Danıştay danistay 2023/959 E. 2025/2591 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2023/959
Karar No : 2025/2591

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, silahlı özel güvenlik kimlik kartının ve çalışma izninin yenilenmesi talebi ile yaptığı başvurunun, hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle reddi ile silahlı özel güvenlik görevlisi kimlik kartının iptal edilmesi yolunda tesis edilen Zonguldak Valiliği İl Özel Güvenlik Değerlendirme Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; özel güvenlik görevlisi olarak görev yapmakta olan davacı tarafından, 17/11/2021 tarihinde silahlı özel güvenlik kimlik kartının yenilenmesi istemiyle yaptığı başvuru üzerine yapılan araştırmada, Zonguldak İl Emniyet Müdürlüğü'nün ... tarih ve E:... sayılı yazısı ile Özel Güvenlik Şube Müdürlüğü'ne davacı hakkında cinsel taciz suçundan işlem yapıldığının bildirildiği, yapılan inceleme sonucu ... Asliye Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyası ile yapılan yargılama neticesinde anılan Mahkemenin K:... sayılı kararı ile davacıya isnat edilen "cinsel taciz" suçunun sübut bulduğu değerlendirilerek, davacının 1.500,00-TL adli para cezası ile cezalandırılması yönündeki mahkumiyetine ve 5 yıl süreyle denetime tabi tutulmasına ve davacı hakkındaki hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiğinin anlaşılması üzerine ... Valiliği İl Özel Güvenlik Değerlendirme Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile davacının yenileme başvurusunun reddiyle, Zonguldak Valiliği'nce davacı adına düzenlenen 1939 numaralı silahlı özel güvenlik belgesinin iptaline karar verildiği, anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığının anlaşıldığı, dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgeler ile UYAP üzerinden elde edilen verilerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte davacı hakkında "cinsel taciz" suçundan yürütülmekte olan ceza kovuşturması bulunduğu, yapılan yargılama neticesinde ... Asliye Ceza Mahkemesi'nde ..., K:... sayılı kararı ile suçunun sübuta erdiği değerlendirilerek davacının mahkumiyetine ve hakkındaki hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiğinin görüldüğü, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararın kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı olarak değerlendirilemeyeceği ancak dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte davacı hakkında cinsel taciz suç isnadı ile yürütülen ceza kovuşturması bulunduğunun açık olduğu, mahkumiyet kararının davacı yönünden hukuki bir sonuç doğurması ancak denetim süresi içerisinde kasten yeni bir suç işlenmesi halinde mümkün olduğundan ve Mahkemenin belirlediği 5 yıllık denetim süresinde, yargılanan şahsın sanık sıfatının devam ettiğinin kabulü gerekeceğinden, hakkında hükmün açıklanması geri bırakılan kişilerin durumunun Kanun'un 10. maddesinin (d) bendinin 3. fıkrası kapsamında değerlendirilerek, ancak denetimli serbestlik veya hükmün açıklanmasının ertelenmesine dair süre sonunda kamu davasının düşürülmesine dair kararın ibraz edilmesi halinde yeniden kimlik kartı işlemleri yapılabileceğinin kuşkusuz olduğu, bu durumda; davacı hakkında, Kanun'un 10. maddesinin (d) bendinin 3. fıkrası kapsamında bulunan, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçtan dolayı hakkında devam etmekte olan ceza kovuşturması bulunduğu, yargılandığı dava sonucunda hapis cezası verilerek hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına kararı verildiği, dolayısıyla dava konusu işlem tarihi itibariyle hakkında devam eden kovuşturma bulunduğu, silahlı özel güvenlik kimlik kartının iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacı hakkında "Cinsel Taciz" suçundan yargılandığı ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile 75 gün Adli Para Cezası karşılığı 1.500,00-TL Adli Para Cezası ile cezalandırılmasına, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, 5 yıl süreyle denetime tabi tutulmasına ilişkin karar verildiği ve bu kararın itiraz edilmeksizin 09/03/2015 tarihinde kesinleştiği, bu haliyle 5 yıllık denetim süresinin 09/03/2020 tarihinde dolduğu görülmekte ise de, davacı tarafından düşme