Danıştay danistay 2024/3804 E. 2025/3846 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2024/3804
Karar No : 2025/3846

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1) ...
2) ...
3) ...
4) ...
5) ...
6) ...
VEKİLLERİ : Av. ...

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Komutanlığı / ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, yakınları ...'nun Elazığ ili, Maden İlçe Jandarma Komutanlığına bağlı Hazar Jandarma Karakol Komutanlığı emrinde askerlik hizmetini yapmaktayken 21/03/2013 tarihinde ateşli silahla intihar etmek suretiyle hayatını kaybetmesinde davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğu ileri sürülerek müteveffanın annesi ... için 7.000,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 114.958,00 TL) maddi, 25.000,00 TL manevi, babası ... için 7.000,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 104.462,00 TL) maddi, 25.000,00 TL manevi, kardeşleri ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 15.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, dava konusu olayda idarenin hizmet kusurunun bulunduğu, davacıların maddi zararının belirlenmesi için dosya üzerinden alınan bilirkişi raporunda müteveffanın annesi ... için 114.958,00 TL, babası ... için 104.462,00 TL destekten yoksun kalma zararının belirlendiği, bilirkişi raporu hükme esas alınabilir nitelikte bulunarak ve davacılar tarafından verilen miktar artırım dilekçesi gözetilerek müteveffanın annesi ...'nun 114.958,00 TL maddi tazminat isteminin kabulü ile 7.000,00 TL'lik kısmının ... İdare Mahkemesi'nde davanın açıldığı 13/06/2014 tarihinden itibaren, miktar artırım dilekçesi ile arttırılan 107.958,00 TL'lik kısmının ise miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği 20/04/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, müteveffanın babası ...'nun 104.462,00 TL maddi tazminat isteminin kabulü ile 7.000,00 TL'lik kısmının davanın açıldığı 13/06/2014 tarihinden itibaren, miktar artırım dilekçesi ile arttırılan 97.462,00 TL'lik kısmının miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği 20/04/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, dava konusu olayın oluş şekli ve niteliği gözetilerek takdiren müteveffanın annesi ... ve babası ... için ayrı ayrı 15.000,00 TL, kardeşleri ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 5.000,00 TL manevi tazminatın davanın açıldığı 13/06/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, fazlaya ilişkin istemlerinin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacılar tarafından, İdare Mahkemesince hükmedilen maddi tazminat tutarının tamamına olay tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiği, yaşanan olay karşısında hükmedilen manevi tazminat tutarının yetersiz kaldığı ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, dava konusu olayda idarelerinin hizmet kusuru bulunmadığı gibi kusursuz sorumluluğunu gerektirir bir durumun da bulunmadığı, ilk olarak Mahkeme kararıyla belirlenen manevi tazminat tutarına karar tarihinden itibaren faiz işletilebileceği, idarelerinin harçtan muaf olduğu ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının yasal faizin başlangıç tarihi yönünden düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, hükmedilen maddi tazminat miktarına işletilecek yasal faizin başlangıç tarihi dışındaki kısımlar yönünden usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu yönlerden bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda Danıştay'ın, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanun'un 13. maddesinde, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerektiği kuralı yer almaktadır.
Kanun'un 16. maddesinin 4. fıkrasına 30/04/2013 tarihinde yürürlüğe giren 6459 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile, “Ancak, tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktar, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir ve miktarın artırılmasına ilişkin dilekçe otuz gün içinde cevap verilmek üzere karşı tarafa tebliğ edilir.” cümlesi; aynı Kanun'un Geçici 7. Maddesiyle de, “Bu maddeyi ihdas eden Kanunla, bu Kanunun 16. maddesinin dördüncü fıkrasına eklenen hüküm, kanun yolu aşaması dahil, yürürlük tarihinde derdest olan davalarda da uygulanır.” cümlesi eklenmiştir.
Aktarılan düzenlemeyle, nihai karar verilinceye kadar harcı ödenmek ve bir defaya mahsus olmak üzere, “süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin” dava dilekçesinde gösterilen tazminat miktarının artırılmasına imkan verilmektedir. Böylelikle, artırılan miktar açısından da dava dilekçesinin verildiği tarihteki hukuksal koşullar geçerli bulunmaktadır.
Yapılan bu açıklamalar karşısında, miktar artırımına ilişkin dilekçenin yeni bir dava niteliğinde olmayıp mevcut davada talep edilen tazminat miktarının miktar artırım suretiyle artırımına olanak sağlayan yasal bir hakkın kullanımına ilişkin olduğu da göz önünde bulundurulduğunda, artırılan tazminat miktarı yönünden davanın kabul edilmesi halinde, yasal faizin başlangıcının bu miktar yönünden de, idarenin uyuşmazlığın esasında ihtilafa, bir başka anlatımla temerrüde düştüğü tarih olduğu; aksi bir durumun hakkaniyete aykırı olacağı sonucuna varılmaktadır.
Bu durumda, tazminat tutarının tümüne ... İdare Mahkemesinde davanın açıldığı 13/06/2014 tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerektiğinden, İdare Mahkemesince verilen gerekçeli kararın hüküm fıkrasının "1-Davacılardan ...'nun maddi tazminat isteminin kabulü ile destekten yoksun kalma zararı olarak belirlenen 114.958,00-TL'nin, ıslah öncesindeki 7.000,00-TL tutarındaki kısmının... İdare Mahkemesinde davanın açıldığı 13.06.2014 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte, ıslah ile arttırılan 107.958,00-TL tutarındaki kısmının ise ıslah dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği 20.04.2021 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte adı geçen davacıya ödenmesine, yine davacılardan ...'nun maddi tazminat isteminin kabulü ile destekten yoksun kalma zararı olarak belirlenen 104.462,00.-TL'nin, ıslah öncesindeki 7.000,00.-TL tutarındaki kısmının davanın açıldığı 13.06.2014 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte, ıslah ile arttırılan 97.462,00-TL tutarındaki kısmının ise ıslah dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği 20.04.2021 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte adı geçen davacıya ödenmesine," kısmının "1-Davacılardan ...'nun maddi tazminat isteminin kabulü ile destekten yoksun kalma zararı olarak belirlenen 114.958,00 TL'nin ... İdare Mahkemesinde davanın açıldığı 13/06/2014 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte adı geçen davacıya ödenmesine, yine davacılardan ...'nun maddi tazminat isteminin kabulü ile destekten yoksun kalma zararı olarak belirlenen 104.462,00 TL'nin, davanın açıldığı 13/06/2014 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte adı geçen davacıya ödenmesine, " şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Tarafların davanın esasına ilişkin temyiz istemlerinin REDDİNE,
2\. Davacıların temyiz isteminin davanın miktar artırım dilekçesi ile artırılan kısmının faiz başlangıç tarihi yönünden KABULÜNE,
3\. ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının hüküm fıkrasının yukarıda belirtilen şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
4\. 2577 sayılı Kanun'un (geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 16/09/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.