Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2024/6513
Karar No : 2025/1386

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde Kuşadası Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma sayılı dosyasında kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak ve kullanmak suçundan dava açılmasının ertelenmesine karar verildiğinin tespit edildiğinden bahisle İzmir Valiliği Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Değerlendirme Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunun olumsuz olduğuna ilişkin kararına istinaden özel güvenlik görevlisi çalışma izninin ve kimlik kartının iptali yolunda tesis edilen ... tarih ve ... sayılı Valilik Olur işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının yürüteceği kamu görevinin önem ve özelliği de dikkate alındığında, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucu ortaya konulan olgular değerlendirilmek suretiyle davalı idare tarafından davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz kabul edilerek davacının özel güvenlik belgesinin iptaline ilişkin işlemde davalı idarenin takdir hakkını hukuka aykırı olarak kullandığından söz edilemeyeceğinden dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idare tarafından, dava konusu işlemin sebebi olarak davacı hakkında Kuşadası Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından "kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak kabul etmek bulundurmak ve kullanmak" suçundan dolayı kamu davası açılmasının ertelenmesine dair karar bulunmasının gösterildiği, dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla Kuşadası Cumhuriyet Başsavcılığının ... Sor. sayılı dosyasında "kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak kabul etmek bulundurmak ve kullanmak" suçundan devam eden soruşturmanın bulunduğu dikkate alındığında, 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin (d) bendi ve 11. maddesinde belirtilen şartları taşımadığı sabit olan davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun gerekçeli reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle işlem tesis edilmişse de hakkında kullanmak için uyuşturucu/uyarıcı madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak suçundan yapılan soruşturma sonucunda dava açılmasının ertelenmesine karar verildiği, erteleme süresi içinde herhangi bir suça da karışmadığından hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, dava açılmadığı, hakkında verilen bir mahkumiyet hükmünün de bulunmadığı, dolayısıyla işlemin gerekçesinin haksız ve hatalı olduğu, temyiz isteminin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
İzmir Valiliği Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Değerlendirme Komisyonunca, Kuşadası Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyasında "kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak ve kullanmak" suçundan kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verildiğinin tespit edildiğinden bahisle davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunun olumsuz olduğu yolunda verilen ... tarih ve ... sayılı karara istinaden davacının özel güvenlik çalışma izninin ve kimlik kartının iptal edildiği, davacı tarafından da söz konusu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, özel güvenlik görevlisi olmaya engel suç ve cezalar sayma suretiyle belirlenmiş; aynı bendin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 3. alt bendinde ise, bu bentte sayılan suçlardan dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmasının özel güvenlik görevlisi olmaya engel olacağı belirtilmiştir. Aynı fıkranın (h) bendinde ise, özel güvenlik görevlisi/adayı hakkında yapılacak güvenlik soruşturması sonucunun olumlu olması özel güvenlik görevlilerinde aranan şartlar arasında sayılmıştır.
Dava konusu işlemde, davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması neticesinde Kuşadası Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/5877 soruşturma sayılı dosyasında "kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak ve kullanmak" suçundan kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verildiğinin tespit edildiği, bunun üzerine İzmir Valiliği Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Değerlendirme Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile davacının güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunun olumsuz olduğuna karar verildiği, anılan karara istinaden ... tarih ve ... sayılı işlem ile de özel güvenlik çalışma izninin ve kimlik kartının iptal edildiği, dolayısıyla işlem tarihinde 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin (3) numaralı alt bendinde yer alan "uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak" hükmü doğrultusunda davacının özel güvenlik kimlik kartının ve çalışma izninin iptaline karar verildiği görülmektedir.
Bununla birlikte, 30/11/2024 tarih ve 32738 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 7533 sayılı Dahiliye Memurları Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 28. maddesi ile 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan “veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş” ibaresi madde metninden çıkarılmış, bendin (2) numaralı alt bendine “mahkûm olmamak” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya bu suçlardan hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmemiş olmak” ibaresi eklenmiş, (3) numaralı alt bendinde yer alan “Anayasal düzene” ibaresi “Devletin güvenliğine, anayasal düzene” şeklinde değiştirilmiş ve “soruşturma veya” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
Anayasa Mahkemesinin 21/11/2024 tarih ve 32729 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 24/09/2024 tarih ve E:2024/65, K:2024/163 sayılı kararı ile de " kamu yararının sağlanması amacına daha hafif bir sınırlamayla ulaşılması mümkünken anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında soruşturma ve kovuşturma bulunan kişilerin özel güvenlik kimlik belgelerinin iptal edilmesini öngören kuralın çalışma hakkı ve özgürlüğüne ölçüsüz bir sınırlama getirdiği gerekçesiyle 5188 sayılı Kanun'un 11. maddesinin 4. fıkrasında yer alan ".... Bu şartlardan herhangi birini sonradan kaybettiği...." ibaresinin 10. maddenin birinci fıkrasının (d) bendinin (3) numaralı alt bendi yönünden Anayasaya aykırı olduğuna ve iptaline, iptal hükmünün kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiştir.
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 7. maddesinin 2. fıkrasında, " Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur." hükmü yer almaktadır.
Kanunlarda yapılan değişikliklerin lehe kanun değişikliği niteliğinde olması halinde, idari yargı yerlerince de yargılama aşamasında yapılan lehe kanun değişikliklerinin ilgili kişiler hakkında uygulanmasına bir engel bulunmamaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, her ne kadar dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma bulunmamak (kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı soruşturma aşamasını sonlandıran bir karar olmadığından davacı hakkında dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla uyuşturucu veya uyarıcı madde suçundan dolayı devam etmekte olan bir soruşturma bulunmaktadır.) şartı özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartlar arasında sayılmış ise de yukarıda yer verilen 30/11/2024 tarihli Kanun değişikliği ile "soruşturma veya" ibaresi kanun metninden çıkarılmak suretiyle, hakkında kanun metninde tahdidi bir şekilde sayılan suçlardan devam etmekte olan bir soruşturma bulunan kişiler yönünden lehe düzenleme yapılarak bu kişilerin Kanun'da belirtilen diğer şartları taşımaları halinde özel güvenlik görevlisi olabilmelerine olanak sağlandığından ve söz konusu değişikliğin davacının lehine sonuç doğurması hasebiyle yargı yerlerince de dikkate alınması gerektiğinden, dava konusu işlemin davacı hakkında "kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak ve kullanmak" suçundan dolayı devam etmekte olan bir soruşturma bulunduğuna yönelik sebep unsurunda bu gerekçe ile hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin gerekçeli reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,
2\. Davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 05/03/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.