kararının alındığı veya düşme kararı alınması istemiyle ceza mahkemesine başvurulduğu yolunda dosyaya herhangi bir bilgi ve belgenin sunulmadığı, bu haliyle 09/03/2015 tarihinde kesinleşen ve denetim süresi dolan bir ceza davası hakkında kovuşturmanın devam ettiğinin söylenemeyeceği, kaldı ki, dava konusu işlemin 5188 sayılı Yasanın 10/d-3 maddesi kapsamında tesis edilmediği, aynı Yasanın d/2 ve 10/h maddesi kapsamında tesis edildiği açık olup, davacının devam eden kovuşturmasının bulunduğuna ilişkin Mahkeme gerekçesinde hukuki isabet bulunmadığı, ayrıca; 5188 sayılı Kanunun özel güvenlik görevlisi olabilmek için Kanunun 10. maddesinde sayılan şartların taşınmasının yanı sıra Kanunun 11. maddesinde belirtilen, valilikçe yapılacak arşiv araştırması / güvenlik soruşturması sonucunun da olumlu bulunması gerektiği, bu durumda, idarenin, Kanunun 10. maddesinde aranılan şartların açık ve somut olması nedeniyle bağlı yetki içerisinde iken; Kanunun 11. maddesinde belirtilen araştırma ve soruşturma sonuçlarını değerlendirme yönünden takdir yetkisine sahip olduğu, her ne kadar davalı idarece davacının silahlı özel güvenlik görevlisi olarak çalıştığı dönemde, "cinsel taciz" suçuna konu fiilinden dolayı hakkında açılan davada, adli para cezası verilmesine, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, 5 yıl denetim süresine tabi tutulmasına yönelik karar verildiği belirtilerek 5188 sayılı Yasanın 10/d-2 maddesi uyarınca dava konusu işlem tesis edilmiş ise de, davacı hakkında verilmiş bir mahkûmiyet kararı bulunmasa da söz konusu ceza mahkemesi kararında davacının fiilinin sabit olduğu belirtildiğinden, bu fiilin kamu güvenliğini tamamlayıcı mahiyetteki özel güvenlik hizmeti ile bağdaşır bir yanının bulunmadığı sonucuna varılmış olup, davacının yargılandığı davadaki suçun, 5188 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında idare tarafından yapılan arşiv araştırması/güvenlik soruşturması sonucunda saptanması üzerine tesis edilen dava konusu işlemde, özel güvenlik hizmetinin kamu güvenliği bakımından taşıdığı önem ve hizmetin niteliği de dikkate alındığında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, davalı idarenin özel güvenlik belgesi talebinin reddine dair işlemi tesis ederken kendilerine hiçbir dayanak göstermediği, savunma hakkı tanınmadığı, işleme dayanak olarak gösterilen ceza davasında HAGB kararı verildiği, beş yıllık denetim süresince suç işlenmediğinden karar ortadan kaldırılarak düşme kararı verildiği, dolayısıyla devam eden bir kovuşturma olmadığı, Anayasaya aykırılığı nedeniyle iptal edilmiş olan Kanun hükmüne göre elde edilen kişisel verilere dayanılarak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı, temyiz isteminin kabul edilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, idari işlemde mevzuata aykırı bir husus bulunmadığı, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından; özel güvenlik görevlisi olarak görev yapmakta iken; 17/11/2021 tarihinde silahlı özel güvenlik kimlik kartının yenilenmesi istemiyle yaptığı başvuru üzerine hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda Zonguldak İl Emniyet Müdürlüğünün ... tarih ve E:... sayılı yazısı ile davacı hakkında cinsel taciz suçundan ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile 75 gün adli para cezası karşılığı 1.500,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, beş yıl süre ile denetim süresine tabi tutulmasına karar verildiğinin Özel Güvenlik Şube Müdürlüğüne bildirilmesi üzerine davacının yargılanmasına sebebiyet veren fiilin niteliği ve özel güvenlik hizmetiyle bağdaşmaması da gözetilerek 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin 2. alt bendi ile (h) bendi uyarınca Zonguldak Valiliği İl Özel Güvenlik Değerlendirme Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile davacının güvenlik soruşturması olumsuz olarak değerlendirilerek yenileme başvurusunun reddine, davacı adına düzenlenen 1939 numaralı silahlı özel güvenlik görevlisi kimlik kartının iptaline karar verildiği, anılan işlemin iptali istemiyle de bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle "Özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartlar" başlıklı 10. maddesinin 1. fıkrasının 680 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin, 7072 sayılı Kanun'un 67. maddesiyle aynen kabul edilen, 69. maddesi ile değişik (d) bendinde, "26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile; 1) Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmamak. 2) Affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçları, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık ve fuhuş suçlarından mahkûm olmamak. 3) Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak." hükmü; "Çalışma izni" başlıklı 11. maddesinin, 680 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (680 sayılı KHK) 70. maddesi ile değişik 1. fıkrasında, "Özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edilecekler (...) hakkında valilikçe güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır. Soruşturma sonucu olumlu olanlara, bu Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla bitirmiş olmak şartıyla, valilikçe çalışma izni verilir. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması bir ay içinde tamamlanır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması her kimlik verilmesi veya ihtiyaç duyulması halinde yenilenir. (...)" hükmü yer almaktadır.
22/09/2021 tarih ve 2021/10 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Genelgesi'nin "Çalışma İzni" başlıklı 8. Bölümünün "Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararı Verilenler" başlıklı 8.1. maddesinin (a) fıkrasında, 680 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımlandığı 02/01/2017 tarihinden sonra 5188 sayılı Kanun'un 10 maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde belirtilen suçlardan, haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmiş olanların, suçun işlendiği tarihe bakılmaksızın kurucu, yönetici, temsilci, uzman eğitici ve özel güvenlik görevlisi olamayacakları, ancak bu tarihten önce kurucu, yönetici, temsilci, uzman eğitici ve özel güvenlik görevlisi olanlardan bu suçları 02/01/2017 tarihinden önce işlemesi nedeniyle haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilenlere bu hükmün uygulanmayacağı; (b) fıkrasında ise, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı bulunanlar hakkında davanın düşmesi kararı verilmesi halinde, bu kişilerin özel güvenlik görevlisi alanında çalışabileceği düzenlemesine yer verilmiştir.
Diğer taraftan; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "Hükmün açıklanması ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması" başlıklı 231. maddesinde, sanığa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda hükmolunan cezanın 2 yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezası olması halinde mahkemece, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebileceği; hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmamasını ifade ettiği; hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi halinde sanığın, beş yıl süreyle denetim süresine tabi tutulacağı, denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmediği ve denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere uygun davranıldığı takdirde, açıklanması geri bırakılan hükmün ortadan kaldırılarak davanın düşmesine karar verileceği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
5188 sayılı Kanun'un ilgili hükümlerine bakıldığında; anılan Kanun'un yukarıda aktarılan 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin (2). alt bendinde sayılan suçları işlediği yapılan ceza yargılaması sonucu sabit görülerek haklarında mahkumiyet hükmü kurulanların, bu hükümlerinin ceza mahkemesince açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile özel güvenlik görevlisi olarak çalışmaya engel teşkil edeceği hükmüne yer verilmiştir. Bahsi geçen kanun hükmünün 02/01/2017 tarih ve 680 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değiştirilmeden önceki halinde "hükmün açıklanmasının geri bırakılması" durumunun kanun metninde yer almaması sebebiyle, 02/01/2017 tarihinden önce özel güvenlik görevlisi olan kişiler hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin karar bulunması, söz konusu kişilerin özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasına engel teşkil etmemektedir.
