Danıştay danistay 2022/3908 E. 2025/2210 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/3908
Karar No : 2025/2210

DAVACI :...
VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ...Genel Müdürlüğü / ...
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...

DAVANIN_KONUSU : Davacı tarafından;
1) 25/09/2021 tarih ve 31609 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Yönetmeliğin;
\- 4. maddesinin 2. fıkrasının,
\- 5. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinin,
\- 6. maddesinin 1. fıkrasının,
\- 22. maddesinin 1. fıkrası ile 2. fıkrasının 2. cümlesinin,
\- 30. maddesinin 3. fıkrasının 3. cümlesinin,
\- 38. maddesinin 2. fıkrasının,
\- 39. maddesinin 2. fıkrasının,
\- 41. maddesinin 4. fıkrasının iptali ile
2) 27/04/2021 tarih ve 31467 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7317 sayılı Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 1, 2, 3, 4, 6 ve 9. maddelerinin Anayasa'ya aykırı olduğu iddiasıyla iptali için itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurulmasına,
karar verilmesi istenilmektedir.

DAVACININ_İDDİALARI : Lisanslı harita kadastro mühendisi olan davacı tarafından, dava konusu Yönetmeliğin;
\- 4. maddesinin 2. fıkrası yönünden; Yönetmelik maddesi ile ihdas edilen Lisanslı Büro Komisyonu'nun, lisanslı mühendisler hakkında önerilen lisansın geçici ve sürekli iptaline ilişkin disiplin cezalarını dosya üzerinden karara bağlayarak Genel Müdürün onayına sunmasına ilişkin düzenlemenin Kanun'a aykırı olduğu,
\- 5. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendi yönünden; on yıllık deneyimin yeterliliği kendiliğinden getirmeyeceği, bu yönüyle düzenlemenin kamu yararına aykırı olduğu,
\- 6. maddesinin 1. fıkrası yönünden; mühendisin herhangi bir yerde büro açabilecek olmasının düzensiz bir büro dağılımına neden olacağı, bazı illerde büroların yetersiz kalacağı, kamu yararı amacına ulaşılamayacağı,
\- 22. maddesinin 1. fıkrası ile 2. fıkrasının 2. cümlesi yönünden; mülki amir tarafından herhangi bir kamu kurumundan personel görevlendirmesi yapılacağı, memur olmayan lisanslı mühendislerin görevlendirilmesinin mümkün olmadığı,
\- 22. maddesinin 2. fıkrasının 2. cümlesi ile 39. maddesinin 2. fıkrası yönünden; lisanslı mühendisin serbest mühendislik faaliyetini de yürütebilmesinin Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası Serbest Mühendislik Müşavirlik Büroları Tescil Yönetmeliği'ne göre mümkün olmadığı,
\- 30. maddesinin 3. fıkrasının 3. cümlesi yönünden; iş dağıtımının ne şekilde yapılacağının belirlenmediği, bu durumun hukuki belirlilik ve hukuki güvenlik ilkelerini zedelediği,
\- 38. maddesinin 2. fıkrası yönünden; 7317 sayılı Kanun'da lisanslı harita ve kadastro mühendislerinin yetkili oldukları il dahilinde lisanslı büro kurulmamış ilçelerde şube veya irtibat bürosu açabileceği kuralına yer verildiği, dava konusu Yönetmelikle bu kurala ek olarak idareye bildirimde bulunma şartı getirildiği, bu durumun Kanun'a aykırılık teşkil ettiği,
\- 41. maddesinin 4. fıkrası yönünden; çalıştırması zorunlu personel sayısının artırılmasında idareye yetki verilmesine ilişkin düzenlemenin 7317 sayılı Kanun'a aykırı olduğu,
\- 27/04/2021 tarih ve 31467 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7317 sayılı Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 1, 2, 3, 4, 6 ve 9. maddelerinin Anayasa'ya aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

DAVALININ_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, dava konusu Yönetmeliğin;
\- 4. maddesinin 2. fıkrası yönünden; Lisanslı Büro Komisyonunun danışma organı mahiyetinde görev yapmak üzere Yönetmelikle ihdas edildiği, dava konusu edilen yetkinin mühendisler lehine olduğu, Komisyon tarafından verilecek kararların icrai nitelikte olmadığı, 7317 sayılı Kanun'a aykırı bir durum oluşmadığı,
\- 5. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendi yönünden; kamu veya özel sektörde beş yıl çalışmış olma şartının on yıl olarak değiştirildiği, bu değişiklik ile birlikte büro açılamayan çoğu il ve ilçede de büro açılmasının sağlanacağı, sınavda başarılı olmak suretiyle belge alan mühendislerin haklarının korunduğu,
\- 6. maddesinin 1. fıkrası yönünden; dava konusu düzenleme ile talep sahibi vatandaşların hizmete daha kolay erişebileceği, davacının iddiasının aksine düzenlemede kamu yararı bulunduğu,
\- 22. maddesinin 1. fıkrası ile 2. fıkrasının 2. cümlesi yönünden; düzenlemenin 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyetliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun'a uygun olduğu,
\- 22. maddesinin 2. fıkrasının 2. cümlesi ile 39. maddesinin 2. fıkrası yönünden; Oda mevzuatının ve tescil Yönetmeliklerinin 7317 sayılı Kanun'a uygun hale getirilmesi gerektiği, dava konusu düzenlemelerin 7317 sayılı Kanun hükümlerine uygun olduğu,
\- 30. maddesinin 3. fıkrasının 3. cümlesi yönünden; il ve ilçe merkezlerinde birden fazla büro bulunabildiği, iş sahiplerinin istediği büroyu seçebileceği, bu durumun hizmet kalitesini ve memnuniyeti artıracağı,
\- 38. maddesinin 2. fıkrası yönünden; düzenlemenin hukuka uygun olduğu,
\- 41. maddesinin 4. fıkrası yönünden; düzenlemenin 5368 saylı Kanun'a uygun olduğu, Kanunda belirlenen asgari personel sayısının üzerinde olmak koşulu ile personel sayısının artırılmasını engelleyen bir hüküm bulunmadığı,
\- 27/04/2021 tarih ve 31467 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7317 sayılı Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 1, 2, 3, 4, 6 ve 9. maddelerinin Anayasa'nın 48, 49. ve 152. maddelerine uygun olduğu savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu Yönetmeliğin 22. maddesinin 1. fıkrasının "4/12/1984 tarihli ve 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında yetkili makam tarafından kadastro müdürlüklerinden talep edilen ve kadastro teknik hizmetlerinden olan yer gösterme ve aplikasyon işlemlerinin yapılması ve talep edilen makama sunulması" kısmı yönünden iptaline, diğer kısımları yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI :...
DÜŞÜNCESİ : 25/09/2021 tarih ve 31609 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinin 2. fıkrasının, 5. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinin, 6. maddesinin 1. fıkrasının, 22. maddesinin 1. fıkrasının, 22. maddesinin 2. fıkrasının 2. cümlesinin, 30. maddesinin 3. fıkrasının 3. cümlesinin, 38. maddesinin 2. fıkrasının, 39. maddesinin 2. fıkrasının ve 41. maddesinin 4. fıkrasının iptalleri istenilmektedir.
Bir hiyerarşik normlar sistemi olan hukuk düzeninde, alt düzeydeki normların, yürürlüklerini üst düzeydeki normlardan aldığı kuşkusuzdur. Normlar hiyerarşisinin en üstünde evrensel hukuk ilkeleri ve Anayasa bulunmakta, daha sonra gelen kanunlar ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleri yürürlüğünü Anayasa'dan, yönetmelikler ise yürürlüğünü kanun ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinden almaktadır. Dolayısıyla; bir normun, kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan bir norma aykırı veya bunu değiştirici nitelikte bir hüküm getirmesi mümkün bulunmamaktadır.
Buna göre, hizmetin etkin ve verimli bir biçimde yürütülmesinden sorumlu olan idarenin, düzenleme yapma konusunda sahip olduğu takdir yetkisini; yürütülen hizmetin özellikleri ile kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun, aynı zamanda üst hukuk normlarına da aykırı olmayacak şekilde kullandığı anlaşıldığından davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
29/06/2005 tarih ve 25860 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5368 sayılı Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Kanun, 27/04/2021 tarih ve 31467 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7317 sayılı Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun hükümleriyle değiştirilmiş, bunun üzerine 25/09/2021 tarih ve 31609 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Yönetmelik hükümleri yürürlüğe girerek, 15/06/2013 tarihli ve 28678 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.
Dava konusu düzenlemenin hukuka uygunluk denetimi, davacının iddiaları ile sınırlı olarak yapılmıştır.

ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
15/07/2018 tarih ve 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün düzenlendiği Otuzdördüncü Bölümünün, dava konusu Yönetmeliğin yayım tarihinde yürürlükte bulunan haliyle;
"Amaç" başlıklı 478. maddesinde,
"(1) Bu Bölümün amacı; mülkiyet hakkını tespit etmek üzere taşınmazların kadastro çalışmalarını planlamak, yürütmek, yenilenmesini ve güncellenmesini sağlamak, tapu sicillerini oluşturmak, arşivlenerek korunmasını sağlamak, toplu değerleme faaliyetlerini düzenlemek ve yürütmek, harita yapmak, üretim standartlarını tespit etmek ve arşivlenmesini sağlamak üzere Çevre ve Şehircilik Bakanlığına bağlı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün kuruluş, görev, yetki ve sorumlulukları ile teşkilatlanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir." hükmüne;
"Genel Müdürlüğün görev ve yetkileri" başlıklı 480. maddesinde,
"(1) Genel Müdürlüğün görev ve yetkileri şunlardır: ...
b) Ülkenin kadastrosunu yapmak, değişiklikleri takip etmek, tapu planlarının yenilenmesini ve güncellenmesini sağlamak, bunlara ilişkin kontrol ve denetim hizmetlerini yürütmek.
c) Büyük ölçekli kadastral ve topografik haritaların üretilmesi amacı ile jeodezik altyapı, havadan fotoğraf alımı, 1/5000 ve daha üst ölçekli fotogrametrik ve yersel harita üretim hizmetlerini yapmak veya yaptırmak, kontrol etmek, denetlemek ve temel prensipleri tespit etmek.
...
f) 16/6/2005 tarihli ve 5368 sayılı Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Kanun hükümlerine göre harita ve kadastro mühendislik bürolarına lisans vermek, bu büroların faaliyet usul ve esaslarını belirlemek ve denetlemek.
ğ) Genel Müdürlüğün görev, hizmet ve faaliyetleri ile ilgili olarak diğer kamu kurum ve kuruluşları ile meslek kuruluşlarınca uyulacak esasları belirlemek, koordinasyonu sağlamak.
ı) Kanunlarla ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle verilen diğer görevleri yerine getirmek." düzenlemesine;
"Hizmet birimlerinin görevleri" başlıklı 484. maddesinde,
"(1) Merkez teşkilatının hizmet birimlerinin görevleri şunlardır:
...
b) Kadastro Dairesi Başkanlığı:
1) Kadastro hizmetlerinin etkin ve zamanında sunulmasını sağlamak, kadastro işlemlerinin mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesini sağlamak için gerekli düzenlemeleri yapmak.
...
3) 5368 sayılı Kanun hükümlerine göre harita ve kadastro mühendislik bürolarına lisans vermek, bu büroların faaliyet usul ve esaslarını belirlemek, sicil ve kaydını tutmak.
...
7) Kadastro ve teknik işlemler ile ilgili her türlü konuyu incelemek ve sonucunu bildirmek.
8) Kadastro çalışmalarının teknik işlerinin bir kısmını veya tamamını gerçek veya tüzel kişilere yaptırmak, sonuçlarını takip etmek ve denetlemek.
9) Talebe bağlı işlemler ile imar, toprak ve tarım reformu, arazi toplulaştırması, afet ve diğer sebeplerle meydana gelen zemin düzenlemeleri ve değişikliklerin tescili ile ilgili teknik işlerin yapılmasını planlamak, izlemek ve gerekli tedbirleri almak." düzenlemesine yer verilmiştir.
15/07/2018 tarih ve 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5368 sayılı Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Kanun'un, 5728 ve 7317 sayılı Kanunlarla değişik;
"Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde,
"Bu Kanunun amacı, kadastro teknik hizmetlerinin yerine getirilmesini sağlayacak lisanslı harita ve kadastro mühendislerinin faaliyet, denetim ve sorumluluklarına ve kuracakları harita ve kadastro bürolarına dair esas ve usûlleri belirlemektir.
Kadastro teknik hizmetlerinden tescile tâbi olmayan aplikasyon, yer gösterme ve plan örneği işlemlerinin yapım ve kontrolü, tescile tâbi olan cins değişikliği, arzî irtifak hakkı tesisi veya terkini, birleştirme ve muhdesatın terkini işlemlerinin yapım sorumluluğu ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce belirlenecek kadastro teknik hizmetleri niteliğindeki diğer işler lisanslı harita kadastro mühendislik bürolarınca yerine getirilir. Lisanslı harita ve kadastro mühendisleri, bu Kanun kapsamında faaliyetlerini yürüttükleri süre içerisinde serbest harita ve kadastro mühendislik ve müşavirlik faaliyeti de yürütebilirler. Kamu kurum ve kuruluşlarının diğer kanunlar ve ilgili mevzuata göre hak, görev ve yetkileri devam eder." düzenlemesine;
"Lisanslı harita kadastro mühendislik bürosu açacaklarda aranacak şartlar" başlıklı 2. maddesinde,
"Lisanslı harita kadastro mühendislik bürolarının açılıp işletilmesi, lisans sahibi olanlara aittir.
Lisans sahibi olabilmenin genel şartları şunlardır:
a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak.
b) Kamu haklarından mahrum bulunmamak.
c) Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olmak.
d) Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı beş yıl veya daha fazla süreyle ya da devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık ve vergi kaçakçılığı ile haksız mal edinme suçlarından hapis cezasına mahkûm olmamak.
e) Devlet memurluğundan çıkarılma cezası almamış olmak.
Lisans sahibi olabilmenin özel şartları ise şunlardır:
a) Harita ve kadastro mühendisleri odasına kayıtlı bulunmak.
b) Kamu veya özel sektörde harita ve kadastro mühendisi olarak en az on yıl çalışmış olmak.
c) Müracaat tarihinde, 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu hükümleri uyarınca meslekten geçici men cezası veya ihraç cezası almamış olmak.
d) Elli bin Türk Lirası tutarındaki teminatı bankaya yatırarak Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü adına bloke ettirmek.
e) (Mülga:21/4/2021-7317/2 md.)
Bu maddenin üçüncü fıkrasının (d) bendinde yer alan miktar, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca Maliye Bakanlığınca belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Teminatların alınması, saklanması ve iadesine ilişkin hususlar Maliye Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle çıkarılacak yönetmelikte belirlenir." düzenlemesine;
"Kuruluş, görev, lisans verilmesi ve denetim" başlıklı 4. maddesinde,
"2 nci maddede yer alan şartları taşıyan ve lisans başvurusunda bulunan mühendislere, lisanslı harita ve kadastro mühendislik faaliyeti yürütebilmeleri için Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından lisans verilir.
Lisanslı harita kadastro mühendislik büroları il genelinde yetkili olmak üzere lisanslı mühendisin talep ettiği ilçede kurulur.
Lisanslı harita kadastro mühendislik büroları, meslek alanıyla ilgili mühendis, tekniker veya teknisyen unvanlarında en az 3 kişi çalıştırmakla yükümlüdür. Bu hüküm doğrultusunda çalıştırılanlardan en az birinin lisans sahibi dışında bir mühendis olması zorunludur.
Lisansların verilmesi, iptal edilmesi ve sicillerin tutulması ile lisanslı büro faaliyetlerinin denetimini yaparak uyarma, kınama, lisansın geçici veya sürekli iptali cezalarını vermeye Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü yetkilidir.
Bu Kanun kapsamına giren işlem başvuruları, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce belirlenen yöntemlerle yapılır.
Kuruluş, görev, lisans verilmesi, iş dağıtımı, lisanslı büro yetkilendirmesi ve denetime ilişkin usul ve esaslar ile mekân, personel ve donanımlarına ilişkin hususlar yönetmelikte belirlenir." düzenlemesine;
"Disiplin suç ve cezaları" başlıklı 4/A maddesinde,
"Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, kadastro teknik hizmetleri kapsamında yaptıkları iş ve işlemler ile mekân, personel, donanım ve arşiv düzeni ile ilgili konularda lisanslı harita kadastro mühendislik bürolarını ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde denetler. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, denetim, inceleme ve soruşturma sonucu tespit ettiği hata, eksiklik ve olumsuzluklardan dolayı lisanslı harita ve kadastro mühendislerine uyarma, kınama, lisansın geçici iptali ve lisansın sürekli iptali cezalarını verir.
Uyarma: Lisanslı mühendisin, hizmet ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir. Uyarma cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
a) Görevine yakışmayan tutum ve davranışta bulunulması.
b) İlgili mevzuat hükümleri ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen usul ve esasların tam ve zamanında yerine getirilmesinde gerekli dikkat ve özenin gösterilmemesi veya hatalı iş ve işlemlere sebebiyet verilmesi.
c) Görevine veya iş sahiplerine karşı ilgisiz kalınması.
ç) Çalışma saatleri içerisinde büronun hizmete hazır bulundurulmaması.
d) Tabelanın Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün belirlediği biçimde olmaması veya asılı bulundurulmaması.
e) Asgari büro mekânı, asgari donanım veya asgari personel bulundurma koşullarının sağlanmasına dair idarî kararlara uyulmaması.
f) İş kabul ve sözleşmesi esaslarına uyulmaması.
g) Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen eğitimlere katılınmaması.
Kınama: Lisanslı mühendisin hizmet ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir. Kınama cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
a) İlgili mevzuat hükümleri ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen usul ve esaslara kasıtlı olarak uyulmaması, kasten hatalı iş ve işlemlere sebebiyet verilmesi.
b) Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü görevlilerine, iş arkadaşlarına ve iş sahiplerine söz veya hareketle sataşılması.
c) Görev yerinde genel ahlak ve edep dışı davranışlarda bulunulması.
ç) İmza yetkisi devri esaslarına aykırı davranılması.
d) Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ve lisanslı büronun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunulması.
e) Hizmetle ilgili konularda yükümlü olduğu kişilere yalan ve yanlış beyanda bulunulması.
Lisansın geçici iptali: Fiilin ağırlık derecesine göre lisanslı mühendisin faaliyetlerinin 6 ay ila 3 yıl arasında durdurulmasıdır. Lisanslı mühendislerin;
a) İki yıl içinde üç defa uyarma veya iki defa kınama cezası almış olmaları halinde lisansları 1 yıl süreyle,
b) Kullanılmış teminatları öngörülen sürede tamamlamamaları veya teminatları öngörülen sürede yenilememeleri durumlarında lisansları teminatın yenilenmesine kadar,
c) Harita ve Kadastro Mühendisleri Odasınca verilen meslekten süreli men cezası almış olmaları halinde lisansları men süresi kadar,
ç) Lisanslı büro çalışma mekânlarında 1 inci maddenin ikinci fıkrasına göre belirlenen hizmetler ile diğer kanunlarla kendilerine verilen görevler dışında işlem yapmaları durumunda lisansları 1 yıl süreyle,
d) Kayıt dışı iş almaları ve işlem yapmaları durumunda lisansları 1 yıl ila 3 yıl süreyle,
e) Kasıtlı olarak birden çok işlemde, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununa uygun olarak belgelerini tevsik etmemeleri halinde lisansları 6 ay ila 3 yıl süreyle,
f) Hizmetin yerine getirilmesinde dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ayrımı yapılması, kişilerin yarar veya zararını hedef tutan davranışlarda bulunulması, hizmet mekânı içerisinde siyasi içerikli materyal ve belge bulundurulması ve asılması durumunda lisansları 1 yıl ila 3 yıl süreyle, iptal edilir.
Lisansın sürekli iptali: Bir daha lisanslı mühendislik faaliyetinde bulunmamak üzere lisansın iptal edilmesidir. Lisansın sürekli iptali cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
a) İki defa lisansın geçici iptali cezası alınması.
b) Harita ve Kadastro Mühendisleri Odasınca verilen meslekten sürekli men cezası alınması.
c) Lisanslı mühendisin ayrı bir lisanslı büro açması veya lisans hakkını devretmesi.
ç) Kontrol, denetim ve incelemenin engellenmesi.
d) Hizmet ile ilgili olarak her ne şekilde olursa olsun, kendine veya üçüncü kişilere çıkar sağlanması.
e) Gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlenmesi.
Disiplin cezası verilmesini gerektiren fiil ve hallere nitelik ve ağırlıkları itibarıyla benzer eylemlerde bulunanlara da aynı neviden disiplin cezaları verilir.
Uyarma veya kınama cezasını gerektiren fiil veya hallerin, iki yıl içerisinde tekerrür etmesi halinde bir derece ağır ceza uygulanır.
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından; uyarma ve kınama cezasını gerektiren fiil ve hallerin öğrenildiği tarihten itibaren bir ay içinde, lisansın geçici ve sürekli iptali cezasını gerektiren fiil ve hallerin öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde disiplin soruşturmasına başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar. Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallere, işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
Lisans sahibinin savunması alınmadan bu Kanunda belirtilen disiplin cezaları verilemez. Lisans sahibinden, hakkında isnat edilen suçla ilgili tebliğ tarihinden itibaren en az yedi günlük süre içinde yazılı olarak savunma yapması istenir. Süresinde savunma yapılmaması halinde, savunma hakkından vazgeçilmiş sayılır.
Bu Kanun hükümlerine göre verilen disiplin cezaları kesin olup, verildiği tarihten itibaren hüküm ifade eder ve derhal uygulanır. Disiplin cezalarına karşı idari yargı yoluna başvurulabilir. " düzenlemesine;
"Yemin ve sorumluluk" başlıklı 5. maddesinde,
"Lisans sahibi, bu Kanun kapsamındaki görevine fiilen başlamadan önce, o yer sulh hukuk mahkemesinde görevini doğru ve tarafsız olarak yürüteceğine, bu Kanun hükümlerine ve ilgili mevzuata aykırı hareket etmeyeceğine ve ettirmeyeceğine dair yemin eder.
Bu Kanun kapsamında yapılan iş ve işlemlerden; tescile tâbi olmayanların yapım ve kontrolünden, tescile tâbi olanların ise yapımından lisans sahibi kişi sorumludur. Lisanslı harita kadastro mühendislik bürolarında, bu Kanun kapsamında belirtilen hizmetleri yapmakla yetkilendirilenler Türk Ceza Kanununun uygulanmasında kamu görevlisi sayılır ve büroların işlemlerinden dolayı zarar doğması halinde kusuru bulunana 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 1007 nci maddesi uyarınca rücu edilir.
Lisans sahibi harita ve kadastro mühendisi, görevinde bulunmadığı hallerde imza yetkisini en fazla bir ay süre ile aynı büroda çalışan en az iki yıl harita ve kadastro hizmetlerinde deneyimli, bir başka harita ve kadastro mühendisine devredebilir. Ancak; bu durumda imza devrinde bulunan lisans sahibi iş ve işlemlerden müteselsilen sorumludur.
İmza yetkisinin hangi şartlarda ve ne şekilde verilebileceği yönetmelikte belirlenir." düzenlemesine;
"Büro tescili" başlıklı 6. maddesinde,
"Lisans sahibi, lisanslı harita kadastro mühendislik bürolarının harita ve kadastro mühendisleri odasına büro tescillerini yaptırmak zorundadır." düzenlemesine;
"Yasaklar" başlıklı 7. maddesinde,
"Lisanslı harita ve kadastro mühendisleri, lisans hakkını devredemez ve şube veya irtibat bürosu adı altında birden fazla büro açamaz. Ancak, yetkili oldukları il dâhilinde lisanslı büro kurulmamış ilçelerde şube veya irtibat bürosu açabilirler. Bu yasaklara uymayanlar hakkında 4/A maddesinin disiplin cezalarına ilişkin hükümleri uygulanır.
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünden ayrılanlar son iki yıl içinde görev yaptıkları kadastro müdürlüklerinin yetki alanı sınırları içinde üç yıl süre ile lisanslı büro açamazlar." düzenlemesine;
"Tutulacak defter ve belgeler ile uygulanacak ücretler" başlıklı 8. maddesinde,
"Lisanslı harita kadastro mühendislik büroları, malî mevzuat gereği tutacakları kayıtlar ile yönetmelikte belirlenecek kayıt ve defterleri tutmak zorundadırlar.
Lisans sahiplerine çalışma konuları ile ilgili bilgi ve belgelerin verilmesi, kullanılması ve hizmetle ilgili ücret tarifelerinin hazırlanmasına ilişkin usûl ve esaslar yönetmelikte belirlenir.
Hizmet ile ilgili ücret tarifeleri, her yıl harita kadastro mühendisleri odasının görüşü alınmak suretiyle Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce belirlenir." düzenlemesine;
"Lisansın iptali" başlıklı 9. maddesinde,
"Lisans;
a) Lisans sahibinin isteği,
b) Lisanslı harita kadastro mühendislik bürosu açmak için bu Kanunda belirtilen şartların kaybedilmesi veya bu şartları taşımadığının sonradan anlaşılması,
c) 4/A maddesinin beşinci fıkrası kapsamında iptal cezası verilmesi,
d) Lisanslı mühendisin altmış beş yaşını doldurmuş olması,
Hallerinde iptal edilir." düzenlemesine;
"Cezai hükümler" başlıklı 10. maddesinde,
"Bu Kanunun 4/A maddesi ile 8 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları hükümlerine aykırı davranışta bulunanlara, fiilleri suç oluşturmadığı takdirde, bin Türk Lirasından elli bin Türk Lirasına kadar idarî para cezası Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce verilir. Bu madde kapsamında verilen idari para cezalarına karşı tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir." düzenlemesine;
"Yönetmelik" başlıklı 11. maddesinde,
"Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler, harita ve kadastro mühendisleri odasının görüşleri alınmak suretiyle doksan gün içerisinde Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce hazırlanarak yürürlüğe konulur." düzenlemesine;
Yukarıda aktarılan Kanun hükümlerine dayanılarak hazırlanan ve 25/09/2021 tarih ve 31609 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Yönetmeliğin;
"Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde,
"(1) Bu Yönetmelik, lisanslı harita kadastro mühendisleri ve bürolarının çalışma usul ve esaslarını belirleyerek, kadastro teknik hizmetlerinin yerine getirilmesini sağlamak ve uygulamayı yönlendirmek amacıyla hazırlanmıştır.
(2) Bu Yönetmelik, lisanslı harita kadastro mühendisleri ve bürolarıyla ilgili lisans alma, kuruluş, görev, yetki ve sorumluluk, disiplin işleri, personel, görevin ifa edileceği mekân ve donanım, teminat alınması, teminatın saklanması ve iadesi, iş dağıtımı, denetim, imza yetkisinin devri, bilgi ve belgelerin verilmesi ve kullanılması, kayıt ve defterlerin tutulması, lisansın iptali ile hizmetle ilgili ücret tarifelerine ilişkin usul ve esasları kapsar." hükmüne;
"Tanımlar ve kısaltmalar" başlıklı 3. maddesinde,
"(1) Bu Yönetmelikte yer alan;
a) Denetim elemanı: İdarece lisanslı harita kadastro mühendislik büroları hakkında denetim, inceleme ve soruşturma yapmak üzere görevlendirilen personel ile müfettişleri,
b) Disiplin cezası: Lisanslı mühendislerin, Kanun ve bu Yönetmelikle belirlenen kurallara uymamaları hâlinde verilen uyarma, kınama, lisansın geçici iptali ve lisansın sürekli iptali cezalarından birisini,
c) İdare: Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünü,
ç) İrtibat bürosu: Lisanslı büronun kurulmadığı ilçelerde Kanun ve bu Yönetmelikte belirtilen işlem talebinin alınması ve sonucunun ilgilisine bildirilmesi amacıyla kurulan büroyu,
d) Kadastro teknik hizmetleri: Lisanslı harita kadastro mühendislik bürolarınca yerine getirilecek olan tescile tâbi olmayan aplikasyon, parselin yerinde gösterilmesi, plan örneği verilmesi ile tescile tâbi olan cins değişikliği, arzî irtifak hakkı tesisi veya terkini, birleştirme ve muhdesatın terkini ile 23/6/1965 tarihli ve 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun ek 5 inci maddesi gereğince hatalı bağımsız bölüm veya blok numarası düzeltilmesi işlemlerine yönelik talebe bağlı hizmetleri,
e) Kadastro müdürlüğü: Lisanslı büronun yetki alanından sorumlu kadastro müdürlüğünü,
f) Kanun: 16/6/2005 tarihli ve 5368 sayılı Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Kanunu,
ğ) Lisanslı büro: Kanunun 1 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen hizmetler ile diğer kanunlarla kendilerine verilen görevleri yapmakla sınırlı olmak kaydıyla lisans alan lisanslı harita kadastro mühendislik bürolarını,
h) Lisanslı büro teknik personeli: Lisanslı büroda çalışan meslek alanı ile ilgili mühendis, teknisyen veya tekniker unvanına sahip personeli,
ı) Lisanslı büro komisyonu: Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları Komisyonunu,
i) Lisanslı mühendis: Lisans belgesini almış olan mühendisi,
j) Mühendis: Harita ve kadastro, harita, jeodezi ve fotogrametri, geodezi, geomatik mühendisi veya yüksek mühendisi,
k) Oda: TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odasını,
l) Şube: Lisanslı büronun kurulmadığı ilçelerde Kanunda ve bu Yönetmelikte belirtilen hizmetlerin karşılanması amacıyla kurulan büroyu,
m) TMMOB: Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğini, ifade eder." hükmüne;
"İdarenin görevleri, yetkileri ve lisanslı büro komisyonu kurulması" başlıklı 4. maddesinde,
"(1) İdare bu Yönetmelik çerçevesinde;
a) Lisans belgesi verilmesi için yapılan başvuruların değerlendirilmesi ve lisans belgesinin verilmesi,
b) Odanın görüşü alınmak suretiyle lisanslı büro hizmet ücretlerinin belirlenmesi,
c) Lisans belgesi, tabela, büro kaşesi, tip sözleşme, basılı evrak şekil, standart ve içeriklerinin belirlenmesi,
ç) Meslek içi eğitimlerin plânlanması,
d) Lisanslı büroların faaliyetleri ile iş ve işlemlerinin denetlenmesi, gerektiğinde ilgililer hakkında inceleme ve soruşturma yapılması, denetim, inceleme ve soruşturma sonucunda tespit edilen hususların değerlendirilmesi ve gereğinin yapılmasına yönelik talimat verilmesi ile itirazların değerlendirilerek sonuca bağlanması,
e) Lisanslı bürolar tarafından elektronik ortamda veya fiziksel olarak tutulan arşiv, iş ve işlemlerin kontrolünün sağlanması,
f) Lisanslı mühendisler hakkında uyarma, kınama, lisansın geçici ve lisansın sürekli iptali disiplin cezaları ile idari para cezalarının verilmesi,
g) İş dağıtımının belirlenmesi, konularında görevli ve yetkilidir.
(2) Lisanslı büro komisyonu; Kadastro Dairesi Başkanlığının bağlı olduğu Genel Müdür Yardımcısının başkanlığında, Teftiş Kurulu Başkanı, Birinci Hukuk Müşaviri, Kadastro Dairesi Başkanı ve lisanslı büro birim sorumlusu olmak üzere beş asıl üyeden oluşur. Lisanslı büro komisyonu üye tam sayısı ile toplanır ve salt çoğunluk ile karar verir. Komisyon başkanı ve üyeleri; eşleri, ikinci dereceye kadar kan ve kayın hısımları ile disiplin soruşturmasını yaptıkları lisanslı mühendisler hakkındaki toplantılara katılamaz. Komisyon başkanı ve üyelerinin yokluklarında toplantıya vekilleri katılır. Komisyonun sekretarya hizmetleri Kadastro Dairesi Başkanlığınca yürütülür. Aşağıda belirtilen görev ve yetkiler, lisanslı büro komisyonu tarafından yerine getirilir:
a) Lisanslı mühendisler hakkında önerilen lisansın geçici iptali ve lisansın sürekli iptaline ilişkin disiplin cezalarını dosya üzerinden karara bağlamak ve verilen gerekçeli kararı Genel Müdür onayına sunmak.
b) Kadastro Dairesi Başkanının teklifi ve Genel Müdürün onayı ile komisyonda görüşülmesine karar verilen konuları inceleyerek karar vermek ve Genel Müdürün onayına sunmak." hükmüne;
"Lisans alabilmek ve lisanslı büro açabilmek için aranan şartlar" başlıklı 5. maddesinde,
"(1) Lisans sahibi olabilmenin genel şartları şunlardır:
a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak.
b) Kamu haklarından mahrum bulunmamak.
c) Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olmak.
ç) Devlet memurluğundan çıkarılma cezası almamış olmak.
d) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı beş yıl veya daha fazla süreyle ya da Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, terörizmin finansmanı, kaçakçılık ve vergi kaçakçılığı ile haksız mal edinme suçlarından hapis cezasına mahkûm olmamak.
e) Görevini sürekli olarak yapmasına engel olabilecek vücut veya akıl hastalığı veya engellilik hali bulunmamak.
f) 65 yaşını doldurmamış olmak.
(2) Lisans sahibi olabilmenin özel şartları şunlardır:
a) Odaya kayıtlı bulunmak.
b) Kamu veya özel sektörde harita ve kadastro mühendisi olarak en az on yıl çalışmış olmak.
c) Lisans başvuru tarihinde, 27/1/1954 tarihli ve 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu hükümleri uyarınca meslekten geçici men cezası veya ihraç cezası almamış olmak.
ç) Her yıl yeniden değerleme oranında arttırılacak olan 50.000 TL tutarındaki teminatı bankaya yatırarak İdare adına bloke ettirmek.
(3) Lisanslı büro açabilmek için bu maddede belirtilen şartları taşıdığının belgelendirilmesi gerekir." hükmüne;
"Lisanslı büro kurulacak yerlerin belirlenmesi" başlıklı 6. maddesinde,
"(1) Lisanslı bürolar, il genelinde yetkili olmak üzere lisanslı mühendis tarafından talep edilen ilçede kurulur.
(2) İdare, zorunlu gördüğü hallerde, il genelinde lisanslı büro kurulmamış yerlerde, komşu illerde yetkili bulunan bir veya birkaç lisanslı büroyu yetkilendirebilir." hükmüne;
"Lisanslı büro açacaklardan istenecek belgeler ve başvuruların değerlendirilmesi" başlıklı 11. maddesinde,
"(1) Lisans belgesi alma şartlarını taşıyan ve lisans belgesi başvurusunda bulunan mühendislere, lisanslı harita ve kadastro mühendislik faaliyeti yürütebilmeleri için İdare tarafından lisans belgesi verilir. Hak sahipleri tarafından lisans belgesi almak için yapılacak başvuruda;
a) Adli sicil kaydının bulunmadığına ilişkin yazılı beyanı,
b) Sağlık açısından görevini devamlı yapmasına engel bir durumu olmadığına ilişkin yazılı beyanı,
c) Erkek adaylar için askerlikle ilişiği olmadığına dair yazılı beyanı,
ç) 6235 sayılı Kanunun ilgili hükümleri uyarınca meslekten geçici men, ihraç veya ilgili mevzuatına göre ihalelerden men cezası almamış olduğuna dair belgeyi,
d) Diploma ya da bitirme belgesinin aslı veya İdarece onaylı örneğini,
e) Oda tarafından düzenlenmiş oda sicil kayıt belgesinin aslı veya İdarece onaylı örneğini,
f) Kamu kurum ve kuruluşları ile iktisadi devlet teşekkülleri ve kamu iktisadi kuruluşlarında çalışanlar için en az on yıl mühendis olarak çalıştığına dair ilgili kurum, kuruluş veya teşekkülden onaylı belgeyi, özel sektörde çalışanlar için ise harita ve kadastro mühendisi olarak en az on yıl çalıştığını gösterir belgeyi,
İdareye ibraz etmeleri gerekir.
(2) Birinci fıkradaki belgeleri sunan başvuru sahiplerinin talepleri Kanun ve bu Yönetmeliğe uygunluğu yönüyle İdarece değerlendirilerek lisans belgesi almaya hak kazananlar belirlenir ve İdarenin resmî internet sitesinde yayımlanır.
(3) Lisans belgesi almaya hak kazananlardan 7 nci ve 8 inci maddelere göre belirlenen teminatın bankaya yatırılarak İdare adına bloke edildiğine dair belge istenir.
(4) Lisans belgesi almaya hak kazananlardan istenecek belgeler, İdarece 18/10/2019 tarihli ve 30922 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Devlet Arşiv Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğe uygun olarak arşivlenir." hükmüne;
"Lisanslı mühendislerin eğitimi" başlıklı 16. maddesine,
"(1) Lisanslı büro kurmaya hak kazanarak faaliyete başlayan lisanslı mühendislere, İdarece kadastro teknik hizmetleri ile tapu ve kadastro mevzuatı konularında en az iki gün süreli zorunlu ve ücretli uygulama eğitimi verilir.
(2) Uygulama eğitimi almış ve faaliyetine devam eden lisanslı mühendislere, İdare tarafından ihtiyaç duyulması durumunda mevzuat hakkında en az iki gün süreli, zorunlu ve ücretli eğitim verilir." hükmüne;
"Kuruluş" başlıklı 17. maddesinde,
"(1) Lisans belgesini alan lisanslı mühendisin, kuruluş için yemin etmesi, ilgili mevzuat uyarınca işyerini kurması, büro tescilini Odaya yaptırması ve büro kaşesini İdareden alması gerekir." hükmüne;
"İşyerinin büro tescili" başlıklı 19. maddesinde,
"(1) Lisanslı mühendis, işyerinde bulundurulması zorunlu asgarî personel ve donanım listesini, lisans belgesi ve yemin tutanağının birer örneğini Odaya vererek, kurduğu işyeri adresinde fiilen göreve başlamadan önce lisanslı büro tescilini Odaya yaptırır." hükmüne;
"Büro kaşesi" başlıklı 20. maddesinde,
"(1) Türkiye Cumhuriyeti "T.C." kısaltmasını, yetkili olduğu ili ve büronun kurulduğu ilçeyi, lisans numarasını, lisans sahibinin adı ve soyadını ve "Lisanslı Harita Kadastro Mühendislik Bürosu" ibarelerini içeren lisanslı büro kaşesi İdarece yaptırılır.
(2) Lisanslı mühendis, mahkeme yemin tutanağını, oda tescil belgesinin Oda veya İdare tarafından onaylanmış örneğini dilekçesine ekleyerek, büro kaşesini almak için İdareye başvurur. İdare, bir hafta içinde lisanslı mühendise büro kaşesini belirlenen bedel karşılığında zimmetle verir."
(3) Kaşesini alan lisanslı mühendisin bu Yönetmelik kapsamındaki hizmetleri yürüteceğine dair yetki alanındaki ilgili kurum ve kuruluşlara gerekli bilgilendirme kadastro müdürlüğünce yapılır." hükmüne;
"Çalışmaya başlama" başlıklı 21. maddesinde,
(1) Lisanslı mühendis, lisans belgesini aldığı tarihten itibaren, mücbir sebep halleri saklı kalmak kaydıyla, bir ay içinde çalışmaya başlamak zorundadır.
(2) Lisanslı mühendis çalışmaya başladığını ve işyeri adresini bir yazıyla mülki amirliklere, kadastro müdürlüğüne ve oda temsilciliğine bildirir. Usulüne uygun olarak bildirim yapılmadığı ve İdarece belirlenen esaslara uyulduğuna ilişkin ilgili kadastro müdürlüğünce uygun görüş verilmediği sürece lisanslı büro çalışmaya başlayamaz." hükmüne;
"Görev, yetki ve sorumluluk" başlıklı 22. maddesinde,
"(1) Lisanslı büro, Kanun ve bu Yönetmelikte belirlenen kadastro teknik hizmetlerinden tescile tâbi olmayan aplikasyon, yer gösterme ve plan örneği işlemlerinin yapım ve kontrolü, tescile tâbi olan cins değişikliği, arzî irtifak hakkı tesisi veya terkini, birleştirme ve muhdesatın terkini işlemlerinin yapım sorumluluğu, 4/12/1984 tarihli ve 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında yetkili makam tarafından kadastro müdürlüklerinden talep edilen ve kadastro teknik hizmetlerinden olan yer gösterme ve aplikasyon işlemlerinin yapılması ve talep edilen makama sunulması ile İdarece belirlenecek kadastro teknik hizmetleri niteliğindeki diğer iş ve işlemleri yapmakla görevli, yetkili ve sorumludur.
(2) Lisanslı mühendisler, Kanunun 1 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre belirlenen hizmetler ile diğer kanunlarla kendilerine verilen görevleri yerine getirmekle sorumludurlar. Faaliyetlerini yürüttükleri süre içerisinde serbest harita ve kadastro mühendislik ve müşavirlik faaliyeti de yürütebilirler. Kamu kurum ve kuruluşlarının diğer kanunlar ve ilgili mevzuata göre hak, görev ve yetkileri devam eder.
(3) Lisanslı büroların görev alanına giren işler, lisanslı mühendisler ve ilgili mevzuatın izin verdiği durumlarda kadastro müdürlükleri dışında başka kişi veya kuruluşlar tarafından yapılamaz." hükmüne;
"Hizmet yükümlülüğü ve davranış ilkeleri" başlıklı 24. maddesinde,
"(1) Lisanslı büro, çalışmaya başladığı tarih itibarıyla, yetki alanı sınırları içerisindeki kadastro teknik hizmetlerini yürütmekle yükümlüdür.
(2) Lisanslı mühendis, görevinin gerektirdiği itibar ve güveni hizmet içindeki ve dışındaki davranışlarıyla gösterir. Görevi ile ilgili olarak hiç kimseye haksız kazanç sağlayamaz. Kanun ve bu Yönetmelikte getirilen yükümlülükleri yerine getirmekten alıkoyan hiçbir yükümlülük altına giremez." hükmüne;
"Lisanslı büroların hizmet ücretleri" başlıklı 27. maddesinde,
"(1) Lisanslı büroların kadastro teknik hizmetlerine yönelik ücret tarifeleri, ilk kez belirleme dışında, her yıl Ocak ayının ilk haftası içerisinde İdare tarafından Odanın da görüşü alınarak belirlenir ve ilan edilir. Lisanslı bürolar belirlenen ücret tarifesine göre ücret alırlar.
(2) Ücret tarifesinin belirlenmesinde; işin yapım maliyeti ve kâr marjı dikkate alınır. Ücret tarifesinin belirlenmesinde ulaşım giderleri dikkate alınmaz. Ancak İdare tarafından belirlenecek olan fiyat tarifesine uygun olarak hesaplanan ulaşım gideri ilgilisinden ayrıca alınabilir. ..." hükmüne;
"Çalışma saatleri zorunluluğu, adres bildirimi ve değişikliği" başlıklı 28. maddesinde,
"(1) Lisanslı büroların, resmî çalışma saatleri içerisinde hizmete açık bulundurulması zorunludur.
(2) Lisanslı mühendis, işyeri adresini ve değişikliğini ilgili Kanun ve bu Yönetmelik hükümlerine uygun biçimde tescil ettirmek ve bildirmekle yükümlüdür." hükmüne;
"İş dağıtımı ve kabulü" başlıklı 30. maddesinde,
"(1) Lisanslı bürolar, görevleri kapsamındaki işleri kabul etmek, hukukî ve teknik bir engel olmadıkça işlerin gereğini yerine getirmek zorundadır.
(2) Talep edilen işi, mevzuatına uygun olarak İdare tarafından belirlenen kamu hizmet standartlarındaki azamî iş bitirme süreleri içerisinde sonuçlandırmakla yükümlüdür.
(3) Bu Yönetmelik kapsamındaki iş ve işlemler için ilgilisi, il genelinde yetkili herhangi bir lisanslı büroyu seçerek işlem başvurusu yapmakta serbesttir. Lisanslı bürolar yapılan tüm başvuruları hizmet standartları süresinde karşılamakla yükümlüdür. İdare gerek gördüğü durumlarda kamu hizmetlerinin etkin ve verimli olacak şekilde yürütülmesi amacıyla lisanslı bürolar arasında iş dağıtımı yapılmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir." hükmüne;
"Hizmetlerin yapım esasları" başlıklı 31. maddesinde,
"(1) Lisanslı bürolar, yerine getirmekle yükümlü olduğu hizmetlerde, yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine uymak zorundadır.
(2) Lisanslı bürolar, Kanun ve bu Yönetmelik kapsamında yaptıkları iş ve işlemlerin düzenli, süratli, etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesi ve teknik bir hataya sebebiyet verilmemesi amacıyla yetki alanı içerisindeki diğer lisanslı bürolarla sistem üzerinden gerekli koordinasyonu sağlayarak hizmetlerini yürütmekle sorumludurlar." hükmüne;
"Denetim" başlıklı 35. maddesinde,
"(1) Lisanslı büro faaliyetlerinin denetimi, İdarenin görevlendireceği denetime yetkili kılınan personel tarafından yapılır.
(2) Denetim, lisanslı büroların kadastro teknik hizmetlerine ilişkin yaptıkları iş ve işlemler ile mekân, personel, donanım ve arşiv düzeni ile büro çalışanlarının tutum ve davranışlarını kapsar.
(3) Lisanslı büro personeli, denetim elemanının isteklerine uygun olarak bütün belge, defter ve dosyaları, evrak, senet ve makbuzları, her türlü mal ve eşyayı denetlenmesi amacıyla vermek, inceleme ve kontrollerini kolaylaştırmak zorundadır.
(4) Denetime tâbi olanlar, denetim elemanlarınca sorulan sözlü ve yazılı soruları yanıtlamakla yükümlüdür. Denetlenen büro yetkilisi, denetim hizmetinin gereği gibi yürütülebilmesi için denetim görevlilerine uygun bir çalışma yeri sağlamak ve diğer önlemleri almak zorundadır.
..." hükmüne;
"Denetime tabi hususlar ve uygulanacak disiplin cezaları" başlıklı 36. maddesinde,
"(1) İdare, kadastro teknik hizmetleri kapsamında yaptıkları iş ve işlemler ile mekân, personel, donanım ve arşiv düzeni ile ilgili konularda lisanslı büroları ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde denetler. İdare, denetim, inceleme ve soruşturma sonucu tespit edilen hata, eksiklik ve olumsuzluklardan dolayı lisanslı harita ve kadastro mühendislerine uyarma, kınama, lisansın geçici iptali ve lisansın sürekli iptali cezalarını verir.
(2) Uyarma: Lisanslı mühendisin, hizmet ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir. Uyarma cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
a) Görevine yakışmayan tutum ve davranışta bulunulması.
b) İlgili mevzuat hükümleri ile İdare tarafından belirlenen usul ve esasların tam ve zamanında yerine getirilmesinde gerekli dikkat ve özenin gösterilmemesi veya hatalı iş ve işlemlere sebebiyet verilmesi.
c) Görevine veya iş sahiplerine karşı ilgisiz kalınması.
ç) Çalışma saatleri içerisinde büronun hizmete hazır bulundurulmaması.
d) Tabelanın, İdarenin belirlediği biçimde olmaması veya asılı bulundurulmaması.
e) Asgari büro mekânı, asgari donanım veya asgari personel bulundurma koşullarının sağlanmasına dair idarî kararlara uyulmaması.
f) İş kabul ve sözleşmesi esaslarına uyulmaması.
g) İdarece düzenlenen eğitimlere katılınmaması.
(3) Kınama: Lisanslı mühendisin hizmet ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir. Kınama cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
a) İlgili mevzuat hükümleri ile İdare tarafından belirlenen usul ve esaslara kasıtlı olarak uyulmaması, kasten hatalı iş ve işlemlere sebebiyet verilmesi.
b) İdare görevlilerine, iş arkadaşlarına ve iş sahiplerine söz veya hareketle sataşılması.
c) Görev yerinde genel ahlak ve edep dışı davranışlarda bulunulması.
ç) İmza yetkisi devri esaslarına aykırı davranılması.
d) İdare ve lisanslı büronun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunulması.
e) Hizmetle ilgili konularda yükümlü olduğu kişilere yalan ve yanlış beyanda bulunulması.
(4) Lisansın geçici iptali: Fiilin ağırlık derecesine göre lisanslı mühendisin faaliyetlerinin 6 ay ila 3 yıl arasında durdurulmasıdır. Lisanslı mühendislerin;
a) İki yıl içinde üç defa uyarma veya iki defa kınama cezası almış olmaları halinde lisansları 1 yıl süreyle,
b) Kullanılmış teminatları öngörülen sürede tamamlamamaları veya teminatları öngörülen sürede yenilememeleri durumlarında lisansları teminatın yenilenmesine kadar,
c) Odaca verilen meslekten süreli men cezası almış olmaları halinde lisansları men süresi kadar,
ç) Lisanslı büro çalışma mekânlarında Kanunun 1 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre belirlenen hizmetler ile diğer kanunlarla kendilerine verilen görevler dışında işlem yapmaları durumunda lisansları 1 yıl süreyle,
d) Kayıt dışı iş almaları ve işlem yapmaları durumunda lisansları 1 yıl ila 3 yıl süreyle,
e) Kasıtlı olarak birden çok işlemde, 213 sayılı Kanuna uygun olarak belgelerini tevsik etmemeleri halinde lisansları 6 ay ila 3 yıl süreyle,
f) Hizmetin yerine getirilmesinde dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ayrımı yapılması, kişilerin yarar veya zararını hedef tutan davranışlarda bulunulması, hizmet mekanı içerisinde siyasi içerikli materyal ve belge bulundurulması ve asılması durumunda lisansları 1 yıl ila 3 yıl süreyle, iptal edilir.
(5) Lisansın sürekli iptali: Bir daha lisanslı mühendislik faaliyetinde bulunmamak üzere lisansının iptal edilmesidir. Lisansın sürekli iptali cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
a) İki defa lisansın geçici iptali cezası alınması.
b) Odaca verilen meslekten sürekli men cezası alınması.
c) Lisanslı mühendisin ayrı bir lisanslı büro açması veya lisans hakkını devretmesi.
ç) Kontrol, denetim ve incelemenin engellenmesi.
d) Hizmet ile ilgili olarak her ne şekilde olursa olsun, kendine veya üçüncü kişilere çıkar sağlanması.
e) Gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlenmesi.
(6) Disiplin cezası verilmesini gerektiren fiil ve hallere nitelik ve ağırlıkları itibarıyla benzer eylemlerde bulunanlara da aynı neviden disiplin cezaları verilir.
(7) Uyarma veya kınama cezasını gerektiren fiil veya hallerin, iki yıl içerisinde tekerrür etmesi halinde bir derece ağır ceza uygulanır.
(8) İdari para cezası: Lisanslı mühendise, bin Türk Lirasından elli bin Türk Lirasına kadar idari para cezası verilmesidir. İdari para cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
a) Tutulması gerekli kayıt ve defterlerin usulüne uygun tutulmaması.
b) Hizmete ilişkin bilgi ve belgelerin verilmesi, kullanılmasında İdarece belirlenen usullere uyulmaması.
c) Adres değişikliğinde İdareye bilgi verilmemesi.
ç) Hizmetle ilgili İdarece belirlenen ücret tarifesine uyulmaması.
(9) Kanuna ve bu Yönetmeliğe göre verilen idari para cezaları, tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu madde kapsamında verilen idari para cezalarına karşı tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir.
(10) İdari para cezaları, 30/3/2005tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununca her yıl yeniden değerlendirilerek Ocak ayı içerisinde İdarenin resmi internet sitesinde ilan edilir." hükmüne;
"Yasaklar" başlıklı 38. maddesinde,
"...
(2) Lisanslı mühendisler, lisans hakkını devredemez ve şube veya irtibat bürosu adı altında birden fazla büro açamaz. Ancak, yetkili oldukları il dahilinde lisanslı büro kurulmamış ilçelerde İdareye bildirimde bulunmak suretiyle şube veya irtibat bürosu açabilir." hükmüne;
"Büro mekânı" başlıklı 39. maddesinde,
"...
(2) Lisanslı büro çalışma mekânlarında, bu Yönetmelikte izin verilen hizmetler ile serbest harita kadastro mühendislik ve müşavirlik faaliyeti kapsamındaki faaliyetler dışında iş yapılamaz." hükmüne;
"Bulundurulması zorunlu asgarî personel" başlıklı 41. maddesinde,
"(1) Lisanslı bürolar, faaliyet ve hizmetlerini aksatmadan yürütebilmeleri için, lisans sahibi dışında en az bir mühendis ve meslek alanı ile ilgili tekniker veya teknisyen unvanlarında en az iki kişi çalıştırmakla yükümlüdür.
(2) Lisanslı büro şubeleri için de bu maddenin birinci fıkra hükümleri geçerlidir.
(3) Lisanslı büro faaliyet ve hizmetleri, İdareye bildirilen lisanslı büro teknik personeli tarafından yürütülür.
(4) Birinci fıkrada belirtilen çalıştırılması zorunlu olan personel sayısının artırılması konusunda karar vermeye İdare yetkilidir." hükmüne;
"İmza yetkisinin devri" başlıklı 43. maddesinde,
" (1) Lisanslı mühendis, görevinde bulunamayacağı durumları belgelemek kaydıyla, imza yetkisini bir yıl içerisinde toplam otuz günü aşmamak şartıyla aynı büroda çalışan ve meslek alanında en az iki yıl harita ve kadastro hizmetlerinde deneyimli mühendise devreder. Ancak; bu durumda imza devrinde bulunan lisans sahibi iş ve işlemlerden müteselsilen sorumludur.
(2) 65 yaşını dolduran mühendislere yetki devri yapılamaz.
..." hükmüne;
"Lisansın iptal edilmesi" başlıklı 44. maddesinde,
"(1) Lisans;
a) Lisans sahibinin iptal isteği,
b) Kanunda veya bu Yönetmelikte belirtilen lisans alabilme şartlarından birinin kaybedilmesi veya bu şartları taşımadığının sonradan anlaşılması,
c) 36 ncı madde kapsamında lisansın sürekli iptali cezası verilmesi,
ç) Bu Yönetmelikte belirtilen süre içerisinde geçerli ve kabul edilebilir özre dayanmaksızın lisans belgesinin teslim alınmaması, çalışmaya başlanılmaması veya fiilen görevinin başında bulunulmaması,
d) Lisans sahibinin ölümü,
e) Lisans sahibinin 65 yaşını doldurmuş olması, hallerinde İdarece iptal edilir.
(2) Lisansı iptal edilenler, arşiv belgelerini kadastro müdürlüğüne devreder." hükmüne;
"Yapılan işlerin izlenmesi ve yetkili birim" başlıklı 46. maddesinde,
"(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki;
a) Lisanslı büro dosyalarının tutulması ve arşivlenmesi,
b) Hizmet katılım payı, lisans belge ücreti, tazminat ve idarî para cezalarının izlenmesi,
c) Büro faaliyetlerinin denetimi sonucu düzenlenen raporların değerlendirilerek gereğinin tespiti, talimata bağlanması ve izlenmesi,
ç) Disiplin soruşturması sonuçlarının izlenmesi,
d) Eğitim programı ile ilgili ihtiyaçların belirlenmesi,
görevleri ile benzer iş ve işlemler Kadastro Dairesi Başkanlığınca yürütülür." hükmüne;
"Yürürlükten kaldırılan yönetmelik" başlıklı 48. maddesinde,
" (1) 15/6/2013 tarihli ve 28678 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır." hükmüne;
"Yürütme" başlıklı 50. maddesinde,
"(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakan yürütür." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
A) Anayasa'ya Aykırılık İddiasının İncelenmesi:
Davacı tarafından, 27/04/2021 tarih ve 31467 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7317 sayılı Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 1, 2, 3, 4, 6 ve 9. maddelerinin; lisanslı büro sahibi olabilmek için sınav şartının kaldırılarak beş yıllık mesleki kıdem şartının on yıla çıkarılmasının liyakatsizliğe neden olacağı, sınav ile lisans alanlara yönelik eşitlik ilkesinin ihlal edildiği, lisanslı mühendisin serbest mühendislik yapmasının tarafsızlık ilkesini zedeleyeceği, il genelinde verilen yetkinin belirsizliğe neden olacağı, lisans almadan önce memur olanların memuriyete dönmelerine izin verilmesine karşın lisans almadan önce de serbest çalışanlar yönünden düzenleme yapılmamasının eşitlik ilkesini ihlal ettiği gerekçeleriyle iptali için itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurulmasına karar verilmesi istenilmiştir.
Davacının Anayasa'ya aykırılık iddialarının incelenebilmesi için, öncelikle 27/04/2021 tarih ve 31467 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7317 sayılı Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun hükümlerinin getirdiği değişikliklerin değerlendirilmesi gerekmektedir.
7317 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile 5368 sayılı Kanun'un 2. ve 3. maddelerinde yer alan ve lisanslı harita kadastro mühendislik bürosu açabilmenin şartı olan "lisanslı harita kadastro mühendislik sınavında başarılı olmak" şartının kaldırıldığı, 2. maddesinde yer alan kamu veya özel sektörde harita ve kadastro mühendisi olarak en az "beş yıl" çalışmış olmak şartının ise "on yıl" olarak değiştirildiği, lisanslı büro faaliyetinde bulunanların, serbest harita kadastro mühendisliği faaliyetinde de bulunabileceği, ayrıca lisanslı büroların il genelinde yetkili olduğuna ilişkin düzenlemeler getirildiği görülmektedir.
Davalı idarece süreçle ilgili verilen bilgi ve bahsi geçen belgeler incelendiğinde; 5368 sayılı Kanun'un kabul edildiği 2005 yılı için sınavla belirlenecek lisanslı mühendisler tarafından açılması öngörülen büro sayısının 1045 olduğu, ancak 11/10/2009 tarihinde ilk defa yapılan sınav neticesinde ilk etap için öngörülen 551 bürodan 314 adedine yerleştirme yapıldığı, sonrasında idari yargıda açılan dava süreçlerinin tamamlanmasının beklendiği, 7317 sayılı Kanun değişikliğinin yürürlüğe girdiği 27/10/2021 tarihi itibariyle ise lisanslı büro sayısının 222 olduğu, ülke çapında sadece 186 ilçede kurulduğu, 19 ilde ise hiç kurulmadığı, hedeflenen hizmetin yaygınlaştırılamadığı anlaşılmaktadır.
Sürece ilişkin yapılan değerlendirmeler ve sayısal veriler dikkate alınarak 7317 sayılı Kanun ile sınav koşulu kaldırılırken, 5 yıllık tecrübe koşulunun 10 yıla çıkarıldığı, lisanslı mühendislik faaliyetine rağbetin artması ve çalışma özgürlüğünün engellenmemesi için serbest mühendislik faaliyeti yasağının kaldırıldığı, ancak lisanslı büroda lisanslı ve serbest mühendislik ile diğer kanunlarda verilen görevler harici faaliyet yasağı getirilerek bu yasağın ihlali halinde lisansın geçici iptali şeklinde disiplin cezası öngörülerek denetim ve caydırıcılığın sağlandığı, ayrıca Kanun'un 4. maddesinin 3. fıkrasında biri lisanslı mühendis dışında mühendis olmak koşuluyla en az üç kişi çalıştırma zorunluluğu getirilerek, davacı tarafça ileri sürülen idarenin denetim ve gözetim görevini yerine getiremeyeceği ölçüde büro açılmasının önüne geçildiği, nitekim Harita Kadastro Mühendisleri Odasına serbest harita kadastro mühendislik ve müşavirlik büro tescilini yenilemiş on yıl mesleki deneyime sahip serbest harita kadastro mühendisi sayısının 1899 olduğu; öncesinde sınav kazanarak memuriyetten ayrılmış kişilerin herhangi bir hak kaybına uğramamaları için 7317 sayılı Kanun ile 5368 sayılı Kanun'a eklenen geçici 2. madde ile de memuriyete dönüş imkanı sağlandığı, ayrıca lisanslı büroların yetkilerinin il sınırı olarak belirlenerek il sınırları içerisinde her noktaya kamu hizmetinin aksamadan götürülmesinin hedeflendiği, Kanun değişikliğinin genel gerekçesine bakıldığında da, lisanslı harita kadastro bürolarının faaliyete geçmesinden günümüze kadar uygulamada yaşanılan sorunlar nedeniyle bu değişikliğe ihtiyaç duyulduğunun belirtildiği, dolayısıyla 7317 sayılı Kanun değişikliğinin kamu yararı amacı taşıdığı, kişisel mağduriyetlerin önlenmesi amaçlı hükümlere de yer verildiği, sonuç itibarıyla kanun koyucunun takdir yetkisi çerçevesinde getirilen değişikliklerle kamusal yarar ile bireysel yarar arasında makul dengenin gözetildiği ve çalışma hakkına ölçüsüz müdahalede bulunulmadığı görülmektedir.
Öte yandan, 7317 sayılı Kanun değişikliği ile "on yıl" harita ve kadastro mühendisi olarak çalışanlara sınavsız bir şekilde lisanslı büro açma izninin verilmesinin; yapılan bu değişikten önce sınav ile lisanslı büro açmasına izin verilen "5 yıllık" tecrübeye sahip mühendislerin lisansına bir sınır getirmediği, nitekim dava konusu Yönetmeliğin geçici 1. maddesiyle kazanılmış haklarının korunarak lisanslarının geçerli kabul edildiği, ayrıca sınava tabi olmaksızın 10 yıllık tecrübeye sahip mühendisler ile sınavı başarıyla geçen 5 yıllık tecrübeye sahip mühendislerin aynı hukuki ve fiili konumda bulunmamaları nedeniyle eşitlik ilkesinin ihlal edildiğinden de bahsedilemeyeceği anlaşılmaktadır.
Her ne kadar, 7317 sayılı Kanun ile 5 yıllık tecrübe şartının 10 yıla çıkarılması, başvuru aşamasında ya da lisans öğrenimi görmekte olan harita ve kadastro mühendislerinin haklı beklentilerini zedelemiş ise de; bir beklentinin hukuken korunabilmesi için, bireyin kendisine güvenerek hareket ettiği, lehine olan bir kanunda öngörülemez bir değişiklik yapılması ve bu öngörülemez değişikliğin herkes yönünden objektif olarak beklenebilecek bir beklentiyi sonuçsuz bırakması şartlarının birlikte gerçekleşmesi tek başına yeterli olmayıp bu beklentinin ihlalini gerektiren bir kamu yararının da bulunmaması gerekmektedir. Bu yönüyle anayasa yargısında kişi yararıyla kamu yararının karşı karşıya geldiği durumlarda önemli bir kamu yararının bulunmaması kaydıyla haklı beklentinin korunması kabul edilebilir. Aksi takdirde kanun koyucunun kamu yararını gerçekleştirmek üzere değişen koşullara göre yeni politikalar belirlemesi imkânı önemli ölçüde zedelenebilir. (AYM, E.2016/195, K.2017/158, 16/11/2017, § 70)
Anayasa Mahkemesinin yukarıda aktarılan kararlarından da anlaşılacağı üzere; önceki kanundan doğan hakların, sonraki kanuna taşınmaması veya daha ağır koşulların sağlanması kaydıyla devamının öngörülmesi halinde, haklı beklenti ilkesinin ihlal edildiğinden ve mülga kanundan doğan haklı beklentilerin korunması zorunluluğundan bahsedilebilmesi için, yeni kanunun, kişinin yararından (mülga kanunla tanınan hakkından) daha üstün bir kamu yararının tesisini öngörmemiş olması gerekir. Daha açık bir anlatımla, yeni kanunun, kişinin yararı ile kıyaslandığında üstün bir kamu yararını amaçlaması halinde, haklı beklentinin korunması gerekliliğinden söz edilmesi mümkün değildir.
Bu çerçevede, yukarıda aktarıldığı üzere, 5 yıllık tecrübeye sahip harita ve kadastro mühendislerinin -sınavda başarılı olmak kaydıyla- lisanslı mühendis olma hakları ile ülke çapında noksanlığı tespit edilen lisanslı büro hizmetlerinin sürekli ve düzenli olarak yerine getirilmesi ihtiyacı arasındaki kişisel - kamusal yarar dengesinde üstün kamu yararı söz konusu olduğundan, bahsedilen kişilerin haklı beklentilerinin kanun koyucu tarafından korunmayarak -sınavsız şekilde- 10 yıllık tecrübe şartının getirilmesinde Anayasaya aykırılık görülmemektedir.
Bu itibarla, Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 1., 2., 3. ve 4. maddelerinin Anayasa'ya aykırı olduğuna yönelik davacı iddiasına itibar edilmemiştir.

