Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2025/618
Karar No : 2025/2907

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği / ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN_KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından; özel güvenlik kimlik kartının ve çalışma izninin yenilenmesi talebi ile yaptığı başvuru üzerine hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda özel güvenlik görevlisi olma şartlarını sağlamadığından bahisle özel güvenlik görevlisi olmasının uygun görülmemesi ve özel güvenlik kimlik belgesinin (çalışma kartı) iptali yolundaki valilik onaylı İstanbul Valiliği Değerlendirme Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararının kendisine ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının özel güvenlik çalışma izninin yenilenmesi amacıyla idareye başvurduğu ancak davacı tarafından 22/09/2020 tarihinde işlendiği belirtilen "kasten yaralama" fiili sebebiyle davacı hakkında açılan kamu davasında ... Asliye Ceza Mahkemesince davacının 1 yıl, 2 ay, 1 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ve 5271 sayılı Kanun'un 231/5-6. maddeleri uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, akabinde İstanbul Valiliği onaylı Değerlendirme Komisyonu kararının tebliğine ilişkin yazı ile davalı idarenin savunma dilekçesi ekindeki bilgi ve belgelerden dava konusu işlemin, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10/1-(d) maddesinin (1) numaralı alt bendi uyarınca tesis edildiği, işbu davanın esası yönünden yapılacak değerlendirmenin de; 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin (1) numaralı alt bendi kapsamında yapılması gerektiğinin anlaşıldığı, başka bir dosyada 5188 sayılı Kanun'un 10/1-d maddesinde yer alan "hükmün açıklanmasına karar verilmiş olsa bile" yönündeki kurala yönelik olarak gerçekleştirilen somut norm denetimi başvurusunda, Anayasa Mahkemesinin 24/02/2022 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 04/11/2021 tarih ve E:2021/30, K:2021/82 sayılı kararı ile somut norm denetimi başvurusunun reddine karar verildiği göz önünde bulundurulduğunda, davacı hakkındaki ceza yargılamasına konu suçun tarihinin 5188 sayılı Kanun'da 02/01/2017 tarih ve 680 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle yapılan değişikliğin yürürlüğe girdiği 02/01/2017 tarihinden daha sonraki döneme tekabül eden 22/09/2020 tarihi olması sebebiyle, suçun işlendiği 22/09/2020 tarihi ile dava konusu işlemin tesis edildiği 15/11/2023 tarihinde yürürlükte bulunan 5188 sayılı Kanun'un 10/1-(d) maddesinin birinci alt bendinde özel güvenlik görevlisi olabilmenin şartları arasında yer aldığı belirtilen "Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmamak" şartının davacı yönünden mevcut olmadığı ve anılan şartın kaybedildiğinin anlaşıldığı, bu durumda, davacı hakkındaki ceza yargılaması sonucunda ... Asliye Ceza Mahkemesince 22/09/2020 tarihli kasten yaralama suçundan dolayı 1 yıl, 2 ay, 1 gün hapis cezası verilmesine ilişkin hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, suç tarihinin, 5188 sayılı Kanun'da 02/01/2017 tarih ve 680 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle yapılan değişikliğin yürürlüğe girdiği 02/01/2017 tarihinden daha sonraki döneme tekabül eden 22/09/2020 tarihi olması nedeniyle, özel güvenlik görevlisi olabilmenin olumlu şartları arasında yer alan 5188 sayılı Kanun'un 10/1-(d) maddesinde belirtilen "Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmamak" şartının sağlanmadığı anlaşıldığından, davacının 5188 sayılı Kanun'un 10/1-(d) maddesinde belirtilen şartları taşımadığından özel güvenlik kimlik kartının yenilenmemesine ve özel güvenlik kimlik kartının iptaline ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...... İdari Dava Dairesince; davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI: Davacı tarafından, 7533 sayılı Kanun ile 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde yer alan "veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş" ibaresinin madde metninden çıkarıldığı, anılan değişiklikle lehine düzenleme getirildiği, temyiz isteminin kabul edilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından; özel güvenlik kimlik kartı ve çalışma izninin yenilenmesi istemiyle yapılan başvuru üzerine hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda 5188 sayılı Kanun'un 10/d maddesi gereğince özel güvenlik görevlisi olma şartlarını sağlamadığından bahisle özel güvenlik görevlisi olmasının uygun görülmemesi ve özel güvenlik kimlik belgesinin (çalışma kartı) iptaline ilişkin valilik olurlu ... tarih ve ... sayılı İstanbul Valiliği Değerlendirme Komisyonu kararının tesisi üzerine bu işlemin kendisine ilişkin kısmının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ile özel güvenlik izninin verilmesine, bu hizmeti yerine getirecek kişi ve kuruluşların ruhsatlandırılmasına ve denetlenmesine ilişkin hususlar düzenlenmiş; dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 10. maddesinde, "Özel güvenlik görevlilerinde aşağıdaki şartlar aranır:
a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak.
b) Silahsız olarak görev yapacaklar için en az sekiz yıllık ilköğretim veya ortaokul; silahlı olarak görev yapacaklar için en az lise veya dengi okul mezunu olmak.
c) 18 yaşını doldurmuş olmak.
d) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile;
1) Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmamak.
2) Affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçları, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık ve fuhuş suçlarından mahkûm olmamak.
3) Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak.
...
f) Görevin yapılmasına engel olabilecek vücut ve akıl hastalığı ile engelli bulunmamak.
g) 14 üncü maddede belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla tamamlamış olmak.
h) Güvenlik soruşturması olumlu olmak" hükümlerine; 11. maddesinde, "Özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edilecekler ile özel güvenlik şirketlerinde, alarm izleme merkezlerinde ve özel güvenlik eğitimi verecek kurumlarda kurucu ve/veya yönetici olarak çalışacaklar hakkında valilikçe güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır. Soruşturma sonucu olumlu olanlara, bu Kanunun 14. maddesinde belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla bitirmiş olmak şartıyla, valilikçe çalışma izni verilir. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması bir ay içinde tamamlanır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması her kimlik verilmesi veya ihtiyaç duyulması halinde yenilenir. Şirketlerde eğitici ve temsilci olacaklar ile şirket ortağı tüzel kişi ortaklarında da kurucularda aranan şartlar aranır ve güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır.
Göreve başlayan özel güvenlik görevlileri işveren tarafından onbeş gün içinde valiliğe bildirilir.
Yönetici veya özel güvenlik görevlisi olabilme şartlarını taşımadığı veya bu şartlardan herhangi birini sonradan kaybettiği tespit edilenlerin kimliği iptal edilir." hükmüne; aynı maddenin, 680 sayılı KHK'nin 70. maddesi ile eklenen 6. fıkrasında, "Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı veya irtibatı olduğu tespit edilen kişiler, özel güvenlik alanında faaliyet yürüten şirket veya birimlerde çalışamazlar." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, özel güvenlik görevlisi olmaya engel suç ve cezalar sayma suretiyle belirlenmiş; aynı bendin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 1. alt bendinde ise, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkum olmanın özel güvenlik görevlisi olmaya engel olacağı belirtilmiştir. Aynı fıkranın (h) bendinde ise, özel güvenlik görevlisi/adayı hakkında yapılacak güvenlik soruşturması sonucunun olumlu olması özel güvenlik görevlilerinde aranan şartlar arasında sayılmıştır.
Dava konusu işlemde davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde davacının "kasten yaralama" fiili sebebiyle hakkında açılan ceza davasında ... Asliye Ceza Mahkemesince davacının 1 yıl, 2 ay, 1 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ve beş yıl süreyle denetime tabi tutulmasına karar verildiğinden ve güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğundan bahisle 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin 1. alt bendi ile (h) bendi hükümleri doğrultusunda davacının çalışma izninin ve özel güvenlik görevlisi kimlik kartının iptaline karar verildiği görülmektedir.
Bununla birlikte, 30/11/2024 tarih ve 32738 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 7533 sayılı Dahiliye Memurları Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 28. maddesi ile 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan “veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş” ibaresi madde metninden çıkarılmış, bendin (2) numaralı alt bendine “mahkûm olmamak” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya bu suçlardan hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmemiş olmak” ibaresi eklenmiş, (3) numaralı alt bendinde yer alan “Anayasal düzene” ibaresi “Devletin güvenliğine, anayasal düzene” şeklinde değiştirilmiş ve “soruşturma veya” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 7. maddesinin 2. fıkrasında, " Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur." hükmü yer almaktadır.
Kanunlarda yapılan değişikliklerin lehe kanun değişikliği niteliğinde olması halinde, idari yargı yerlerince de yargılama aşamasında yapılan lehe kanun değişikliklerinin ilgili kişiler hakkında uygulanmasına bir engel bulunmamaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, her ne kadar dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkum olmamak şartı özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartlar arasında sayılmış ise de yukarıda yer verilen 30/11/2024 tarihli Kanun değişikliği ile "veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş" ibaresinin madde metninden çıkarılması suretiyle, kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkum olup da hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen kişiler yönünden lehe düzenleme yapılarak bu kişilerin Kanun'da belirtilen diğer şartları taşımaları halinde özel güvenlik görevlisi olabilmelerine olanak sağlandığından ve söz konusu değişikliğin davacının lehine sonuç doğurması hasebiyle yargı yerlerince de dikkate alınması gerektiğinden, dava konusu işlemin davacı hakkında "kasten yaralama" fiili sebebiyle açılan kamu davasında ... Asliye Ceza Mahkemesince davacının 1 yıl, 2 ay, 1 gün hapis cezası ile cezalandırıldığına ve hükmün açıklanmasının geri bırakıldığına yönelik sebep unsurunda bu gerekçeyle hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,
2\. Davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Kullanılmayan ... TL yürütmenin durdurulması harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 12/06/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.