Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2022/2667
Karar No : 2025/5178

DAVACILAR : 1- ...
2- ...
...
24- ...
25- ...
VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ... Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Huk. Müş. ...

DAVALI YANINDA MÜDAHİLLER : 1- ... Hay. ve Tarım Yay. San. İth. İhr. Ltd. Şti.
2- ...
...
9- ...
10- ...
VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN_KONUSU : 2022 Yılı At Yarışları Genel Hükümleri'nin "Kısaltmalar ve Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin “DHÖW (Devlet Harası veya Özel veya WAHO'ya kayıtlı)” başlıklı (b) bendinde yer alan “WAHO'ya kayıtlı Arap atları ile bunların WAHO'ya kayıtlı atlarla birleşmesi sonucu oluşan atlar ve bunların soyundan gelen atların katılabileceği koşuları” kısmının iptali istenilmektedir.

DAVACILARIN_İDDİALARI : Dava konusu düzenlemenin kapsamı dışında kalan safkan Arap atı sahipleri davacılar tarafından, 2022 yılı At Yarışları Genel Hükümleri'nin 3. maddesinde “DHY”, “DHÖW” ile “ULS-W” olarak üç koşu türü düzenlendiği, geçmiş yıllarda "DHÖ" kapsamında yapılan koşuların tamamen kaldırıldığı, yapılacak tüm yarışların neredeyse tamamının "DHÖW" kapsamına alındığı, "DHY" kapsamında koşulacak koşu sayısının ise yılda yalnızca dört yarışa indirildiği,
2022 yılı itibarıyla WAHO'ya kayıtlı atlara ilişkin olarak yıllık yarış programında kısıtlama getirilmediği, safkanlığı şaibeli olan Kaizbert isimli aygırın taylarının 2022 yılı yarış programında yer alan safkan Arap atlarının katılabileceği toplam 2.560 koşudan, DHÖW koşu cinsi olan 2.554 tanesine katılabilmesinin yolunun açıldığı, oysaki önceki senelerin yarış programlarında Kaizbert yavrularının koşamadığı "DHT" ve "DHÖ" koşu türünün mevcut olduğu, bu durumun gerek yarış atı yetiştiriciliği yapan ve yetiştirdiği atları satmak suretiyle gelir elde eden Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü ve Genel Müdürlükten at satın alarak yarışçılık yapan Arap atı sahiplerinin yatırım ve faaliyetlerinin olumsuz etkilendiği, dava konusu düzenlemenin üst hukuk normlarına aykırı olduğu iddia edilmektedir.

DAVALININ_SAVUNMASI : Yarış programlarının, At Yarışları Yönetmeliği'nin ilgili maddeleri gereğince her yıl teşekkül ettirilen Program Kurulunca camianın ve sivil toplum kuruluşlarının görüş, öneri ve taleplerinin, önceki yıllardan akseden içtihatlar ve tecrübeler doğrultusunda gerekli Kanun, Yönetmelik ve Genel Hükümler dikkate alınarak, paydaşlar için azami faydayı sağlayacak şekilde düzenlendiği, koşu türlerinin belirlenmesinde; at popülasyonu, atlar arasındaki güç dengesi, hipodromlardaki dağılım, müşterek bahis satışları, koşuların dengeli ve çekişmeli geçmesini temin, ırk ve yaş durumları gibi kriterlerin göz önünde bulundurulduğu, ayrıca Arap atlarında orijin ve kan hattı gibi kriterler göz önünde bulundurarak yine koşuların heyecanlı, çekişmeli geçmesini temin etmek, müşterek bahis satışlarını arttırmak ve at neslinin ıslahını sağlamak için at popülasyonu dikkate alınarak ilave kriterler doğrultusunda DH, DHÖW gibi gruplandırmaların yapıldığı, davacılar tarafından her ne kadar 2022 Yılı At Yarışları Genel Hükümleri'nin "Kısaltmalar ve Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin "DHÖW" başlıklı (b) bendinde yer alan “WAHO'ya kayıtlı Arap atları ile bunların WAHO'ya kayıtlı atlarla birleşmesi sonucu oluşan atlar ve bunların soyundan gelen atların katılabileceği koşuları" şeklindeki düzenlemenin iptali istenilmişse de davacıların esasında 2022 yılı At Yarışları Genel Hükümleri'ne, Kamu Denetçiliği Kurumunun tavsiyesi sonucu, konulmayan "DH, DHT, DHÖ" bentlerinin kaldırılmasına itirazının olduğu, davacıların iptalini istediği düzenlemenin daha önceki yıllarda uygulanan At Yarışları Genel Hükümleri'nin 3. maddesinin "DHÖW'" başlıklı (ç) bendinin 3. paragrafında zaten yer aldığı, diğer düzenlemelerin 2022 yılı At Yarışları Genel Hükümleri'nde, Kamu Denetçiliği Kurumunun tavsiyesi üzerine kaldırıldığı, dava konusu düzenlemenin hukuka uygun olduğu savunulmaktadır.

MÜDAHİLLERİN BEYANI : Danıştay Onuncu Dairesinin ve İdari Dava Daireleri Kurulunun birçok kararına ve Kamu Denetçiliği Kurumunun tavsiye kararına rağmen, Daire tarafından dava konusu düzenlemenin yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği, bu kararın önceki içtihatlara ve söz konusu tavsiye kararına aykırı olduğu, mevcut düzenleme sonucunda kendileri tarafından yetiştirilen atların birçok koşuya katılabilir hâle geldiği, aksi durumda mağduriyetlerinin ortaya çıkacağı, hukuka ve yasal düzenlemelere uygun düzenlemeye karşı açılan davanın reddi gerektiği ifade edilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu düzenlemenin iptali gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava, 2022 Yılı At Yarışları Genel hükümlerinin (b) bendinin “WAHO'ya kayıtlı Arap atları ile bunların WAHO'ya kayıtlı atlarla birleşmesi sonucu oluşan atlar ve bunların soyundan gelen atların katılabileceği koşuları” kısmının iptali istemiyle açılmıştır.