B) Dava Konusu Yönetmeliğin İncelenmesi:
1- Yönetmeliğin 4. maddesinin 2. fıkrasının incelenmesi;
Dava konusu düzenleme ile "lisanslı büro komisyonu" düzenlenmiş, davacı tarafından söz konusu düzenlemenin kanuni dayanağı bulunmadığı, Yönetmelikle komisyon ihdas edilemeyeceği ileri sürülerek iptali istenilmiştir.
Dava konusu düzenleme; lisanslı büro komisyonunun, Kadastro Dairesi Başkanlığının bağlı olduğu Genel Müdür Yardımcısının başkanlığında, Teftiş Kurulu Başkanı, Birinci Hukuk Müşaviri, Kadastro Dairesi Başkanı ve lisanslı büro birim sorumlusu olmak üzere 5 üyeden oluşacağı, komisyonun üye tam sayısı ile toplanıp salt çoğunluk ile karar vereceği, komisyon başkanı ve üyelerinin toplantılara katılamayacağı haller, komisyonun sekretarya hizmetlerinin kim tarafından yürütüleceği düzenlenmiş; ayrıca komisyonun görevleri belirlenmiştir.
Buna göre komisyon, lisanslı mühendisler hakkında önerilen lisansın geçici iptali ve lisansın sürekli iptaline ilişkin disiplin cezalarını dosya üzerinden karara bağlayarak gerekçeli kararı Genel Müdürün onayına sunmak ile Kadastro Dairesi Başkanının teklifi ve Genel Müdürün onayı ile komisyonda görüşülmesine karar verilen konuları inceleyerek karar vermek ve Genel Müdürün onayına sunmak konularında görevli kılınmıştır.
Öte yandan, 5368 sayılı Kanun hükümleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde, lisanslı mühendislere ve bürolara yönelik faaliyetlere ilişkin karar mercinin Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü olduğu görülmektedir. Nitekim Kanun'un 4. maddesinde, disiplin cezalarını verme yetkisi de dahil olmak üzere lisanslı bürolara yönelik iş ve işlemlerin Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce yürütüleceği açıkça düzenleme altına alınmıştır.
Ayrıca, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin yukarıda aktarılan maddelerinde, Tapu ve Kadastro Genel Müdürü, kurumun en üst amiri olarak belirlenmiş, 5368 sayılı Kanun hükümlerine göre harita ve kadastro mühendislik bürolarına lisans vermek, bu büroların faaliyet usul ve esaslarını belirlemek, sicil ve kaydını tutmak görevleri de Kadastro Dairesi Başkanlığına tevdi edilmiştir.
Komisyona verilen görevler ile aktarılan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; komisyonun, nihai karar yetkisini haiz olan Genel Müdüre gerekli inceleme ve araştırmaları (hazırlık çalışmalarını) yapıp teklif sunmakla görevli ve yetkili olmak üzere oluşturulduğu, lisansın geçici veya sürekli iptali cezalarının hukuki sonuç ve etkilerinin önemi ve ciddiyeti dikkate alınarak, bu konuda Genel Müdürün tek başına karar alması yerine, konuya ilişkin mevzuatı ve teknik detayları bilen kurum görevlilerinin katılımıyla gerçekleştirilecek toplantı sonucu asgari dört oyun aynı yönde kullanılması halinde tesis edilecek kolektif işlemin, esasen lisanslı mühendislerin haklarını korumaya yönelik bir mekanizma olduğu, komisyon kararının Genel Müdürün onayına sunulması nedeniyle nihai karar mercine ilişkin yasal yetkiye de uyulduğu anlaşıldığından, dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık görülmemiştir.

