Danıştay danistay 2021/5034 E. 2025/2578 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/5034
Karar No : 2025/2578

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Komutanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Antalya ili, Manavgat Side Jandarma Karakol Komutanlığında sözleşmeli jandarma uzman onbaşı olarak görev yapan davacının, 2019 yılına ilişkin almış olduğu sicile göre kademe ilerlemesi veya derece yükselmesi yapamadığından bahisle, sözleşmesinin feshine ilişkin Antalya İl Jandarma Komutanlığının 03/05/2019 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta; davacı hakkında düzenlenen 2019 sicil yılına dair 02/05/2019 tarihli Uzman Erbaş Sicil Belgesinde; puan ortalamasının 55 (elli beş) olduğu ve davacının uzman onbaşılıktan uzman çavuş olup olamayacağına dair kanaate ilişkin ise sicil amirleri tarafından "olamaz" kanaatinin yazıldığı; öte yandan, davacı hakkında; kadına yönelik zaafının olduğu iddiasının da yer aldığı hususlarla ilgili olarak başlatılan soruşturma sonucunda, anılan iddiaya ilişkin olarak davacı hakkında "altı aylık kısa süreli durdurma cezası" ile cezalandırılması ve bu cezanın brüt cezanın 1/4'nün kesilmesi şeklinde uygulanmasına karar verildiği, davacının anılan işleme karşı dava açmadığı ve davaya konu işlem gerekçesi olan "almış oldukları sicile göre kademe ilerlemesi veya derece yükselmesi yapamayanlar nedeniyle yetersizlik" kanaatinin dayanağı sicil belgesindeki verilen düşük puanları destekler nitelikteki disiplin soruşturmasının içeriği (alınan ifadeler) verilen sicil puanlarının de gerekçesinin de ortaya konulduğu; bu durumda, usulüne göre sıralı sicil amirlerince ortak kanaatle verdikleri sicil puanları uyarınca, davacı hakkında almış olduğu sicile göre kademe ilerlemesi veya derece yükselmesi yapamaması nedeniyle sözleşmesinin feshine yönelik davaya konu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; uyuşmazlıkta, davacının 2019 yılı sicil belgesinin 55 sicil notu verilmek suretiyle olumsuz olarak düzenlendiği, 2019 yılında davacının sicil notunun düşük takdir edilmesinin tüm kriterler yönünden objektif ve somut sebeplere dayandığına ilişkin herhangi bir bilgi ve belge sunulamadığı, diğer bir ifade ile hukuken kabul edilebilir bir nedenin idarece ortaya konulamadığı, 2019 yılı sicil notunun düşük düzenlenmesine gerekçe olarak davacının sicil dönemi içinde "Hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" disiplinsizliği gerekçesiyle 7068 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca 6 (altı ) ay kısa süreli durdurma cezası ve aynı Kanun'un 8 maddesinin 7. fıkrasının (a) bendi uyarınca "brüt aylığının 1/4'ünün kesilmesine" karar verildiği, bu disiplin cezasına karşı dava açılmadığı, davacıya verilen 6 (altı ) ay kısa süreli durdurma cezasının ise sicil notunun bu derecede düşük düzenlenmesi için tek başına yeterli olamayacağı, sözleşme feshine dayanak alınan dava konusu sicil notunun hukuka aykırı olduğu; bu durumda, davacının hukuka aykırılığı tespit edilen yetersiz seviyedeki sicil işleminin sözleşme feshi işlemine gerekçe olamayacağı açık olduğundan, sicil notunun yüz üzerinden altmış puandan aşağı olması sebebiyle almış olduğu sicile göre kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi yapamadığından bahisle sözlemesinin feshedilerek ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk, aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf isteminin kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı hakkında yürütülen soruşturma kapsamında 3 ay süre ile görevden uzaklaştırma kararı verildiği, ardından 04/01/2019 tarihinde görevine iade edildiği, davacı hakkında yürütülen disiplin soruşturması neticesinde 7068 sayılı Kanun'un 8/4-b-6 maddesi gereğince altı ay kısa süreli durdurma cezası verildiği ve aynı Kanun'un 8/7-a maddesi uyarınca 1/4 oranında aylığından kesilmesine karar verildiği, davacının 2019 yılına ait sicil notu ortalamasının 55 olduğu, ilgili mevzuat gereğince sözleşmenin uzatılmasının şartlarından bir tanesinin sicil tam notunun %60 ve daha yukarısında olmak olduğu, yine mevzuat gereğince kademe ilerlemesi yapamayanların sözleşmelerin feshedilmesi gerektiği, dava konusu işlemin mevzuata uygun olarak