Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2025/2188
Karar No : 2025/4031

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği / ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından; ... İl Müdürlüğüne bağlı ... Yurt Müdürlüğünde özel güvenlik görevlisi olarak görev yapmakta iken, silahlı özel güvenlik kimlik kartının yenilenmesi talebiyle yaptığı başvuru üzerine hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz değerlendirildiğine ilişkin Konya Valiliği Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Değerlendirme Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararına istinaden silahlı özel güvenlik kimlik kartının iptali yolunda tesis edilen ... tarih ve E-... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkındaki güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması kayıt ve bilgileri incelendiğinde, davacının ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, "basit yaralama" suçundan 3.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırıldığı ve hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, 5 yıl süre ile denetime tabi tutulmasına karar verildiği, kararın 19/09/2019 tarihinde kesinleştiği; ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, ''hakaret'' suçu yönünden 6.080,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, 5 yıl süre ile denetime tabi tutulmasına, ''tehdit'' suçu yönünden ise 5 ay süre ile hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, 5 yıl süre ile denetime tabi tutulmasına karar verildiği, kararın 17/12/2018 tarihinde kesinleştiğinin anlaşıldığı, davacı hakkında ''basit yaralama'', ''hakaret'' ve ''tehdit'' suçlarından ötürü yapılan yargılamalar neticesinde, hakkında ''hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ve 5 yıl denetim süresine tabi tutulmasına'' ilişkin ilgili hükümler verilmişse de, davacının anılan suçları işlediği hususunun sabit olduğu, bu durumun 5188 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında idare tarafından yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda saptanması üzerine, 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin (h) bendi uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunun olumsuz olarak değerlendirilmesinde, özel güvenlik hizmetinin önem ve niteliği de dikkate alındığında, hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, işleme esas alınan ceza yargılamalarında hakkında düşme kararı verildiği, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen dosyalara konu atılı suçların yürütülen özel güvenlik hizmetine kuşku getirecek davranış ve tutum sergilediğini ortaya koymadığı, hakkında belli haklardan yoksun bırakılma kararı verilmediği, masumiyet karinesinin ve çalışma hürriyetinin ihlal edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından, ... Gençlik ve Spor İl Müdürlüğüne bağlı ... Yurt Müdürlüğünde özel güvenlik görevlisi olarak görev yapmakta iken, silahlı özel güvenlik kimlik kartının yenilenmesi talebiyle yaptığı başvuru üzerine hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz değerlendirildiğine ilişkin Konya Valiliği Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Değerlendirme Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararına istinaden silahlı özel güvenlik kimlik kartının ... tarih ve E-... sayılı işlemle iptal edilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ile özel güvenlik izninin verilmesine, bu hizmeti yerine getirecek kişi ve kuruluşların ruhsatlandırılmasına ve denetlenmesine ilişkin hususlar düzenlenmiş; dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 10. maddesinde, "Özel güvenlik görevlilerinde aşağıdaki şartlar aranır:
a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak.
b) Silahsız olarak görev yapacaklar için en az sekiz yıllık ilköğretim veya ortaokul; silahlı olarak görev yapacaklar için en az lise veya dengi okul mezunu olmak.
c) 18 yaşını doldurmuş olmak.
d) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile;
1) Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmamak.
2) Affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçları, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık ve fuhuş suçlarından mahkûm olmamak.
3) Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak. ...
f) Görevin yapılmasına engel olabilecek vücut ve akıl hastalığı ile engelli bulunmamak.
g) 14 üncü maddede belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla tamamlamış olmak.
h) Güvenlik soruşturması olumlu olmak" hükümlerine; 11. maddesinde, "Özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edilecekler ile özel güvenlik şirketlerinde, alarm izleme merkezlerinde ve özel güvenlik eğitimi verecek kurumlarda kurucu ve/veya yönetici olarak çalışacaklar hakkında valilikçe güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır. Soruşturma sonucu olumlu olanlara, bu Kanunun 14. maddesinde belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla bitirmiş olmak şartıyla, valilikçe çalışma izni verilir. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması bir ay içinde tamamlanır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması her kimlik verilmesi veya ihtiyaç duyulması halinde yenilenir. Şirketlerde eğitici ve temsilci olacaklar ile şirket ortağı tüzel kişi ortaklarında da kurucularda aranan şartlar aranır ve güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır.
