Danıştay danistay 2022/4836 E. 2025/3619 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/4836
Karar No : 2025/3619

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü / ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Samsun ili, Tekkeköy ilçesi, ... mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazının ... Devlet yolunda yapılan farklı seviyeli kavşak köprülerinin ve bağlantı yollarının yapılması nedeniyle değer kaybına uğradığı ileri sürülerek 5.000,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 272.804,23 TL) maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacıya ait üzerinde yapı bulunan ve Samsun şehir merkezinde yer alan taşınmazın bulunduğu alanda, trafik akışının yoğun saatlerde mevcut bölünmüş yol ile sağlanamadığı ve tıkanmalara yol açtığı gözetildiğinde, bu alanda idarece katlı yol yapılmak suretiyle trafiğin rahatlatılması ve farklı seviyede yol çalışması yapılarak her iki yönden gelen trafiğin güvenli bir şekilde akışı sağlanarak can ve mal emniyeti açısından tedbir alınmasının kamu yararına ve hizmet gereklerine aykırı bir yönü bulunmadığı, ancak, anılan katlı yol çalışmasından, o bölgede oturan ve çalışanlar ile söz konusu yolun Samsun-Ordu yolu olması nedeniyle tüm kamu yararlanmakta iken, söz konusu katlı yol çalışmasının yalnızca çok az sayıda taşınmazın konum ve niteliğini etkilediği, başka bir anlatımla kamu yararı bulunan anılan hizmetten dolayı davacının özel ve olağandışı bir zararının söz konusu olduğu, bu durumda, Devlet yolunun şehir merkezinde katlı yol çalışması yapılarak farklı seviyede yapılması sonrasında davacıya ait taşınmazın değer yitirdiği ve oluşan maddi zararın kusursuz sorumluluk ilkesi uyarınca davalı idarece karşılanması gerektiği, Mahkemelerince mahallinde yapılan keşif neticesinde düzenlenen bilirkişi raporunda dava tarihi itibariyle arsada meydana gelen değer kaybı zarının 86.107,41 TL olarak belirlendiği, bilirkişi raporu hükme esas alınabilir nitelikte bulunarak ve davacı tarafından verilen miktar artırım dilekçesi gözetilerek davanın kısmen kabulü ile 86.107,41 TL maddi tazminatın, 5.000,00 TL'sine taleple bağlı kalınarak dava tarihi olan 12/06/2017 tarihinden; geriye kalan 81.107,41 TL'sine miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği 11/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemlerinin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu gerekçesiyle taraflarca yapılan istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, idarelerinin hizmet kusuru bulunmadığı gibi kursuz sorumluluğunu gerektirir bir durumun da bulunmadığı, Mehkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığı, taşınmaz ve üzerindeki yapı için ayrı ayrı hesaplama yapılmasının hukuka aykırı olduğu, idarelerinin harçtan muaf olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Samsun ili, Tekkeköy İlçesi Belediye sınırlarında, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Karayolları Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı doğrultusunda, Samsun-Çarşamba Devlet Karayolu sınırları içerisinde farklı seviyeli kavşakların plana işlenmesine ilişkin hazırlanan 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Plan değişikliği Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı meclis kararıyla onaylanmıştır.
Samsun ili, Tekkeköy ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde kayıtlı arsa vasıflı taşınmaz, davacı tarafından 14/01/2016 tarihinde satın alma yoluyla edinilmiştir.
Samsun ili, Tekkeköy ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde kayıtlı arsa vasıflı taşınmazın maliki olan davacı tarafından, Samsun-Çarşamba Devlet yolunda yapılan farklı seviyeli kavşak köprülerinin ve bağlantı yollarının yapılması nedeniyle taşınmazında oluştuğu ileri sürülen değer kaybı zararının tazmini istemiyle 04/04/2017 tarihinde idareye yatığı başvurunun davalı idarenin zımni reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un görev ve yetkiler başlıklı 4. maddesinin (a) bendinde "Otoyol, Devlet ve il yolları ağına giren karayolları güzergâhları ile bunların değişikliklerine ilişkin planları hazırlamak veya hazırlatmak" Karayolları Genel Müdürlüğü'nün görevleri arasında sayılmıştır.
Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.
İdarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusuru; hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleşmekte ve idarenin tazmin yükümlülüğünün doğmasına yol açmaktadır.
Kamu hizmetlerinin yerine getirilmesi sırasında bu hizmetten doğan nedenlerle kişilerin uğradığı zararların hizmetin sahibi idarece karşılanması esas olmakla birlikte, tazminata hükmedilirken, olayın meydana geliş şekline göre zarara uğrayan kişilerin de kusurlu olup olmadığının, dolayısıyla olayda müterafik kusur bulunup bulunmadığının da ortaya konulması gerekmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava dosyasının incelenmesinden, uyuşmazlık konusu taşınmazı davacının 14/01/2016 tarihinde yani katlı yolun imalat çalışmalarına ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği tarihi olan 20/12/2013 tarihinden sonraki bir tarihte edindiği, dolayısıyla davacının uyuşmazlık konusu taşınmazı mevcut katlı yol imalatını bilerek ve değerinden edindiği, edinim sonrasında bir değer kaybı ortaya çıkmadığı anlaşıldığından davacının taşınmazlarında değer kaybı oluştuğu ileri sürülerek açılan maddi tazminat istemli davada Bölge İdare Mahkemesince davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüyle davanın reddi yolunda hüküm kurulması gerekirken taraflarca yapılan istinaf başvurularının reddi yolunda kurulan hükümde isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davalı idarenin temyiz isteminin KABULÜNE,
2\. Davanın kısmen kabulüne kısmen reddine ilişkin kararına yönelik olarak taraflarca yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3\. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 09/09/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.