Danıştay danistay 2024/662 E. 2025/2263 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2024/662
Karar No : 2025/2263

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ...
2- ...
3- ...
4- ...
5- ...
VEKİLİ : Av. ...

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...

İSTEMLERİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, Şırnak ili, Cizre ilçesinde ilan edilen sokağa çıkma yasağı sürecinde yakınları ...'nin hayatını kaybetmesinde idarenin sorumluluğu bulunduğundan bahisle, uğranıldığı ileri sürülen zararlara karşılık, anne ... için 200,00 TL (miktar artırımı ile 184.648,20 TL) maddi, 300.000,00 TL manevi, kardeş ... için 200,00 TL maddi, 250,000,00 TL manevi, kardeş ... için 100,00 TL maddi, 100.000,00 TL manevi, kardeş ... için 100,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi, kardeş ... için 100,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayın bir terör olayı olduğu ve olayda idarenin sosyal risk ilkesi gereğince sorumluluğunun bulunduğu gerekçesiyle, maddi tazminat istemi yönünden; yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen hesap raporunda, davacı ...'nin oğlunun vefatı nedeniyle 184.648,20 TL destekten yoksun kalma zararının bulunduğu, kardeşlerin ise destekten yoksun kalma zararlarının bulunmadığının belirtildiği, rapora davalı idare tarafından yapılan itirazların raporu kusurlandıracak nitelikte görülmediği ve raporun hükme esas alınabilecek yeterlikte görüldüğü gerekçesiyle, davacı ...'nin maddi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 184.648,20 TL maddi tazminatın 100,00 TL'sinin idareye başvuru tarihi olan 07/03/2017 tarihinden, miktar artırım dilekçesi ile artırılan 184.548,20 TL'sinin ise miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ tarihi olan 09/03/2022 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte adı geçen davacıya ödenmesine, ...'nin cenaze giderine, ...'nin destekten yoksun kalma zararı ve cenaze giderine, diğer davacılar ..., ... ve ...'nin destekten yoksun kalma zararına ilişkin maddi tazminat taleplerinin reddine, manevi tazminat yönünden; davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü ile, olay nedeniyle davacıların duyduğu üzüntü dikkate alınarak takdiren, anne ... için 50.000,00 TL, kardeş ... 20,000,00 TL, ... için 20.000,00 TL, ... için 20.000,00 TL, ... için 20.000,00 manevi tazminatın idareye başvuru tarihi olan 07/03/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından adı geçen davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacıların istinaf başvurusunun reddine, davalı idarenin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen reddine, maddi tazminat hesabının 5233 sayılı Kanun'a göre yapılmadığı gerekçesiyle İdare Mahkemesi kararının maddi tazminata ilişkin kısmının kaldırılmasına, 33.620,30 TL maddi tazminatın vefat edenin mirasçıları olan davacılara miras hisseleri oranında idareye başvuru tarihi olan 07/03/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece ödenmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacılar vekili tarafından, olayın ağırlığı dikkate alındığında hükmedilen manevi tazminat tutarlarının yetersiz olduğu, maddi tazminat hesabının genel hükümlere göre yapılması gerekirken 5233 sayılı Kanun'a göre yapılmasının hatalı olduğu, cenaze giderine ilişkin maddi tazminat istemlerinin reddedilmesinin hatalı olduğu, manevi tazminatın reddedilen kısmı üzerinden davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğu iddialarıyla Bölge İdare Mahkemesi kararının aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, olaya PKK terör örgütü mensuplarının sebebiyet verdiği, idarelerinin sorumluluğunun bulunmadığı, davacılar lehine manevi tazminata hükmedilmesinin hatalı olduğu, manevi tazminata faiz işletilemeyeceği iddialarıyla Bölge İdare Mahkemesi kararının idareleri aleyhine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir

TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Davalı idare tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Şırnak ili, Cizre ilçesinde ilan edilen sokağa çıkma yasağı sürecinde davacıların yakını ...'nin hayatını kaybetmesinde idarenin sorumluluğu bulunduğundan bahisle, uğranıldığı ileri sürülen zararlara karşılık, anne ... için 200,00 TL (miktar artırımı ile 184.648,20 TL) maddi, 300.000,00 TL manevi, kardeş ... için 200,00 TL maddi, 250,000,00 TL manevi, ... için 100,00 TL maddi, 100.000,00 TL manevi tazminat, ... için 100,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi, ... için 100,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, bu Kanun'un amacının, terör eylemleri veya terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle maddî zarara uğrayan kişilerin, bu zararlarının karşılanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemek olduğu; 2. maddesinde, bu Kanun'un, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun 1inci, 3üncü ve 4üncü maddeleri kapsamına giren eylemler veya terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle zarar gören gerçek kişiler ile özel hukuk tüzel kişilerinin maddî zararlarının sulhen karşılanması hakkındaki esas ve usullere ilişkin hükümleri kapsadığı, aynı maddenin ikinci fıkrasının (e) bendinde, kişilerin kendi kasıtları sonucunda oluşan zararların Kanun kapsamında bulunmadığı hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu olayın meydana gelmesinde güvenlik hizmetinin yürütülmesinde idarenin kusurlu veya kusursuz sorumluluğunu doğuracak bir hususun bulunmadığı anlaşıldığından, davacıların söz konusu terör olayına ilişkin maddi tazminat istemlerinin 5233 sayılı Kanun kapsamında, manevi tazminat isteminin ise genel hükümlere göre değerlendirilmesi gerekmektedir.
Dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; 28/12/2015 tarihli Emniyet Değerlendirme Tutanağında; ... isimli şahsın defaatle Şırnak Valiliğince ilan edilen sokağa çıkma yasağını ihlal ederek güvercinlere bakma mazeretiyle ikametinden ayrıldığı, nasıl yaralandığına ilişkin bir bilginin bulunmadığı, 28/12/2015 tarihinde PKK/KCK terör örgütü mensuplarınca karargah / yaralı örgüt mensuplarının tedavi edildiği yer / eks örgüt mensuplarının saklandığı yer olarak kullanılan örgüt merkezinde yakınlarınca yaralı halde bulunduğu, hastaneye intikali öncesinde veya sırasında öldüğü, şahsın PKK/KCK terör örgütü üyeleri ile birlikte olduğu, bu şahıslarla birlikte kolluk güçlerine karşı silahlı saldırıda bulunduğu, kolluk kuvvetlerince yaşanan çatışma esnasında yaralandığı, örgüt mensuplarınca tedavi amaçlı ya da cesedinin saklanabilmesi amaçlı taziye evi olarak bilinen yere getirildiğinin değerlendirildiği belirtilmiştir.
17/10/2021 tarihli Emniyet Araştırma tutanağında, PKK terör örgütüne müzahir bazı internet sitelerinde davacılar yakını ...'den "şehit" olarak bahsedildiğinin belirtildiği görülmektedir.
Maddi olayın yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ile birlikte değerlendirilmesinden, davacılar yakını ...'nin bu haliyle zarara kendi kastı ve kusuru ile sebebiyet verdiği sonucuna varılmaktadır.
Buna göre, maddi tazminat istemi yönünden, 5233 sayılı Kanun'un 2. maddesinin 2. fıkrasının (e) bendinde, kişilerin kendi kasıtları sonucunda oluşan zararların Kanun kapsamı dışında olduğu hükmü gereği dava konusu olay sebebiyle meydana gelen maddi zarar Kanun kapsamında bulunmamaktadır. Manevi tazminat istemi yönünden ise, davacının tamamen kendi kusuru ile yol açtığı zarar sebebiyle genel hükümlere göre değerlendirilen manevi tazminat isteminin de şartları oluşmamıştır.
Bu itibarla, meydana gelen olayda, davacılar yakını ...'nin kendi kasti / kusurlu davranışı nedeniyle vefat ettiği dikkate alındığında davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davacıların istinaf başvurusunun reddi, davalı idarenin istinaf başvurusunun kısmen kabulü, kısmen reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davacıların temyiz isteminin REDDİNE, davalı idarenin temyiz isteminin KABULÜNE,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 28/04/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.