Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2024/4680
Karar No : 2025/1858

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından silahsız özel güvenlik görevlisi kimlik kartının ve çalışma izninin yenilenmesi için yaptığı başvuru üzerine, hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca özel güvenlik görevlisi olmasının uygun görülmemesi yolunda tesis edilen Valilik onaylı İstanbul Valiliği Değerlendirme Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararının kendisine ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olarak sonuçlanmasına dayanak olarak gönderilen bilgi notunda; davacının ... (Kapatılan) ... Sulh Ceza Mahkemesi'nin E:..., K:... sayılı kararı ile, ''Basit Yaralama'' suçundan yargılandığı, "2100 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ve 5 yıl süreyle denetim süresine tabi tutulmasına" karar verildiği, gerekçeli kararın 21/11/2012 tarihinde kesinleştiği; ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin E:..., K:... sayılı kararı ile ''Basit Yaralama'' suçundan yargılandığı "740 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına" karar verildiği, gerekçeli kararın 13/02/2019 tarihinde kesinleştiği; son olarak Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının ... tarih ve Soruşturma No:..., Karar No:... sayılı kararı ile ''Kullanmak İçin Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Satın Almak, Kabul Etmek, Bulundurmak ve Kullanmak'' suçundan kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verildiği yönündeki adli kayıtlara yer verildiği görülmekte ise de; davacının 23/06/2020 tarihinde işlediği "Kullanmak için uyuşturucu ve uyarıcı madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak veya kullanmak" suçu nedeniyle "5 yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine" ve "Asgari 1 yıl süreyle denetimli serbestlik tedbirinin uygulanmasına" karar verildiği, denetimli serbestlik süresini dolduran davacı hakkında ayrıca karar alınmadığı, UYAP kayıtlarından yapılan incelemede davacı hakkında hali hazırda yürütülen bir soruşturma veya kovuşturma bilgisinin olmadığı; 06/06/2010 tarihinde işlediği "Basit yaralama" suçundan hakkında tesis edilen "HAGB" kararı ile 26/06/2017 tarihinde işlediği aynı suçtan dolayı hakkında verilen "740 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına" yönelik mahkumiyete konu eylemlerinin niteliği ve işlendiği tarihler dikkate alındığında, aradan geçen uzun süre zarfında davacının adli soruşturma veya kovuşturmaya dahil olmadığı, söz konusu eylemlerin münferit nitelikte olduğu ve süreklilik arz etmediği anlaşıldığından, bu durumda yukarıda yer verilen açıklamalar kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde; davacının yukarıda bahsi geçen ceza soruşturmasına konu fiillerinin niteliği, eylem tarihleri, olayın gelişimi ile özel güvenlik hizmetinin niteliği göz önüne alındığında, bu fiillerin tek başına davacının özel güvenlik görevlisi olarak görev yapmasına engel olabilecek nitelik taşımadığı, belirtilen durum haricinde davacı hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlanmasına dayanak teşkil edebilecek başkaca bir bilgi ve tespitin de bulunmadığının anlaşılması karşısında, davacının 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde yer verilen "Güvenlik soruşturması olumlu olmak" koşulunu sağlamadığı yönündeki davalı idarenin işleminde, değerlendirme ve takdir yetkisi yönlerinden hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının özel güvenlik kimlik kartı ve çalışma izninin yenilenmesi amacıyla başvurduğu, davacı hakkında açılan soruşturma ile ceza mahkemesi davası sonucunda verilen kararlar esas alınarak dava konusu işlemin tesis edildiği, "basit yaralama" suçlarından davacı hakkında verilen ceza kararlarının 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin (1), (2) ve (3) numaralı alt bentleri kapsamında davacının özel güvenlik görevlisi olmasına engel bir durum oluşturmadığı; ancak davacı hakkında uyuşturucu bulundurma suçundan açılan soruşturma sonucunda verilen beş yıl süre ile kamu davasının açılmasının ertelemesi kararı