Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2025/303
Karar No : 2025/4275

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı / ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN_KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacının bilirkişilik sicilinden ve listesinden çıkarılmasına ilişkin İstanbul Bilirkişilik Bölge Kurulunun ... tarihli ve ... kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...İdare Mahkemesince verile... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ile "müfettiş" olarak görev yapan davacının, 5510 sayılı Kanun'un 59. maddesinin verdiği yetki ile 4857 sayılı İş Kanunu'nda belirtilen teftiş, kontrol ve denetleme yetkisine sahip olduğu, müfettişlik ve dolayısıyla denetleme görevinin, ilgili mevzuat ve uygulamalarda yetkin olmayı gerektirdiği ve davacının yenileme başvurusu yaptığı 2022 başvuru dönemi itibarıyla ilgili görevlerde 12 yılı aşkın hizmet süresinin bulunduğu hususları dikkate alındığında, davacının müfettişlikten kaynaklı çalışmalarıyla, talep konusu uzmanlık alanı olan "İş Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplamalar" uzmanlık alanında bilirkişilik yapabilecek ölçüde mesleki faaliyetinin bulunduğunun kabulü gerektiği kanaatine ulaşıldığından, aksi yorumla tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesince, uyuşmazlıkta, davacının görev alanına ilişkin olarak düzenlenen Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı belgesinde, iş yerlerinde, davacının iş sağlığı ve iş güvenliğine aykırı durumları saptamak görevinin bulunduğunun açıkça belirtildiği; ancak söz konusu belgede iş mevzuatından kaynaklanan nitelikli hesaplamalar ile ilgili herhangi bir görevden bahsedilmediği, her ne kadar davacı tarafından hukuk fakültesi ile iktisadi ve idari bilimler fakültesi maliye bölümü mezunu olduğu, arabuluculuk iş hukuku nitelikli hesaplamalar eğitim belgesi ve arabuluculuk belgesi bulunduğu, 2023 yılından bu yana iş hukuku işçi alacakları, işçi alacakları hususunda arabuluculuk yaptığı belirtilmiş ise de davacının görev yaptığı alanın 5510 sayılı Kanun kapsamında yapılan incelemeler olduğu, iş mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplamalar alt uzmanlık alanlarına ilişkin olarak en az 5 yıllık mesleki faaliyette bulunduğunu gösterir belge sunmadığı, mezuniyet ve eğitimlerinin bu alanda bilirkişi olması için yeterli olmadığı, davacı tarafından başkaca bir bilgi, belgenin de sunulmadığı anlaşıldığından davacının sicil ve listeden çıkarılmasına ve UYAP sistemi üzerindeki kaydının pasif hâle getirilmesine ilişkin İstanbul Bilirkişilik Bölge Kurulu kararında hukuka ve mevzuata aykırılık, aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile anılan ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI: Davacı tarafından, Bölge İdare Mahkemesinin konusu aynı olan başka bir davada iptal kararı verdiği, temyize konu kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, Üye ...'nun "Bilirkişilik görevinin ya da buna yönelik görevlendirmenin bir 'meslek' olarak değerlendirilemeyecek olması nedeniyle, bilirkişilik sicilinden ve listesinden çıkarılma işlemlerinin ya da bu sicile ve listeye kaydolma istemlerinin reddine ilişkin işlemlerin 'meslekten çıkarılma sonucunu doğuran bir işlem' olarak kabul edilebilmesine hukuken imkan bulunmadığı gerekçesiyle bakılan uyuşmazlığın konusu itibarıyla 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesi kapsamında olmadığından temyiz isteminin incelenmesinin hukuken mümkün olmadığı" yönündeki usûle ilişkin karşı oyuna karşılık oy çokluğu ile işin esasına geçilerek ve dosyanın tekemmül ettiği görülerek, davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) müfettişi olarak görev yapan davacının 2018 yılı başvuru döneminde "İş Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplamalar" uzmanlık alanında İstanbul Bilirkişilik Bölge Listesine kaydı yapılmıştır.
