Danıştay danistay 2024/5718 E. 2024/4776 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2024/5718
Karar No : 2024/4776

DAVACI : ... Federasyonu
VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ... Bakanlığı / ANKARA

DAVANIN_ÖZETİ : 29/08/2024 tarih ve 32647 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Gemiadamları ve Kılavuz Kaptanlar Yönetmeliğinin;
a) 5. maddesinin 4. fıkrasının (f) bendinin tamamının,
b) 7. maddesinin 1. fıkrasının tamamının,
c) 9. maddesinin 1. fıkrasının tamamının,
ç) 12. maddesinin (c) bendinde, 13. maddesinin (c) bendinde, 14. maddesinin (b) bendinde, 22. maddesinin (ç) bendinde, 23. maddesinin (ç) bendinde ve 24. maddesinin (b) bendinde yer alan 'Eğitim Yönergesinde belirlenen İngilizce puan şartını sağlayarak' ifadesinin,
d) 17. maddesinin 1. fıkrasının tamamının,
e) 19. maddesinin 1 fıkrasının tamamının,
f) 40. maddesinin 1. fıkrasının "1-ç" ve "2-a" bentlerinde bulunan '3 yıl ve 2 yıldan fazla hapis cezası' ifadelerinin,
g) 40. maddesinin 4. fıkrasının tamamının,
h) 45. maddesinin 2. ve 3. fıkralarının tamamının,
ı) 48. maddesinin (c) bendinin tamamının,
i) 61., 62.,63.,64. ve 65. maddelerinin tamamının,
j) 66. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde yer alan 'bir' ifadesinin,
k) 69. maddesinin 3. fıkrasında yer alan 'görev başı eğitim şartını sağlamadan' ifadesinin,
l) 70. maddesinin 6. fıkrasında yer alan 'İdare beşinci fıkrada belirlenen altmış beş yaş sınırını en erken 24 ay sonra uygulanmak üzere altmış yaşına kadar indirebilir' ifadesinin,
m) 70. maddesinin 7. fıkrasının (a) bendinde yer alan 'Mesleki ilke ve gerekler ile mesleki etik sorumluluklarına aykırı hareket eden kılavuz kaptanlar için ihtar' ifadesinin,
n) 70. maddesinin 7. fıkrasının (b) bendinde yer alan 'Kılavuz kaptanlar ile ilgili meri mevzuatta belirtilen hususlara aykırı hareket eden kılavuz kaptanların yeterlilik belgelerinin altı aya kadar askıya alınması' ifadesinin
iptali ve yürütülmesinin durdurulması istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca hazırlanan Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin dava dilekçesi öncelikle 2577 sayılı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasının (g) bendi uyarınca anılan Kanun'un 3. maddesine uygun olup olmadığı yönünden incelenerek gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı; dilekçelerde, tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin gösterileceği, ayrıca dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği, dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı hükmü yer almış; 14. maddesinin 3. fıkrasında dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları hususu ilk inceleme konuları arasında sayılmış; 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde de, dilekçelerin, 3. ve 5. maddelere uygun olmaması halinde otuz gün içinde uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere reddine karar verileceği kuralı getirilmiştir.
Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca iptali istenen idari işlemle sınırlı olarak mahkemelerce inceleme yapılması gerekmekte olup talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, her türlü tereddütten uzak, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur.
Öte yandan, bir düzenleyici işleme karşı açılan iptal davasında, idari işlemin unsurlarından yetki veya şekil yönünden hukuka aykırılık sebebiyle düzenleyici işlemin tamamının, anılan unsurlar haricinde sebep, konu ve maksat yönünden hukuka aykırılık sebebiyle de belirli maddelerinin veya maddelerin belirli kısımlarının iptalinin istenebilmesi mümkün olup; dava dilekçesinde, iptali istenilen işlem ya da işlemlerin sayı, tarih, tebliğ tarihi belirtilmek ve davacının menfaatini nasıl etkilediği açıklanmak suretiyle işlemin tamamının mı, yoksa belli kısımlarının mı iptalinin istenildiğinin hukuka aykırılık sebepleriyle birlikte tereddüte yer verilmeyecek şekilde açıkça belirtilmesi gerekmektedir.