Göreve başlayan özel güvenlik görevlileri işveren tarafından onbeş gün içinde valiliğe bildirilir.
Yönetici veya özel güvenlik görevlisi olabilme şartlarını taşımadığı veya bu şartlardan herhangi birini sonradan kaybettiği tespit edilenlerin kimliği iptal edilir." hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının silahlı özel güvenlik görevlisi kimlik kartının yenilenmesi talebiyle yapmış olduğu başvuru üzerine, hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde elde edilen kayıt ve bilgilere istinaden Konya Valiliği Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Değerlendirme Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğuna karar verildiği, bu karara istinaden davacının silahlı özel güvenlik kimlik kartının yenilenmesi talebinin reddine ve silahlı özel güvenlik kimlik kartının iptaline ilişkin Konya Valiliğinin ... tarih ve ... sayılı işleminin tesis edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Davacı hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucu elde edilen kayıt ve bilgiler incelendiğinde, davacının ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, "basit yaralama" suçundan 3.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırıldığı ve hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, 5 yıl süre ile denetime tabi tutulmasına karar verildiği, kararın 19/09/2019 tarihinde kesinleştiği; ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, ''hakaret'' suçu yönünden 6.080,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, 5 yıl süre ile denetime tabi tutulmasına, ''tehdit'' suçu yönünden ise 5 ay süre ile hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, 5 yıl süre ile denetime tabi tutulmasına karar verildiği, kararın 17/12/2018 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Her ne kadar ilk derece Mahkemesi tarafından davacı hakkında ''basit yaralama'', ''hakaret'' ve ''tehdit'' suçlarından ötürü yapılan yargılamalar neticesinde, hakkında ''hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ve 5 yıl denetim süresine tabi tutulmasına'' ilişkin ilgili hükümler verilmişse de, davacının anılan suçları işlediği hususunun sabit olduğu, bu durumun 5188 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında idare tarafından yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda saptanması üzerine, 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin (h) bendi uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunun olumsuz olarak değerlendirilmesinde, özel güvenlik hizmetinin önem ve niteliği de dikkate alındığında, hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine ve bu karara karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun temyize konu kararla reddine karar verilmiş olsa da; uyuşmazlıkta; davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanmasının sebebini ''basit yaralama'', ''hakaret'' ve ''tehdit'' suçları nedeniyle yapılan ve sonucunda hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen ceza yargılamalarının oluşturduğu, ceza yargılamasına konu eylemlerinin başlı başına davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz değerlendirilmesini gerekli kılacak nitelik ve ağırlıkta olmadığı ve bu suçların 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinde sayılan özel güvenlik görevlisi olmayı engelleyen katalog suçlardan da olmadığı görülmektedir.
Diğer taraftan, işleme esas alınan mahkumiyetler hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ve davacının beş yıl denetim süresine tabi tutulmasına karar verildiği ve beş yıllık denetim süresinin sonunda 19/12/2023 ve 23/09/2024 tarihlerinde davanın düşmesi kararları verildiği dikkate alındığında işleme dayanak olacak bir mahkumiyet kararı kalmadığı, kaldı ki davacının ilk defa belge almadığı yenileme talebinde bulunduğu, bu durumda davacının güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olarak değerlendirilmesini gerektirecek şartların oluşmadığı, anılan suçların davacı hakkında verilmiş düşme kararları da dikkate alındığında tek başına özel güvenlik görevlisi olmaya engel teşkil etmediği, hukuk devleti ilkesi ve Anayasada güvence altına alınan masumiyet karinesi ile çalışma özgürlüğü dikkate alındığında dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,
2\. Davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 24/09/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.