Danıştay danistay 2021/6757 E. 2025/2521 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/6757
Karar No : 2025/2521

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Isparta Terörizmle Mücadele Eğitim ve Tatbikat Merkezi Komutanlığında sözleşmeli uzman erbaş olan davacı tarafından, kurs ve eğitimde başarısız olduğundan bahisle, ilişiğinin kesilmesine ilişkin Dağ Komando Okul Komutanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu, Uzman Erbaş Yönetmeliği ve KKY 51-3 (B) Kara Kuvvetleri Uzman Erbaş Yönergesi uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...
sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta; sınavlara geçerli mazereti nedeniyle katılmayan ve bu durumunu yetkili amirlerine onaylı belge ile bildiren kursiyer/öğrencilerin, mazeretlerinin bitimini takip eden 7 gün içinde engel sınavına alınacağının belirtildiği, dosyada yer alan istirahat raporları, sınav tarihleri ve blok derslerden alınan notlar incelendiğinde, davacının sağlık mazeretleri nedeniyle sınavlara katılamadığı ve bu nedenle de başarısız sayıldığı, dolayısıyla davacının mazeretinin geçerli olmadığına yönelik ihtilafın bulunmadığı, davacının katıldığı ... tarih ve ... sayılı Kurs Açılış Kararı'nda hangi derslere engel/bütünleme sınavı yapılıp yapılmayacağının belirlendiği, engel sınavı yapılacak olan dersler açısından ise engel sınavlarına geçerli mazereti olsa bile katılmayan kursiyerler için ayrıca bir sınav planlanmayacağının belirtildiği, dayanak alınan Yönergeye bakıldığında geçerli mazereti olan kursiyer/öğrencinin engel sınavına girmesine herhangi bir engel bulunmadığı gibi bu hususta engel sınavının hangi hallerde yapılmayacağı hususunda Kurula bu yönde yetki de verilmediği, Kurs Açılış Kararında geçerli mazeretleri olsa dahi bu sınavlara katılmayanlara engel sınavlarının yapılmayacağına yönelik düzenleme yapıldığı, yapılan düzenleme ile geçerli mazereti olan kursiyer/öğrencilerin engel sınavına girme haklarının kaldırılarak Yönerge hükmünün daraltıldığı, dolayısıyla alt hukuk normu olan Kurs Açılış Kararındaki bu düzenlemenin dayandığı üst hukuk normu olan Yönerge'ye aykırı yapıldığı, bu haliyle Kurs Açılış Kararındaki bu hükmün Yönerge ile verilen engel sınavı hakkını kısıtladığı sonucuna varılarak, davacının EDOK Y 187-1 (B) Sınıf Okulları Ölçme ve Değerlendirme Yönergesi gereği sağlık mazereti nedeniyle katılamadığı derslere mazeretlerinin geçerli görülmesi halinde engel sınavları yapılması gerekirken, Öğretim Kuruluna yetki veren Yönerge hükümlerine aykırı olarak Öğretim Kurulu Kararına istinaden katılmadığı derslerden aldığı zayıf notlar sonucunda 7 blok dersten başarısız sayılarak davacı hakkında tesis edilen Kurstan/TSK'dan ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının sözleşmesinin 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu, Uzman Erbaş Yönetmeliği ve KKY 51-3 (B) Kara Kuvvetleri Uzman Erbaş Yönergesi'nde yer alan hükümler gereğince "Kurs ve Eğitimde Başarısız Olma" nedeniyle 09/10/2019 tarihinde feshedildiği, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olduğu, dava konusu işlemin mevzuata uygun olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı, 25/06/2019 tarihinden itibaren Isparta Terörizmle Mücadele Eğitim ve Tatbikat Merkezi Komutanlığında sözleşmeli uzman erbaş olarak eğitim görmektedir. Eğitim gördüğü sırada, kurban bayramı tatili için gittiği memleketi Kilis'te 12/08/2019 tarihinde trafik kazası geçirmiştir. Kilis Devlet Hastanesince 12/08/2019 - 18/08/2019 tarihleri arası iş göremezlik raporu düzenlenmiştir. 