bulunduğu, bu kararın 25/12/2020 tarihinde verildiği, dava konusu işlem tarihi olan 10/10/2023 tarihi itibarıyla beş yıllık sürenin dolmadığı, dolayısıyla şüpheli sıfatının ve soruşturma sürecinin işlem tarihi itibarıyla sonlanmadığı anlaşılmakla, dava konusu işlem tarihi itibarıyla davacı hakkında uyuşturucu bulundurma suçundan devam etmekte olan bir soruşturma bulunduğundan, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca davacının talebinin reddedilerek özel güvenlik kimlik belgesi ve çalışma izni verilmemesine ilişkin dava konusu işlemde bu yönden hukuka aykırılık bulunmadığı, yukarıda belirtilen gerekçeyle davanın reddi gerektiğinden, aksi yönde verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet olmadığı; öte yandan davacı hakkında verilen beş yıl kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı üzerine, erteleme süresi zarfında kendisine yüklenen yükümlülüklere uygun davranması halinde daha sonraki süreçte kovuşturmaya yer olmadığına yönelik karar verilmek suretiyle soruşturmanın sonlandırılması üzerine, oluşan yeni hukuksal durum üzerine davacının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanun'un 10. maddesi kapsamında özel güvenlik kimlik kartı ve çalışma izni düzenlenmesi için yeniden idareye başvuru yapabileceği ve idarece de yeni hukuksal durum gözetilerek yeniden bir karar verilmesi gerektiğinin açık olduğu gerekçeleriyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararın kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, işlemin neden tesis edildiğine ilişkin kendilerine herhangi bir gerekçe ve somut sebep bildirilmediği, hakkında verilen kamu davasının açılmasının ertelenmesine dair kararın hukuki bir gerekçe oluşturamayacağı, özel güvenlik kimlik kartının iptaline ilişkin tesis edilen benzer nitelikteki işlemlerin iptali yolunda verilen çok sayıda emsal karar bulunduğu, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Silahsız özel güvenlik görevlisi kimlik kartının ve çalışma izninin yenilenmesi istemiyle yaptığı başvuru üzerine, davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda uyuşturucu ve uyarıcı madde satın almak, kabul etmek, bulundurmak ve kullanmak suçundan devam eden soruşturma ile iki ayrı basit yaralama suçundan verilmiş ceza mahkemesi kararları esas alınarak 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca özel güvenlik görevlisi olmasının uygun görülmediğine ilişkin Valilik onaylı İstanbul Valiliği Değerlendirme Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı işleminin tesis edildiği, davacı tarafından da bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, özel güvenlik görevlisi olmaya engel suç ve cezalar sayma suretiyle belirlenmiş; aynı bendin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 3. alt bendinde ise, bu bentte sayılan suçlardan dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmasının özel güvenlik görevlisi olmaya engel olacağı belirtilmiştir. Aynı fıkranın (h) bendinde ise, özel güvenlik görevlisi/adayı hakkında yapılacak güvenlik soruşturması sonucunun olumlu olması özel güvenlik görevlilerinde aranan şartlar arasında sayılmıştır.
Dava konusu işlemde davacı hakkında yapılan arşiv araştırması ve suç kaydı incelemesi sonucuna göre durumunun olumsuz değerlendirildiği, bu değerlendirmeye gerekçe olan davacı hakkındaki güvenlik soruşturması sonucunda "Kullanmak için Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Satın Almak, Kabul Etmek, Bulundurmak ve Kullanmak" suçu kapsamında Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının ... tarih ve Soruşturma No:..., Karar No:... sayılı kararı il 5 yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine, 1 yıl süreyle tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına karar verildiğinin tespit edildiğinden bahisle 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinde belirtilen "uyuşturucu ve uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak" hükmü ile (h) bendinde yer alan hüküm doğrultusunda davacının özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasının uygun görülmemesine karar verildiği görülmektedir.