6132 sayılı At Yarışları Hakkında Kanun'un 8. maddesinde, "Yarışların şartlarına, tertip, icra ve inzibatına, hipodrom ve yarış yerlerinin tanzim ve idaresine, yarış programları, ikramiyeler veya müşterek bahislere dair teknik, idart, mali ve inzibati hususlara, Yüksek Komiserler Kurulunun teşekkül sureti, görev ve yetkilerine, görevlendirilecek 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tâbi personel ile 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki personel ve diğer personele yarış gelirlerinden karşılanmak şartıyla, 16 yaşından büyükler için tespit edilen aylık brüt asgart ücretin dört katını geçmemek üzere yapılacak aylık net ödemeler ile harcırahlara, Jokey Kaza ve Yardım Sandığı kurulması ile yardım sandığına üye olabilecekler, yardım sandığına at binme ücretinin % 10'unu geçmemek üzere kesinti yapılması, sandığın diğer gelirlerinin tespiti, sandık gelirlerinin harcanması ile bu gelirlerin, 5 inci madde uyarınca yetkilendirilen ilgili kurum veya kuruluşa borç olarak verilmesine veya ek 1 inci madde hükmü uyarınca oluşturulan hesaba aktarılmasına, disiplin cezalarının hangi hâllerde hangi merciler tarafından verileceğine, yarışların ve yetki verilmiş dernek, belediye ve il özel idarelerinin murakabe ve teftiş tarzı ile doping muayenelerine ait usuller, bu Kanun ve uluslararası yarış esasları ile memleket ihtiyaçları ve işin icaplarına göre Tarım ve Köyişleri (Orman) Bakanlığınca çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir." hükmü yer almaktadır.
5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun "Zootekni" başlıklı 10. maddesinin 1. fıkrasında, "Bakanlık, hayvan ıslahı, hayvan gen kaynaklarının korunması, geliştirilmesi, damızlık amaçlı hayvanların yetiştirilmesi, kayıt altına alınması, ön soy kütüğü ve soy kütüklerinin oluşturulması ve belgelendirilmesi gibi zootekni konularında düzenleme yapmaya, hayvan yarışları düzenlemeye, yurt içinde ve yurt dışında düzenlenen hayvan yarışları üzerine yurt içinden ve yurt dışından müşterek bahis kabul etmeye yetkilidir." hükmüne yer verilmiş; son fıkrasında da, bu maddenin uygulanması ile ilgili usul ve esasların Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği öngörülmüştür.
19/04/2011 tarihli ve 27910 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren At Yarışları Yönetmeliği'nin "Koşulara katılacak atlar" başlıklı 23. maddesinde, "(1) Safkan atlara mahsus koşulara, koşunun şartlarında ve yıllık yarış programları genel hükümlerinde aksi belirtilmedikçe, 24 ve 25 inci maddelerde belirtilen ırklara mensup ve soy kütüğüne kayıtlı atlar katılır. Soy kütüğüne kayıtlı kısrağın yurt içinde veya yurtdışında çiftleşmesi sonucunda yurtdışında doğan ve doğduğu yıl içinde Türkiye'ye getirilen taylar Türkiye'de doğmuş sayılır.
(2) Türkiye'ye gebe olarak ithal edilmesi esnasında karantinaya alınan ve bu süre içinde hastalık veya herhangi bir sebeple mahrecine iade edilmesine karar verilen veya Türkiye'den transit geçen veya tohumlanmak üzere Türkiye'ye getirilen kısraklardan doğan tayların Türkiye'ye kesin ithalatı gerçekleşmediği için bu Yönetmelik hükümlerine göre yapılan koşulara katılamazlar.";
"Koşulara katılabilecek safkan Arap atları" başlıklı 25. maddesinde, "(1) Safkan Arap atlarına mahsus koşulara, koşunun şartlarında ve yıllık yarış programları genel hükümlerinde aksi belirtilmedikçe, Türkiye'de doğmuş safkan Arap atları ve doğduğu yıl içinde yabancı ülkelerden getirilen ilgili atların soy ağaçlarında 2011 vılı itibarıyla geriye doğru en az dört nesil ana baba doğrulaması olan veya bunların soyundan gelen ve eşkal muayenesi yapılmış safkan Arap atları katılabilir.
(2) Ancak, Cumhuriyet, Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı koşularına sadece Türkiye'de doğmuş safkan Arap atları katılır.
(3) Safkan Arap atlarına mahsus uluslararası koşulara, koşunun şartlarına göre Safkan Arap Atları Soy Kütüğünde ve aynı zamanda Dünya Arap Atları Organizasyonunun kabul ettiği Uluslararası Soy Kütüğü Kitabında kaydı bulunan ve bu koşulara katılmak üzere yabancı ülkelerden getirilen 2011 yılı itibariyle geriye Doğru en az dört nesil ana baba doğrulaması olan veya bunların soyundan gelen safkan Arap atları katılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Dava konusu 2022 Yılı At Yarışları Genel Hükümlerinin 3. Maddesinin (b) bendinde
"DHÖW (Devlet Harası veya Özel veya WAHO ya kayıtlı)
• Devlet Harası yetiştirmesi olan atların katılabileceği koşuları,
• Anası ve babası Devlet Harası Yetiştirmesi olup 1983 ve sonrası doğumlu olan özel yetiştirme atlar ve bunların soyundan gelen atların katılabileceği koşuları,
• WAHO’ ya kayıtlı Arap atları ile bunların WAHO’ ya kayıtlı atlarla birleşmesi sonucu oluşan atlar ve bunların soyundan gelen atların katılabileceği koşuları,
• 2011 yılı itibarı ile en az 4 jenerasyonu belli olan WAHO’ya kayıtlı Arap atları ile bunların en az 4 jenerasyonu belli olduğu WAHO’ya kayıtlı atlarla birleşmesi sonucu oluşan atlar ve bunların soyundan gelen atların katılabileceği koşuları,
ifade eder." düzenlemesi yer almıştır.
Davacılar tarafından, davalı idarece At Yarışları Genel Hükümlerinde 2022 yılında yapılan değişiklik ile daha önce yalnızca DH, DHT ve DHÖ tanımında sayılan atların katılabildiği yarışların kaldırılarak, 4 yarış dışındaki 2554 yarışın WAHO’ya kayıtlı Arap atları ile bunların WAHO’ya kayıtlı atlarla birleşmesi sonucu oluşan atlar ve bunların Davacılar tarafından, davalı idarece At Yarışları Genel Hükümlerinde 2022 yılında yapılan değişiklik ile daha önce yalnızca DH, DHT ve DHÖ tanımında sayılan atların katılabildiği yarışların kaldırılarak, 4 yarış dışındaki 2554 yarışın WAHO’ya kayıtlı Arap atları ile bunların WAHO’ya kayıtlı atlarla birleşmesi sonucu oluşan atlar ve bunlarınsoyundan gelen atların da dahil olduğu "DHÖW" kapsamında yapılmasının gerek yarış atı yetiştiriciliği yapan ve yetiştirdiği atları satmak suretiyle gelir elde eden TİGEM ve TİGEM'den at satın alarak yarışçılık yapan at sahiplerinin aleyhine bir durum oluşturduğu ileri sürülerek düzenlemenin 3. maddesinin " DHÖW " tanımında yer alan "WAHO’ ya kayıtlı Arap atları ile bunların DHÖ şartına uyan veya WAHO’ ya kayıtlı atlarla birleşmesi sonucu oluşan atlar ve bunların soyundan gelen atların katılabileceği koşuları," ibaresinin iptali istenilmiştir.

