Danıştay danistay 2021/2652 E. 2025/3170 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/2652
Karar No : 2025/3170

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak üzere dış kaynaktan astsubay nasbedilen davacı tarafından 926 sayılı Kanun'un 68. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesine ilişkin ... tarih ve ... karar sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...idare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davalı idarece ÖKY 184-1 sayılı Özel Kuvvetler Okul Komutanlığı Kurslar Yönergesi'nin 7/(h) maddesinde yer alan, kurs süresince disiplin, tutum, davranış, ders konularına ilgisi, kişisel ve sosyal sorunları kapsamında üç defa yazılı uyarı alanların Öğretmenler Kurulu toplantısında durumunun görüşülerek kurstan ilişiğinin kesileceği düzenlemesi ile Yönerge'nin Dördüncü Bölüm Birinci Kısım 6.a(3)(a) maddesinde belirtilen esaslara ilave olarak, kurs süresince sıralı amirleri ile ilgili öğretmenlerce yapılan inceleme ve takip neticesinde disiplin, tutum, davranış ve ders konularına ilgisi, kişisel sorunları kapsamında yapılan incelemede, davacının kurs süresince 3 defa yazılı uyarı cezası aldığı ve Öğretmenler Kuruluna sevk edilmesi karşısında, Milli Savunma Bakanının onayıyla 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetler Personel Kanunu'nun 68. maddesinin üçüncü fıkrası hükmüne göre ilişiğinin kesilmesi işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; davalı idarece ÖKY 184-1 sayılı Özel Kuvvetler Okul Komutanlığı Kurslar Yönergesi'nin 7/(h) fıkrasında yer alan, kurs süresince disiplin, tutum, davranış, ders konularına ilgisi, kişisel ve sosyal sorunları kapsamında üç defa yazılı uyarı alanların Öğretmenler Kurulu toplantısında durumunun görüşülerek kurstan ilişiğinin kesileceği hükmü ile Yönerge'nin Dördüncü Bölüm Birinci Kısım 6.a(3)(a) maddesinde belirtilen esaslara ilave olarak, kurs süresince sıralı amirleri ile ilgili öğretmenlerce yapılan inceleme ve takip neticesinde disiplin, tutum, davranış ve ders konularına ilgisi, kişisel sorunları kapsamında kursun herhangi bir safhasında üç, toplamda altı defa yazılı olarak uyarılan kursiyerlerin durumlarının görüşülmesi için kurs sonu beklenmeksizin Öğretmenler Kuruluna sevkedileceğine dair düzenlenlemeler uyarınca kurstan ilişiği kesilen davacı hakkında dava konusu işlemin tesis edildiği görülmüş ise de, davacının aldığı 3 adet ikazın mahiyeti dikkate alındığında, anılan cezalar nedeniyle görevine son verilmesinin orantılı olmadığı, öte yandan söz konusu ikazların mahiyetinin, davacının görevini yapmaya engel teşkil edecek nitelikte de olmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, idare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı hakkında tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, kararın idarenin takdir yetkisini kısıtlayacak şekilde verildiği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :...
DÜŞÜNCESİ : Dava; Doğrudan özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak üzere astsubay olarak nasbedilen ve Özel Kuvvetler ihtisas Kursunda eğitime tabi tutulurken kursta disiplinsiz davranışları nedeniyle üç uyarı cezası aldığından bahisle öğretmenler kurulu kararı ile kurstan ilişiği kesilen davacının, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 68. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesine ilişkin ...tarih ve ...sayılı kararın iptali istemiyle açılmıştır.
Anayasa'nın 13. maddesinde 'Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabileceği düzenlenmiş, Anayasa Mahkemesince verilen kararlarda, anılan hakkın sadece kamu hizmetlerine girmeyi değil, kamu hizmetlerinde bulunmayı/kalmayı da güvence altına aldığı belirlenmiştir. (AYM, E.2021/104, K.2021/87, 1 1/1 1/2021, ŞŞ 42-48) Buna göre kamu hizmetlerinde kalma hakkına sınırlama getiren düzenlemelerin kanunla yapılmasının, anılan hakka sınırlama getirilebilmesinin ilk şartını oluşturmaktadır. Anayasa'nın 13. ve 70. maddelerinde sınırlama ölçütü olarak belirtilen kanuniliğin, Anayasa'nın 2. maddesinde güvenceye bağlanan hukuk devleti ilkesi ışığında yorumlanması gerekmektedir.