Bununla birlikte, 30/11/2024 tarih ve 32738 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 7533 sayılı Dahiliye Memurları Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 28. maddesi ile 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan “veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş” ibaresi madde metninden çıkarılmış, bendin (2) numaralı alt bendine “mahkûm olmamak” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya bu suçlardan hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmemiş olmak” ibaresi eklenmiş, (3) numaralı alt bendinde yer alan “uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından" ibaresi korunurken “soruşturma veya” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
Anayasa Mahkemesinin 21/11/2024 tarih ve 32729 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 24/09/2024 tarih ve E:2024/65, K:2024/163 sayılı kararı ile de " kamu yararının sağlanması amacına daha hafif bir sınırlamayla ulaşılması mümkünken anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında soruşturma ve kovuşturma bulunan kişilerin özel güvenlik kimlik belgelerinin iptal edilmesini öngören kuralın çalışma hakkı ve özgürlüğüne ölçüsüz bir sınırlama getirdiği gerekçesiyle 5188 sayılı Kanun'un 11. maddesinin 4. fıkrasında yer alan ".... Bu şartlardan herhangi birini sonradan kaybettiği...." ibaresinin 10. maddenin birinci fıkrasının (d) bendinin (3) numaralı alt bendi yönünden Anayasaya aykırı olduğuna ve iptaline, iptal hükmünün kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiştir.
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 7. maddesinin 2. fıkrasında, " Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur." hükmü yer almaktadır.
Kanunlarda yapılan değişikliklerin lehe kanun değişikliği niteliğinde olması halinde, idari yargı yerlerince de yargılama aşamasında yapılan lehe kanun değişikliklerinin ilgili kişiler hakkında uygulanmasına bir engel bulunmamaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, her ne kadar dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma bulunmamak şartı özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartlar arasında sayılmış ise de yukarıda yer verilen 30/11/2024 tarihli Kanun değişikliği ile "soruşturma veya" ibaresi kanun metninden çıkarılmak suretiyle, hakkında kanun metninde tahdidi bir şekilde sayılan suçlardan devam etmekte olan bir soruşturma bulunan kişiler yönünden lehe düzenleme yapılarak bu kişilerin Kanun'da belirtilen diğer şartları taşımaları halinde özel güvenlik görevlisi olabilmelerine olanak sağlandığından ve söz konusu değişikliğin davacının lehine sonuç doğurması hasebiyle yargı yerlerince de dikkate alınması gerektiğinden, dava konusu işlemin davacı hakkında "kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak kabul etmek bulundurmak ve kullanmak" suçundan dolayı devam etmekte olan bir soruşturma bulunmasına yönelik sebep unsurunda bu gerekçe ile hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının BOZULMASINA,
3\. Kullanılmayan ... TL yürütmenin durdurulması harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 26/03/2025 tarihinde oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi.


(X)-KARŞI OY :
Dosyanın incelenmesinden, davacının silahsız özel güvenlik görevlisi kimlik kartının yenilenmesi istemiyle yaptığı başvuru üzerine, 7315 sayılı Kanun'un "Değerlendirme Komisyonu" başlıklı 7. maddesine istinaden oluşturulan Değerlendirme Komisyonu tarafından, davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması neticesinde, "Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... tarih ve Soruşturma No:..., Karar No:... dosyasında "Kullanmak için Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Satın Almak, Kabul Etmek Bulundurmak ve Kullanmak" suçundan 5 yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine" karar verildiğinin tespit edildiği, 10/10/2023 tarihi itibarıyla beş yıllık sürenin dolmadığı dolayısıyla da uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından devam etmekte olan bir soruşturma bulunmamak koşulunu sağlamadığı gerekçesiyle güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olarak değerlendirildiği ve davacının başvurusunun reddedildiği anlaşılmaktadır.
Özel güvenlik görevlilerinin de diğer kolluk güçleri gibi silah vb. teçhizatla donatılmasının yanı sıra önleme araması yapma, adli kolluğa verilmek üzere suç eşyalarını emanete alma, gerekli hallerde yakalama, olay yeri ve delilleri koruma, zor kullanma gibi ciddi kamu hukuku yetkilerini elinde bulundurduğu göz önüne alındığında bu görevi yerine getirecek kişilerin her türlü suç şüphesinden uzak olması gerektiği, bu nedenle idarenin bu konudaki takdir yetkisinin geniş olarak ele alınması gerektiği tartışmasızdır.
Bu itibarla, kamu güvenliği hizmetlerinin ayrılmaz bir parçası olan ve bu sebeple personel tayininde hassasiyet arz eden özel güvenlik hizmetleri alanında tesis edilen, Anayasa ile kurulan demokrasi düzeninin korunması amacıyla ve devlet menfaatleri adına idarenin kanunen sahip olduğu takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde kullanmasından ibaret olan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, dava konusu işlemin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyorum.