Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2025/2932
Karar No : 2025/4657

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : ... (müteveffa) mirasçıları;
1- ...
2- ...
VEKİLLERİ : Av. ...

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Huk. Müş. ...

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: ... (müteveffa) tarafından, içinde bulunduğu araca 14/04/2017 tarihinde İstanbul ili, Sultangazi ilçesinde bulunan Gazi Kent Ormanı'nda polis ekiplerince yapılan denetim sırasında ateş açılması üzerine yaralandığından bahisle; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL (miktar artırımı sonucunda 577.740,70 TL) maddi ve 200.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; tarafların istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI :
Davacı tarafından; polis memurlarının mevzuata aykırı şekilde öldürücü güç kullanarak yaşam hakkını ortadan kaldırdıkları, silah kullanmalarını gerekli kılacak haklı nedenlerin bulunmadığı, müterafik kusur yönüyle tazminat miktarlarının azaltılmasının hukuka aykırı olduğu, nispi harcın tarafına yükletilmesinin hakkaniyete aykırı olduğu, davalı idarenin vekillerinin kamu görevlisi olmaları nedeniyle davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hak arama özgürlüğünün ihlali niteliğinde olduğu ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından; davacının yakınının ölümüyle sonuçlanan olaya ilişkin olarak idarelerinin hizmet kusurunun ve kusursuz sorumluluk ilkesi uyarınca sorumluluğunun bulunmadığı, manevi tazminatın şartlarının oluşmadığı, hükmedilen manevi tazminata faiz uygulanmaması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmakta olup, davacı tarafça savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
14/04/2017 tarihinde, Gazi Mahallesi Kent Ormanı isimli bölgede yüzleri poşulu ve ellerinden silah bulunan üç kişilik bir grubun parkta gezen iki vatandaşa örgüt propagandası yaptıklarına dair ihbar üzerine polis memurlarınca olay yerinde uygulama yapmak amacıyla tertibat alınarak zırhlı araçla parkın çıkış kapısının olduğu yerin yol kısmı kesilmiş ve uygulamaya başlanmıştır.
Polis memurlarının uygulamaya başladıkları sırada kontrol noktasına gelen ve yapılan uyarılar üzerine uygulama noktasında duran beyaz renkli Audi marka araç kontrol edilerek salıverilmiş, bu araçtan hemen sonra davacı ... (müteveffa) ve arkadaşlarının içinde bulunduğu ve ...'un sürücüsü olduğu araç kontrol noktasına yaklaştığı sırada polis memurlarınca araca sesle ve işaretle dur ihtarında bulunulmuş, araç zırhlı araçlara yaklaştığı sırada duraksamış, bu esnada polis memurlarından birisi tarafından aracın sol arka kapısı açılıp aralanmış ancak araç kapısı içeriden çekilerek kapatılmış, bu esnada aracın sağ ön kısmına denk gelen yerde olan diğer bir polis memuru aracın içerisinde silah bulunduğuna ilişkin olarak ekip arkadaşlarını uyarmış, bunun üzerine sürücü ... tekrar gaza basarak araçla önünde bulunan başka bir polis memuruna çarpmış, daha sonra zırhlı ekip aracına da çarparak kaldırıma çıkmış, bu esnada bazı polis memurları uyarı amacıyla havaya ateş etmeye başlamış ancak aracın hareketine devam etmesi sebebiyle araçla aralarındaki mesafe otuz metre açılana kadar aracın arkasından ateş etmeye devam etmişlerdir.
Yapılan atışlar sonucunda araç içerisinde bulunan ... ve ... isimli şahıslar vefat etmiş, aracın sürücüsü ... ve ... aldıkları ateşli silah isabetleri nedeniyle yaralanmışlardır.
...'ün anılan olay nedeniyle uğradığı ileri sürülen zararların tazmini istemiyle davalı idareye yapılan 12/01/2018 tarihli başvurunun zımnen reddi üzerine 02/05/2018 tarihinde bakılan dava açılmıştır.
..., yargılama devam etmekte iken 18/03/2025 tarihinde vefat etmiş, ...'ün mirasçıları olan annesi ...'ün ve babası ...'ün vekilleri tarafından temyiz aşamasında dosyaya sunulan 25/06/2025 tarihli dilekçe ile anılan mirasçıların davayı takip etmek istedikleri belirtilmiş ve dilekçe ekindeki mirasçılık belgesi ve vekaletname uyarınca davaya kabullerine karar verilmeleri talep edilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasanın 125. maddesinde; idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında, "Dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verilir. Dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır."; 2. fıkrasında, "Yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilir.