Dava konusu işlemde yer almasa da, işlemin hukuki sebebinin ÖKY 184-1 sayılı Özel Kuvvetler Okul Komutanlığı Kurslar Yönergesinin 3. Bölüm 7. maddesinin (h) bendinin (10) numaralı alt bendinde yer alan, kurs süresince disiplin, tutum, davranış, ders konularına ilgisi, kişisel ve sosyal sorunları kapsamında üç defa yazılı uyarı alanların Öğretmenler Kurulu toplantısında durumunun görüşülerek kurstan ilişiğinin kesileceği düzenlemesi olduğu anlaşılmaktadır.
Bu itibarla kanaatimce; 3 adet uyarı cezası almış olmak sebebiyle Öğretmenler Kurulu toplantısında durumunun görüşülerek kurstan ilişiğinin kesilmesinin Türk Silahlı Kuvvetlerden ayırma işlemini gerektirdiğine dair bir düzenlemenin 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 68. maddesinin dördüncü fıkrasında yer almadığı görüldüğünden işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan dava konusu işlemin sebep unsuru olan Yönerge hükümlerinin ise üst hukuk normu 926 sayılı Kanunu aşacak şekilde temel hak ve özgürlükleri kısıtlayıcı nitelikte olması nedeniyle uyuşmazlıkta kural olarak alınamayacağı sonucuna ulaşılmıştır. Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesinin yukarıda yer verilen şekilde değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak üzere dış kaynaktan astsubay nasbedilen ve personel alım amacına uygun olarak 06/08/2018 tarihinde açılan 10. Dönem Özel Kuvvetler İhtisas Kursunda eğitime başlayan davacının, kurs eğitim döneminde 3 defa yazılı olarak uyarı alması nedeniyle Özel Kuvvetler Okul Komutanlığı Kurslar Yönergesi gereğince Öğretmenler Kurulunun ...tarih ve ... sayılı kararı ile kurstan ilişiğinin kesilmesine karar verilmiş, kursta başarısız olduğundan bahisle 926 sayılı Kanun'un 68. Maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca Milli Savunma Bakanlığı'nın görevine son verilmesine ilişkin ...tarih ve ... sayılı kararı üzerine, temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun "Temin ve yetiştirme başlıklı 68. maddesinde ; "Muvazzaf astsubay olabilmek için; a) Astsubay meslek yüksek okullarından mezun olmak veya, b) Milli Savunma Bakanlığı tarafından tespit edilecek fakülte, yüksekokul veya meslek yüksekokullarını kendi nam ve hesabına bitirmek; dört yıl veya daha fazla süreli yükseköğrenimi bitirenler için müracaat yapılan yılın ocak ayının ilk günü itibarıyla yirmiyedi yaşını, daha az süreli yükseköğrenimi bitirenler için Yirmibeş yaşını bitirmemiş olmak; uzman erbaşlar için 4 üncü hizmet yılını tamamlamış, 8 inci hizmet yılını bitirmemiş olmak; yönetmelikte öngörülen sınavlar ile uygulanacak temel askerlik eğitiminde başarılı olmak gereklidir. Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere astsubay nasbedilecek olanların yaş ve diğer giriş şartları Genelkurmay Başkanlığının görüşü alınarak Millî Savunma Bakanlığınca belirlenir. c) Milli Savunma Bakanlığı nam ve hesabına eğitim göreceklerin önlisans eğitimine gönderilmeleri ile askeri eğitimleri ve bu eğitimleri sırasında yapılacaklara ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir. Astsubay meslek yüksek okullarına veya kendi nam ve hesabına fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okullarını bitirenlerden astsubay nasbedilmek üzere temel askerlik eğitimine alınacaklarda aranacak şartlar, bunların tâbi tutulacakları seçme sınavlarına ilişkin usul ve esaslar ile temel askerlik eğitimiyle ilgili esaslar yönetmelikte gösterilir. Uzman jandarmalardan astsubay nasbedilenler hariç olmak üzere kendi nam ve hesabına fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okullarını bitirenlerden bu madde hükümlerine göre astsubay nasbedilenler, astsubay nasbedilmelerini müteakip atandıkları görevlerde bir yıllık