Danıştay danistay 2022/342 E. 2025/4257 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/342
Karar No : 2025/4257

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1-...
2-...
3- ...
4-...
5- ...
VEKİLLERİ : Av. ...

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMLERİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından; yakınları ...'in Uzman Çavuş rütbesiyle Hakkari Dağ ve Komando Tugayı 2. Dağ ve Komando Tabur Komutanlığı emrinde görev yapmakta iken, 17/06/2016 tarihinde arazide yapılan arama tarama faaliyeti esnasında teröristlerce önceden döşenen el yapımı patlayıcının infilak etmesi sonucunda şehit olması nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zararlara karşılık olarak, anne ... ve baba ... için ayrı ayrı 100,00 TL maddi, 75.000,00 TL manevi; kardeşler ..., ... ve ... için ayrı ayrı 35.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; davacıların maddi tazminat istemlerinin reddine, manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü ile, anne ... ve baba ... için ayrı ayrı 30.000,00 TL, kardeşler ..., ... ve ... için ayrı ayrı 15.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, davacıların maddi tazminatın, davalı idarenin ise manevi tazminatın esasına yönelik istinaf istemlerinin reddine; davacılardan anne ... ve ... yönünden manevi tazminata yönelik istinaf başvurusunun kabulüne, kararın bu kısmının kaldırılmasına, anne ... ve baba ... için ayrı ayrı 50.000,00 TL olmak üzere toplam 100.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin 50.000,00 TL manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI :
Davacılar tarafından; maddi tazminat taleplerinin reddedilmesinin hukuka aykırı olduğu, ifa amacı taşımayan ödemelerin maddi tazminat hesabında dikkate alınmaması gerektiği, maddi tazminatın Türk Borçlar Kanunu'nun 55. maddesi göz önüne alınarak hesaplanması gerektiği, manevi tazminat istemlerinin kısmen kabul edilmesinin yerinde olmadığı ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından; davacıların tazminat istemlerine konu olaya ilişkin olarak idarelerinin hizmet kusurunun ve kusursuz sorumluluğunun bulunmadığı, hükmedilen manevi tazminat tutarlarının yüksek olduğu, idarelerinin harçtan muaf olması nedeniyle aleyhlerine harca hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davacıların temyiz isteminin manevi tazminat yönünden kabulü ile temyize konu kararın bu kısmının bozulmasına, davacıların maddi tazminata yönelik temyiz istemlerinin ve davalı idarenin temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacıların yakını ...; Hakkari Dağ ve Komando Tugayı 2. Dağ ve Komando Tabur Komutanlığı emrinde Piyade Uzman Çavuş olarak görev yapmakta iken, 17/06/2016 tarihinde arazide yapılan arama tarama faaliyeti esnasında teröristlerce önceden döşenen el yapımı patlayıcının infilak etmesi sonucunda şehit olmuştur.
Davacıların bu olay nedeniyle uğradıklarını ileri sürdükleri zararların tazmini istemiyle yaptıkları 14/06/2018 tarihli başvuru, cevap verilmemek suretiyle zımnen reddedilmiştir.
Bunun üzerine, davacılar tarafından 12/09/2018 tarihinde açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla dava dilekçesinin reddine karar verilmesi ve bu kararın 17/12/2018 tarihinde tebliğ edilmesi üzerine 25/12/2018 tarihinde verilen yenileme dilekçesi ile bakılan dava açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Temyize konu kararın, İdare Mahkemesi kararının maddi tazminat istemlerinin reddine ilişkin kısmına karşı davacılar tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının incelenmesi:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın, İdare Mahkemesi kararının maddi tazminat istemlerinin reddine ilişkin kısmına karşı davacılar tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Temyize konu kararın, davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin kısmının incelenmesi:

Manevi tazminat, kişinin malvarlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik bir tazmin aracı değil, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tazmin aracıdır. Manevi zararın başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. Manevi tazminat, olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar. Belirtilen niteliği gereği manevi tazminatın, olayın ağırlığını ortaya koyacak, hukuka aykırılığı özendirmeyecek, bir başka ifade ile benzeri olayların bir daha yaşanmaması için caydırıcı ve aynı zamanda cezalandırıcı bir miktarda olması gerekmektedir.
Temyiz konusu Bölge İdare Mahkemesi kararıyla, davacı kardeşlerin istinaf başvurularının reddine; davacılardan anne ... ve ... yönünden manevi tazminata yönelik istinaf başvurusunun kabulüne, kararın bu kısmının kaldırılmasına, anne ... ve baba ... için ayrı ayrı 50.000,00 TL manevi tazminatın kabulüne, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiştir.
Bununla birlikte, manevi tazminatın, ilgililerin duyduğu elem ve üzüntünün kısmen giderilmesini sağlayan manevi bir tatmin aracı olduğu gözetildiğinde, dava konusu olay neticesinde davacıların yakınlarını kaybetmeleri nedeniyle manevi varlıklarında meydana gelen zararın giderilebilmesi için manevi tazminat istemlerinin tamamının kabulüne hükmolunması gerekirken; Bölge İdare Mahkemesince davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen reddi sonucunu doğuracak şekilde verilen kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE
2\. Davacıların temyiz isteminin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,
3\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyize konu, İdare Mahkemesi kararının maddi tazminat istemlerinin reddine ilişkin kısmına karşı davacılar tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmı yönünden ONANMASINA, davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin kısmı yönünden BOZULMASINA,
4\. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 01/10/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.