Danıştay danistay 2021/5162 E. 2025/2371 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/5162
Karar No : 2025/2371

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Komutanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Diyarbakır ili, Silvan 1. Jandarma Komando Taburu Komutanlığında sözleşmeli uzman çavuş olarak görev yapan davacının, en son aldığı istirahat ve hava değişiminin başladığı tarihten geriye doğru son bir yıl içerisinde üç ayı geçecek şekilde rapor almasından dolayı 3269 Sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 10. maddesi ve Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin 17. maddesi uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin 19/07/2016 tarihli işlemin iptali ile yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine, parasal haklarının fesih tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta; Mahkemenin ara kararlarına cevaben davalı idarece gönderilen; davacının aldığı istirahat ve hava değişimi raporları incelendiğinde; anksiyete bozukluğu teşhisi ile verilen raporlar içeriğinde, davacının kronik stres bozukluğu ya da uzun süreli tedaviye ihtiyaç gösterir ruh ve sinir hastalığı bulunduğunu gösteren herhangi bir bulgu ve teşhise yer verilmediği, mevzuatın aradığı şekilde ciddi boyutta ve devamlı nitelikte ruhi bir rahatsızlığı olduğu yönünde başkaca bilgi belge de sunulmadığı görülmekle, farklı polikliniklerden alınan bütün raporlar birlikte değerlendirildiğinde; davacının en son aldığı istirahat ve hava değişiminin başladığı tarihten geriye doğru son bir yıl içerisinde üç ayı geçecek şekilde rapor aldığı sabit olup, 3269 Sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 10. maddesi ve Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin 17. maddesi uyarınca sözleşmesinin feshine yönelik tesis edilen 19/07/2016 tarihli işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacı adına sağlık kurulları tarafından düzenlenen ruh ve sinir hastalıklarından kaynaklı uzun süre tedaviyi gerektiren istirahat raporlarının 3 yıllık istirahat süresi hesabında dikkate alınabileceği; ancak, 3 aylık istirahat süresi hesabında dikkate alınmasının mümkün olmadığı halde bu raporlarda yer alan (sağlık kurulları tarafından düzenlenen ve ruh ve sinir hastalıklarına ilişkin olan) istirahat süreleri de dikkate alınmak suretiyle yapılan hesaplama sonucu, davacının 1 yıl içinde üç aydan fazla sağlık izni kullandığından bahisle sözleşmesinin feshi yönünde tesisi edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların tahakkuk tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, özlük haklarının iadesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı hakkındaki sağlık kurulu raporlarının sonunda göreve devam eder yönünde ibare bulunduğu, tedavilerinin ayakta gerçekleştiği, davacının rahatsızlığının görevi nedeniyle gerçekleştiğine ilişkin bir tespit bulunmadığı, dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Diyarbakır Jandarma Bölge Komutanlığı Silvan 1. Jandarma Komando Taburu Komutanlığında sözleşmeli uzman çavuş olarak görev yapan davacının, en son aldığı istirahat ve hava değişiminin başladığı tarihten geriye doğru son bir yıl içerisinde üç ayı geçecek şekilde rapor almasından dolayı, 3269 Sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 10. maddesi ve Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin 17.maddesi uyarınca sözleşmesinin feshedilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun ''Hizmet süresi'' başlıklı 5. maddesinde; ''Uzman erbaşlar; iki yıldan az, beş yıldan fazla olmamak şartıyla sözleşme yaparak göreve başlar ve Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı ile ilgilendirilirler. (...)'' hükmüne, ''Tedavi'' başlıklı 10. maddesinde; ''Uzman erbaşlar ve bunların bakmakla yükümlü olduğu aile fertlerinin tüm sağlık işlemleri hakkında, 4/1/1961 tarihli ve 211 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu hükümleri uygulanır. Ancak, uzman erbaşların hava değişimi ve istirahat süresinin toplamı, tedavi süresi hariç olmak üzere istirahat ve hava değişiminin başladığı tarihten geriye doğru son bir yıl içerisinde üç ayı geçemez. Sürenin hesaplanmasına en son alınan hava değişimi ve istirahat süresi dahil edilir. Hava değişimi ve istirahat süresi üç ayı geçenlerin Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Bunlardan barışta ve savaşta görev esnasında veya görev dışında görevlerinden dolayı bir saldırıya veya kazaya uğrayan veya bir meslek hastalığına yakalananların, iyileşinceye kadar ilişikleri kesilmez, izinli sayılırlar. Ayrıca, kanser, tüberküloz, kronik böbrek yetmezliği ile ruh ve sinir hastalıkları gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığa yakalananlar, sağlık kurulları raporlarında gösterilecek lüzum üzerine, toplam olarak ve fiilen üç yılı geçmemek şartıyla tedavi, istirahat veya hava değişimine tabi tutulabilir ve bunların da ilişikleri kesilmez. 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilenler hariç olmak üzere, sıhhi arızası devam edenler ve kendisinden istifade edilemeyeceği anlaşılanlar hakkında 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümleri uygulanır.'' hükmüne yer verilmiştir.