2022 başvuru döneminde yaptığı yenileme başvurusu da aynı uzmanlık alanı yönünden kabul edilmiş, bu arada "Sosyal Güvenlik Kurumu müfettişi" olarak görev yapan ve "İş Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplamalar" alanına yönelik başvurusu reddedilen dava dışı M.I. adlı başvurucu tarafından ...İdare Mahkemesinin... esas sayılı dosyasına kayden açılan davada, davacının kendisi ile aynı durumda olduğu hâlde bu alan itibarıyla listeye kaydının yapıldığını ileri sürmesi nedeniyle Bölge Kurulu tarafından davacının başvuru evrakı ve hukuki durumunun yeniden incelenmesi üzerine İstanbul Bilirkişilik Bölge Kurulunun ... tarihli ve ... kararı ile bilirkişilik başvurusu kabul edilen davacının başvuruda bulunduğu "62.02 kodlu İş Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplamalar" alt uzmanlık alanının, genel olarak iş mahkemelerinin görev alanı içerisinde bulunan işçilik alacakları talepli davalarda (kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla çalışma ücreti alacağı, yıllık izin alacağı, tatil ücreti alacağı vs.) hesaplama gerektiren bir alt uzmanlık alanı olduğu, bu alan itibarıyla davacının en az 5 yıl süreyle bilirkişilik yaptığını belgelendirmediği gibi yine mevcut çalışmalarının bu alan ile doğrudan ilgili faaliyetler olarak kabul edilemeyeceği, sunulan belgelerin talep konusu alt uzmanlık alanında bilirkişilik yapabilecek ölçüde mesleki faaliyette bulunduğunu ispata yönelik yeterli belge olarak kabul edilemeyeceğinden sicile kabul için gerekli şartları taşımadığının tespit edildiğinden bahisle 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu'nun 10. maddesinin 1. fıkrasının (g), (ğ) bentleri ve 13. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi ile Bilirkişilik Yönetmeliği'nin 38. maddesinin 1. fıkrasının (g), (ğ) bentleri ve 48. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca davacının bilirkişilik sicilinden ve listesinden çıkarılmasına ve UYAP sistemi üzerindeki kaydının pasif hâle getirilmesine karar verilmiştir.
Bunun üzerine, 25/01/2024 tarihinde kayda giren dilekçe ile bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
24/11/2016 tarihli ve 29898 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu'nun;
"Bilirkişiliğe kabul şartları" başlıklı 10. maddesinde,
(1) Bilirkişilik faaliyetinde bulunacak gerçek kişilerde aşağıdaki şartlar aranır:
a) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıldan fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık, gerçeğe aykırı bilirkişilik veya tercümanlık yapma, yalan tanıklık ve yalan yere yemin suçlarından mahkûm olmamak.
b) Terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olmamak.c) Daha önce kendi isteği dışında bilirkişilik sicilinden çıkarılmamış olmak.
ç) Disiplin yönünden meslekten veya memuriyetten çıkarılmamış ya da sanat icrasından veya mesleki faaliyetten geçici ya da sürekli olarak yasaklanmamış olmak.
d) Başka bir bölge kurulunun listesine kayıtlı olmamak.
e) Bilirkişilik temel eğitimini tamamlamak.
f) Bilirkişilik yapacağı uzmanlık alanında en az beş yıl fiilen çalışmış olmak ya da daha fazla çalışma süresi belirlenmiş ise bu süre kadar fiilen çalışmış olmak.
g) Meslek mensubu olarak görev yapabilmek için mevzuat tarafından aranan şartları haiz olmak ve mesleğini yapabilmek için gerekli olan uzmanlık alanını gösteren diploma, mesleki yeterlilik belgesi, uzmanlık belgesi veya benzeri belgeye sahip olmak,
ğ) Bilirkişilik temel ve alt uzmanlık alanlarına göre belirlenen yeterlilik koşullarını taşımak.
..." hükmüne;
"Bilirkişiliğe başvuru, seçilme usulü ve sicile kayıt" başlıklı 11. maddesinde,
"(1) Bilirkişiliğe başvuru, ilgilinin yerleşim yerinin veya mesleki faaliyetlerini yürüttüğü yerin bağlı olduğu bölge kuruluna ilgili belgeler eklenmek suretiyle yapılır. Başvuru şekline ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.
