Danıştay danistay 2022/2817 E. 2025/3360 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/2817
Karar No : 2025/3360

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : ...mirasçıları;
1- Kendi adına asaleten ... adına velayeten ...
2- ...
VEKİLİ : Av. ...

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMLERİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, yakınları Piyade Çavuş ...'ın Ağrı ili, Doğubeyazıt ilçesi, 1. Mekanize Piyade Tugayı Keşif Bölük Komutanlığı emrinde askerlik hizmetini yerine getirmekte iken, 26/02/2015 tarihinde Iğdır 5. Hudut Alay Komutanlığına bağlı Şehit Piyade Er Fehmi Altınordu Sınır Karakolunda tuttuğu kule nöbeti sırasında diğer nöbetçilerden P. Çvş. A.B.G. tarafından silahla vurularak şehit edilmesi olayında idarenin sorumluluğu bulunduğundan bahisle uğranıldığı iddia edilen zararlara karşılık anne ... için 12.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi, baba ... için 10.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminat ile kardeşler ..., ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 20.000.00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davada; ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacılar yakını ...'ın başka bir asker tarafından ateş edilmek suretiyle kasten öldürülmesi olayında, zararlı sonucu doğuran olayın askerlik hizmetinin ifası kapsamında nöbet sırasında ve idarenin bir ajanının suç teşkil eden kusurlu eylemi sonucu meydana geldiğinden hizmetin ifası sırasında kimsenin zarar görmemesi için tedbir alarak, bu doğrultuda gerekli eğitimi vermek, kontrolü sağlamak ve askerleri disiplin altında tutmak gibi önlemleri almadığından idarenin hizmet kusuru kapsamında sorumlu olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davacı anne ve babanın uğradıkları maddi zarar tümüyle karşılandığından maddi tazminatın reddi ve davacıların ömür boyunca çekecekleri acı, yoksunluk ve üzüntülerin kısmen de olsa tatmin edilmesi gerektiği gerekçesiyle maddi tazminat istemlerinin reddine, manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine, anne ve baba için ayrı ayrı takdiren 30.000,00 TL, kardeşleri için ayrı ayrı takdiren 10.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verildiği, söz konusu karara karşı taraflarca istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacı ... vefat ettiğinden mirasçılarının davayı takip etme yönünden başvurularına kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına, davalı idarenin maddi ve manevi tazminatın ve davacıların maddi tazminatın esasına yönelik istinaf istemlerinin reddine, davacıların manevi tazminat isteminin reddine yönelik istinaf isteminin kabulüne, kararın bu kısmının kaldırılmasına, anne ... ve baba ... için ayrı ayrı 50.000,00 TL ve kardeşler için ayrı ayrı 15.000,00 TL olmak üzere toplam 175.000,00 TL manevi tazminatın davacılara ödenmesine, 25.000,00 TL manevi tazminat isteminin ise reddine karar verilmiştir.