19/08/2019 tarihinde birliğine katıldıktan sonra, hastaneye sevk edilmiştir. Isparta Süleyman Demirel Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesince düzenlenen sağlık raporuna göre, zigoma kırığı sebebiyle, 12/08/2019 - 25/09/2019 tarihleri arasında raporludur. Davacının süreklilik göstermeyen sağlık sorunu nedeniyle 7 dersten engel sınavına kalması; ancak, bu derslerden üçünde engel sınavlarına girmesi ve dördünde engel sınavlarına girmemesi nedeniyle, 7 blok dersten başarısız olduğundan bahisle kursla ilişiğinin kesilmesi ve sözleşmesinin feshedilmesine karar verilmesi üzerine, temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan "Başarı gösteremeyenler ve ceza alanlar" başlıklı 12. maddesinde, "Görevde başarısız olanlarla, atandıkları kadro görev yerleri ile ilgili olarak üç ay ve daha uzun süreli bir kurs veya eğitime gönderilenlerden kurs veya eğitimde başarısız olan veya kendilerinden istifade edilemeyeceği anlaşılan uzman erbaşların, barışta sözleşme sürelerine bakılmaksızın Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Bunlar, yedekte er kaynağına alınırlar. Görevde başarısız olma, intibak edememe ve kendilerinden istifade edilememe hâlleri ve bunlara yapılacak işlemler, çıkarılacak yönetmelikte düzenlenir." hükmüne yer verilmiştir.
Uzman Erbaş Kanunu'nun 19. maddesi uyarınca çıkarılan ve 20/09/2005 tarih ve 25942 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin "Görevde başarısız olma, kendilerinden istifade edilmeme halleri ve sözleşmenin feshedilmesi sebepleri" başlıklı 13. maddesinde, "Görevde başarısız olanlar ile kendisinden istifade edilemeyeceği (atış, spor, eğitim, operasyon ve istihdam edildikleri kadro görev yerlerinde ve davranışlarında askerlik mesleği değerlerini sergilemede, ikazlara rağmen istenen düzeye ulaşamayan ve aşırı derecede borçlananlardan bu durumu rapor, tutanak ve her türlü belge ile kanıtlananlar, mazeretsiz olarak bir sözleşme yılı içerisinde yedi gün ve daha uzun süre ile göreve gelmeyenler) anlaşılan, atandıkları kadro görev yerleri ile ilgili olarak üç ay ve daha uzun süreli bir kurs veya eğitime gönderilenlerden kurs veya eğitimde başarısız olan uzman erbaşların, barışta sözleşme sürelerine bakılmaksızın Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Bunlar yedekte er kaynağına alınır." düzenlemesi yer almaktadır.
21/06/2007 tarih ve 26559 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri Sınıf Okulları/Eğitim Merkezi Komutanlıkları Yönetmeliği'nin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan "Başarısızlığın tespiti" başlıklı 19. maddesinde; "(1) Bu Yönetmelik kapsamına giren personelin eğitim-öğretimlerinde;
a) Beş veya daha fazla ders/blok dersten başarısız olanlar,
b) Eğitim-öğretim süresi içerisinde, başarısız olduğu herhangi bir ders/blok dersin bütünleme sınavından geçer not (60) alamayanlar,
c) Eğitim-öğretim süresi içinde iki defa kopya yapanlar,
ç) Geçerli mazereti olmadan iki defa sınava girmeyenler,
d) Bir veya daha fazla dersten, toplam olarak en fazla üç defa sınav kâğıdını boş verenler (Tartışmalı durumlarda sınav kağıdının boş olarak verilip verilmediğine Öğretmenler Kurulunca karar verilir),
e) Çeşitli sebeplerle eğitim-öğretim süresinin ders yapılan günlerinin üçte birine katılmayanlar, başarısız sayılırlar ve kurs kaybederler.
