Danıştay danistay 2022/4519 E. 2025/3798 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/4519
Karar No : 2025/3798

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): 1-...2-...3-...4-...5-...6-...7-...8-...9-...10-...
VEKİLİ : Av. ...

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı / ...
VEKİLİ :Hukuk Müşaviri ...

İSTEMİN_KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine ilişkin kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, Siirt ili, Merkez ilçesi, Ormanardı Köyü, Tepebaşı Mevkiinde, Ormanardı bölgesindeki yol yapım çalışmasında görevli personel ve iş makinalarının emniyetini sağlamak için görevlendirilen, Sağırsu Köyü güvenlik korucularından oluşan personellere bölücü terör örgütü mensupları tarafından 30/03/2018 tarihinde saldırılması neticesinde çıkan çatışmada güvenlik korucusu olarak görev yapan yakınları ...'ın şehit olması nedeniyle şehidin eşi ... için 200.000,00 TL, çocukları ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 100.000,00 TL, babası ... için 100.000,00 TL olmak üzere toplam 1.100.00,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen...tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; dava konusu olayda idarenin hizmet kusuru bulunduğu gerekçesiyle, şehidin eşi ... için 50.000,00 TL, baba ... için 50.000,00 TL, çocukları ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 30.000,00 TL olmak üzere toplam 340.000,00 TL manevi tazminatın davalı idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin istemlerinin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI: Davacılar tarafından, yaşanan olay karşısında hükmedilen manevi tazminat tutarının yetersiz kaldığı, davalı idare lehine hükmedilen vekalet ücretinin hak arama özgürlüğünü kısıtladığı, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, dava konusu olayda idarelerinin hizmet kusuru bulunmadığı, manevi tazminat miktarının yüksek olduğu, davalı idarenin harçtan muaf olduğu, davanın reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI:Davalı idare tarafından davacıların temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmakta olup, davacılarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ:...
DÜŞÜNCESİ :Manevi tazminatın, ilgililerin duyduğu elem ve üzüntünün kısmen giderilmesini sağlayan manevi bir tatmin aracı olduğu gözetildiğinde, dava konusu olay nedeniyle yakınlarını kaybetmeleri göz önünde bulundurulduğunda davacıların manevi varlığında meydana gelen zararın giderilebilmesi için hükmedilen manevi tazminat tutarının yetersiz kaldığı, davacıların temyiz isteminin kabulü, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacılar tarafından, Siirt ili, Merkez ilçesi, Ormanardı Köyü, Tepebaşı Mevkiinde, Ormanardı bölgesindeki yol yapım çalışmasında görevli personel ve iş makinalarının emniyetini sağlamak için görevlendirilen, güvenlik korucularından oluşan personellere bölücü terör örgütü mensupları tarafından saldırılması neticesinde çıkan çatışmada güvenlik korucusu olarak görev yapan yakınları ... ...'ın şehit olması nedeniyle eşi ... için 200.000,00 TL, çocukları ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 100.000,00 TL, babası ... için 100.000,00 TL olmak üzere toplam 1.100.00,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.
Kusursuz sorumluluk, kamu hizmetinin görülmesi sırasında kişilerin uğradıkları özel ve olağan dışı zararların idarece tazmini esasına dayanmakta olup; kusur sorumluluğuna oranla ikincil derecede bir sorumluluk türüdür. Başka bir anlatımla idare, yürüttüğü hizmetin doğrudan sonucu olan, idari faaliyet ile nedensellik bağı kurulabilen, özel ve olağan dışı zararları kusursuz sorumluluk ilkesi gereği tazminle yükümlüdür. Bu bağlamda, kamu görevlilerinin görevini yaparken, görevi nedeniyle uğramış olduğu zararların da kusursuz sorumluluk ilkesi uyarınca tazmini gerekmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: A-Bölge İdare Mahkemesi Kararının, İdare Mahkemesi Kararının Davacılardan ...'ın Manevi Tazminat İstemlerinin Kısmen Kabulüne, Kısmen Reddine İlişkin Kısmına Yönelik Taraflarca Yapılan İstinaf Başvurularının Reddine İlişkin Kısmının İncelenmesi:
Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın, idare mahkemesi kararının davacılardan ...'ın manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin kısmına yönelik olarak taraflarca yapılan istinaf başvurularının reddine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemektedir.
B-Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, davacı ... dışında diğer davacıların manevi tazminat isteminin kısmen reddine ilişkin kısmının incelenmesi:
Manevi tazminat, kişinin malvarlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik bir tazmin aracı değil, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tazmin aracıdır. Manevi zararın başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. Manevi tazminat, olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar. Belirtilen niteliği gereği manevi tazminatın, zenginleşmeye yol açmayacak şekilde belirlenmelidir. Ancak, takdir edilecek manevi tazminat miktarının, olayın ağırlığını ortaya koyacak, hukuka aykırılığı özendirmeyecek, bir başka ifade ile benzeri olayların bir daha yaşanmaması için caydırıcı ve aynı zamanda cezalandırıcı bir miktarda olması gerekmektedir.
Temyiz konusu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, ... İdare Mahkemesi kararının müteveffanın eşi ... için 50.000,00 TL, çocukları ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 30.000,00 TL hükmedilmesine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun bulunarak davacıların istinaf başvurusunun reddine karar verilmişse de manevi tazminat, ilgililerin duyduğu elem ve üzüntünün kısmen giderilmesini sağlayan manevi bir tatmin aracı olduğu gözetildiğinde, dava konusu olay nedeniyle davacılardan eş ve çocukların terör eylemi nedeniyle eş ve babalarını kaybetmeleri göz önünde bulundurulduğunda, tüm hayatları boyunca yaşayacakları acı ve üzüntü nedeniyle manevi varlıklarında meydana gelen zararın giderilebilmesi için makul ve hakkaniyetli bir miktarda manevi tazminata hükmolunması gerekirken, Mahkemece davacı eş için 50.000,00 TL ve çocukları için ayrı ayrı 30.000,00 TL hükmedilen manevi tazminat miktarının yaşanan olay karşısında yetersiz olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu nedenle İdare Mahkemesi kararının yukarıda belirtilen davacılar yönünden davanın kısmen reddine ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığından bu kısma karşı yapılan istinaf başvurusunun reddinde hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan; iş bu bozma kararına uyulması halinde manevi tazminat istemleri yönünden yeniden hüküm kurulacağından ve dolayısıyla vekalet ücreti yönünden de yeniden karar verileceğinden davacıların vekalet ücretine yönelik temyiz talebi bu aşamada incelenmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE,
2\. Davacıların temyiz istemlerinin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
3.Davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne ve davacılardan ...'ın manevi tazminat isteminin kısmen kabulü kısmen reddine ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurularının reddine ilişkin kısmının ONANMASINA, davacılardan ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'ın manevi tazminat istemlerinin kısmen reddine ilişkin kısmına yönelik yapılan istinaf başvurularının reddine ilişkin kısmının BOZULMASINA,
4.Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine 15/09/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.