Danıştay danistay 2021/7448 E. 2025/3297 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/7448
Karar No : 2025/3297

TEMYİZ EDEN TARAFLAR :
1- DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...

2- DAVALI : ... Bakanlığı - ANKARA
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin
... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca aleyhe olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Hava Kuvvetleri Komutanlığı ... Ana Jet Üs Komutanlığında ... olarak görev yapan davacının, silahlı kuvvetlerden ayırma cezasına ilişkin işlemin yargı kararıyla iptal edilmesi üzerine, ayırma cezasına ilişkin işlem sebebiyle uğranıldığı ileri sürülen zararlarına karşılık hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00-TL (ıslah sonrası 200.000,00-TL) maddi ve 30.000,00-TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; maddi tazminat istemi yönünden; davacının hukuka aykırılığı Mahkeme kararı uyarınca anlaşılan Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma cezası nedeniyle göreve başlatılmadığından, ilişiğinin kesildiği 04/03/2014 tarihinden, davanın açıldığı 12/12/2018 tarihine kadar iptal edilen işlem tesis edilmemiş olsa idi alması gereken maaş miktarının 212.733,942-TL olduğu, aynı dönemde ise SGK kaydında gözüken prime esas kazancının ise, 75.544,89-TL olduğu, iptal edilen işlemdeki hukuka aykırılığın, davalı idarenin maddi tazminat sorumluluğunu doğuracak nitelikte olduğu, meslekten ilişiğinin kesildiği dönemde SGK primine esas kazanç kapsamında yapılan tüm ödemelerin idarenin tazmin sorumluluğunu doğuran işlem nedeniyle sağlanan yarar niteliğinde bulunduğu, zira söz konusu işlem tesis edilmemiş olması halinde davacının SGK pirimine esas kazanç getirecek herhangi bir işte çalışmasına olanak bulunmadığından, davacının uğradığı zararın; 212.733,942-TL alması gereken maaş miktarından SGK pirimine esas kazanç olan 75.544,89-TL'nin mahsubu sonucunda geriye kalan 137.189,052-TL olduğu anlaşıldığından, tazminat miktarı artırımı sonrasında istenilen 200.000,00-TL maddi tazminat isteminin 137.189,052-TL'lik kısmının kabulü; geriye kalan 62.810,948-TL'nin ise, reddi gerektiği; manevi tazminat istemi yönünden; idarenin kusuru, zararın niteliği ve davacının Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayrı kaldığı süre de dikkate alındığında, duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa giderecek, idarenin kusurunun ağırlığını ortaya koyacak ve aynı zamanda sebepsiz zenginleşmeye de sebebiyet vermeyecek düzeyde bir manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği gözetilerek, 30.000,00-TL manevi tazminat isteminin 10.000,00-TL'sinin kabulüne, geriye kalan 20.000,00-TL'nin ise reddine, kabul edilen 10.000,00-TL manevi tazminatın davanın açıldığı 12/12/2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle maddi tazminat isteminin; 137.189,052-TL'lik kısmının kabulüne, geriye kalan 62.810,948-TL'lik kısım yönünden ise davanın reddine, kabul edilen 137.189,052-TL maddi tazminatın; 1.000,00-TL'sinin davanın açıldığı 12/12/2018 tarihinden, geriye kalan 136.189,052-TL'nin ise miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği 13/02/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine, manevi tazminat isteminin; 10.000,00-TL'sinin kabulüne, geriye kalan 20.000,00-TL'lik kısım yönünden ise davanın reddine, kabul edilen 10.000,00-TL manevi tazminatın davanın açıldığı 12/12/2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idarenin istinaf başvurusunun maddi tazminata ilişkin kısmının reddine, manevi tazminat yönünden, hukuka aykırılığı yargı kararı ile tespit edilen Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasına ilişkin işlemin ağır hizmet kusuruyla tesis edilmediği ve söz konusu işlem nedeniyle gerçekleşmiş bir manevi zarardan da söz edilemeyeceğinden, davacıya manevi tazminat verilmesini gerektirecek bir durum olmadığı sonucuna ulaşıldığından, kararın davacının manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne ilişkin