(2) Devam edilmeyen ders günlerinin tespitinde; bir günde üç derse katılmayanlar yarım gün, dört veya daha fazla derse katılmayanlar tam gün devamsız sayılır.
(3) Temel eğitim-öğretim ile bunların dışındaki eğitim-öğretim veya kurslarda başarısızlığın tespiti yönergeler ile düzenlenir." hükümlerine yer verilmiştir.
2019-2020 faaliyet yılı başlangıcından itibaren uygulamaya konulan EDOK Y 187-1 (B) Sınıf Okulları Ölçme ve Değerlendirme Yönergesi'nin 1. Bölümünde yer alan Tanımlar kısmında "Engel Sınavı: Ders/Blok ders sınavları ile bütünleme sınavlarından herhangi birine sıhhi veya kabul edilebilecek nedenlerle katılamayan kursiyer/öğrencilere mazeretlerinin bitimini takiben yedi gün içerisinde uygulanan sınavdır." şeklinde tanımlanmış; Yönerge'nin 6. Bölümünün 2. maddesinde "Sınav Uygulama Esasları" belirlenmiş, buna göre ilgili maddenin "h" fıkrasında; "Sınavlara, geçerli mazereti (Mazeretin geçerli olup olmadığına 2'inci Bölüm Md. 2.c. esaslarına karar verilir.) nedeniyle katılmayan ve bu durumunu yetkili amirlerine onaylı belge ile bildiren kursiyer/öğrenciler, mazeretlerinin bitimini takip eden 7 gün içerisinde engel sınavına alınırlar." hükmüne, aynı Yönerge'nin 2. Bölümde yer alan 2/c maddesinin "(5) Eğitim/Öğretim Kurulunun Görev ve Sorumlulukları" kısmında ise; "Dağ, Komd.Okl ve Eğt.Mrk.K.lığında; KKY 164-7 (B) Snf.Okl. Ve Eğt.Mrk.K.lıkları Yönergesi esaslarına uygun olarak yılda iki kez (faaliyet yılı başlamadan önce ve faaliyet yılının altıncı ayı içerisinde) Dağ, Komd.Okl. Ve Eğt.Mrk.K.nın katılımı ile yapılan Öğretim Kurulu toplantısında komando brövesi verilme esaslarını belirlemektir." hükmüne; yine Yönerge'nin 2. Bölümünde, "2. Kuruluş, Görev ve Sorumluluklar" başlığının "c. Ölçme ve Değerlendirme ile İlgili Görev ve Sorumluluklar" alt başlığının "(5) Eğitim/Öğretim Kurulunun Görev ve Sorumlulukları", (a) bendinde "Sınavların şekli, sayısı, derslerin ağırlık katsayıları, hangi ders ve kurslarda kanaat notunun kullanılacağını eğitim-öğretim yılı başlangıcından önce veya kurs başlamadan önce kararlaştırmak" ifadesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Türk Silahlı Kuvvetleri Sınıf Okulları/Eğitim Merkezi Komutanlıkları Yönetmeliği'nin "Başarısızlığın tespiti" başlıklı 19. maddesinde temel eğitim-öğretim ile bunların dışındaki eğitim-öğretim veya kurslarda başarısızlığın tespitinin yönergeler ile düzenleneceği hükmüne yer verilmiştir.
EDOK Y 187-1 (B) Sınıf Okulları Ölçme ve Değerlendirme Yönergesi'nin İkinci Bölümünde yer alan, "2. Kuruluş, Görev ve Sorumluluklar" başlığının "c. Ölçme ve Değerlendirme ile İlgili Görev ve Sorumluluklar" alt başlığının "(5) Eğitim/Öğretim Kurulunun Görev ve Sorumlulukları", (a) bendinde "Sınavların şekli, sayısı, derslerin ağırlık katsayıları, hangi ders ve kurslarda kanaat notunun kullanılacağını eğitim-öğretim yılı başlangıcından önce veya kurs başlamadan önce kararlaştırmak" kuralına yer verilmiştir.