tesis edildiği belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı, hakkında yürütülen disiplin soruşturması neticesinde, Antalya İl Jandarma Disiplin Kurulunun...tarih D... K:... sayılı kararı ile "Hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" disiplinsizliği sebebiyle 7068 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca "6 (altı ) ay kısa süreli durdurma cezası ve aynı Kanun'un 8. maddesinin 7. fıkrasının (a) bendi uyarınca "brüt aylığının 1/4'ünün kesilmesine" karar verilmiştir. Bu fiiller sebebiyle, davacının 2019 yılı sicil notu ortalaması 55 olarak belirlenmiş, Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin 12. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde öngörülen sicil tam notunun yüzde altmış (%60) ve daha yukarısında olmak şartı gerçekleşmemiştir. Aynı Yönetmeliğin 10. maddesinin birinci fıkrasının (a) alt bendi ve aynı maddenin altıncı fıkrası kapsamında kademe ilerlemesi yapamadığından bahisle 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 12. maddesinin 4. fıkrasının (a) bendi uyarınca sözleşmesinin feshi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun, dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan, ''Başarı gösteremeyenler ve ceza alanlar'' başlıklı 12. maddesinde; ''Sözleşmenin imzalanmasından sonra ilk beş aylık intibak dönemi içerisinde göreve intibak edemeyenler ile ayrılmak isteyenlerin sözleşmeleri feshedilerek, Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Peşin olarak ödenen aylık ve aylık ile birlikte ödenen diğer tüm özlük haklarının çalışılmayan günlere ait kısmı geri alınır.
Görevde başarısız olanlarla, atandıkları kadro görev yerleri ile ilgili olarak üç ay ve daha uzun süreli bir kurs veya eğitime gönderilenlerden kurs veya eğitimde başarısız olan veya kendilerinden istifade edilemeyeceği anlaşılan uzman erbaşların, barışta sözleşme sürelerine bakılmaksızın Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Bunlar, yedekte er kaynağına alınırlar.
Görevde başarısız olma, intibak edememe ve kendilerinden istifade edilememe hâlleri ve bunlara yapılacak işlemler, çıkarılacak yönetmelikte düzenlenir.
Ayrıca;
a) Almış oldukları sicile göre kademe ilerlemesi yapamayanların,
......
Sözleşmeleri feshedilmek suretiyle Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir.
Her ne sebeple olursa olsun, sözleşmesi feshedilerek Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişiği kesilen uzman erbaşlar, tekrar Türk Silâhlı Kuvvetlerine alınmazlar.'' öngörülmüştür.
20/09/2005 tarih ve 25942 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin ''Tanımlar'' başlıklı 4. maddesinde; ''Sicil yılı: Bir sicil yılını, o yılın 2 Mayıs tarihinden başlayıp bir sonraki yılın 2 Mayıs tarihine kadar olan süreyi ifade eder.'' şeklinde belirtilmiş, ''Sicil işlemleri, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi'' başlıklı 10. maddesinde; ''Uzman erbaşlar, aşağıda belirtilen esaslara göre kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi yaparlar.
a) Kademe ilerlemesi yapılabilmesi için;
1) Bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması,
2) O yıl içinde olumlu sicil almış olması,
3) Bulunduğu derecede ilerleyebileceği bir kademenin bulunması, şarttır.
b) Derece yükselmesi yapılabilmesi için;
1) Derecesi içinde en az üç yıl ve bu derecenin üçüncü kademesinde bir yıl çalışmış olması,
2) Bulunduğu derecenin her kademesinde olumlu sicil alması,
3) Yükselebileceği bir üst derecenin bulunması, şarttır.
Uzman erbaş hakkında sözleşmenin imzalanıp göreve alınmalarını takip eden ilk "2 Mayıs" tarihi itibarıyla, (EK-C) de örneğine yer verilen sicil belgesi tanzim edilir. Eğer göreve alınma tarihi ile takip eden "2 Mayıs" tarihi arasında geçen süre üç aydan kısa ise, ilk sicil belgeleri üç ayın doldurulduğu tarihte, müteakip sicil belgeleri her yılın "2 Mayıs" tarihi itibarıyla düzenlenir. Sicil belgesinde her niteliğe on üzerinden not verilir. Notlar tam sayı veya 1/2 kesirli olarak verilir. Sicil tam notu 100 dür. Sicil üstleri bütün niteliklere ayrı ayrı not vermek zorundadır. Sicil üstlerinin verdikleri notların toplamının ortalaması, o yılın sicil notunu teşkil eder. Bölüm sonucu tam sayı çıkmazsa iki hane yürütülür.