2- Yönetmeliğin 5. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendi yönünden incelenmesi;
Dava konusu Yönetmeliğin "Lisans alabilmek ve lisanslı büro açabilmek için aranan şartlar" başlıklı 5. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinde, lisans sahibi olabilmenin özel şartlarından biri olarak, kamu veya özel sektörde harita ve kadastro mühendisi olarak en az on yıl çalışma şartının arandığı; "Lisanslı büro açacaklardan istenecek belgeler ve başvuruların değerlendirilmesi" başlıklı 11. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde de, kamu kurum ve kuruluşları ile iktisadi devlet teşekkülleri ve kamu iktisadi kuruluşlarında çalışanlar için en az on yıl mühendis olarak çalıştığına dair ilgili kurum, kuruluş veya teşekkülden onaylı belgeyi, özel sektörde çalışanlar için ise harita ve kadastro mühendisi olarak en az on yıl çalıştığını gösterir belgeyi ibraz etme zorunluluğunun getirildiği görülmektedir.
Davacı tarafından, on yıllık tecrübe şartının tespit edilmesine ilişkin ifadelerin yetersiz olduğu, on yıl çalışmış olmanın liyakatin sağlandığı anlamına gelmeyeceği iddiaları ile dava konusu düzenlemenin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
Davalı idare tarafından ise, kamu veya özel sektörde beş yıl çalışmış olma şartının on yıl olarak değiştirildiği, bu değişiklik ile birlikte büro açılamayan çoğu il ve ilçede de büro açılmasının sağlanacağı, sınavda başarılı olmak suretiyle belge alan mühendislerin haklarının korunduğu ifade edilmiştir.
5368 sayılı Kanun'un, 7317 sayılı Kanun ile değişik 2. maddesinin 3. fıkrasının (b) bendinde, kamu veya özel sektörde harita ve kadastro mühendisi olarak en az on yıl çalışmış olmak şartının lisans sahibi olabilmenin özel şartları arasında düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Bu çerçevede, dava konusu düzenleme, anılan Kanun maddesiyle birlikte değerlendirildiğinde; lisanslı büro açabilmek için kamu veya özel sektörde en az on yıl harita ve kadastro mühendisi olarak çalışmış olmak şartının arandığı, kanun koyucu tarafından lisanslı büro açmak için yeterli görülen on yıllık tecrübe şartının normlar hiyerarşisi prensibine uygun olarak dava konusu Yönetmelikte de aynen yer aldığı, dolayısıyla Yönetmelik kuralının Kanun hükümlerinin tekrarı mahiyetinde olduğu, idare tarafından tecrübenin ortaya konulması amacıyla da olsa "çalışmayı" yeterli bulan Kanun hükmünün daraltılamayacağı göz önüne alındığında, dava konusu düzenlemelerde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Öte yandan, dava konusu Yönetmeliğin 11. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde özel sektörde en az 10 yıl "harita ve kadastro mühendisi" olarak çalışma şartı aranırken, kamu kurum ve kuruluşları ile iktisadi devlet teşekkülü ve kamu iktisadi kuruluşunda en az 10 yıl "mühendis" olarak çalışma koşulu aranmış ve Yönetmeliğin 3. maddesinin 1. fıkrasının (j) bendinde "mühendis" harita kadastro mühendisinin yanı sıra "harita, jeodezi ve fotogrametri, geodezi, geomatik mühendisi veya yüksek mühendisi"ni de içerecek şekilde tanımlanmış ise de; 5368 sayılı Kanun'un 2. maddesinin 3. fıkrasının (b) bendindeki amir hüküm uyarınca Yönetmeliğin 11. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde geçen "mühendis" ibaresinden yalnızca harita ve kadastro mühendisinin anlaşılması gerektiği de açıktır.

