Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2025/532
Karar No : 2025/2597

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği / ...

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

DAVANIN_KONUSU : Davacı tarafından, hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) ve (h) bentlerine istinaden özel güvenlik görevlisi kimlik kartı düzenlenmemesi yolunda tesis edilen Bingöl Valiliği İl Özel Güvenlik Değerlendirme Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

YARGILAMA SÜRECİ :
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının ... Asliye Ceza Mahkemesince yapılan yargılama sonucu TCK'nın 61. maddesince 'Kemik Kırılmasına Neden Olacak Şekilde Kasten Yaralama' suçundan 1 yıl 6 ay 22 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, CMK'nın 231/5. maddesince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, CMK'nın 231/8. maddesince 5 yıl denetim süresine tabi tutulmasına, 5237 sayılı TCK'nın 86/2. maddesince 'Kasten Basit Yaralama' suçundan 2.250-TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, CMK'nın 231/5. maddesince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, CMK'nın 231/8. maddesince 5 yıl denetim süresine tabi tutulmasına, 5237 sayılı TCK'nın 61. maddesince 'Tehdit' suçundan 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, CMK'nın 231/5. maddesince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, CMK'nın 231/8. maddesince 5 yıl denetim süresine tabi tutulmasına karar verildiği, dava konusu işlemin tarihi itibariyle belirlenen denetim süresinin dolmadığı ve buna bağlı olarak herhangi bir düşme kararının da verilmediği, bununla birlikte davacının, özel güvenlik belgesinin yenilenmesi istemiyle yaptığı başvurusu üzerine yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında ... Asliye Ceza Mahkemesi tarafından verilen karar dikkate alınarak 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin (d/1) ve (h) bentlerinde belirtilen şartları taşımadığı sonucuna varılarak Bingöl Valiliği İl Özel Güvenlik Komisyonunun ... tarihli ve ... sayılı kararıyla silahlı/silahsız özel güvenlik görevlisi kimlik kartı (çalışma izni) düzenlenmemesine ve özel güvenlik görevlisi olmasının uygun görülmemesine karar verildiğinin anlaşıldığı, bu durumda; "kasten yaralama" suçu sebebiyle yargılanan ve suç işlediği sabit görülmekle birlikte verilen 20/01/2022 tarihli mahkumiyet hükmününün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen davacının, 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin birinci alt bendinde belirtilen şartı taşımadığı anlaşıldığından, ... Asliye Ceza Mahkemesi tarafından verilen karar göz önünde bulundurularak 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin birinci fıkrasının (d/1) ve (h) bendinde belirtilen şartları taşımadığından bahisle silahlı/silahsız özel güvenlik görevlisi kimlik kartı (çalışma izni) düzenlenmemesine ve özel güvenlik görevlisi olmasının uygun görülmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, davalı idarenin dayanak göstermeden, hiç bir bilgi vermeden, savunma hakkı tanımadan dava konusu işlemi tesis ettiği, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin (3) numaralı alt bendinin iptal edildiği, çalışma hakkının engellendiği, devam eden soruşturma veya kovuşturma olmasının özel güvenlik kimlik kartının iptali sonucunu doğurmayacağı, HAGB kararı nedeniyle ortada henüz kesinleşmiş bir mahkumiyet olmadığı, temyiz isteminin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından, hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) ve (h) bentlerine istinaden özel güvenlik görevlisi kimlik kartı düzenlenmemesi yolunda tesis edilen Bingöl Valiliği İl Özel Güvenlik Değerlendirme Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ile özel güvenlik izninin verilmesine, bu hizmeti yerine getirecek kişi ve kuruluşların ruhsatlandırılmasına ve denetlenmesine ilişkin hususlar düzenlenmiş; dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 10. maddesinde, "Özel güvenlik görevlilerinde aşağıdaki şartlar aranır:
a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak.
b) Silahsız olarak görev yapacaklar için en az sekiz yıllık ilköğretim veya ortaokul; silahlı olarak görev yapacaklar için en az lise veya dengi okul mezunu olmak.
c) 18 yaşını doldurmuş olmak.
d) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile;
1) Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmamak.
2) Affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçları, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık ve fuhuş suçlarından mahkûm olmamak.
3) Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak.
...
f) Görevin yapılmasına engel olabilecek vücut ve akıl hastalığı ile engelli bulunmamak.
g) 14 üncü maddede belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla tamamlamış olmak.