6132 sayılı At Yarışları Hakkında Kanun'un 8. maddesi ve At Yarışları Yönetmeliği'nin 25. maddesi ile davalı idareye tanınan safkan atların yarışlara katılma koşulları ve yarışların icrasına dair usul ve esasları belirleme konusunda düzenleme yetkisi sınırsız olmayıp; bu yetkinin, safkan atların saflığının korunması, bu saflığa gölge düşürücü halleri önleyici tedbirlerin alınması, uluslararası geçerli ıslah kuralları dahilinde özel hara yetiştiriciliğinin teşvik edilmesi ve Türk atçılığının desteklenmesi amaçlarıyla sınırlı olarak kullanılması gerektiği tartışmasızdır.
2009 ilâ 2021 yıllarına ait At Yarışları Genel Hükümlerinin "Kısaltmalar ve Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde yer alan bazı tanımların iptali istemiyle açılan davalarda,, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun kararlarıyla, WAHO'ya kayıtlı atların safkan Arap atı olduğu, bu durumun davalı idarece de kabulünün zorunlu olduğu, aynı zorunluluğun WAHO'ya asil üye olan bir ülkeden davalı idarenin izni ile ithal edilmiş ve menşe ülke tarafından WAHO'ya kaydı yaptırılmış atlar için de geçerli olduğu, dolayısıyla Devlet Harası yetiştirmesi atlar ile özel yetiştiriciler tarafından yetiştirilen WAHO'ya kayıtlı safkan atlar arasında ayrıma gidilerek özel yetiştiriciler tarafından yetiştirilen WAHO'ya kayıtlı ithal safkan atlara bazı yarış kategorilerinde yer verilmemesinde uluslararası ölçütlere uygun özel hara yetiştiriciliğini teşvik amacına ve eşitlik ilkesine uyarlık bulunmadığı gerekçesine yer verilmiştir. (Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 2014/5659, 2016/4671, 2019/710, 2019/3003, 2019/3036, 2019/2762 esas sayılı kararları)
Buna göre dava konusu düzenlemenin yargı kararlarının uygulanması amacıyla tesis edildiği anlaşıldığından hukuka aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, duruşma için taraflara önceden bildirilen 11/11/2025 tarihinde, davacılar vekili Av. ... tarafından mazeret dilekçesi sunulduğu ve davacıları temsilen gelen olmadığı, davalı Tarım ve Orman Bakanlığını temsilen Huk. Müş. ...'in, davalı idare yanında müdahilleri temsilen Av. ...'ın geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Hazır bulunanlara usûlüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra hazır bulunanlara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
At yarışları programı ve genel hükümleri, At Yarışları Yönetmeliği'nin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki hâli ile 22. maddesi uyarınca her takvim yılı ayrıca belirlenmekte olup 2009 ilâ 2021 yıllarına ait At Yarışları Genel Hükümleri'nin "Kısaltmalar ve Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde yer alan bazı tanımların iptali istemiyle açılan davalarda, Dairemizce davanın reddi yolunda verilen kararlar, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun kararlarıyla, genel itibarıyla, WAHO'ya kayıtlı atların safkan Arap atı olduğu, bu durumun davalı idarece de kabulünün zorunlu olduğu, aynı zorunluluğun WAHO'ya asil üye olan bir ülkeden davalı idarenin izni ile ithal edilmiş ve menşe ülke tarafından WAHO'ya kaydı yaptırılmış atlar için de geçerli olduğu, dolayısıyla Devlet Harası yetiştirmesi atlar ile özel yetiştiriciler tarafından yetiştirilen WAHO'ya kayıtlı safkan atlar arasında ayrıma gidilerek özel yetiştiriciler tarafından yetiştirilen WAHO'ya kayıtlı ithal safkan atlara bazı yarış kategorilerinde yer verilmemesinde uluslararası ölçütlere uygun özel hara yetiştiriciliğini teşvik amacına ve eşitlik ilkesine uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle bozulmuştur. (Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 2014/5659, 2016/4671, 2019/710, 2019/3003, 2019/3036, 2019/2762 esas sayılı kararları)
2021 Yılı At Yarışları Genel Hükümleri'nin "Kısaltmalar ve Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin (DHT) başlıklı (b) bendinde yer alan "• Devlet Harası yetiştirmesi olan atların katılabileceği koşuları; • Anası ve babası Devlet Harası Yetiştirmesi olup 1983 ve sonrası doğumlu olan özel yetiştirme atlar ve bunların soyundan gelen atlar ile 1983 yılından sonra ithal edilen dişi Arap atlarının veya ana karnında ithal edilen dişi Arap atlarının Devlet Harası Yetiştirmesi veya Devlet tarafından satın alınan (ilgili aygırın devlet tarafından satın alınmadan önce aynı şartlarda kısraklarla çiftleşmesi sonucu doğan atlar dahil) aygırlar ile çiftleşmesi sonucu doğan atlar ve bunların soyundan gelen atların katılabileceği koşuları," tanımının; sahibi olduğu yarış atlarının bazı koşulara katılımını sınırladığı iddiasıyla iptali istemiyle dava dışı bir şirket tarafından Kamu Denetçiliği Kurumu'na başvurulması üzerine, Kamu Denetçiliği Kurumunun ... tarihli ve ... sayılı kararıyla, yarışlara ilişkin genel hükümlere yönelik bundan sonraki düzenleyici işlemde, yukarıda bahsedilen Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu kararları doğrultusunda düzenleme yapılması hususunda Tarım ve Orman Bakanlığına tavsiyede bulunulmasına karar verilmiştir.