3- Yönetmeliğin 6. maddesinin 1. fıkrası yönünden incelenmesi;
Dava konusu düzenlemede, lisanslı büronun il genelinde yetkili olmak üzere, lisanslı mühendis tarafından talep edilen ilçede kurulacağı kuralı yer almıştır.
Davacı tarafından, bölgesel nitelikli olan kadastro faaliyetinin il genelinde yetkilendirilen mühendis tarafından yapılmasının hatalı sonuçlara sebebiyet vereceği, mühendisin istediği yerde büro açması sonucunda bazı illerde çok sayıda, bazılarında ise az sayıda büro açılacağı, bu durumun merkeze uzak yerlerde hizmete ulaşımı kısıtlayacağı, sonuç itibarıyla düzenlemenin kamu yararına aykırı olduğu iddia edilmiştir.
5368 sayılı Kanun'un 4. maddesinin 2. fıkrasında, lisanslı büronun il genelinde yetkili olmak üzere lisanslı mühendisin talep ettiği ilçede kurulacağı düzenlenmiştir.
Buna göre, dava konusu kuralın dayanağı Kanun hükmü ile bire bir aynı olduğu, diğer bir ifadeyle Kanun metninin tekrarı mahiyetinde bulunduğu görülmektedir.
Bu nedenle, dava konusu kuralın hukuka uygun olduğu ve davacıların iddialarının hukuki dayanaktan yoksun bulunduğu sonucuna varılmıştır.
Diğer taraftan, davacının iddia ettiği gibi belirli ilçelerde talebe bağlı büro yoğunluğu, kimi ilçelerde ise boşluk (büro kurulmaması) söz konusu olabilir ise de, bu durumun lisanslı mühendislik hizmetinde aksamaya veya gecikmeye neden olması halinde davalı idarece Yönetmeliğin 6. maddesinin 2. fıkrası uyarınca komşu illerde yetkili lisanslı büroları yetkilendirilmesi veya 30. maddenin 3. fıkrası uyarınca iş dağıtımı usulünün benimsenmesi suretiyle çözümlenmesinin mümkün olduğu açıktır.