Sicilin olumlu olabilmesi için sicil notunun, sicil tam notunun yüzde altmış (%60) ve daha yukarısı olması gerekir. Kademe ilerlemesi işlemleri asgarî üçüncü sicil amirliği seviyesinde, derece yükselmesi işlemleri sözleşme yapmaya yetkili komutanlık veya kurum amirleri tarafından yapılır ve ilgili komutanlıklara bildirilir.'' hükmü; ''Görevde başarısız olma, kendilerinden istifade edilmeme halleri ve sözleşmenin feshedilmesi sebepleri'' başlıklı 13. maddesinde; ''Sözleşmenin imzalanmasından sonra ilk beş aylık intibak dönemi içerisinde göreve intibak edemeyenler ile ayrılmak isteyenlerin sözleşmeleri feshedilerek, Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Peşin olarak ödenen aylık ve aylık ile birlikte ödenen diğer tüm özlük haklarının çalışılmayan günlere ait kısmı geri alınır.
Görevde başarısız olanlar ile kendisinden istifade edilemeyeceği (atış, spor, eğitim, operasyon ve istihdam edildikleri kadro görev yerlerinde ve davranışlarında askerlik mesleği değerlerini sergilemede, ikazlara rağmen istenen düzeye ulaşamayan ve aşırı derecede borçlananlardan bu durumu rapor, tutanak ve her türlü belge ile kanıtlananlar, mazeretsiz olarak bir sözleşme yılı içerisinde yedi gün ve daha uzun süre ile göreve gelmeyenler) anlaşılan, atandıkları kadro görev yerleri ile ilgili olarak üç ay ve daha uzun süreli bir kurs veya eğitime gönderilenlerden kurs veya eğitimde başarısız olan uzman erbaşların, barışta sözleşme sürelerine bakılmaksızın Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Bunlar yedekte er kaynağına alınır.
Ayrıca;
a) Almış oldukları sicile göre kademe ilerlemesi yapamayanların,
...
Tugay, bağımsız tugay, tümen, bölge (ve eşidi) komutanlarınca veya eşidi kurum amirlerince; ordu, kolorduya (ve eşidi) doğrudan bağlı birlikleri ile eşidi kurum amirleri için kurmay başkanlarınca; kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı, Genelkurmay Başkanlığı ile Millî Savunma Bakanlığına doğrudan bağlı birlikler için personel başkanlarınca veya yetki verilen komutanlıklarca; Sahil Güvenlik Komutanlığında ise Sahil Güvenlik Komutanlığınca sözleşmeleri feshedilmek suretiyle Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişikleri kesilir.'' düzenlemelerine yer verilmiştir.
Jandarma Genel Komutanlığı Uzman Erbaş Yönergesinin (JGY:51-3 C) "Özlük İşleri" başlıklı üçüncü kısım " Kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi" başlıklı 3. maddesinde de aynı husus açıklanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun "Başarı gösteremeyenler ve ceza alanlar" başlıklı 12. maddesinde "Almış oldukları sicile göre kademe ilerlemesi yapamayanların" sözleşmelerinin feshedileceğinin düzenlendiği, aynı Kanun'un 9. maddesine göre kademe ilerlemesi yapılabilmesi için "o yıl içinde olumlu sicil almış olmak" şartı arandığı, Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin ''Sicil işlemleri, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi'' başlıklı 10. maddesinde de, uzman erbaşların, kademe ilerlemesi yapılabilmesi için, o yıl içinde olumlu sicil almış olmalarının gerektiği belirtilmiş, Uzman Erbaş Yönergesi'nde de aynı düzenlemeye yer verilmiştir.
Dosyasının incelenmesinden; davacının sözleşmesinin feshedildiği sicil döneminde, "Hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" disiplinsizliği sebebiyle 7068 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca "6 (altı ) ay kısa süreli durdurma cezası ve aynı Kanun'un 8. maddesinin yedinci fıkrasının (a) bendi uyarınca "brüt aylığının 1/4'ünün kesilmesi" cezası ile cezalandırıldığı, 2019 yılı sicil notu ortalamasının 55 olduğu ve bu notun iptali için dava açılmadığı görülmüştür.
Bu durumda, davacının sözleşmesinin feshedildiği sicil dönemindeki performansını gösteren sicil notunun yeterli düzeyde olmadığı anlaşılmakta olup, askerlik görevinin önem ve niteliği ile davacının sözleşmesinin feshedildiği sicil dönemindeki performansını gösteren sicil notunun 60'ın altında kaldığı ve bu değerlendirmeye dayanak olabilecek disiplin cezaları bulunduğu hususları birlikte dikkate alındığında; sicil yetersizliği nedeniyle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile istinafa konu Mahkeme kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2\. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi...Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak 21/05/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.