astsubayın talebinin İdarece kabul edildiğinin bildirilmesi ile yenilenir. b) Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı da sözleşmeyi yenilemek istediği taktirde bunu ilgili sözleşmeli subay veya astsubaya bildirirler. Sözleşme, ilgili sözleşmeli subay veya astsubayın İdarenin bu talebini kabul ettiğini bildirmesi ile yenilenir. ...d) Her sözleşme süresinin sona erme tarihinden en az 3 ay önce taraflar sözleşmeyi yenileyeceklerine dair yazılı bildirimde bulunmadıkları taktirde sözleşme kendiliğinden sona erer. ...'' düzenlemelerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; 28/10/2015 tarihinde teğmen rütbesine nasbı yapılarak, göreve başlayan davacının, sözleşmesinin sona ermesi nedeniyle Sözleşme Değerlendirme Komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda 2019 yılı için sözleşmenin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemin tesisi üzerine iptali istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Her ne kadar Bölge İdare Mahkemesinin temyize konu kararında, davacının görevinde başarısız olduğuna veya görevde kalmasında sakınca bulunduğuna yönelik, sözleşmesinin yenilenmemesine gerekçe olabilecek somut bilgi ve belgelerin davalı idarece dosyaya sunulamadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de, UYAP Sistemi üzerinde yapılan incelemede, hakkında "silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan yürütülen kamu davası sonucunda ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla etkin pişmanlık hükümlerinden yararlandırılan davacının 1 yıl 6 ay 22 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, kararın itiraz edilmeden 24/03/2023 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
Bu durumda, davacı hakkında yürütülen ceza yargılamasında verilen savunma, ifade ve tespitler de değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali ile statü dışında geçirdiği sürede yoksun kaldığı aylıklarının hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi yolunda, eksik araştırma ile verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2\. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü ile kararın kaldırılması, dava konusu işlemin iptali ile statü dışında geçirdiği sürede yoksun kaldığı aylıklarının hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 17/04/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.