4- Yönetmeliğin 22. maddesinin 1. fıkrası yönünden incelenmesi;
Dava konusu kuralda, lisanslı büronun, 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında yetkili makam tarafından kadastro müdürlüklerinden talep edilen ve kadastro teknik hizmetlerinden olan yer gösterme ve aplikasyon işlemlerinin yapılması ve talep edilen makama sunulması ile görevli, yetkili ve sorumlu olduğu kurala bağlanmıştır.
Davacı tarafından, 3091 sayılı Kanun'un, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün faaliyet alanı olan kadastro teknik hizmetleri kapsamındaki yer gösterme ya da aplikasyon krokisinin düzenlenmesini gerektirecek ya da bu görevi Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğüne tevdi eden herhangi bir düzenleme içermediği, bu nedenle kuralın anılan Kanun'a aykırı olduğu gibi uygulanabilirliğinin de bulunmadığı ileri sürülmektedir.
3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, "Bu Kanun; gerçek veya tüzelkişilerin zilyed bulunduğu taşınmaz mallarla kamu idareleri, kamu kurumları ve kuruluşları veya bunlar tarafından idare olunan veya Devlete ait veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan sahipsiz yerlere veya menfaati umuma ait olan taşınmaz mallara yapılan tecavüz veya müdahalelerin, idari makamlar tarafından önlenmesi suretiyle tasarrufa ilişkin güvenliği ve kamu düzenini sağlar."; 5. maddesinin ilk iki fıkrasında, "Başvuru üzerine, karar vermeye yetkili kişiler veya bunların görevlendireceği bir veya birkaç memur tarafından yerinde soruşturma yapılır. Soruşturmayı yapan kişilere gerektiğinde teknik eleman ve yardımcı verilir."; 17. maddesinin ilk üç fıkrasında ise, "Soruşturma ve infaz memurları ile infaz memuruna teknik yönden yardımcı olarak görevlendirilecek memurların yevmiye ve taşıt giderleri, başvuruda bulunanlar tarafından maliye veznesine yatırılır. Yukarıda belirtilen görevli memurlara, göreve gittikleri günler için sürelerine ve görevin belediye sınırları içinde veya dışında yapılmış olmasına bakılmaksızın Harcırah Kanununa göre verilmesi gereken yevmiyeler tam olarak ödenir. Üçüncü maddenin son fıkrasına göre görevlendirilecek soruşturma ve infaz memurları ile infaz memurlarına teknik yönden yardımcı olarak görevlendirilecek memurların yevmiye giderleri, taşınmaz malın ait olduğu kamu idareleri, kurumları ve kuruluşlarınca karşılanır." hükümlerine yer verilmiştir.
5368 sayılı Kanun'un 1. maddesinde ise, kadastro teknik hizmetlerinden tescile tâbi olmayan aplikasyon, yer gösterme ve plan örneği işlemlerinin yapım ve kontrolü, tescile tâbi olan cins değişikliği, arzî irtifak hakkı tesisi veya terkini, birleştirme ve muhdesatın terkini işlemlerinin yapım sorumluluğu ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce belirlenecek kadastro teknik hizmetleri niteliğindeki diğer işlerin lisanslı harita kadastro mühendislik bürolarınca yerine getirileceği düzenlenmiştir.
Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Yönetmeliğin 3. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde de, "Kadastro teknik hizmetleri", lisanslı harita kadastro mühendislik bürolarınca yerine getirilecek olan tescile tâbi olmayan aplikasyon, parselin yerinde gösterilmesi, plan örneği verilmesi ile tescile tâbi olan cins değişikliği, arzî irtifak hakkı tesisi veya terkini, birleştirme ve muhdesatın terkini ile 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun ek 5. maddesi gereğince hatalı bağımsız bölüm veya blok numarası düzeltilmesi işlemlerine yönelik talebe bağlı hizmetler olarak tanımlanmıştır.
Dolayısıyla, dava konusu kuralla lisanslı bürolara tevdi edilen ve davacı tarafından iptali istenilen "3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında yetkili makam tarafından kadastro müdürlüklerinden talep edilen ve kadastro teknik hizmetlerinden olan yer gösterme ve aplikasyon işlemlerinin yapılması ve talep edilen makama sunulması" görevinin, 5368 sayılı Kanun ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğüne belirleme yetkisi verilen "kadastro teknik hizmetleri niteliğindeki diğer işler" kapsamında yer aldığı ve davalı idarece bu yetkinin 5368 sayılı Kanun'da lisanslı bürolara devredilen, tescile tabi olmayan kadastro teknik hizmetleri arasında sayılan "yer gösterme ve aplikasyon işlemleri" ile sınırlı bir şekilde, dayanağı Kanun'a uygun olarak yönetmelikle kullanıldığı görülmektedir.
Bu itibarla, dava konusu düzenlemede yetki ve şekil yönünden hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Düzenlemenin diğer unsular yönünden incelenmesine gelince; uyuşmazlığın çözümü için, lisanslı harita kadastro mühendislerinin, 3091 sayılı Kanun uyarınca "görevlendirilecek memur" kapsamına girip girmediğinin açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Kadastro teknik hizmetleri, bütünüyle genel idare esaslarına göre yürütülmekte ve bu hizmetlerin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, davalı Genel Müdürlük bünyesinde görevli memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle ifa edilmekte iken; 5368 sayılı Kanun ile bu görevlerden bir kısmı lisanslı bürolara ve mühendislere devredilmiştir. Bu bakımdan, lisanslı bürolar ve lisanslı mühendisler tarafından (serbest mühendislik ve müşavirlik hizmetleri hariç) yerine getirilen işler, kamu hizmeti niteliğinde bulunmaktadır.
Lisanslı büro faaliyetleri ile lisanslı mühendislerin görevlerinin bu niteliği gereği, 5368 sayılı Kanun'un 4. maddesinde, lisanslı büroların denetiminin Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından yapılacağı; 5. maddesinde de, lisanslı harita kadastro mühendislik bürolarında, bu Kanun kapsamında belirtilen hizmetleri yapmakla yetkilendirilenlerin Türk Ceza Kanunu'nun uygulanmasında "kamu görevlisi sayılacağı" ve büroların işlemlerinden dolayı zarar doğması halinde kusuru bulunana 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun, tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devletin sorumlu olduğunu öngören 1007. maddesi uyarınca rücu edileceği hükme bağlanmıştır.
Her ne kadar 3091 sayılı Kanun'da yer alan "görevlendirilecek memur" ifadesinden, Anayasanın 128. maddesi ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında "memurlar ve diğer kamu görevlileri"nin kastedildiği düşünülebilir ise de; kelime anlamı itibarıyla "memur" kelimesinin bir işte fiilen görevlendirilen kimse anlamına geldiği, nitekim Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanunun Uygulama Şekli ve Esaslarına Dair Yönetmeliğin 22. ve 23. maddelerinde soruşturma memuruna yardım edecek teknik yardımcının "memur" olarak değil, "eleman" olarak nitelendirildiği, bu bakımdan 3091 sayılı Kanun uyarınca "görevlendirilecek memur" ibaresinden, 3091 sayılı Kanun uyarınca fiilen görevlendirilen kimsenin anlaşılması gerektiği, kaldı ki 5368 sayılı Kanun'un amacı ve aktarılan hükümleri uyarınca lisanslı mühendislerin de geniş anlamda "kamu hizmeti görevlisi" olduğu, yine 5368 sayılı Kanun'un 1. maddesinin 2. fıkrasında, serbest harita ve kadastro mühendislik ve müşavirlik faaliyetini yürütmeye devam etseler dahi kamu kurum ve kuruluşlarının diğer kanunlar ve ilgili mevzuata göre lisanslı mühendisler ve lisanslı bürolar üzerindeki hak, görev ve yetkilerinin devam edeceğinin açıkça belirtildiği anlaşıldığından; lisanslı mühendislerin 3091 sayılı Kanun kapsamında soruşturma memuruna teknik yönden yardımcı olmak üzere görevlendirilebilecek memurlar (elemanlar) arasında yer aldığı sonucuna varılmaktadır.
Bu itibarla, yetkili makam tarafından kadastro müdürlüklerinden talep edilen ve kadastro teknik hizmetlerinden olan yer gösterme ile aplikasyon işlemlerinin yapılarak talep edilen makama sunulması görevinin, lisanslı harita ve kadastro mühendislerine verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, 3091 sayılı Kanun'da geçen "memur" ibareleriyle, Anayasanın 128. maddesi ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında "memurlar ve diğer kamu görevlileri"nin kastedildiği kabul edilse dahi, taşınmazlara yönelik tecavüzlerin meni bakımından özel kanun niteliğindeki 3091 sayılı Kanun'un 15/12/1984 tarihinde yürürlüğe girdiği, 5368 sayılı Kanun'un -lisanslı mühendislerin görev ile yetki sınırlarını belirleyen ve kadastro teknik hizmetinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlerin bir kısmını lisanslı mühendislere devreden- 1. maddesinin 2. fıkrasında değişiklik yapan 7317 sayılı Kanun'un ise 27/10/2021 tarihinde yürürlüğe girdiği, bu haliyle özel kanun ile sonraki kanun arasındaki çatışmanın, lisanslı mühendisleri geniş anlamda "kamu hizmeti görevlisi" olarak kabul eden sonraki kanun olan 7317 sayılı Kanun'un esas alınması suretiyle çözümlenmesi gerektiği de tabiidir. Bir başka ifadeyle, 5368 ve 7317 sayılı Kanunların yürürlüğünden sonra, lisanslı mühendislerin, devredilen işler yönünden kadastro görevlileri yerine geçtiğinin kabulü zorunludur.