deneme (adaylık) süresine tâbi tutulurlar. Bunlardan atandıkları görevde bir yıllık (doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere astsubay nasbedilenler için iki yıl) deneme süresi sonunda Türk Silâhlı Kuvvetlerine uyum sağlayamayan veya astsubaylığa engel hali görülenler ile deneme süresinin bitimine kadar kendi istekleri ile ayrılmak isteyenlerin Türk Silâhh Kuvvetlerinden ilişikleri kesilir ve aldıkları aylıklar dışında Devlet tarafından bunlara yapılan masraflar, kanunî faizleriyle birlikte kendilerinden tahsil olunur. (Ek cümleler: 31/10/2016- KHK-678/15 md.; Değiştirilerek kabul: 1/2/2018-7071/15 md.) Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere astsubay nasbedilenlerin deneme süresi iki yıldır. Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak üzere astsubay nasbedilenler sınıflarına bakılmaksızın Özel Kuvvetler Komutanlığında eğitime tabi tutulurlar. Bu eğitimlerde sağlık nedenleri hariç olmak üzere başarı gösteremeyenlerin Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir ve aldıkları aylıkları dışında Devletçe bunlara yapılan masraflar, kanuni faizleriyle birlikte kendilerinden tahsil olunur. Sağlık nedenleri ile başarı gösteremeyenler bir sonraki dönem eğitimine katılırlar. Bunlardan ikinci dönem eğitimde de sağlık nedenleri ile başarı gösteremeyenler kuvvet komutanlıklarınca sınıf ve rütbelerine uygun görevlere atanırlar. Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak üzere astsubay naspedilenlerden sonradan özel Kuvvetler Komutanlığı dışına atananlar, ayrıca sınıflarına ilişkin eğitimlere tabi tutulurlar. hükmü yer almaktadır.
ÖKY 184-1 sayılı Özel Kuvvetler Okul Komutanlığı Kurslar Yönergesi'nin 3. Bölüm 7. maddesinde, kursiyerlerin katıldıkları andan itibaren Öz.Kuv.K.lığında uymaları gereken özel yönerge ve talimatların tebliğ edileceği, personelin; kanun, yönetmelik, yönerge ve emirlerde belirtilen hususlara uymak zorunda oldukları, kursta bütünlüğü bozan, disiplinsiz tavır ve hareketler sergileyen, ders konularına yeterli ilgiyi göstermeyen kursiyerin, Kursiyer Uyarı Kartı ile uyarılacağı, uyarılara rağmen talimatlara uymamayı alışkanlık haline getiren kursiyerin ilgili Kurul Başkanının teklifi ile durumunun görüşülmesi maksadıyla Eğitim ve Öğretim Başkanlığınca öğretmenler Kuruluna sevk edileceği, Öğretmenler Kurulu toplantısı sonunda gerekli görülen kursiyerler hakkında ilişiğinin kesilmesi kararının alınacağı belirtilmiş, aynı maddenin Öğretmenler Kurulu Toplantısında durumu görüşülen kursiyerler ile ilgili kurs sonunu beklemeksizin ilişik kesme esaslarını düzenleyen "Disiplin, İlişik Kesme, Çıkma ve Çıkarılma Esasları" üst başlıklı (h) fıkrasının (10) numaralı bendinde, kurs süresince disiplin, tutum, davranış, ders konularına ilgisi, kişisel ve sosyal sorunları kapsamında üç defa yazılı uyarı alanların ilişiğinin kesileceği düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
ÖKY 184-1 sayılı Özel Kuvvetler Okul Komutanlığı Kurslar Yönergesi'nin 3, bölüm (7.) 'Disiplin, İlişik Kesme, Çıkma ve Çıkarılma Esasları" üst başlıklı "h. Öğretmenler Kurulu
Toplantısında Durumu Görüşülen Kursiyerler İle İlgili Kurs Sonunu Beklenmeksizin İlişik Kesme Esasları" alt başlıklı 10. maddesinde, kurs süresince disiplin, tutum, davranış, ders konularına ilgisi, kişisel ve sosyal sorunları kapsamında üç defa uyarı alanların kursla ilişiğinin kesileceği düzenlemesine yer verilmiş olup, Özel Kuvvetler Komutanlığında astsubay olarak görev yapan davacının da kurs eğitim döneminde 3 defa yazılı olarak uyarı alması nedeniyle Öğretmenler Kurulunun ... tarih ve ...sayılı kararı önce kurstan, bilahare Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiği kesilmiştir.