Bahsi geçen Bölge İdare Mahkemesi kararının taraflara tebliği sonrasında müteveffa ...'ın mirasçılarının davayı takip etme isteminde bulunmaları üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince dosyanın işleme konulmasına karar verilerek ve mirasçı sıfatıyla davayı takip hakkı kendilerine geçen davacılar yönünden istinaf başvurusunun incelendiği belirtilerek...tarih ve E:..., K:... sayılı karar ile yaşanılan olay nedeniyle duyulan acı ve üzüntünün karşılığı olarak ... mirasçılarına 15.000,00 TL manevi tazminat ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davacıların istinaf başvurularının kabulüne, kararın ...'a yönelik kısmının kaldırılmasına, mirasçıların tazminat isteminin kabulüne, kabul edilen 15.000,00 TL'nin idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından ... mirasçılarına ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI :
Davacılar tarafından, aynı olay nedeniyle dava dışı kardeşin açtığı davada 20.000,00 TL manevi tazminata hükmedilerek kesinleştiği, işbu davada kardeşler yönünden hükmedilen manevi tazminatın yetersiz olduğu, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, idarelere izafe edilebilecek herhangi bir kusurunun bulunmadığı, hükmedilen manevi tazminatın yüksek olduğu ve faizin karar tarihinden itibaren yürütülmesi gerektiği, idarelerinin harçtan muaf olduğu ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMASI :Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen kabulü kısmen reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dava dosyasının incelenmesinden; davacılar yakını müteveffa ...'ın askerlik hizmetinin ifası sırasında ateşli silahla vurularak hayatını kaybetmesi olayıyla ilgili olarak başlatılan adli soruşturma neticesinde Kara Kuvvetleri Komutanlığı 9. Kolordu Komutanlığı Askeri Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile "müteveffanın Ağrı ili, Doğubayazıt 1. Mekanize Tugayı Keşif Bölük Komutanlığı emrinde askerlik hizmetini yaptığı dönemde, olay günü olan 26.02.2015 tarihinde Şehit Piyade Fehmi Altınordu Hudut Karakolu'nda nöbet faaliyetini icra etmek üzere diğer personellerle birlikte Altın-4 Gözetleme Kulesine gittiği, olay öncesinde sanık P. Çvş. A.B.G. ile diğer bir askeri personel olan maktul P. Uzm. Çvş. U.G.'nin nöbete çıkıp çıkmama hususunda tartıştıkları, P. Uzm. Çvş. U.G.'nin sanığa 'hayvan herif, şerefsiz' deyip küfür ederek yüzüne bir tokat atması ve akabinde bir kez daha tokat atması üzerine sanığın kendisine zimmetli piyade tüfeği ve teçhizatını alıp tanık P.Onb.Y.E.Ş. ile nöbet görevine başladıktan yaklaşık bir saat sonra silahını alıp istirahat odasına indiği ve müteakiben piyade tüfeğine dolu şarjörü takıp müteveffa ...'ın da aralarında olduğu maktullerin bulunduğu termal odasına çıkıp maktullere ateş etmek suretiyle onları öldürdüğü, sanığın piyade tüfeğine dolu şarjörü takıp maktullerin bulunduğu termal odasına çıkıp silahının emniyetini açıp kurma kolunu çekip maktullere birden çok kez ateş etmek suretiyle gerçekleştirdiği eylemini kasten işlediği" gerekçesiyle maktul ...'ı kasten öldürme suçu sabit olan P. Çvş. A.B.G.'nin 25 yıl hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği, ardından davacılar tarafından yakınlarının askerlik hizmetini ifa ettiği sırada hayatını kaybettiğinden bahisle oluştuğu ileri sürülen zararlara karşılık maddi ve manevi tazminat ödenmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kararlarda bulunacak hususlar" başlıklı 24. maddesinin 1 fıkrasının (e) bendinde, tazminat davalarında hükmedilen tazminatın miktarının, (f) bendinde ise yargılama giderleri ve hangi tarafa yükletileceğinin kararlarda belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, dava dilekçesinde müteveffa ... için 20.000,00 TL manevi tazminat ödenmesi isteminde bulunulduğu, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ... mirasçılarının istinaf başvurusunun kabulü ile 15.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiği, kalan 5.000,00 TL manevi tazminat yönünden hüküm kurulmadığı anlaşılmaktadır.
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar ...'ın mirasçılarına 15.000,00 TL manevi tazminat ödenmesi yönünden usul ve hukuka uygun olmakla birlikte, 5.000,00 TL manevi tazminat istemi yönünden davanın reddi yolunda karar verilmemesi dolayısıyla eksik hüküm kurulması nedeniyle usul ve hukuka aykırı olup, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında bu yönden hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. Davacıların temyiz isteminin REDDİNE, davalı idarenin temyiz isteminin KABULÜNE,
2\. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının manevi tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmının ONANMASINA, hüküm kurulmayan manevi tazminat istemi yönünden BOZULMASINA,
3\. Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 30/06/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.