5- Yönetmeliğin 22. maddesinin 2. fıkrası ile 39. maddesinin 2. fıkrası yönünden incelenmesi;
Dava konusu düzenlemeler incelendiğinde; Yönetmeliğin 22. maddesinin 2. fıkrasında, lisanslı mühendislik faaliyetinin yürütüldüğü süre içerisinde serbest harita ve kadastro mühendislik ve müşavirlik faaliyetinin yürütülebileceği; 39. maddesinin 2. fıkrasında da, lisanslı bürolarda, bu Yönetmelikte izin verilen hizmetler ile serbest harita ve kadastro mühendislik ve müşavirlik faaliyeti kapsamındakiler dışında iş yapılamayacağı düzenlenmiştir.
Davacı tarafından; aynı zamanda serbest harita ve kadastro mühendisli faaliyeti yürüten lisanslı mühendislerin, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası Serbest Mühendislik Müşavirlik Büroları Tescil Yönetmeliği 6. maddesi uyarınca lisanslı büronun tescilini Odaya yaptıramayacağı, bu nedenle lisanslı harita ve kadastro mühendislik faaliyetinin yürütülebilmesi için lisans verilemeyeceği, bu durumun hukuki belirlilik ve hukuki güvenlik ilkelerini ihlal ettiği ileri sürülmüştür.
Bununla birlikte, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası Serbest Mühendislik Müşavirlik Büroları Tescil Yönetmeliği 6. maddesinde yer alan serbest harita ve kadastro mühendislik bürolarının tescilleri sona erdirilmeden lisanslı harita ve kadastro bürolarının, lisanslı harita ve kadastro bürolarının tescilleri sona erdirilmeden de serbest harita ve kadastro mühendislik bürolarının kurulamayacağı düzenlemesi, Danıştay Sekizinci Dairesinin 3/11/2021 tarihli ve E.2017/3468, K.2021/4983 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.
Bu durumda, 5368 sayılı Kanun'un 7317 sayılı Kanun ile değişik 1. maddesinin 2. fıkrası uyarınca, aynı zamanda serbest harita ve kadastro mühendisliği faaliyeti yürütse dahi gerekli şartları sağlayarak lisans alan lisanslı harita ve kadastro mühendisinin, büronun açılışında Odaya tescilini yaptırarak çalışmaya başlamasına, dolayısıyla lisanslı büro faaliyeti ile birlikte serbest harita ve kadastro mühendisliği faaliyetini (aynı büroda da) yürütmesine hukuki bir engel, düzenlemede ise hukuki belirsizlik bulunmamaktadır.
Bu nedenle, dava konusu Yönetmelik kurallarında hukuka aykırılık görülmemiştir.

6- Yönetmeliğin 30. maddesinin 3. fıkrasının 3. cümlesi yönünden incelenmesi;
Dava konusu Yönetmeliğin 30. maddesinde, iş dağıtımının ve iş kabulünün nasıl yapılacağı düzenlenmiş; anılan maddenin 3. fıkrasında, Yönetmelik kapsamındaki iş ve işlemler için ilgilisi tarafından il genelinde yetkili olan lisanslı bürolardan herhangi birinin seçilerek başvuru yapılabileceği, 3. cümlesinde de, idarenin gerekli görmesi halinde iş dağıtımı yapılmasına ilişkin usul ve esasları belirleyebileceği düzenlenmiştir.
Davacı tarafından iş dağıtımı ifadesinin tanımının yapılmadığı, iş dağıtımı hususunun belirsiz bırakıldığı iddialarında bulunulmuştur.
5368 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile dava konusu Yönetmeliğin 30. maddesinin birlikte incelenmesinden, lisanslı büroların il genelinde yetkili olmak üzere lisanslı mühendisin talep edeceği ilçede kurulacağının düzenlendiği, dolayısıyla lisanslı büroların yetki sahasının kurulu bulunduğu ilçenin idari yönden bağlı olduğu il sınırları olduğu, ilgililerin (iş sahiplerinin) il genelindeki yetkili olan lisanslı bürolardan dilediğinde işlem yaptırmakta serbest olduğu, iş dağıtımının ise, iş sahiplerinin il genelindeki lisanslı büro seçimine yönelik bu serbestiyetinin davalı Genel Müdürlükçe belirlenecek esas ve ilkeler dahilinde sınırlandırılması ve lisanslı büroların kabul edeceği işlerin çerçevelendirilmesi anlamına geldiği, 5368 sayılı Kanunla Genel Müdürlüğe iş dağıtımı esasının getirilip getirilmemesi konusunda takdir yetkisi tanındığı, davalı Genel Müdürlükçe de bu yetkinin dava konusu Yönetmeliğin 30. maddesiyle iş dağıtımı esasının kural olarak uygulanmaması şeklinde kullanıldığı, yalnızca gerekli durumlarda kamu hizmetinin etkin ve verimli yürütülmesi amacıyla iş dağıtımına karar verilebileceğinin belirtildiği, davalının savunma dilekçesinde de, takdir yetkisinin bu yönde kullanılmasının sebebinini hizmet kalitesinin ve vatandaş memnuniyetinin artmasının sağlanması olarak açıklandığı görülmektedir.
Bu durumda, iş dağıtımına yönelik detaylı ilke ve kriterlere dava konusu kuralda yer verilmeyip bu hususun başka bir düzenleyici işleme bırakılmasının, bu konuda düzenleme yapmaya yasayla yetkili kılınan idarenin, iş dağıtımı esasının kamu hizmetinde nitelik ve verimliliği arttırıcı etkiye sahip olmayacağı kanaatiyle halihazırda uygulamaya konulmamasının tercih edilmesinden kaynaklandığı anlaşıldığından, eksik düzenlemeden bahsedilemeyeceği gibi takdir yetkisinin de kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullanıldığı görüldüğünden, dava konusu kuralda hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