... tarih ve ... sayılı Kurs Açılış Kararı'nda, Ders/Öğretim Kurulu toplantısı yapılarak, kurs açılış kararları belirlenmiştir. Bu kararlara göre; dönem sonu tatbikatına katılımın zorunlu olduğu ve tekrarı olmayan, engel/bütünleme sınavı yapılmayan bir uygulama olduğu; tatbikata katılmayan kişilerin tatbikattan başarısız sayılacağı; ayrıca, geçerli mazeretleri sebebiyle engel/bütünleme sınavına katılan kursiyerlerden, yine geçerli mazereti olsa bile engel/bütünleme sınavına da katılmayanlar için ayrıca bir sınav planlanmayacağı ve bu durumdaki kursiyerlerin ilgili dersten başarısız sayılacağı ve notunun bir (1) olacağı belirtilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; Isparta Terörizmle Mücadele Eğitim ve Tatbikat Merkezi Komutanlığında sözleşmeli uzman erbaş olarak eğitim gören davacının, eğitim sonunda yapılan sınavlarda 7 ders/blok dersten başarısız olduğundan bahisle sözleşmesinin feshedildiği, bu fesih işleminin iptali istemiyle davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yönerge'nin 6. Bölüm 10/b alt bendinde sağlık nedeniyle başarısız olanlara müteakip dönemin eğitim/öğretimine katılma hakkı tanındığı ve bu dönemde de başarısız olması durumunda, Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesi sebebinin oluşacağının düzenleme altına alınmış olduğu görülse de, davacı hakkında tesis edilen işlemin sebebinin sağlık nedeniyle başarısız olma durumu olmadığı, davacının süreklilik göstermeyen sağlık sorunu nedeniyle 7 dersten engel sınavına kaldığı; ancak, bu derslerden üçünde engel sınavlarına girdiği, dördünde engel sınavına girmediği; kursta başarılı olup olmadığı konusunda Yönerge esaslarına göre değerlendirme yapılabilecek gerekli puan ve verilerin bulunduğu görülmektedir.
Bu durumda, ... tarih ve ... sayılı Kurs Açılış Kararı'nda hangi derslerden engel/bütünleme sınavı yapılıp yapılmayacağının belirlendiği; Karar'da; BLOK-4, BLOK-7 ve BLOK-8 derslerinde engel/bütünleme sınavı yapılmayacağı, bunların haricindeki derslerde engel/bütünleme sınavı yapılacağı; ancak, engel/bütünleme sınavı yapılacak olan derslerde, engel/bütünleme sınavından başarısız olanlar için ayrıca bir bütünleme sınavının planlanmadığı; ayrıca, geçerli mazeretleri sebebiyle engel/bütünleme sınavlarına katılmayanlar için engel/bütünleme sınavlarının yapılmayacağı; buna göre; yapılan düzenleme ile geçerli mazereti olan kursiyer/öğrencilerin engel sınavına girme haklarının kaldırıldığı belirtilmiş ise de; davacının başarısız olduğu derslere ilişkin çizelgede; BLOK-1 (temel beden eğitimi), BLOK-2 (savaş beden eğitim), BLOK-5 (silah ve atış) derslerinden engel/bütünleme sınavlarına girdiği ve başarısız olduğu; BLOK-4 (Meskun Mahallerde Teröristlerle Mücadele Eğitimi), BLOK-7 (Teröristlerle Mücadele Harekatı/Üs Bölgesi Eğitimi) ve BLOK-8 (Dönem Sonu Tatbikatı) derslerinin özel eğitim alanına, zamana, lojistik desteğe ve personele ihtiyaç gösterdiği gerekçesiyle engel/bütünleme sınavı yapılmadığı, bu blok derslerden de davacının başarısız olduğu; BLOK-9 dersinin ise "komutan değerlendirme notu" olduğu ve bu dersin engel/bütünleme sınavının olmadığı; nihai değerlendirme sonucunda; Yönerge'yle Kurul'a verilen yetkiler doğrultusunda işlem tesis edildiği, davacının 7 ders/blok dersten başarısız olduğu sonucuna varıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2\. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi.... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak 15/05/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.