Anılan kararın ardından At Yarışları Yönetmeliği'nin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki hâli ile 22. maddesi uyarınca Yüksek Komiserler Kurulunun ... tarihli ve ... sayılı kararı ve Yarış Otoritesi olan davalı Bakanlık onayı ile oluşturulan Program Kurulunca hazırlanan 2022 yılı yarış programı ve genel hükümler taslağı, Kamu Denetçiliği Kurumu kararı ve yargı kararlarının dikkate alındığı belirtilerek Yüksek Komiserler Kurulunun ... tarihli ve ... sayılı kararıyla değiştirilmek suretiyle kabul edilmiş, mevzuat gereğince ilgili dönemde Yarış Otoritesi olan davalı Bakanlık tarafından onaylanarak yürürlüğe konulmuştur.
2022 Yılı At Yarışları Genel Hükümleri'nin ilan edilmesi üzerine, davacılar tarafından, anılan düzenlemenin "Kısaltmalar ve Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin “DHÖW” başlıklı (b) bendinde yer alan “WAHO'ya kayıtlı Arap atları ile bunların WAHO'ya kayıtlı atlarla birleşmesi sonucu oluşan atlar ve bunların soyundan gelen atların katılabileceği koşuları” şeklindeki kısmının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:
6132 sayılı At Yarışları Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, "Türkiye sınırları içerisinde at yarışları düzenlemeye, yurt içinde ve yurt dışında düzenlenen yarışlar üzerine yurt içinden ve yurt dışından müşterek bahis kabul etmeye Tarım ve Köyişleri Bakanlığı yetkilidir."; 8. maddesinde, "Yarışların şartlarına, tertip, icra ve inzibatına, hipodrom ve yarış yerlerinin tanzim ve idaresine, yarış programları, ikramiyeler veya müşterek bahislere dair teknik, idart, mali ve inzibati hususlara, Yüksek Komiserler Kurulunun teşekkül sureti, görev ve yetkilerine, görevlendirilecek 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tâbi personel ile 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki personel ve diğer personele yarış gelirlerinden karşılanmak şartıyla, 16 yaşından büyükler için tespit edilen aylık brüt asgart ücretin dört katını geçmemek üzere yapılacak aylık net ödemeler ile harcırahlara, Jokey Kaza ve Yardım Sandığı kurulması ile yardım sandığına üye olabilecekler, yardım sandığına at binme ücretinin % 10'unu geçmemek üzere kesinti yapılması, sandığın diğer gelirlerinin tespiti, sandık gelirlerinin harcanması ile bu gelirlerin, 5 inci madde uyarınca yetkilendirilen ilgili kurum veya kuruluşa borç olarak verilmesine veya ek 1 inci madde hükmü uyarınca oluşturulan hesaba aktarılmasına, disiplin cezalarının hangi hâllerde hangi merciler tarafından verileceğine, yarışların ve yetki verilmiş dernek, belediye ve il özel idarelerinin murakabe ve teftiş tarzı ile doping muayenelerine ait usuller, bu Kanun ve uluslararası yarış esasları ile memleket ihtiyaçları ve işin icaplarına göre Tarım ve Köyişleri (Orman) Bakanlığınca çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir." hükmü yer almaktadır.
5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun "Zootekni" başlıklı 10. maddesinin 1. fıkrasında, "Bakanlık, hayvan ıslahı, hayvan gen kaynaklarının korunması, geliştirilmesi, damızlık amaçlı hayvanların yetiştirilmesi, kayıt altına alınması, ön soy kütüğü ve soy kütüklerinin oluşturulması ve belgelendirilmesi gibi zootekni konularında düzenleme yapmaya, hayvan yarışları düzenlemeye, yurt içinde ve yurt dışında düzenlenen hayvan yarışları üzerine yurt içinden ve yurt dışından müşterek bahis kabul etmeye yetkilidir." hükmüne yer verilmiş; son fıkrasında da, bu maddenin uygulanması ile ilgili usul ve esasların Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği öngörülmüştür.
19/04/2011 tarihli ve 27910 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren At Yarışları Yönetmeliği'nin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki hâli ile "Yarış programlarının hazırlanması" başlıklı 22. maddesinde,
"(1) Yüksek Komiserler Kurulunca, her yıl tespit edilen yarış takvimi esaslarına göre, yıllık yarış programlarını hazırlamak üzere beş kişiden oluşan bir program kurulu teşekkül ettirilir. Kurulun üç üyesi kendi üyeleri arasından, iki üyesi ise Yarış Müessesesince önerilen dört kişi arasından Yüksek Komiserler Kurulunca seçilir. Kurul, ilk toplantısında üyeleri arasından bir başkan seçer. Kurulca hazırlanan yarış programlarının en geç kasım ayı sonuna kadar Yarış Otoritesine gönderilmesi gerekir.

(2) Yarış programları, Yüksek Komiserler Kurulunca incelenip karara bağlanır ve Yarış otoritesinin onayı ile kesinleşir. Kesinleşmiş yarış programlarının aynen uygulanması mecburidir. Ancak, mücbir veya zorunlu sebepler göz önünde bulundurularak Yüksek Komiserler Kurulu kararı ve Yarış Otoritesinin onayı ile herhangi bir yarış sezonu iptal edilebilir, kısmen veya tamamen ertelenebilir veya koşuların günü, ismi ve yeri değiştirilebilir, yarış günü ve koşu sayıları arttırılabilir veya azaltılabilir veya ek koşular konulabilir.
(3) Belirli bir tarihte yapılması gereken koşu veya koşuların mücbir veya zorunlu sebepler yüzünden yapılamaması halinde, bu koşu veya koşular en çok bir hafta süreyle geri bırakılabilir. Bu süre içinde yapılamayan bu gibi koşular, hiçbir işlem veya karara gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır.";
"Koşulara katılacak atlar" başlıklı 23. maddesinde,
"(1) Safkan atlara mahsus koşulara, koşunun şartlarında ve yıllık yarış programları genel hükümlerinde aksi belirtilmedikçe, 24 ve 25 inci maddelerde belirtilen ırklara mensup ve soy kütüğüne kayıtlı atlar katılır. Soy kütüğüne kayıtlı kısrağın yurt içinde veya yurtdışında çiftleşmesi sonucunda yurtdışında doğan ve doğduğu yıl içinde Türkiye'ye getirilen taylar Türkiye'de doğmuş sayılır.