h) Güvenlik soruşturması olumlu olmak" hükümlerine; 11. maddesinde, "Özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edilecekler ile özel güvenlik şirketlerinde, alarm izleme merkezlerinde ve özel güvenlik eğitimi verecek kurumlarda kurucu ve/veya yönetici olarak çalışacaklar hakkında valilikçe güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır. Soruşturma sonucu olumlu olanlara, bu Kanunun 14. maddesinde belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla bitirmiş olmak şartıyla, valilikçe çalışma izni verilir. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması bir ay içinde tamamlanır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması her kimlik verilmesi veya ihtiyaç duyulması halinde yenilenir. Şirketlerde eğitici ve temsilci olacaklar ile şirket ortağı tüzel kişi ortaklarında da kurucularda aranan şartlar aranır ve güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır.
Göreve başlayan özel güvenlik görevlileri işveren tarafından onbeş gün içinde valiliğe bildirilir.
Yönetici veya özel güvenlik görevlisi olabilme şartlarını taşımadığı veya bu şartlardan herhangi birini sonradan kaybettiği tespit edilenlerin kimliği iptal edilir." hükmüne; aynı maddenin, 680 sayılı KHK'nin 70. maddesi ile eklenen 6. fıkrasında, "Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı veya irtibatı olduğu tespit edilen kişiler, özel güvenlik alanında faaliyet yürüten şirket veya birimlerde çalışamazlar." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, özel güvenlik görevlisi olmaya engel suç ve cezalar sayma suretiyle belirlenmiş; aynı bendin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 1. alt bendinde ise, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkum olmanın özel güvenlik görevlisi olmaya engel olacağı belirtilmiştir. Aynı fıkranın (h) bendinde ise, özel güvenlik görevlisi/adayı hakkında yapılacak güvenlik soruşturması sonucunun olumlu olması özel güvenlik görevlilerinde aranan şartlar arasında sayılmıştır.
Dava konusu işlemde davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde davacının ... Asliye Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda TCK'nın 86/1. maddesi uyarınca 'Kemik Kırılmasına Neden Olacak Şekilde Kasten Yaralama' suçundan 1 yıl 6 ay 22 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, CMK'nın 231/5. maddesince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, CMK'nın 231/8. maddesince 5 yıl denetim süresine tabi tutulmasına, 5237 sayılı TCK'nın 86/2. maddesi uyarınca 'Kasten Basit Yaralama' suçundan 2.250 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, CMK'nın 231/5. maddesince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, CMK'nın 231/8. maddesince 5 yıl denetim süresine tabi tutulmasına, 5237 sayılı TCK'nın 106/1. maddesi uyarınca da 'Tehdit' suçundan 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, CMK'nın 231/5. maddesince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, CMK'nın 231/8. maddesince 5 yıl denetim süresine tabi tutulmasına karar verildiğinin anlaşıldığından bahisle 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin (d) ve (h) bentlerine istinaden davacıya ait silahlı/silahsız özel güvenlik kimlik kartı düzenlenmemesine karar verildiği görülmektedir.
30/11/2024 tarih ve 32738 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 7533 sayılı Dahiliye Memurları Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 28. maddesi ile 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan “veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş” ibaresi madde metninden çıkarılmış, bendin (2) numaralı alt bendine “mahkûm olmamak” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya bu suçlardan hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmemiş olmak” ibaresi eklenmiş, (3) numaralı alt bendinde yer alan “Anayasal düzene” ibaresi “Devletin güvenliğine, anayasal düzene” şeklinde değiştirilmiş ve “soruşturma veya” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, her ne kadar dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkum olmamak şartı özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartlar arasında sayılmış ise de yukarıda yer verilen 30/11/2024 tarihli Kanun değişikliği ile "veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş" ibaresinin madde metninden çıkarılması suretiyle, kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkum olup da hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen kişiler yönünden lehe düzenleme yapılarak bu kişilerin Kanun'da belirtilen diğer şartları taşımaları halinde özel güvenlik görevlisi olabilmelerine olanak sağlanmış olup, olayda davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde davacının ... Asliye Ceza Mahkemesinde yargılanarak işlediği sabit görülen 'Kemik Kırılmasına Neden Olacak Şekilde Kasten Yaralama', 'Kasten Basit Yaralama' ve 'Tehdit' suçlarına yol açan fiillerinin bir arada değerlendirilmesinden anılan eylemlerin, niteliği ile özel güvenlik hizmetinin hassasiyeti göz önüne alındığında, özel güvenlik hizmeti ile bağdaşmayacak mahiyette olduğu bu nedenle 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde öngörülen "güvenlik soruşturması olumlu olmak" koşulu kapsamında değerlendirilerek tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davacının temyiz isteminin REDDİNE,
2\. Davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının gerekçeli olarak ONANMASINA,
3\. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine,
4\. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi 6. İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 20/05/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.