(2) Başvuru dilekçesine eklenmesi zorunlu belgelerin eksik olması hâlinde, başvuru sahibine belgeleri tamamlaması için on beş gün süre verilir. Eksik belgelerin tamamlanması hâlinde bölge kurulu tarafından başvuru hakkında karar verilir.
(3) Bölge kurulu karar verirken sicile kayıt bakımından öncelikle başvuranın 10 uncu maddedeki şartları taşıyıp taşımadığını değerlendirir ve şartları taşıyanlar arasından başvuranın mesleki tecrübesini, katıldığı meslek içi eğitimleri veya uzmanlığı gösteren belgeleri dikkate alarak en liyakatli olanları seçer.
(4) Bilirkişiliğe kabul edilenler, sicile üç yıl için kaydedilir." hükmüne;
"Bilirkişilik sicilinden ve listesinden çıkarılma" başlıklı 13. maddesinde,
"(1) Bilirkişiler, aşağıdaki şartlardan birinin gerçekleşmesi hâlinde sicilden ve listeden çıkarılır:
a) Bilirkişiliğe kabul şartlarının kaybedilmesi veya sicile kabul tarihinde gerekli şartların bulunmadığının sonradan tespit edilmesi.
b) Kanuni bir sebep olmaksızın bilirkişilik yapmaktan kaçınılması veya raporun belirlenen süre içinde mazeretsiz olarak verilmemesi.
c) Bilirkişilik görevi ve bu görevin gerektirdiği etik ilkelerle bağdaşmayan, güven duygusunu sarsıcı tutum ve davranışlarda bulunulması.
ç) 3 üncü maddede belirtilen temel ilkelere aykırı olarak bilirkişilik faaliyetinde bulunulması.
d) Bölge kurulu tarafından yapılacak performans değerlendirmeleri sonucunda yeterli bulunulmaması.
e) Bilirkişilik süresinin dolmasına rağmen süresi içerisinde yenileme talebinde bulunulmaması.
f) Bilirkişinin sicilden çıkarılmayı talep etmesi.
(2) Birinci fıkranın (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen hâllerde ihlalin niteliğine göre sicilden ve listeden çıkarma yaptırımı yerine uyarma veya bir yıla kadar geçici süreyle listeden çıkarma yaptırımı uygulanabilir." hükmüne;
"İtiraz ve dava hakkı" başlıklı 15. maddesinde,
"(1) Bölge kurulu kararlarına karşı, kararın tebliğ veya ilan tarihinden itibaren otuz gün içinde kararı veren bölge kuruluna itiraz edilir. Bölge kurulunun itiraz üzerine verdiği kararlara karşı yetkili idare mahkemesine dava açılabilir." hükmüne yer verilmiştir.
6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu'nun 18. maddesine dayanılarak hazırlanan, 03/08/2017 tarihli ve 30143 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bilirkişilik Yönetmeliği'nin;
"Bilirkişiliğe başvuru ve kabul şartları'" başlıklı 38. maddesinde,
"(1) Bilirkişilik başvurusunda bulunacak gerçek kişilerde aşağıdaki nitelikler aranır:
...
g) Meslek mensubu olarak görev yapabilmek için ilgili mevzuat gereği aranan şartları haiz olmak ve mesleğini yapabilmek için gerekli olan uzmanlık alanını gösteren diploma, meslekî yeterlilik belgesi, uzmanlık belgesi, ustalık belgesi veya benzeri belgeye sahip olmak.
ğ) Daire Başkanlığının bilirkişilik temel ve alt uzmanlık alanlarına göre belirlediği yeterlilik koşullarını taşımak...." düzenlemesi;
"Sicil ve listeden çıkarılma" başlıklı 48. maddesinde,
"(1) Bilirkişiler, aşağıdaki şartlardan birinin gerçekleşmesi hâlinde sicilden ve listeden çıkarılır:
a) Bilirkişiliğe kabul şartlarının kaybedilmesi veya sicile kabul tarihinde gerekli şartların bulunmadığının sonradan tespit edilmesi.
..." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelere bakıldığında; davacının, Sosyal Güvenlik Kurumu Rehberlik ve Teftiş Başkanlığında 12/02/2010 tarihinde müfettiş yardımcısı olarak göreve başladığı, Rehberlik ve Teftiş İstanbul ...No'lu Grup Başkanlığında müfettiş olarak görev yapmakta iken 2018 yılında bilirkişilik başvurusunda bulunduğu, müfettiş olarak toplam hizmet süresinin 12 yılı aşkın olduğu, söz konusu mesleki faaliyetine ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumu Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının ... tarihli ve ... sayılı yazısında; davacının müfettiş olarak 12 yıl 4 ay 3 gün hizmetinin bulunduğu ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve ilgili mevzuatlarda belirlenen; Kurumun merkez teşkilatı (Sigorta Primleri, Genel Sağlık Sigortası, Emeklilik Hizmetleri, Hizmet Sunumu, Strateji Geliştirme, Destek Hizmetleri, İnşaat ve Emlak, Personel, Aktüerya ve Fon Yönetimi, Eğitim Araştırma ve Geliştirme) ve taşra teşkilâtı ile personelinin idari, mali ve hukuki işlemleri hakkında teftiş, inceleme/soruşturma yapmak, işin yürütülmesi için gerekli olan asgari işçilik miktarının tespitini yapmak, iş yerlerindeki iş sağlığı ve iş güvenliğine aykırı durumları saptamak, iş kazaları, meslek hastalığı, hastalık ve diğer sigorta olaylarını araştırmak ve incelemek ile yetkili olduğu, yine aynı Kanun'un 59. maddesinin verdiği yetki ile 4857 sayılı İş Kanunu’nda belirtilen teftiş, kontrol ve denetleme yetkisine sahip olarak görev yaptığının belirtildiği, dolayısıyla müfettiş olarak görev yaptığı 12 yıldan fazla sürede İş Kanunu'nda belirtilen teftiş, kontrol ve denetleme yetkisine sahip olarak iş mevzuatını yorumlamak, değerlendirmek durumunda olduğu ve incelediği iş yerlerindeki uygulamaların söz konusu mevzuata uygunluğunu denetlediği, bunun yanı sıra Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun olduğu, ayrıca İstanbul Medipol Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi tarafından düzenlenen "İş Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplamalar Bilirkişilik Programı"nı tamamladığına dair eğitim sertifikasının bulunduğu, İstanbul Kültür Üniversitesinde 12-21 Haziran 2023 tarihleri arasında düzenlenen İş Hukukunda Uzman Arabuluculuk Eğitimi aldığı, arabuluculuk sınavını başarıyla geçerek, arabuluculuk yetkisine sahip olduğu, işçi-işveren davalarında çok sayıda arabuluculuk görevi yaptığı görülmektedir.
Bakılan uyuşmazlıkta, dava konusu işlemin, davacının mevcut çalışmalarının talep konusu alt uzmanlık alanı (İş Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplamalar) ile doğrudan ilgili faaliyetler olmadığı ve sunulan belgelerin bu alanda bilirkişilik yapabilecek ölçüde mesleki faaliyette bulunduğunu ispata yönelik yeterli belge olarak kabul edilemeyeceğinden bahisle tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerle yer verilen mevzuat birlikte değerlendirildiğinde; davacının "İş Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplamalar Bilirkişilik Programı" kapsamında eğitimi bulunduğunun açık olduğu, müfettiş olarak görev yapan davacının, 5510 sayılı Kanun'un 59. maddesinin verdiği yetki ile 4857 sayılı İş Kanunu'nda belirtilen teftiş, kontrol ve denetleme yetkisine sahip olduğu, müfettişlik ve dolayısıyla denetleme görevinin, ilgili mevzuat ve uygulamalarda yetkin olmayı gerektirdiği ve davacının yenileme başvurusu yaptığı 2022 başvuru dönemi itibarıyla ilgili görevlerde 12 yılı aşkın toplam hizmet süresinin bulunduğu hususları dikkate alındığında, davacının müfettişlikten kaynaklı çalışmalarıyla, talep konusu uzmanlık alanı olan "İş Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplamalar" uzmanlık alanında bilirkişilik yapabilecek ölçüde mesleki faaliyetinin bulunduğunun kabulü gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,
2\. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Kullanılmayan ...TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 01/10/2025 tarihinde usûlde oy çokluğuyla esasta oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.