(2) Türkiye'ye gebe olarak ithal edilmesi esnasında karantinaya alınan ve bu süre içinde hastalık veya herhangi bir sebeple mahrecine iade edilmesine karar verilen veya Türkiye'den transit geçen veya tohumlanmak üzere Türkiye'ye getirilen kısraklardan doğan tayların Türkiye'ye kesin ithalatı gerçekleşmediği için bu Yönetmelik hükümlerine göre yapılan koşulara katılamazlar.";
"Koşulara katılabilecek safkan Arap atları" başlıklı 25. maddesinde,
"(1) Safkan Arap atlarına mahsus koşulara, koşunun şartlarında ve yıllık yarış programları genel hükümlerinde aksi belirtilmedikçe, Türkiye'de doğmuş safkan Arap atları ve doğduğu yıl içinde yabancı ülkelerden getirilen ilgili atların soy ağaçlarında 2011 vılı itibarıyla geriye doğru en az dört nesil ana baba doğrulaması olan veya bunların soyundan gelen ve eşkal muayenesi yapılmış safkan Arap atları katılabilir.
(2) Ancak, Cumhuriyet, Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı koşularına sadece Türkiye'de doğmuş safkan Arap atları katılır.
(3) Safkan Arap atlarına mahsus uluslararası koşulara, koşunun şartlarına göre Safkan Arap Atları Soy Kütüğünde ve aynı zamanda Dünya Arap Atları Organizasyonunun kabul ettiği Uluslararası Soy Kütüğü Kitabında kaydı bulunan ve bu koşulara katılmak üzere yabancı ülkelerden getirilen 2011 yılı itibariyle geriye Doğru en az dört nesil ana baba doğrulaması olan veya bunların soyundan gelen safkan Arap atları katılır." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2021 Yılı At Yarışları Genel Hükümleri'nin "Kısaltmalar ve Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde yer verilen,
"a) (DH)
• Devlet Harası yetiştirmesi olan atların katılabileceği koşuları,
b) (DHT)
• Devlet Harası yetiştirmesi olan atların katılabileceği koşuları,
• Anası ve babası Devlet Harası Yetiştirmesi olup 1983 ve sonrası doğumlu olan özel yetiştirme atlar ve bunların soyundan gelen atlar ile 1983 yılından sonra ithal edilen dişi Arap atlarının veya ana karnında ithal edilen dişi Arap atlarının Devlet Harası Yetiştirmesi veya Devlet tarafından satın alınan (ilgili aygırın devlet tarafından satın alınmadan önce aynı şartlarda kısraklarla çiftleşmesi sonucu doğan atlar dahil) aygırlar ile çiftleşmesi sonucu doğan atlar ve bunların soyundan gelen atların katılabileceği koşuları,
c) (DHÖ)
• Devlet Harası yetiştirmesi olan atların katılabileceği koşuları,
• Anası ve babası Devlet Harası Yetiştirmesi olup 1983 ve sonrası doğumlu olan özel yetiştirme atlar ve bunların soyundan gelen atlar ile bu atların Devlet Harası Yetiştirmesi veya Devlet tarafından ithal edilen veya Devlet tarafından satın alınan(ilgili aygırın devlet tarafından satın alınmadan önce aynı şartlarda kısraklarla çiftleşmesi sonucu doğan atlar dahil) aygırlar ile çiftleşmesi sonucu doğan atlar ve bunların soyundan gelen atların katılabileceği koşuları,
• 1983 yılından sonra ithal edilen dişi Arap atlarının veya ana karnında ithal edilen dişi Arap atlarının veya geriye dönük jenerasyonunda ithal anne ve/veya baba bulunan dişi Arap atlarının Devlet Harası Yetiştirmesi veya Devlet tarafından ithal edilen veya Devlet tarafından satın alınan veya anası ve babası Devlet Harası Yetiştirmesi olup 1983 ve sonrası doğumlu olan özel yetiştirme aygırlar ve bunların soyundan gelen aygırlar ile çiftleşmesi sonucu doğan atlar ve bunların soyundan gelen atların katılabileceği koşuları,
ç) (DHÖW)
• Devlet Harası yetiştirmesi olan atların katılabileceği koşuları,
• Anası ve babası Devlet Harası Yetiştirmesi olup 1983 ve sonrası doğumlu olan özel yetiştirme atlar ve bunların soyundan gelen atların katılabileceği koşuları,
• WAHO’ ya kayıtlı Arap atları ile bunların DHÖ şartına uyan veya WAHO’ ya kayıtlı atlarla birleşmesi sonucu oluşan atlar ve bunların soyundan gelen atların katılabileceği koşuları,
• 2011 yılı itibarı ile en az 4 jenerasyonu belli olan WAHO’ya kayıtlı Arap atları ile bunların DHÖ şartına uyan veya en az 4 jenerasyonu belli olduğu WAHO’ya kayıtlı atlarla birleşmesi sonucu oluşan atlar ve bunların soyundan gelen atların katılabileceği koşuları, ifade eder" şeklindeki tanımlar;

dava konusu 2022 Yılı At Yarışları Genel Hükümleri'nin 3. maddesi ile
a) DHY (Devlet Harası Yetiştirmesi)
• Devlet Harası yetiştirmesi olan atların katılabileceği koşuları,
b) DHÖW (Devlet Harası veya Özel veya WAHO ya kayıtlı)
• Devlet Harası yetiştirmesi olan atların katılabileceği koşuları,
• Anası ve babası Devlet Harası Yetiştirmesi olup 1983 ve sonrası doğumlu olan özel yetiştirme atlar ve bunların soyundan gelen atların katılabileceği koşuları,
• WAHO’ ya kayıtlı Arap atları ile bunların WAHO’ ya kayıtlı atlarla birleşmesi sonucu oluşan atlar ve bunların soyundan gelen atların katılabileceği koşuları,
• 2011 yılı itibarı ile en az 4 jenerasyonu belli olan WAHO’ya kayıtlı Arap atları ile bunların en az 4 jenerasyonu belli olduğu WAHO’ya kayıtlı atlarla birleşmesi sonucu oluşan atlar ve bunların soyundan gelen atların katılabileceği koşuları,
ifade eder." şeklinde değiştirilmiştir.
Anılan değişiklik ile daha önceki yıllarda yer alan; yalnızca Devlet tarafından yetiştirilen/ ithal edilen/ satın alınan atlar ile bu atların soyundan gelen özel yetiştirme atların katılabileceği ayrı birer yarış kategorisi olan (DHT) ve (DHÖ) tanımlarının kaldırıldığı; bu iki kategori yerine, Devlet Harası yetiştirmesi olan atların, anası ve babası Devlet Harası yetiştirmesi olup 1983 ve sonrası doğumlu olan özel yetiştirme atlar ve bunların soyundan gelen atların, WAHO’ya kayıtlı Arap atları ile bunların WAHO’ya kayıtlı atlarla birleşmesi sonucu oluşan atların ve bunların soyundan gelen atların, 2011 yılı itibarı ile en az 4 jenerasyonu belli olan WAHO’ya kayıtlı Arap atları ile bunların en az 4 jenerasyonu belli olan WAHO’ya kayıtlı atlarla birleşmesi sonucu oluşan atların ve bunların soyundan gelen atların katılabileceği yarışları ifade eden "DHÖW (Devlet Harası veya Özel veya WAHO'ya kayıtlı)" tanımının oluşturulduğu görülmektedir.