Dava dilekçesi ve eklerinin incelenmesinden; "Konu" ile "Netice ve Talep" kısmında "Gemiadamları ve Kılavuz Kaptanlar Yönetmeliği"nin muhtelif hükümlerinin iptali ve yürütülmesinin durdurulması istemine yer verildiği, ancak dava dilekçesinin içeriğinde anılan Yönetmeliğin tamamının iptali istemine yer verildiği, bununla birlikte, konu ve netice kısmında iptali istenilen hükümler ile dilekçe içeriğinde hukuka aykırılığı belirtilen hükümlerin birbiri ile uyumlu olmadığı gibi, dava dilekçesinde iptali istenilen birden çok düzenleme ile 29/08/2024 tarih ve 32647 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gemiadamları ile Kılavuz Kaptanları Yönetmeliği hükümlerinin de birbiri ile uyumlu olmadığı, nitekim iptali istenilen hükümlerin bazılarının düzenleyici işlemde bulunmadığı (örneğin; 5. maddesinin 4. fıkrasının (f) bendinin iptali istenilmiş olmakla birlikte, düzenleyici işlemde böyle bir bent bulunmamaktadır.) ve iptali istenilen hükümlerin bazılarına ilişkin idari işlemin sebep, konu, maksat unsurları yönünden hukuka aykırılık sebeplerinin ve davacının menfaatini ne şekilde etkilediğinin tereddüte yer verilmeyecek şekilde açıkça belirtilmediği, yalnızca idari işlemin yetki ve şekil unsurları yönünden hukuka aykırılık iddiasında bulunulduğu, ayrıca iptale konu Yönetmeliğin Resmî Gazete sayısının da yanlış belirtildiği görülmektedir.
Bu durumda, dava dilekçesinin kendi içerisinde tutarlılık göstermediği, dolayısıyla 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olmadığı sonucuna varılmış olup, "Gemiadamları ve Kılavuz Kaptanlar Yönetmeliğinin"nin yetki veya şekil yönünden tamamının iptalinin istenilebileceği açık olmakla birlikte, bu istemin hukuki sebebi ile beraber belirtilmesi, ayrıca söz konusu Yönetmelikte yer verilen düzenlemelerden birinin veya birkaçının iptali isteniyorsa işlemin diğer unsurları (sebep, konu, maksat) yönünden hangi kısım veya kısımlarının dava konusu edildiğinin net bir şekilde açıkça gösterilmesi, hukuka aykırılık sebepleri ve bu düzenleme veya düzenlemelerin davacının menfaatini ne şekilde etkilediğinin iptali istenen her bir kısım yönünden ayrı ayrı açıklanması, istemin dava dilekçesinin konu, içerik ve sonuç kısımlarında uyumlu bir şekilde belirtilmesi suretiyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olarak yenilenen, Danıştay Başkanlığına hitaben yazılmış açık ve anlaşılabilir bir dilekçeyle dava açılması gerekmektedir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca, bu kararın tebliğinden itibaren 30 (otuz) gün içinde, yukarıda belirtilen hususlar netleştirilmek suretiyle imzalı iki nüsha dilekçe ile dava açmakta serbest olmak üzere DAVA DİLEKÇESİNİN REDDİNE,
2- Aynı Kanun'un 15. maddesinin 5. fıkrasına göre dilekçenin reddi üzerine yeniden verilecek dilekçede de aynı yanlışlıkların yapılması halinde davanın reddedileceğinin davacıya duyurulmasına,
3-.Davanın yenilenmesi hâlinde yeniden harç alınmamasına, davanın yenilenmemesi durumunda yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan ... TL yürütmenin durdurulması harcı ile posta gideri avansından artan miktarın istemi halinde davacıya iadesine, 13/11/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.