Kanun metninde aktarılan değişiklikten önceki ve sonraki süreçte işlenen suçlarla ilgili olarak haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş kişiler yönünden hangi uygulamanın yapılacağı hususu, İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğünce hazırlanan ve dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan 22/09/2021 tarih ve 2021/10 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Genelgesi'nde düzenlenmiş olup, 680 sayılı KHK'nın yayım tarihinden önce hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına konu olan, madde metninde sayılı suçlardan birini işlemiş olanların özel güvenlik görevlisi olmalarında 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi kapsamında bir engel olmadığı, Yasa maddesinde yapılan değişiklik tarihinden sonra işlenen suçlar hakkında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının özel güvenlik görevlisi olarak çalışmak için engel oluşturduğu, ayrıca hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı bulunanlar hakkında davanın düşmesi kararı verilmesi halinde, bu kişilerin özel güvenlik görevlisi alanında çalışabileceği düzenlenerek uygulamada ortaya çıkabilecek aksaklıklara açıklama getirilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından; özel güvenlik görevlisi olarak görev yapmakta iken, 17/11/2021 tarihinde silahlı özel güvenlik kimlik kartının yenilenmesi istemiyle yaptığı başvuru üzerine hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda Zonguldak İl Emniyet Müdürlüğünün ... tarih ve E:... sayılı yazısı ile davacı hakkında cinsel taciz suçundan ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile 75 gün adli para cezası karşılığı 1.500,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, beş yıl süre ile denetim süresine tabi tutulmasına karar verildiğinin Özel Güvenlik Şube Müdürlüğüne bildirilmesi üzerine davacının yargılanmasına sebebiyet veren fiilin niteliği ve özel güvenlik hizmetiyle bağdaşmaması da gözetilerek 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin 2. alt bendi ile (h) bendi uyarınca Zonguldak Valiliği İl Özel Güvenlik Değerlendirme Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile davacının güvenlik soruşturması olumsuz olarak değerlendirilerek yenileme başvurusunun reddine, davacı adına düzenlenen 1939 numaralı silahlı özel güvenlik görevlisi kimlik kartının iptaline karar verildiği, anılan işlemin iptali istemiyle de bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Her ne kadar Bölge İdare mahkemesince, davacı hakkında verilmiş bir mahkûmiyet kararı bulunmasa da söz konusu ceza mahkemesi kararında davacının fiilinin sabit olduğu belirtildiğinden, bu fiilin kamu güvenliğini tamamlayıcı mahiyetteki özel güvenlik hizmeti ile bağdaşır bir yanının bulunmadığı sonucuna varılmış olup, davacının yargılandığı davadaki suçun, 5188 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında idare tarafından yapılan arşiv araştırması/güvenlik soruşturması sonucunda saptanması üzerine tesis edilen dava konusu işlemde, özel güvenlik hizmetinin kamu güvenliği bakımından taşıdığı önem ve hizmetin niteliği de dikkate alındığında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiş ise de; davacının durumu özel güvenlik kimlik kartının yenilenmesi amacıyla davalı idareye başvurduğu (ilk defa belge düzenlenmesi istemli bir başvurunun olmadığı) da göz önünde bulundurularak incelendiğinde; 2014 yılında işlediği suç sebebiyle yargılanan ve suçu işlediği sabit görülmekle birlikte mahkumiyet hükmünün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen davacının, ceza yargılamasına konu suç tarihinin ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının 680 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin yayımlandığı 02/01/2017 tarihinden önce olduğu, ceza yargılaması sonucunda hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin verilen karar sebebiyle herhangi bir suçtan mahkum olduğundan söz edilemeyeceği, kaldı ki mevcut ceza davasının da denetim süresinin Yasada belirtilen şekilde tamamlanması sebebiyle düşmesine karar verildiği anlaşıldığından, davacının özel güvenlik görevlisi kimlik kartının ve çalışma izninin yenilenmeyerek iptal edilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin gerekçeli reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davacının temyiz isteminin KABULÜNE,
2\. Davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 20/05/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.