Düzenleme öncesi ve sonrasındaki yarış programı dağılımlarına bakıldığında; 2021 yılı yarış programında, safkan Arap atlarının katılabileceği toplam 2377 yarışın 216'sının (DH) ile (DHT) kategorilerinde, 306'sının (DHÖ), 1853'ünün (DHÖW), 2'sinin ULS/W kategorilerinde yer aldığı; 2022 yılı yarış programı dağılımının ise yapılması planlanan 2560 yarıştan 4'ünün DHY, 2554'ünün DHÖW, 2'sinin ULS/W kategorilerinde olduğu anlaşılmaktadır.
Davacılar tarafından, davalı idarece At Yarışları Genel Hükümleri'nde 2022 yılında yapılan değişiklik ile daha önce yalnızca DH, DHT ve DHÖ tanımında sayılan atların katılabildiği yarışların kaldırılarak, 4 yarış dışındaki 2554 yarışın WAHO’ya kayıtlı Arap atları ile bunların WAHO’ya kayıtlı atlarla birleşmesi sonucu oluşan atlar ve bunların soyundan gelen atların da dahil olduğu "DHÖW" kapsamında yapılmasının gerek yarış atı yetiştiriciliği yapan ve yetiştirdiği atları satmak suretiyle gelir elde eden TİGEM ve TİGEM'den at satın alarak yarışçılık yapan at sahiplerinin aleyhine bir durum oluşturduğu ileri sürülerek düzenlemenin 3. maddesinin " DHÖW " tanımında yer alan "WAHO’ ya kayıtlı Arap atları ile bunların DHÖ şartına uyan veya WAHO’ ya kayıtlı atlarla birleşmesi sonucu oluşan atlar ve bunların soyundan gelen atların katılabileceği koşuları," ibaresinin iptali istenilmektedir.
Yukarıda "Maddi Olay ve Hukuki Süreç" başlığı altında özetlenen Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu kararlarında da belirtildiği üzere; 6132 sayılı At Yarışları Hakkında Kanun'un 8. maddesi ve At Yarışları Yönetmeliği'nin 25. maddesi ile davalı idareye tanınan safkan atların yarışlara katılma koşulları ve yarışların icrasına dair usûl ve esasları belirleme konusunda düzenleme yetkisi sınırsız olmayıp bu yetkinin, safkan atların saflığının korunması, bu saflığa gölge düşürücü hâlleri önleyici tedbirlerin alınması, uluslararası geçerli ıslah kuralları dahilinde özel hara yetiştiriciliğinin teşvik edilmesi ve Türk atçılığının desteklenmesi amaçlarıyla sınırlı olarak kullanılması gerektiği tartışmasızdır.
Yine aynı Kurul kararında belirtildiği üzere, ülkemizin 1997 yılında üye olduğu WAHO (Dünya Arap Atı Organizasyonu) tarafından kabul gören ve Stud Book'ta (Uluslararası Soy Kütüğü Kitabında) kayıtlı atların, ülkemiz tarafından safkan Arap atı olarak kabul edildiğinde duraksama bulunmamaktadır.
Nitekim, Safkan Arap ve İngiliz Atlarının Soy Kütüğü, Kayıtları, İthalat ve İhracatı Hakkında Yönetmelik'in 9. maddesinde, "Türkiye soy kütüğüne kayıtlı ve pedigrili safkan ana ve babanın Türkiye’de doğmuş ve kendi ırk vasıflarını haiz safkan Arap ve İngiliz atları ile Türkiye’nin üyesi olduğu uluslararası kayıt otoritelerince kabul görmüş ülkelerin soy kütüğüne kayıtlı ve Uluslararası Soy Kütüğü Kitabında yayınlanmış ithalatlar ile bunların yavruları kaydedilir.
" kuralına yer verilmek suretiyle WAHO'ya kayıtlı ve Stud Book'ta yayımlanmış atların, safkan Arap atlarına mahsus Türkiye soy kütüğüne doğrudan kaydının yapılması esası benimsenmiştir. Dolayısıyla, davacıların, WAHO'ya kayıtlı atların safkanlığının şaibeli olduğu yolundaki iddiasına itibar edilmemiştir. Esasen bu iddianın, her somut olayda gerekli tetkik ve incelemeler yapılmak suretiyle davalı Bakanlık ya da ihtilaf hÂlinde yargı tarafından çözümlenmesi gerekmektedir. Kaldı ki, gerek At Yarışları Yönetmeliği'nin 25. maddesinde, gerek Safkan Arap ve İngiliz Atlarının Soy Kütüğü, Kayıtları, İthalat ve İhracatı Hakkında Yönetmelik'in 14. maddesinde, gerekse dava konusu 2022 Yılı At Yarışları Genel Hükümleri'nin 5. maddesinde, atların safkan olup olmadığına dair şüphe ve tereddütlerin giderilmesi, yarışların dürüst ve güvenilir yapılması, haksız rekabetin önlenmesi amaçlarıyla safkan olma durumlarının teyid edilmesine yönelik (geriye doğru dört nesil DNA doğrulaması gibi) kuralların getirildiği de görülmektedir.
Bununla birlikte, WAHO'ya kayıtlı atın "safkanlığı" ile "at yarışlarına katılımı"nın ayrı konular olduğu ve her iki alanda kendine özgü farklı kamu yararlarının söz konusu olduğu da aşikardır. Başka bir ifadeyle, WAHO'ya üye olunması ve buraya kayıtlı atların safkanlığının tanınması, Türk atçılığının uluslararası düzeyde etkinliğinin sağlanmasına yönelik kamu yararına hizmet ederken; at yarışlarının katılım ve icra koşullarının, 6132 sayılı Kanun'un 8. maddesinde "uluslararası yarış esasları ile memleket ihtiyaçları ve işin icapları" şeklinde ifade edilen ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun "Zootekni" başlıklı 10. maddesiyle davalı Bakanlığa verilen görevlerin gereği gibi icra edilmesine yönelik kamu yararının gözetilmesi suretiyle belirlenmesi gerekmektedir.
Bu çerçevede, 5996 sayılı Kanun'un 10. maddesinde, davalı Bakanlığın, "safkan Türk Arap atı" (WAHO'ya göre her ülke sahip olduğu Arap atını kendi ülke adını başa koyarak adlandırmaktadır.) ırkının ıslahının yapılması, gen kaynaklarının korunup geliştirilmesi, damızlık olarak yetiştirilmesi; dolayısıyla Devlet tarafından yetiştirilen/ (özellikle kan yakınlığının önlenmesi amacıyla) ithal edilen/ satın alınan atlar ile bu atların soyundan gelen özel yetiştirme atların, kısaca Türk atçılığının teşvik edilmesi ve desteklenmesi, safkan Türk Arap atı yetiştiriciliği yapan yerli üreticilerin korunması görevlerinin bulunduğu dikkate alınmalıdır.
Devlete verilen söz konusu görevlerin ülke çapında başarıya ulaşabilmesi için, öncelikle üretilen damızlık hayvanların doğru tespit edilmesi gerekmekte olup Devlet Harası yetiştirmesi atlar ile bunların soyundan gelen özel yetiştirme atlar arasından damızlığa ayrılacakların tespitinin koşu performansına göre tayin edilmesinin en sağlıklı yöntem olduğu bilinmektedir. Dolayısıyla, bu atlara has yarışlar düzenlenmesi ya da bazı atlara bu yarışlara katılma kısıtlaması getirilmesi, bahse konu görevlerin doğal sonucudur. Aynı çerçevede, damızlık hayvanların soyundan gelen atların ülke sathına yayılması da Bakanlığa verilen görevlerin yerine getirilmesi için zaruridir. Bunun ise ancak destekleyici ve teşvik edici yan düzenlemelerle sağlanabileceği açıktır. Devlet Harası yetiştirmesi olan ve ırkına, tipine ve verimine özgü özellikleri bakımından öne çıkan damızlık atların soyundan gelen atlara, safkan Arap atı yarışlarına özel kategoride/ kategorilerde katılma olanağı tanınmasının da bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiğinde kuşku bulunmamaktadır. Ayrıca, gerek Devlet gerekse özel yetiştiriciler tarafından yapılan damızlık aygır/kısrak ya da yarış atı yetiştirme çalışmalarının sürdürülebilirliğinin, dolayısıyla Türk atçılığının devamlılığının sağlanması da yetiştirilen atların satılması veya katıldıkları yarışlarda yeterli başarı elde etmesi suretiyle maliyetlerin asgari düzeye çekilmesi ve makul seviyede gelir elde edilmesi ile mümkündür. Esasen, 6132 sayılı Kanun'un 8. maddesinde ifade edilen "memleket ihtiyaçları"ndan kasıt da bu olup birden fazla yarış kategorisi belirlenmesi, yukarıda belirtilen amaçlara hizmet etmektedir.
Nitekim, anılan hükme istinaden yürürlüğe konulan ve dava konusu düzenlemenin de dayanaklarından birini teşkil eden At Yarışları Yönetmeliği'nin 25. maddesinde, kural olarak Türkiye'de doğmuş safkan Arap atlarının, safkan Arap atlarına mahsus koşulara doğrudan katılımı kabul edilmiş, ayrıca Cumhuriyet, Türkiye Büyük Millet Meclisi ile Tarım ve Orman Bakanlığı koşularına yalnızca bu atların katılabileceği düzenlenmiş iken; WAHO'ya kayıtlı ithal atların, safkan Arap atlarına mahsus koşulara katılımı için ek koşullar öngörülmüş olup söz konusu koşullar, Safkan Arap ve İngiliz Atlarının Soy Kütüğü, Kayıtları, İthalat ve İhracatı Hakkında Yönetmelik'in 14. maddesinde yer alan, ithal edilecek safkan Arap taylarında aranan özellikler ve dava konusu 2022 Yılı At Yarışları Genel Hükümleri'nin 3. maddesinin (ç) bendindeki (TR) koşularının tanımı ile de örtüşmektedir. Buna göre, Türkiye'de doğmuş, Türkiye soy kütüğüne kayıtlı safkan Arap atlarının yarışlara katılımının teşvikine, özel kategorilerde yarışma hakkı tanınmasına ilişkin düzenleme sevk edilmesinin, Türk atçılığının geliştirilmesine yönelik olduğunda duraksama bulunmamaktadır.
Öte yandan, anılan Yönetmelik maddesinde, düzenlemeye konu atların, safkan Arap atlarına mahsus Türkiye'de icra edilen her yarışa kural olarak katılabileceği belirtilmiş ise de koşunun şartlarında ve yıllık yarış programları genel hükümlerinde, kuralın aksinin öngörülebileceği de ifade edilmiştir. Dolayısıyla, yarış programları genel hükümlerinde, Cumhuriyet, Türkiye Büyük Millet Meclisi ile Tarım ve Orman Bakanlığı koşuları dışındaki koşular yönünden, 6132 sayılı Kanun ile 5996 sayılı Kanun hükümleriyle belirlenen ve yukarıda özetlenen kamu yararı gözetilerek Türk atçılığının teşvik edilmesi ve desteklenmesine yönelik özel yarış kategorilerinin oluşturulmasının mümkün olduğu açıktır.
Ayrıca, özel yarış kategorileri oluşturulmasının, eşitlik ilkesine aykırı bir yönü de bulunmamaktadır. Zira, Anayasa Mahkemesi'nin kararlarında da istikrarlı bir şekilde ifade edildiği üzere, Anayasa'nın 10. maddesinde yer verilen eşitlik ilkesi ile eylemli değil, hukuksal eşitlik öngörülmektedir. Eşitlik ilkesinin amacı, aynı durumda bulunan kişilerin kanunla aynı işleme tâbi tutulmalarını sağlamak ve kişilere kanunlar karşısında ayrım yapılmasını ve ayrıcalık tanınmasını önlemektir. Bu ilkeyle, aynı durumda bulunan kimi kişi ve topluluklara ayrı kurallar uygulanarak kanun karşısında eşitliğin ihlali yasaklanmıştır. Kanun önünde eşitlik ilkesi, herkesin her yönden aynı kurallara bağlı tutulacağı anlamına gelmemekte; durum ve konumlarındaki özellikler nedeniyle, kimi kişiler ya da toplulukların değişik kurallara tâbi tutulması, Anayasa'nın öngördüğü eşitlik ilkesine aykırılık teşkil etmemektedir. Buna göre, Türkiye'de doğan yerli üretim safkan Türk Arap atları ile yabancı ülkelerde üretildikten sonra Türkiye'ye ithal edilen WAHO'ya kayıtlı safkan Arap atlarının aynı konumda bulunmadıkları açık olup eşitlik ilkesinin iki farklı grup at arasında uygulanmasına hukuki olanak bulunmadığı anlaşılmıştır.