kısmında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle Mahkeme kararının, davacının "maddi tazminat isteminin 137.189,052-TL'lik kısmının kabulüne yönelik kısmına yapılan istinaf başvurusunun reddine, manevi tazminat isteminin 10.000,00-TL kısmını kabulüne ilişkin kısmına yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, kararın bu kısmının kaldırılmasına, davacının manevi tazminat talebinin 10.000,00-TL'lık kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, hakkında tesis edilen hukuka aykırı işlem neticesinde gerek çevresi, gerekse aile hayatında yaşamış olduklarından dolayı tarif edilemez elem acılar ve ıstırap çektiği, tarif ve tamir edilmesi zor olan manevi zararlara uğradığı, 5 yıl süreyle görevinden ayrı kaldığı ve toplum içindeki saygınlığını kaybettiği, psikolojik olarak yıprandığı, sağlık güvencesinden mahrum olduğundan gerekli psikolojik veya psikiyatrik desteği alamadığı, aynı dönemde iş ve ev aramak zorunda kaldığı, manevi olarak zarara uğradığı çok açık olduğundan manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, dava konusu işlem nedeniyle ağır kusurun söz konusu olmadığından davacının manevi tazminat talebinin reddi gerektiği, aleyhlerine harca hükmedilmesinin de mevzuata aykırılık teşkil ettiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Öte yandan, 16/04/2025 tarih ve 32872 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Danıştay İçtihadı Birleştirme Kurulunun 24/10/2024 tarih ve E:2021/5, K:2024/2 sayılı kararında, idari işlem veya eylemlerden doğan zararın faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açılan tam yargı davalarında, miktar artırımında bulunulması halinde dava dilekçesinde talep edilen miktara hangi tarihten itibaren faize hükmedilecek ise, artırılan miktara da aynı tarihten itibaren faize hükmedilmesi gerektiği yönünde içtihadın birleştirilmesine karar verilmiştir.
Bu durumda; temyize konusu kararın "Maddi tazminat isteminin; 137.189,052-TL'lik kısmının kabulüne, geriye kalan 62.810,948-TL'lik kısım yönünden ise, davanın reddine, kabul edilen 137.189,052-TL maddi tazminatın; 1.000,00-TL'sinin davanın açıldığı 12/12/2018 tarihinden, geriye kalan 136.189,052-TL'nin ise miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği 13/02/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine ilişkin hüküm fıkrasının yukarıda anılan İçtihadı Birleştirme Kurulu Kararı uyarınca "...kabul edilen 137.189,052-TL maddi tazminatın; 1.000,00-TL'sinin davanın açıldığı 12/12/2018 tarihinden, geriye kalan 136.189,052-TL'nin ise miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği 13/02/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine" ilişkin kısmının; "...kabul edilen 137.189,052-TL maddi tazminatın; davanın açıldığı 12/12/2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Tarafların temyiz istemlerinin reddine,
2\. Maddi tazminat isteminin; 137.189,052-TL'lik kısmının kabulüne, geriye kalan 62.810,948-TL'lik kısım yönünden ise davanın reddine, kabul edilen 137.189,052-TL maddi tazminatın; 1.000,00-TL'sinin davanın açıldığı 12/12/2018 tarihinden, geriye kalan 136.189,052-TL'nin ise miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği 13/02/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine, manevi tazminat isteminin; 10.000,00-TL'sinin kabulüne, geriye kalan 20.000,00-TL'lik kısım yönünden ise davanın reddine, kabul edilen 10.000,00-TL manevi tazminatın davanın açıldığı 12/12/2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun maddi tazminat isteminin 137.189,052-TL'lik kısmının kabulüne yönelik kısmı yönünden reddi, manevi tazminat isteminin 10.000,00-TL kısmını kabulüne ilişkin kısmı yönünden kabulü, kararın bu kısmının kaldırılmasına ve davacının manevi tazminat talebinin 10.000,00-TL lık kısmı yönünden de davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3\. Temyiz giderlerinin istemde bulunan taraflar üzerinde bırakılmasına,
4\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 19/06/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.