7- Yönetmeliğin 38. maddesinin 2. fıkrası yönünden incelenmesi;
5368 sayılı Kanun'un 7. maddesinde, lisanslı mühendislerin şube veya irtibat bürosu adı altında birden fazla büro açamayacağı, ancak yetkili olduğu il dahilinde lisanslı büro kurulmamış ilçelerde şube ya da irtibat bürosu açılabileceği düzenlemesine yer verilmiştir.
Dava konusu düzenlemede de, lisanslı mühendislerin, lisans hakkını devredemeyeceği, şube ya da irtibat bürosu adı altında birden fazla büro açamayacağı kuralına yer verilmiş; bu kuralın istisnası olarak ise, yetkili oldukları il dahilinde lisanslı büro kurulmamış ilçelerde davalı idareye bildirimde bulunmak suretiyle şube veya irtibat bürosu açabilecekleri öngörülmüştür.
Aktarılan Kanun hükmü ve dava konusu Yönetmelik kuralı ile getirilen birden fazla büro açma yasağının, lisanslı büro faaliyetinden (5368 sayılı Kanun'un 5. maddesinin 2. fıkrası uyarınca) birinci derecede sorumlu olan ve mesleki tecrübe ile diğer koşulları yerine getirmesi sonucu adına lisans düzenlenip büro tescil edilen mühendisin fiilen ve bizzat büro işlemlerini yürütmesini veya bu işlemlere nezaret etmesini, büro personelinin denetim ve gözetimini yapmasını, dolayısıyla kamu hizmetinin en az hatayla gereği gibi işlemesini sağlamak amacıyla getirildiği, aynı ilin büro bulunmayan ilçesinde şube ya da irtibat bürosu açma izninin ise, büro faaliyetinin hızlı, etkin yürütülebilmesi ve erişilebilir olması amacıyla verildiği anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından, Kanun uyarınca lisanslı büro kurulmamış ilçelerde şube ya da irtibat bürosu açılabilmesi için idareye bildirimde bulunma şartının aranmadığı, Kanun'da aranmayan bir şartın Yönetmelik ile getirilmesinin normlar hiyerarşisi prensibine aykırı olduğu iddiasıyla iptal edilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
Bu durumda uyuşmazlık, lisanslı mühendisin yetkili olduğu ilin idari sınırları dahilinde bulunan ve lisanslı büro kurulmamış olan ilçede şube veya irtibat bürosu açarken idareye bildirimde bulunma zorunluluğunun Yönetmelik ile getirilip getirilemeyeceği hususundadır.
5368 sayılı Kanun'un 4. maddesinde, kuruluş, görev, lisans verilmesi, iş dağıtımı, lisanslı büro yetkilendirmesi ve denetime ilişkin usul ve esaslar ile mekân, personel ve donanımlarına ilişkin hususların yönetmelikte belirleneceği düzenlenmiş; 11. maddesinde de, yönetmelik çıkarma yetkisi Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğüne verilmiştir.
Yönetmeliğin 21. maddesinin 2. fıkrasında, lisanslı mühendisin, çalışmaya başladığını ve iş yeri adresini; 28. maddesinin 2. fıkrasında ise, iş yeri adresini ve adres değişikliğini mülki amirliklere, kadastro müdürlüğüne ve oda temsilciliğine bildirmesi gerektiği, usulüne uygun olarak bildirim yapmadığı ve davalı idarece belirlenen esaslara uyulduğuna ilişkin ilgili kadastro müdürlüğünce uygun görüş verilmediği sürece çalışmaya başlayamayacağı düzenlenmiş; lisanslı büro şubelerinde aranılacak mekan, donanım ve personel koşullarına ise, Yönetmeliğin 39, 40, 41. ve 42. maddelerinde yer verilmiştir.
Bu durumda, büro niteliğini haiz olmamakla birlikte, büro faaliyetlerinin hızlı ve etkin bir şekilde yürütülmesi, erişilebilir olması amacını taşıyan, büro faaliyetleriyle doğrudan ilgili bulunan şube ve irtibat bürolarının ve bürolarda görev yapacak personelin, Yönetmelikteki koşulları taşıyıp taşımadığının idarece tespit, takip ve denetimi, dolayısıyla kamusal hizmet niteliğindeki büro faaliyetlerinin mevzuata uygun olarak yürütülmesinin sağlanması için getirilen ve yalnızca davalı idareye bildirim yapılmasını yeterli gören dava konusu Yönetmelik hükmünde kamu yararına ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmamaktadır.

8- Yönetmeliğin 41. maddesinin 4. fıkrası yönünden incelenmesi;
Dava konusu düzenleme ile, davalı idareye lisanslı bürolarda çalıştırılması zorunlu olan personel sayısının arttırılması noktasında idareye yetki verildiği anlaşılmıştır.
Davacı tarafından, dava konusu Yönetmeliğin dayanağı olan 5368 sayılı Kanun'a aykırı bir şekilde çalıştırılması zorunlu personelin artırılması konusunda idareye yetki verildiği ileri sürülmüştür.
5368 sayılı Kanun'un 4. maddesinin 3. ve 6. fıkralarıyla, davalı Genel Müdürlük, (meslek alanıyla ilgili mühendis, tekniker veya teknisyen unvanlarında en az 3 kişi çalıştırılması ve bu çalıştırılanlardan en az birinin lisans sahibi dışında bir mühendis olması kaydıyla) lisanslı bürolarda çalışacak personele ilişkin niteliksel ve niceliksel koşulları yönetmelikle belirleme konusunda görevli ve yetkili kılınmıştır.
Buna göre, yukarıda aktarılan Kanun maddesiyle lisanslı büroda çalışacak personelin asgari sayısının belirlendiği, idarece bu sayının altına inilemeyeceği, ancak bu sayıdan fazla personelin çalıştırılmasına karar verilebileceği, zira kanun koyucunun azami personel sayısına dair bir sınır getirmediği açıktır.
Bu itibarla, lisanslı büronun yetkili bulunduğu ilin iş yoğunluğuna göre, Kanun'da belirlenen personel sayısının yetersiz kalabileceği hallerde kamu hizmetinin yürütülmesinde aksamaya sebebiyet verilmemesi adına, Kanun'un Yönetmelik ile düzenlenmesine izin verdiği bir husus olan ve idareye personel sayısının arttırılması noktasında yetki veren dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. 25/09/2021 tarih ve 31609 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Yönetmeliğin;
a) 4. maddesinin 2. fıkrasının, 5. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendinin, 6. maddesinin 1. fıkrasının, 22. maddesinin 1. fıkrasının "4/12/1984 tarihli ve 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında yetkili makam tarafından kadastro müdürlüklerinden talep edilen ve kadastro teknik hizmetlerinden olan yer gösterme ve aplikasyon işlemlerinin yapılması ve talep edilen makama sunulması ile" ibareleri dışındaki diğer kısımlarının, 22. maddesinin 2. fıkrasının 2. cümlesinin, 30. maddesinin 3. fıkrasının 3. cümlesinin, 38. maddesinin 2. fıkrasının, 39. maddesinin 2. fıkrasının, 41. maddesinin 4. fıkrasının iptali istemi yönünden oy birliğiyle DAVANIN REDDİNE,
b) 22. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "4/12/1984 tarihli ve 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında yetkili makam tarafından kadastro müdürlüklerinden talep edilen ve kadastro teknik hizmetlerinden olan yer gösterme ve aplikasyon işlemlerinin yapılması ve talep edilen makama sunulması ile" ibarelerinin iptali istemi yönünden oy çokluğuyla DAVANIN REDDİNE,
2\. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3\. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4\. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5\. Bu kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 (otuz) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 24/04/2025 tarihinde karar verildi.


(X)-KARŞI OY :

3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, "Bu Kanun; gerçek veya tüzelkişilerin zilyed bulunduğu taşınmaz mallarla kamu idareleri, kamu kurumları ve kuruluşları veya bunlar tarafından idare olunan veya Devlete ait veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan sahipsiz yerlere veya menfaati umuma ait olan taşınmaz mallara yapılan tecavüz veya müdahalelerin, idari makamlar tarafından önlenmesi suretiyle tasarrufa ilişkin güvenliği ve kamu düzenini sağlar."; 5. maddesinin ilk iki fıkrasında, "Başvuru üzerine, karar vermeye yetkili kişiler veya bunların görevlendireceği bir veya birkaç memur tarafından yerinde soruşturma yapılır. Soruşturmayı yapan kişilere gerektiğinde teknik eleman ve yardımcı verilir."; 17. maddesinin ilk üç fıkrasında ise, "Soruşturma ve infaz memurları ile infaz memuruna teknik yönden yardımcı olarak görevlendirilecek memurların yevmiye ve taşıt giderleri, başvuruda bulunanlar tarafından maliye veznesine yatırılır. Yukarıda belirtilen görevli memurlara, göreve gittikleri günler için sürelerine ve görevin belediye sınırları içinde veya dışında yapılmış olmasına bakılmaksızın Harcırah Kanununa göre verilmesi gereken yevmiyeler tam olarak ödenir. Üçüncü maddenin son fıkrasına göre görevlendirilecek soruşturma ve infaz memurları ile infaz memurlarına teknik yönden yardımcı olarak görevlendirilecek memurların yevmiye giderleri, taşınmaz malın ait olduğu kamu idareleri, kurumları ve kuruluşlarınca karşılanır." hükümlerine yer verilmiştir.
6245 sayılı Harcırah Kanunu'nun 3. maddesinde, "Memur", personel Kanunları hükümlerine göre aylık alan kimseler (Yardımcı hizmetler sınıfına dahil personel hariç) şeklinde tanımlanmıştır.
5368 sayılı Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, "Bu Kanunun amacı, kadastro teknik hizmetlerinin yerine getirilmesini sağlayacak lisanslı harita ve kadastro mühendislerinin faaliyet, denetim ve sorumluluklarına ve kuracakları harita ve kadastro bürolarına dair esas ve usûlleri belirlemektir. Kadastro teknik hizmetlerinden tescile tâbi olmayan aplikasyon, yer gösterme ve plan örneği işlemlerinin yapım ve kontrolü, tescile tâbi olan cins değişikliği, arzî irtifak hakkı tesisi veya terkini, birleştirme ve muhdesatın terkini işlemlerinin yapım sorumluluğu ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce belirlenecek kadastro teknik hizmetleri niteliğindeki diğer işler lisanslı harita kadastro mühendislik bürolarınca yerine getirilir. Lisanslı harita ve kadastro mühendisleri, bu Kanun kapsamında faaliyetlerini yürüttükleri süre içerisinde serbest harita ve kadastro mühendislik ve müşavirlik faaliyeti de yürütebilirler. Kamu kurum ve kuruluşlarının diğer kanunlar ve ilgili mevzuata göre hak, görev ve yetkileri devam eder." hükümleri yer almaktadır.
Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Yönetmeliğin 3. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, "Kadastro teknik hizmetleri", Lisanslı harita kadastro mühendislik bürolarınca yerine getirilecek olan tescile tâbi olmayan aplikasyon, parselin yerinde gösterilmesi, plan örneği verilmesi ile tescile tâbi olan cins değişikliği, arzî irtifak hakkı tesisi veya terkini, birleştirme ve muhdesatın terkini ile 23/6/1965 tarihli ve 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun ek 5 inci maddesi gereğince hatalı bağımsız bölüm veya blok numarası düzeltilmesi işlemlerine yönelik talebe bağlı hizmetler olarak tanımlanmıştır.
Aynı Yönetmeliğin 22. maddesinde ise, lisanslı büroların, görev, yetki ve sorumlulukları düzenlenmiş ve maddenin dava konusu olan kısmı ile, 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında yetkili makam tarafından kadastro müdürlüklerinden talep edilen ve kadastro teknik hizmetlerinden olan yer gösterme ve aplikasyon işlemlerinin yapılması ve talep edilen makama sunulması görevi, lisanslı harita ve kadastro mühendislerine verilmiştir.
Yukarıda içeriklerine yer verilen Kanun düzenlemeleri çerçevesinde, 3091 sayılı Kanun kapsamında gerçekleştirilen kamu hizmetinin, doğrudan kamu düzeninin sağlanmasına ilişkin olduğu ve memur eliyle gerçekleştirilmesi gerektiği açıktır.
Nitekim, 3091 sayılı Kanun'un mezkur maddelerinde, soruşturma memuru olarak görevlendirilenlere teknik yönden yardımcı olmak üzere görevlendirilecek elemanların da memur olması gerektiğine yönelik düzenlemeler bulunmaktadır.
Her ne kadar, davalı idare tarafından, lisanslı bürolarda kadastro teknik hizmetlerini yapmakla yetkilendirilenlerin, Lisanslı Harita ve Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Yönetmeliğin 23. maddesi uyarınca Türk Ceza Kanunu'nun uygulanmasında kamu görevlisi sayılacağı, bu nedenle de lisanslı harita ve kadastro mühendislerinin 3091 sayılı Kanun'da yer verilen teknik eleman tanımı içerisinde değerlendirilmesi gerektiği savunulmaktaysa da; Türk Ceza Kanunu'nun uygulanmasında kamu görevlisi sayılma ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında memur sayılma durumunun aynı olmadığı, Türk Ceza Kanunu'nun uygulanmasında kamu görevlisi sayılma durumunun, yürütülen faaliyetin kamusal faaliyet olması nedeniyle Türk Ceza Kanunu'nun kamu görevlileri bakımından getirdiği özel düzenlemelerin, bu kişiler bakımından da uygulanması açısından önem arz ettiği, serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olan lisanslı harita ve kadastro mühendislerinin, yürütülen faaliyet nedeniyle Türk Ceza Kanunu'nun uygulanması bakımından kamu görevlisi sayılsa bile, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında memur sayılmasının mümkün olmadığı sonucuna varılmaktadır.
Bu durumda, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmesi gereken, 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında yetkili makam tarafından kadastro müdürlüklerinden talep edilen ve kadastro teknik hizmetlerinden olan yer gösterme ve aplikasyon işlemlerinin yapılması ve talep edilen makama sunulması görevinin, 5368 sayılı Kanun ve alt mevzuatı uyarınca yalnızca talebe bağlı kadastro teknik hizmetlerini yürütmekle görevlendirilen lisanslı harita ve kadastro mühendislerine verilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, dava konusu Yönetmeliğin 22. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "4/12/1984 tarihli ve 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında yetkili makam tarafından kadastro müdürlüklerinden talep edilen ve kadastro teknik hizmetlerinden olan yer gösterme ve aplikasyon işlemlerinin yapılması ve talep edilen makama sunulması ile" ibarelerinin iptali gerektiği oyuyla Daire kararının bu kısmına katılmıyorum.