" hükmü yer almaktadır.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 8. maddesinde, her insanın hak (medeni haklardan yararlanma) ehliyetine sahip olduğu; 10. maddesinde, ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan her ergin kişinin fiil (medeni hakları kullanma) ehliyetinin bulunduğu; 28. maddesinde, kişiliğin, çocuğun sağ olarak tamamıyla doğduğu anda başlayıp ölümle sona ereceği; 599. maddesinde ise, mirasçıların, mirasbırakanın ölümü ile mirası bir bütün olarak kanun gereğince kazanacakları
kural altına alınmıştır.
2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "Yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal olunur." hükmünden kastedilen, münhasıran ölenin şahsına sıkı sıkıya bağlı olan, başkalarına devir ve temliki veya miras yoluyla intikali mümkün olmayan haklarla ilgili davalardır. Bunun dışında, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca, ölene ait bulunan bütün haklar, mallar ve borçlar mirasçılara geçeceğinden, dava açılmakla mamelekî niteliğe dönüşen haklar da, ölenin malvarlığının bir bölümünü oluşturacağından, açılmış bulunan bu tür davaları ölenin mirasçılarının takip etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Ayrıca, 2577 sayılı Kanun'un 31. maddesiyle ehliyet yönünden atıf yapılan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 50. maddesinde, "Medenî haklardan yararlanma ehliyetine sahip olan, davada taraf ehliyetine de sahiptir."; 51. maddesinde ise, "Dava ehliyeti, medenî hakları kullanma ehliyetine göre belirlenir." kurallarına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında; dava açıldıktan ve İdare Mahkemesince karar verildikten sonra, fakat temyize konu karar verilmeden bir gün önce (18/03/2025 tarihinde) vefat eden ... hakkında hüküm kurulduğu görülmekte ise de; karar tarihi itibarıyla 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu uyarınca hak (taraf) ve fiil (dava) ehliyetini haiz olmayan adı geçen hakkında karar verilemeyeceği açıktır.
Bununla birlikte, davanın, dava açılırken hayatta bulunan ... adına maddi ve manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmış olması nedeniyle, davanın yalnız öleni ilgilendirmemesi ve müteveffanın yasal mirasçıları olan anne ve babasının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 26. maddesi kapsamında davaya devam iradelerini 25/06/2025 tarihli dilekçeyle ortaya koyması karşısında, bu davacılar adına davaya devam edilerek (mirasları payları oranına göre) hüküm kurulması gerekmektedir.
Öte yandan, maddi tazminat hesabı farazi/varsayımsal hesaba dayanmakla beraber, bilinen somut verilerin varlığı halinde bu verilerin hesaplamada dikkate alınması gerektiği de açıktır.
Bakılmakta olan dava, ...'ün 14/04/2017 tarihinde polis memurlarınca yaralanması nedeniyle uğradığı ileri sürülen zararların tazminine karar verilmesi istemiyle açılmış olup, yargılama kapsamında hazırlanan ve İdare Mahkemesi ile Bölge İdare Mahkemesince hükme esas alınan 08/09/2023 tarihli bilirkişi raporunda, müteveffa ...'ün TRH 2010 Ulusal Mortalite Tablosu uyarınca 74 yaşını dolduracağı 26/12/2072 tarihine kadar yaşayacağı kabulüyle, anılan tarihe kadar elde edebileceği gelirler esas alınarak maddi zararları hesaplanmıştır.
Yukarıda belirtildiği üzere; ...'ün 18/03/2025 tarihinde vefat etmiş olması karşısında, TRH 2010 Ulusal Mortalite Tablosu uyarınca belirlenen muhtemel yaşam süresinin maddi zararın hesabında esas alınması mümkün olmayıp, Bölge İdare Mahkemesince yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırılarak ...'ün 14/04/2017 tarihinde polis memurlarınca yaralanması olayına ilişkin olarak 14/04/2017-18/03/2025 tarihleri arasında uğradığı zararlar hesaplatılarak buna göre karar verilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
2\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 21/10/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.