Uyuşmazlıkta, davacının 06/08/2018 tarihinde başlayan 10. Dönem özel Kuvvetler İhtisas Kursuna katıldığı, kurs bölük komutanı tarafından ÖKY-184-1 Kurslar Yönergesi esaslarına göre ve Kurs Devamlı Talimatında belirtilen kursiyer ikaz çizelgesinde yer alan Spor Test-3 sonuçlarına göre genel not ortalamasının (60) altında kaldığı ve kurs süresince kendini fiziksel olarak geliştireceği sürede istenilen standartlara ulaşamaması fiilinden "Kendini Geliştirmede Yetersiz Kalmak” uyarı sebebiyle 10/01/2019 tarihinde 1. İkaz, Spor Test-3 bütünleme sınavlarında da başarısız olarak uyarıldığı halde, bir gelişme ya da başarı göstermemesi fiilinden "Görevde Kayıtsızlık” sebebiyle 16/01/2019 tarihinde 2. İkaz, akşam yoklamasına geç kalma fiilinden "Zamana Riayet Etmemek" sebebiyle 26/01/2019 tarihinde 3. ikazın verildiği, üç defa yazılı "ikaz” edilen personelin ÖKY-184-1 Kurslar Yönergesi 4. bölüm 1. kısım 6.a(3)(a) maddesi gereğince toplanan Öğretmenler Kurulu Kararı ile kurstan ilişiğinin kesilmesi üzerine, 926 sayılı TSK Personel Kanunu'nun 68. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca Milli Savunma Bakanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararı üzerine görevine son verildiği görülmüştür.
Bu durumda, davalı idarece ÖKY 184-1 sayılı özel Kuvvetler Okul Komutanlığı Kurslar Yönergesi'nin 7/(h) maddesinde yer alan, kurs süresince disiplin, tutum, davranış, ders konularına ilgisi, kişisel ve sosyal sorunları kapsamında üç defa yazılı uyarı alanların Öğretmenler Kurulu toplantısında durumunun görüşülerek kurstan ilişiğinin kesileceği düzenlemesi ile Yönerge'nin Dördüncü Bölüm Birinci Kısım 6.a(3)(a) maddesinde belirtilen esaslar uyarınca kurs süresince sıralı amirleri ile ilgili öğretmenlerce yapılan inceleme ve takip neticesinde disiplin, tutum, davranış ve ders konularına ilgisi, kişisel sorunları kapsamında; yapılan incelemede, davacının kurs süresince 3 defa yazılı uyarı alması ve Öğretmenler Kuruluna sevkedilmesi karşısında, Milli Savunma Bakanının onayıyla 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 68. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2577 sayılı Kanun'un 49, maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2\. Davanın reddine ilişkin idare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... idari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge idare Mahkemesi... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak 17/06/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.


(X) KARŞI OY :
Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı hukuka ve usule uygun olduğundan, temyiz isteminin reddi ile kararın onanması gerektiği görüşüyle, karara katılmıyorum.