20/09/2005 tarih ve 25942 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin 17. maddesinin birinci fıkrasında; "Uzman erbaşlar ve bunların bakmakla yükümlü olduğu aile fertlerinin tüm sağlık işlemleri hakkında, 4/1/1961 tarihli ve 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu hükümleri uygulanır. Ancak, uzman erbaşların hava değişimi ve istirahat süresinin toplamı, tedavi süresi hariç olmak üzere istirahat ve hava değişiminin başladığı tarihten geriye doğru son bir yıl içerisinde üç ayı geçemez. Sürenin hesaplanmasına en son alınan hava değişimi ve istirahat süresi dahil edilir. Hava değişimi ve istirahat süresi üç ayı geçenlerin, Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda metnine yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; uzman erbaşların hava değişimi ve istirahat süresinin toplamının, tedavi süresi hariç olmak üzere istirahat ve hava değişiminin başladığı tarihten geriye doğru son bir yıl içinde üç ayı geçemeyeceği, hava değişimi ve istirahat süresi üç ayı geçenlerin Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişiklerinin kesileceği; ancak, kanser, tüberküloz, kronik böbrek yetmezliği ile ruh ve sinir hastalıkları gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığa yakalananların, sağlık kurulları raporlarında gösterilecek lüzum üzerine, toplam üç yılı geçmemek şartıyla tedavi, istirahat veya hava değişimine tabi tutulabileceği ve bunların ilişiklerinin kesilmeyeceği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, her ne kadar Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesinde, davacı hakkında sağlık kurulları tarafından düzenlenen ruh ve sinir hastalıklarından kaynaklı (Diyarbakır Asker Alma Baştabipliği Psikiyatri Polikliğinden anksiyete bozukluğu teşhisiyle 22/03/2016 tarihli 10 günlük istirahat raporu, Diyarbakır Asker Hastanesi Baştabipliğinden anksiyete bozukluğu teşhisiyle 15/04/2016 tarihli 1 ay hava değişimi raporu, Selahattin Eyyübi Devlet Hastanesi Psikiyatri Polikliğinden anksiyete bozukluğu teşhisiyle 07/06/2016 tarihli 21 günlük istirahat raporu, Selahattin Eyyübi Devlet Hastanesi Psikiyatri Polikliğinden anksiyete bozukluğu teşhisiyle 01/07/2016 tarihli 28 günlük istirahat raporu) sağlık raporlarının, uzun süre tedaviyi gerektiren rahatsızlara ilişkin olduğu değerlendirilerek hüküm kurulduğu görülmekte ise de, anılan raporların incelenmesinden; davacının uzun süreli tedaviye ihtiyaç gösterir ruh ve sinir hastalığı bulunduğunu gösteren herhangi bir bulgu ve teşhise yer verilmediği, mevzuatın aradığı şekilde ciddi boyutta ve devamlı nitelikte ruhi bir rahatsızlığı olduğu veya rahatsızlığının görevinden kaynaklandığı yönünde başkaca bilgi ve belge de sunulmadığı dikkate alındığında; davacının en son aldığı istirahat ve hava değişiminin başladığı tarihten geriye doğru son bir yıl içerisinde üç ayı geçecek şekilde rapor aldığı sabit olup; 3269 Sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 10. maddesi ve Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin 17. maddesi uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali, dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların tahakkuk tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, özlük haklarının iadesine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2\. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali, dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların tahakkuk tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi, özlük haklarının iadesi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak 08/05/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.