Aktarılan hususlar ile 2022 yılı safkan Arap atlarına mahsus yarış programının dağılımı birlikte irdelendiğinde; yarışların çok büyük bir bölümünün (2560 yarıştan 2554'ünün) dava konusu tanımdaki atların da yer aldığı DHÖW kategorisinde bulunduğu, böylelikle Türkiye'de doğmamış WAHO’ya kayıtlı ithal Arap atları ile bunların WAHO’ya kayıtlı atlarla birleşmesi sonucu oluşan atlar ve bunların soyundan gelen atlar ile Devlet tarafından yetiştirilen/ ithal edilen/ satın alınan atlar ile bu atların soyundan gelen Türkiye'de doğmuş özel yetiştirme atlar arasında herhangi bir ayrım yapılmaksızın ithal ve yerli üretim bütün atların aynı yarışlara bir arada katılmaları sonucunun doğduğu; bu hâliyle yarış dağılımı gözetilmeksizin yapılan mevcut düzenlemenin, yukarıda aktarılan esaslar çerçevesinde davalı Bakanlığın Türk atçılığının gelişmesi amacıyla yürüttüğü yetiştirme ve ıslah politikası ile bağdaşmadığı ve dayanağı Kanun'lara aykırılık teşkil ettiği sonucuna varılmaktadır.
Bu nedenle, dava konusu düzenlemede hukuka, kamu yararına ve hizmet gereklerine uyarlık bulunmamıştır.
Her ne kadar, aynı gerekçeler ile anılan düzenlemenin yürütmesinin durdurulmasına yönelik Dairemizin 26/10/2022 tarihli ve E:2022/2667 sayılı kararı, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 23/02/2023 tarihli ve YD İtiraz No:2023/39 sayılı kararı ile kaldırılarak, davacıların yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verilmiş ise de; WAHO'ya kayıtlı safkan Arap atı yetiştiricisi olan ve bu davada da davalı yanında davaya müdahil olan ... tarafından, davalı idarenin hem at yetiştiricisi, hem yarış düzenleyicisi olması nedeniyle yetiştirdiği atları pahalı fiyata sattığı, yarışları rakipsiz koşturarak haksız kazanç elde ettiği, eşitlik ilkesine aykırı davrandığı, dava konusu düzenlemeler ile özel hara yetiştirmesi olan WAHO'ya kayıtlı safkan Arap atlarının yarışlara katılımının önemli ölçüde azaltıldığı ileri sürülmek suretiyle 2019 Yılı At Yarışları Genel Hükümleri'nin "Kısaltmalar ve tanımlar" başlıklı 3. maddesinin (b) bendinde yer alan (DHT) tanımı ile "Atların Yaşlarına ve Grup Koşusu Kazanma Durumlarına Göre İştirak Şartları" başlıklı 5. maddesinin (ç) fıkrasının birinci bendinde yer alan "2019 yılı ve sonrası doğumlu olup; geriye dönük jenerasyonunda en az bir ithal nesil bulunan Türkiye doğumlu Arap atları, ve/veya bu atların soyundan gelen atlar (ithal edilmeden önce IFAHR üyesi ülkelerde G1 koşuda plase (1-2-3) olmuş veya G2 koşu kazanmış aygırların soyundan gelen atlar ile 1983 yılı ve sonrasında ithal edilen dişi Arap atlarının veya ana karnında ithal edilen dişi Arap atlarının soyundan gelip kendisi ya da yavruları G1/G2/G3 veya muadili koşularda plase (1-2-3) olmuş atlar ve bunların soyundan gelen atlar hariç) sadece DHÖW şartı taşıyan koşulara ve uluslararası koşulara katılırlar." düzenlemesinin iptali istemiyle açılan davada, Dairemizce, işbu karardaki ile aynı gerekçeye yer verilmek suretiyle davanın reddi yolunda verilen 19/12/2022 tarihli ve E:2018/5552, K:2022/6164 sayılı karar, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 30/10/2023 tarihli ve E:2023/892, K:2023/2097 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir.
Yine aynı kişi tarafından 2020 Yılı At Yarışları Genel Hükümleri'nin aynı madde ve kısımlarının iptali istemiyle açılan bir başka davada, Dairemizce aynı gerekçelerle davanın reddi yolunda verilen 16/11/2023 tarihli ve E:2019/12906, K:2023/6983 sayılı karar da Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 10/03/2025 tarihli ve E:2024/2554, K:2025/550 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir.
Diğer taraftan, yargı kararlarının gerekçesi ile birlikte uygulanması gerektiğinden, işbu kararın, WAHO’ya kayıtlı Arap atları ile bunların WAHO’ya kayıtlı atlarla birleşmesi sonucu oluşan atlar ve bunların soyundan gelen atların yarışlara katılımının engellenmesi sonucunu doğurmayacağı, davalı idarece kararın gerekçesi doğrultusunda yeniden bir düzenleme yapılması gerekeceği tabiidir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1\. 2022 Yılı At Yarışları Genel Hükümleri'nin "Kısaltmalar ve Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin “DHÖW (Devlet Harası veya Özel veya WAHO'ya kayıtlı)” başlıklı (b) bendinde yer alan “WAHO'ya kayıtlı Arap atları ile bunların WAHO'ya kayıtlı atlarla birleşmesi sonucu oluşan atlar ve bunların soyundan gelen atların katılabileceği koşuları” kısmının İPTALİNE,
2\. Ayrıntıları aşağıda gösterilen; toplam ... TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine, ... TL yargılama giderinin davalı idarenin ve ... TL yargılama giderinin davalı idare yanında müdahillerin üzerinde bırakılmasına,
3\. Davacıların duruşmada vekil ile temsil edilmediği dikkate alınarak, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmasız işler için belirlenen ... TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine,
4\. Posta gideri avansından artan tutarların kararın kesinleşmesinden sonra aidiyetine göre taraflar ile müdahillere iadesine,
5\. Bu kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 (otuz) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 11/11/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.